장음표시 사용
711쪽
roo Lib. V. Titulus XXXVII. vel adimitur vita civilis , dum quis privatur simul libertate & civitate , ut olim fiebat Perdamnationem ad metalla veleinterdictionem ignis & aquae, dicebanturque Capitis diminutio;
cum Respublica imminueretur aliquo caRite ;hodie successit daemnatio ad triremes , quae fitiat in perpetuum , aequivalet poenae mortiS :& in non Capitalem, corporis tamen ves animi afflictivam, per quam non adimitur vitae, uti
est fustigatio expositio ad pastell1m sevi aATumellas, relegatio ex provinciae, inustio stidimatis, amputatio aurium , manus &c. Infamia . Ita Positiυem, cujus executio requirit aliquam actionem , sive ipsius delinqueuti si, uti ex ialium , mulcta pecuniaria , vel, alterius , uti verberatio, in carceratio; quamvis enim incarceratio de Iure Civili scripto non Pro Poena. ,
sed pro custodia tantum adhibe ii potuerit , cm ff. h. t. de consuetudine tamen etiam in
foro Civili frequens est poena carceris, sussi gante Constit. Carolin. art. an. & in DrmatIDana, quae privat aliqua re, vel jure, sine interve tu actionis, uti censurae inhabilitates , irregularitates, & irritationes poenales. s. In ordinariami, quae ab ipsa Lege , scripta vel non seripta, jam est determinatae ac definitae, & si Lex dicat se eam ico jure , vel facto incurri , vocatur latae sententiae , si vero jubeat infligia Iudice per sententiam , dicitur serendae se
tentiae: di in Extraordinariam , seu Arbitra viam, quae relinquitur arbitrio Iudicis, pro de. Ilindrum& delinquentiam qualitato primum d
terminantis scenam, ae inserentis
eati e ; quae principaliteri spectanti vindictam publicam, & latisfactionem o injuriae Rei misHicae illata: ct Meditan es quae principaliter
712쪽
irrogantur inremendationem delinqaratis , uti Censurae, de quibus ad tit. de Sent. Ex m. Paulo post. AliaeTemporales , uti est infamia, camcer, castigatio corporis moderata, privatio 'confiscatio bonorum, mulcta pecuniaria, condemnatio in expensas litis, detrusio in Monasterium, quae tamen iere exolevit et aliae Spirituales, uti
Censurae, Irregularitates, de quibus alibi, item Depositio & Degradatio, quas, quia nulli bi adhuc explicavimus, breviter hic describo . Depo utior, nempe simples verbalis, & sipecifice accepta, est poena solis Clericis propria, qua vel ab Ordi ne ( h. e. ordin s exercitio j vel a Beneficio, vel ab olficio, vel a Beneficio & Olficio simul, vel totaliter ab Ordine, Beneficio, &O Ecio per sententiam (Condeinnatoriam, vel, si a jure jam sit
lata , Declaratoriam criminis 3 removentur i. iperpetuam. Per ultima verba distinguitur a Suissensione, quae de se non est perpetua, & privans ipsa radice & titulo beneficii, sed tantum exerci
tio; item a Privatione Lenescii, quae non inseret inhabilitatem perpetuam ad idem vel novum B nefici um. Degradatio, quae, licet comprehenda tur in depositione genericesiumpta, vocari tamea etiam solet Depositio Realis, est poena gravissima. quae Clericus propter criminis atrocitatem , vel incorrigibilitatem suam , solemniter & authentice privatur non talatum ordine , Beneficio, Moficio, sed etiam Statu Clericali, h. e. omnibus Wrivilegiis Clericalibus, Fori, Caenonis Occ, ut A
Judice Saeculari s cui etiam tradi solet secundum Deiles Civiles puniri possit, &percuti sine periculo egeommunicationis. audo profertur diis nae privationis sententia solemiliter, Degradatim Verbalis , quando autem fit sententiae loletnnis executio, IRealis nuncupatur. Solemnitates de seribant v ia r.et . de HS. V. s. h t. ijs: Trid fit a
713쪽
ro, Lib. V. Titulus XXX II. ic. . de res se in Fontificali Romano. Si realiter
degradatus a Curia Saeculari non puniatur morte, vix iterum in pristinum statum restitui solet ,& a solo Pontifice posset, per can. I . A. d. so. Cum Depositis tamen ob crimina non valde enormia dispensatio permittitur Episeopis. P UUiest-
Der. h n. q. cum Panorm. Baria Gongat. Ceterum
Iudex Ecclesiasticus non infert Poenas mortis , mutilationis membri, aut fustigationem a Carnifice faciendam &c. cum Ecclesia non temporalem, sed spiritualem exerceat gladium, ran.
d. cail. 38. q. m. c. q. de Raptor
3 Dicor . Nulla poena ferendae sententiae incurritur ante sententiam Iudicis condemnat riam, ut per se liquet. Nulla quoque Poena latae sententiae positiva , ad cujus executionem reo uiritur aliqua actio vel ipsius delinquentis vel alterius, ante sententiam Judicis declarat riam criminis, neque regulariter privativa privans aliquo jure jam plene quaefito . Comm nis cum P. VVies ner h. t. n. 28. Couar. Sancti Palao . De poena positio colligitur ex carentia suris ad subeundam poenam obligantis ante juosionem Judicis, di omnem sententiam , ex nia misi dissicultate, quae reperitur in hoc, ut aliquis in se ipsum exequariir poenam, vel sib alio petat sibi infligi , v. g Privationem Beneficii, sua bona Fisco addici &c. item ex communi Persiuasione ac praxi : de prie atiis priDante Oc. ex c. I s. de Hareet. in o. Addidi, regulariter ; exci-riuntur enim censurae, item inhabilitates, nuditates , ct impedimenta Matrimoniorum, Provi- sonuin Beneficialium dic. nam hae ultimae poenae non fluant juxe jam quaesito, sed primum qua rendo . 3. Nise poena conventionalis probabili-
er sylvenda est ante sententiam Judicis , dc Partis iunocentis exactionem , quia poenam
714쪽
i paciscentes, nisi claris verbis se obligent ad pynam ante sententiam, & partis exactionem, censentur apposuisse poenam juxta naturam AC regulam poenarum juris communis, quae in conmseientia ante omnem Iudicis sententiam non debentur, dc si poena cedat in alicujus favorem, iique eam non exigat, censetur illam remittere.
Ob. Ex hac doctrina sequitur, frustra a Legibus penalibus psui has clausulas, imo jure, ipso facto, amittat dominium, privatus sit beneficio &c. sed hoc dici non debet: ergo. R. q. Ma. Dictae clausulae habent nihilominus se
quentes esse tus notabiles. I. Non opus est sententia condemnatoria, sed suffcit declaratoria criminis ad dimittendum beneficium dcc. Z- Fructus percepti a die commisit criminis post hujus declarationem restituendi sunt; ad quos restituendos primum a die sententiae condemnatoriae Reus fuisset obligatus; si talis clausulae: legi poenali non esset adjecta. 3 Aistus, quos gestit reus delichi post diem commissi criminis,
v.g. Praelatus post diem malae alienationis, fu runt tantum revocabiliter validi propter hujusmodi clausulam, adeoque irritandi sunt. q. D minium rei, quo lex privat ipse jure , v.g. statuens privationem beneficii, confiscationem bonorum, amittitur quidem statim, at non ipse usus & retentio rei , donec feratur sententia declaratoria, di tunc retrotrahitur privatio aed, diem commissi criminis.
Dico a. Judex supremo inferior,& qui jus v.
gratiandi non habet, regulariter,& per se non P test remittere, vel mitigare, minus exasperare, PS- nam ordinariam, seu a Lege, Canone, Consuetu-d i ne, Statuto determinatam . Plerique cum S. D.
tam Iuristae quam Theologi; quia inferior non potest immutare Legem Superioris, c.-16. Nacort
715쪽
ros Lib. V. Titulus iXXXTILM M. de judici non licet, judicare de Legibus vel contra Leges b. sed secundum Leges can. 3. ., i si . si ad S: C. Turnu Principi autem
supremo, qui Lege superior esse censetu LSI.ῆ. de Legio id licet ob iustam causam, & ubi per indulgentiam non datur sceleratis, ansa d linquendi ; item iis, qui jus aggratiandi habent ex privilegio vel consuetudine , i uti principes ac Status Imperii Romani iniseo territorio. Ad didi , retulariter , per se: nam per accide s& ob circumstantias vel lenientes vel aggra vantes etiam inferiori Iudici permissum est ima
mutare poenas legales , imminuere' vel exasperare II S. s. 3 s. i. l.28. s. S.IO. l. et . β. At. I serest de R. . Sed istae circumstantia ter ientes re agis gravantes, lumuntur Praecipue ex qualitate Pe sonas delinquentis , vel per delictum o flens , EX modo, . loco, tempore, quo commissum est delictum, item eae iteratione frequeutiori .mUn de , quia ordinarie talis circumstantia, mitigationem vel exasperationem poenae exigens adesse solet, poenae crimi uum hoc tempore fere sunt arbitrariae , Praesertim in foro Canonieo , ubi consuetudo: plerasque fecit arbitrarias , ut In im Engel h. n. s. cum Ualleus favetque Trid.
i Dico g. Subjectum poenae est omnis & s Ius homo delinquens; quia delicta suos debene teneret auctores; & ub, delictum, ibhi sit poena
126. q. H.C.h.t ne cupia, m iussit cuila, non est a squis punieridus c. et 3. de A I. in C. Si Leges expresse velint innocentes comprehendere poena, sicut liberos privant quibusdam bonis, vel pruvilegiis propter crimen laesar Maiestatista patre commissum ex justa causa , ut nempe Pater mana, puniatur inlliberit I s. Ity ad L. ut Mas respectu. horum non vide esse proprie Poena .
716쪽
De Poenis . popSicut, proprie pqna respectui defunctorum non
est , si, propter crimen eorum corporae v.g suspenduntur in furca , vel implicantur Rotae. 6 Dim q. Nulla infamia ec delicto oritur , nisi istuc, sit notorium notorietate juris , vel facti. Communior cum Abb. contra Barbos , quia, infamia completa , ct in actu secundo', esti diminutio bonae famae: sed fama nunquam diminuitur actu ob delictum hominibus igno tum. Neo obstat, quod infamia jaris impositas
dicatur perpetrationi , non manifestationi cria minis; quia , si manifestatio non accedat tanquam conditio, actu non inuritur infamia, sicut ignis actu non urit, nisi accedat applicae
et Dico s. Mulcia pecuniaria , quae etiam Emeredis dicitur subin recte imponitur ab Ecclesiastico etiam Iudicet et deus deletae I S. de es. I ud Ordi c. 2 .h.t: Didams, et J. de res Acc dit praxis , & ratio, quia, subinde magis time tur dc absterret a delictis pena pecuniaria quam corporalis . Id tamen cavere debent Iud ces Eo,
etesiastici (uti re Laici ine de avaritia &luarii cupiditate se faciant suspectos , nimis se
quenter mulctando in pecuniis , irasque: sibi ap plicando. Et hinc Trid. Iost cit. jubet , i ut ills piis locis, ibi existentibus , assignentur Sed Ob In c. I g. de viti l lanet, c. p., t. videtur prolii heri exactio Poenae pecuniariae . R. haec & si milia i jura, intelligk debent dem thus, ubi aliae a jure pgnae sunt Praescriptae , vel ubi Iudices: Ecclesiastici eas: sibi applicant , . vel ubi ordo jucticiarius non servatur M. S Dieo 6. Inhabilitates. D ales , Pnon priuaci paliter . in psnam . sim statutas, , uti ct irregulauri tates , etiam eudelicto descendentes, probabialitia iucurruntur ab eo, qui , laborat, ignorantia
717쪽
'os Lib. V. Titulus XX VII. jaris, eas suo delicto annectentis, vel ignora i a facti, suum actum esse talem, cui annexae sit irregularitas vel alia inhabilitas. E. Non tamen ab illo, qui dubitat, dubio juris vel acti, si post debitam diligentiam adhibitam maneat dubium speculativum, & deponatur dubium Praeticum. Pars I. suadetur ex .f. de Clemexcomm.mini'. dein exbeo, quia inhabilitates non P nales, ct irregularitates ex delectu descendentes incurruntur ab ignorantibus , ut plerique omnes fatentur, v.g. irregularitas orta ex defectu natalium , aetatis, ex bigamia ,. ergo e iam ex delicto des oendentes, eo quod non Principaliter & per se in peuam sint introductae, sed
ex alia causa, scilicet irregularitates in revere tiam Eucharistiae & ob decentiam Status Ecelesiastici, licet per modum poenae sint statutae, dc secundario ob interveniens delictum rationem Penae habeant. Ex quo solvitur Praecipuum argumentum adversiariorum, Pomas ab ignorandibus non incurri afferentium; id enim conced(vur quoad pqnas , quae principalider rationem punitionis habent, negatur autem de iis, quae
solum secundario. Pars x. e c. I S. defent. Ex m.
iri 6. ubi statuitur, nullam incurri irregularita tem, nisi in caesibus jure expressis: sed si est dubium Itiris, an nempe in hunc actum a iure sit decreta irregularitas, item si eth dubium acti, an hic actus sit talis, in quem statuta est irre gularitas, non est in jure expressium, suod incurratur irregularitas et eryo. Excipitur unicus,casus, quo quis dubitat dabio facti, an homici-Hium, quod certo constat esse commigum, a se vel alio perpetratum sit. talis enim pro iram Iari (sed solum in ordine id abstinendum a Sa--orum ordinum exercitio & celebratione Mi - iubetur id deismi Sed magis utiaquet
718쪽
De Dehitentiis, se Remissionibus. roγque inquies, excusare debet ignorantia, quam dubium, ab irregularitate: ergo, si dubius non incurrit, a fortiori nec ignorans incurret. R. I paritatem in hacumateria ; quia in casum dubium nulla a jure reperitur statuta irregularitas : in casibus autem , ubi ignorantia excusare deberet, supponitur , certo statut&m esset in aliquem actuin a jure irregularitatem , &ignorans nultibi ab eae eximitur.
TITULUS XXXVIII. De Poenitentiis, ct Remissionibus.sUM MARIUM.t Puid sit paenitentia, O quid remissiones.
x s uuid inoolvat p(nitentia ut Sacramentum, tam ex parte paenitentis , quam ex parte M niueri. si O quando detur obligatio confitendi is
cata . qualia.s,seuis possit absolverea peccatis refer Datis. 6 suaenam soleant refervari ab Episcopis. uid requiratur ad reserυationem peccati res An ignorans incurrat Pastim refer atum .s Papa, regulariter folus, potest concedere In dulgentias , etiam pro defunctis. to Puae dicantur Indulgentiae Plenariae O nov- Plenariae: quid illis superaddat jubi eum. t T invitevtia consideratur tripliciter. I. Prout A est dirtus specialis, seu detestatio & d Ior animi de peccatis, prout haec sunt offensa
Dei, cum proposito melioris vitae. 2. ut est,a. amentum, si nimirum interno dolori accedat confessio peccatorum coram Sacerdote, Ac hujus absolutio. 3. prout est Satisfactio, seu opus
719쪽
rog Lib. V. Titulus XXX III. poenite, vel sponte susteptum, vel a Cons I
rio injunctum, ad delendam , quos ordinarie post dimissa quoad culpam peccatis remanet , iustinenda in hoc vel altero mundo , poenana temporalem, ud aliqualiter satisfias It titia Di. vinae. Quia vero opera poenalia , quae ves a Conis festariis iniunguntur, vel etiam a Iudice Eceleissastico, ubi delictum est publicum S; in judicium deductum , T. g. peregrinatio ad lacu impium, jejunia &c. vel sponte suscepta , aut serumnae hujus vitae patienter toleratae ad placandum Deum, saepe non sufficiunt ad delendam poenam praesertim apud peccatores gravibus peccatis obstrictos , Ecclesia succurrit per Indu gentias , quae in Rubrica vocantur Remissiones, stilicet poenarum temporalium, dimissis quoad culpam & poenam aeternam peccatis residuae. rum , ex Christi & Sanctorum satisfactionibus, quae vocantur Thesaurus Ecclesiae , liberaliter Uplicatis at Sammo Pontificet; ideo in hoc ti tuto agendum est non solum de Faenitentia ,
fere tantum quatenus est Sacramentum ( qu tenus enim Dirtus est aut satis titio,. imo hiulta etiam, quatenus Sacramentum est. Theologis tumi speculativis tum moralibus, qui reprofesso fuse haec pertractant , discutienda relin quere debemus j sed etiam de Indulgentiis.
eatii, post, Laptismum commesar, se eum debita dolore legitimo ministro manifestata, Dirtute cladium sis absolutimis Sacrameetialis Agenturquonti rentumcumqpoti mn . Proin involvit &requirit sequentia , I. materiam remottam , qUst sunt peccata et si haec sint mortallu, nunquam Confesta, sunt materiai, necessuriti , se, necessario subjicienda clavibus Eeclesiae, hete. ex ponenda,in
Consessione: si venialiae lavi' fitiem ad obta nenis
720쪽
De Ponteretis, , Remissionibus dictv
dam absolutionem, uti & mortaelia: jam semel
confessa. E materiam proximam, quae sint tres
actus poenitentis , nimirum dolor de peccatis seu contritio et confessio: & satisfinio. Contritio potest esse vet perseebe, si nimirum procedat eg motivo amoris Dei offensi, sumo omnia diligendi &dilecti, atque haec ordinarie intelis Iigituo nomine contritionis: vel imperfecta ae que solet vocari attritio, nempe si dolor proeedat& fundetur in motivo inferiori, in n. Propter turpitudinem peccatorum , Propten gehennam vel poenas a Deo pro peccatis infligendas , quas Peccator metuit, aut propter jacturam coeli , quam fecit. Confessionem, quae debet esse int stra dc sincera, ita ut omnia Prorsus mortalia, quae post diligens examen memoriae occurrunt squoad speciem & numerum fideliter aperiendae sint Confessario, i ni si morae is saltem impossibi Iitas excuset. o. Satisfactionem, quas consistit in executione operis poenalis seu poenitentiadi, ut vocamurum , a Confessario injunctae: haec non est pars essentialis , sessi solum inremulis. s. Fommam , seu absolutionem a Peccatis , quae consi
stit in verbis illis , absisto te, ves ab olio te sis at s &α quae sacerdorum auditis peccatis pronuntiat , & sic audiaritate ac nomine Christi Peccatorem non mere declarat liberum ai Peccatis , sed veroetiam liberat, atque constri gra tiam sanctificaentem, veI primam, si poenitens attulit mortalia, vel augmentum illius, si prius jam fuit in statu gratiae , ex opere operato, ut loquunturi, i seu ex meritis Christi. S. Legitimum
ministrum, qui ev Institutione Christi est solus
sacerdos, Trides: irum: βα-io. Pgnit. Sacr. mi illo S. Io. o. et . Ac inte Spiritum S quorum remiseeruit peccata , remittuntur eri , , quorum retinueritis, retenta sum.
