Petri BertI Commonefactio duplex 1. De modo disputandi veterum, philosophis digno, hodie collapso, & revocando. 2. De rectâ ratione in controversiis Theologicis dijudicandi. Considerata per Ignatium Helsternetonum Anglum et curâ M. Ludovici Lucii ...

71쪽

sarunt primum, is Tiberio, idque tri pet titum, interpolat: reliqua limpliciter

iterum enumerat. Jam inquit pri-

mili nexet Acra, peccat quidem Tiberiusissed Deus non peccat. Num hoc est, hisca es,dicere, Hominem inter-b sicere, esse peccare, & non-peccaret Peccare; si privatus faciat, ex proposito & affectu pravo: non item , si magistratiis,ex officio. Quod enim regerit: Tantum mihi valere videtur,acsi dicas, Amarim Tiberio par esl, Deo non es et pro

sus est dissimile. Neque enim numeruSparitate aut imparitate variat, respectu hujus aut illius personae uti facta, legibus subjecta aut n G- su bjecta, quoad alios atque alios. Differentiam via dimus in facientibus: quq est etiam inpatientibus. Rem alienam si auferat no offendenti,sive privatu S, sive magistratus,peccat: non item, si auferatii ostii praesertim mandato Dei,ut AEgyptiis Israelitae. Alterum de Tiberio,ejusdem est se rinae. Simile priori in QPuit, suae. Ab

72쪽

eius potuit aliter: Dem non potuit. Quid e nim hic non, aitctu Deum Abi cere necessitati,cui Tiberium ex anine Quid hoc, inquam, praestigiarum est; vid. ex hypothesi finium, voluntatisque Dei 8 Eadem est naturae quoq; ratio. Homines possunt aliter, quam

de ne agere, h. e. peccare: Deus non

potest. Quis hanc dicet esse Nec dissimile tertium est. Inquit nim et suis hoc ferat ' Tiberim quidem

viii in innocentemsed Deus in eos, quos ipsi

necentes esse voluit, quos s ipse noxa demn M . An non hoc ect Deum facere priorem, probissmo yrano ' Quid, quaeso,t rannici est, Velle quodam modo, Hominem fieri nocentem; vid. creando illum' quidem talem, qui labi posset:& non impedire noxam, nisi prohibendo Non prohibuit Tiberius; led tacite jussit stuprari virgines: quae si,

liti oportebat, repugnar ut, innocen-sqq 5 Nisae fuerunt: non item, si consenseruoli Quomodo nec hominest et peia tis irritationi no repugNa- uni: sed in illam consenserunt.

73쪽

De his inquit r. sualia vero ii 'De

non-ente extra creationem potest praedicara actu- ense imo e T de non-ente non-ens. Ec

quid absurdi, si illud quidem impro

priae hoc autem, proprie accipiamuSρDe nondum natu dictum est Rebeccae, Malor erviet minora.ROm.O. . IZ. a. Fines ultim plures sunt: imo contrarii.

Quidni, certo ac diverso respectu Annon misericordia quadam tenus justitiae est contraria 3 Siquidem haec punit; quae illa condonat. Et, an non fines ultimi sunt, gloria misericordiae,& justitiae Dei Roms. .22, 23. s. Cumsubsectis pluribus, s numero- differetibus, sub eadem specie vel genere) imo misi es miletibus, additur una; praedicatum; manet semper e tum unum. Sed

non numero.

. Aeque vero sunt plura, ( specie, aut genere) etiam cium pluribus ad untur plura es conIrarga praedicata Ic uod autem praesidium suum, talia dicens,deserit Non demonstrat id Bertius, sed receptui canit,inquiens: Sed, de modo Hym

74쪽

randi, satis mili multa dixisse lideor. Et mihi quoque videtur: sed ea dotione, qua multitudo arguit vanitate. Quam videamus jam etiam in altera Com thionefactionis parte, nempe quod hactenus tamen non raro admi- liu fuit , forte propter cognationem. DE RECTA RANO NE IMDD

cancm contro Dersia, Theo- altera

logicis.

Non ita presse hic proponit Ber-

tius uti suprassed universe, dc qui- dem satis ambigue,dicens: Sequitur, ut Ahidicio rerum aliquidsumciam. Non intelligitur enim , nisi ex superiori bus; active ne, ut quidem phrasis sonat, an passive, ut superiora habent, accipiatur pidicium rerum. Et sequentia quoq; docent, esse illud, notareru; sed personarum de rebus: neq, etiam' de rebus universe ; sed de theologicis Christianorum. Ita namque probat propositum: Nam, tam judicium, rara-

75쪽

silane leolor, quod dioinuus tibi datum e Texcretere nonpos L 3 nes vero etiam debeas: cum ex judicio tuo te Dem aliquando j udicaturus sit et nos rum partium videtur, illud formare, S exigere ad canonem. Qv o d- sim omniuest,judicari, & judicare sui est:,, omnes siquidemsisIemur coram tribunalidi, rarasti: Ro m. I .v. io. O unusquiset proseo, rationem reddet Deo. v. ii. eur ergo solis

Christianis adscribitur hic judiciu8,, Christus ad Judaeos quidem ai t iu dicate secundu aciem ined j ustum j udictu:JOh. I. v. a . Suod autem his dixit,ommb.,, dixit. Marc.13.U.ult. Praeteratu quidemsse, di, nerationibu3, dimisit omnes gentes ingredidi, GosemAct.I 5.16. Nec tamen intestatum di, semet-i sum reliquit, benefactendo, caelitus di, nobis Ganspluvias, v. ig. Ac et, et, Fu,, His p notum ect in hominibus e nam Demo illis mam Iavit.R om. I. U.IO. Nammm L,, bili ipsius,a conditione mund actis intesim Aia conficiuntur baeterna videlicet rim p ,, tentia b divinitas: ad hoc visimi taeemAο-- ..U.aO.Et cur OmnibuS, etiam non-

Christianis, jubetur praedicari Evangelium; nisi ut sudicio adhibito, cre- daente

76쪽

dant Sed aliud est judicium Christia

Doru praesertim doctiorum, quibus exercitati per habitu sintsiensius, addiscre-ltionem boni di mali. Heb r.3.v.i . Ad h o cc etiam proprie pertinent controversite Theologicae : quoniam hae sunt solidus cibus. Pro inde mala est conseque-tia: Ad omnes pertinet judicium de saluteria, Ergo ad omnes quo uilicium de cotroversis theologiciae. Lltriusq; porro judicium excut o-iest. Datum siquidem est, judicare cundum h*iritum ; & non secundum carnem ,

lio, Ac .l8.V.is..hia quaesta est de verbo,s inominibu3,s lege Uraia, vos-imi videritiae. iet Ego judex horum esse nolo. Aliud item est, inon posse, & aliud, non-debere. Et mirib, Bertium hic urgere in non posse: quod alibi ta strenue& hostiliter oppugnat; puta de so fila Sanctorum. Quod ergo

ad ab re adstringit posset vel potius ab ' E i

77쪽

T hoc ad illud abit: probamus aeque ac quod de judici ormando, S adcanonem exigendo dicit. Necessitas Cnim ex pravo usu pendet, qui est contra canonem. Quis vero iste Triplex fit canon: videlicet, po Raditionem naturalem Veritatem divinitus

insculpta Logica apodixis.Qui res divi nas, in quibus est etia Scriptura sacra, ctradit namq; haec res diu mas, ea ruq; modu)docent aut judicant, nituntur vel natura; vel certiore duce,arte. Natura judicant indocti:arte,sapientes e

solum Apodixi, logica ; sed etiam Dialectica, sub qua Rhetorica. Noeta est Scriptura.Hyc enim, non solum res divinas tradit;verum etiam ei rerum illa

rum: qui proprius quidem est; sed co tetus sub generali illo. Hinc monitio,

do manifesteimsterium rarim, sol Aee-' A OM. Colosi . v. . Idem instruit Ti-'ὴ motheum, non solum ad minimandui

, di

78쪽

sed etiam ad bene minimandes'. t Tim. S. , , V.1 3 .et Hat, quomodo oporteat in domo Dei, , Demetri,quae eo Ecclesita. U.ls. f OON ely My ,,

tem scopus institutionis sit dificatio

rum omnium non sit idcm : ideoq; alius dicendi ac docendi mod iis,quan-: l do cum infantibus res es alius, quandido cum adultis &doctis: (cum illis e nim, Pauli exemplo, carnalitere agon si, , , si laepraebendum est; no stolidu3 cibus persc-

si etiam hinc patet, quod norma non siit:- sola Apodixis ted etiam Dialelitica,&ri praecipue Rhetorica. Haec enim, im-es peritum praesupponit auditorem, &

o Nihilominus verum est suo modo, jus et quod addit iste: Si dea quis in Scripturis . legis,quae in creaturis conficiae,qme in te. Ipse 3- sentis, (no tria haec sunt principiade. monstration uro; sed duo tantum, Uti Ti- pse mox agnoscet. Scriptura, & Vircs, si Innatae: Revelatio divina,&Ratio alu

79쪽

mana, ex sensibus orta; sive eoru quae in nobis, sive quae extra nos sunt) placide ct cum res gione ( id vero ista ad

n o rm am demonstrationem adhibeas: steri non potin , ut a vero aberres. Demo n

stratio enim non fallit. At non omnia, quae in Scripturis leguntur , demonstrationem requirunt: quia multa sensu cognoscuntur. imo nulla demonstranturi: quia sunt principia apud Christianos, quaecunq; ibi leguntur. Eadem est ratio eorum , quae vetan cre ireris constrauntur , vel in nobis- fis sen-

Duntur.

Quod- si autem tria distincta velit esse principia ista; tu falsum est quod su bj v n g i t: Extra te quo te ducam, non habeo; nisi ad Scripturas, O prasicam antiqui talem. Extra n os e n i in su n t q u o q; c reaturae: quae cospici utur virib. nobis inuatis, corporis&mentis.Hanc norma ipsam et Scriptura co firmat: non item pris sentiquitatem,aut primae Ecclesiae,po Ap olos,c ensium sitne verbo Dei. Quic quid enim Ecclesiae, sive priscae . sive

No prisci, in divinis est fidei; id illi est

80쪽

proptet sacram Scripturam, qua profert. Unde pra clare Augustinus, EP is .is. oseolis eu Scripturarum libris, qui

noni sam appetetantur idici hunc timorem honorems deferre;ut,nullum eorum amitore cribendo aliquid erres ,'mi me

credam. Alios autem ualego; ut,quantactbet sanctitate docIrinas praepoleteat, no ideo verum putem, quia ita im senserunt: si quia

mihi, vester illos authores canon ras, vel ratibneprobabili,persuadere potuerunt.

Quos vero alios intelligat, ipse ali bi explicat: vid. O pnanum,morm,Sc. Epist. 8. Ambrosium, meron mum , OGEpis .ita. imo ipsa etiam Concilia. lib. de unitate Ecclesiae , contra Petiliani Donatis lae Epis .cap. 16. ubi inquit: M-trum im fessam teneant, no nis Scriptu- Drarum canonicu libri, octendant. Suia nec Dn propterea dicimu3 credere oportere,quia di, in Ecclem Christisimus; quia ipsam , quam altenemu3,comm avit Optaturi vel Ambro- et, flum aut quiano rorum collegarum conciliis didit apraedicata est: aut quia tanta fiunt in ta di, mirabilia. Non ideo ipsa manifestur ca-ibolica ; quia haec in ea sunt. Ipse Dommum b