장음표시 사용
131쪽
Io4 CApuae III. vero gustare etiam apud alias gentes finis minis no licebat, ut de Italis in universum
lesiis idem lib.Io. cap. 9 De Mastalio ti
Δί. Xenophon. in lib. de Spartana Repub. Proispe, inquit, aqud omnes gentes usitatum est, ut mulieres aut Omnino vini experis res sint, aut eo quam aquatissimo ut an-1ur: quem morem Sarracenicis sceminis
pro lege injunxit Mahomer h. in suo . I. Sed ne a scopo abeamus , e X tant li. Eo par O Luitpr di in si. Longob. tit. qua l. Mut liber.permis'. quibus viro faciunt po-tcstatem capitaliter in uxorem privato judicio animadvertendi. Caeterum nimis mehercule dura esset& iniqua cond i-tio mulierum, si impune liceret viris, eas
pro arbitrio tractare. Quid non facturos lplurimos μνο γνοις putemus, qui quo jure , quaque injuria saevitam in innocentes mulieres exercere jam diu satagunt. Recedit, quod vindicta privata omni jure, inprimis divino sit prohibita : Item quod uxor sit pars viri, in propriam autem carnem nemini liceat vim , vel manus mortiferas inferret. I 3. ad i. Aquit. Quare sicut Imperator dicebat, patri am potestatem non in atrocitate consistere sed in pietate , ita dc de potestate maritali statuendum est , quae in paternaeastigatione, non in atroci dc capitali supplicio consistit.
132쪽
DO Marsio se more. IosAtque hanc thesin nonnulli In favorem mulierum ita ampliarunt; ut quam Vis graviter peccent mulieres , adhuc tamen a verberibus jubeant maritum abstinere, cum Censorio illo Catone, fac rueis gium putantes, si quis uxorem verberet. Plκ tarch. in Cat. Sed verendum ne nimia
ista indulgentia imperium mulierum inducat , sicut de idem Cato confitebatur; Nos imperamus hominibus cunctis NX-
res nobis. Plutarch. in Cat. aut ut II ε-
mistocles: Athenienses imperant Graecis, Themistocles Atheniensibus, uxor Themistocli, uxori autem filius. Plutarch. de educatione puer . in Themist. sis Graec. Ovo-pht. jubet Cato in crat.pro l. Oppit. ut frena- demus impotenti animali, ne si par est a Coeperit, continuo superius esse velit: At si castigatione reali omnino abstineat, quomodo poterit mulierum plurimarum Petulantiam coercere. Nec enim verbis Mobjurgationibus cessit Xantippe, nec Catonis increpationibus matronae Romana a
Nisi quis fortasse velit jurgia domestica,
exemplo Socratis, cotidie audire , ut obdurescere inde discat ad externas injurias. Gest. I. c. I 7. aut secundum praeceptum os . hom ii. 26 .sisper. Di R. I .ad Cor int. tolerare Vitia uxorum , ut gymnasium
palaestram quanda Philosophiae dom. habeat. Alias enim pertinacia mulierum etiam quietissimum animum saepe ad duriorem castigationem everbera ἔ.
133쪽
de Rep. c. 3. Grai'. s.ct s. l. connub. credimus 6c concedimus, crudeles esse, immo, ut de nostro hoc addamus, crudelissimos, qui sine causa , Sc non prius tenta tis omnibus humane , ad verbera progrediuntur , quasi corpus tantum exercere velint, similesiis Medicis, qui levi morbo obsessum membrum statim amputant, nec malum levioribus medicamentia prius eX pugnare conantur. Nec enim cogitant, quod scriptum est: Nemo unquam carnem suam odio habuit: nec, ut Lombardum imitemur. 2. d. Ig. ortum primae mulieris respiciunt , quam Lombardia. ait, non ex pede desum tam , ut pedibus conculcari, sed ex latere, ut intimo corde amari debeat.
Quid praeterea iucundius, m v ais
Elegans est encomtum , quo adficit Plini in Epist. lib. 8. ad Gemin. quendam Macrinum, quod cum uxore vixerit annos
39 sine iurgio, sine offensa. Quid , quod
amor Sc observatio viri ad laudabile certamen mutui amoris eXcitat uxorem. Ego, inquit, Seneca Epist.ρ. ad Lκcil. monia strabo tibi amatorium sine medicamenisto, sine herba, sine ullius veneficae carmino: ii vis amari, ama. cui colludit Mart. liba
134쪽
De Marsio se more. I 27 Iib.6. Vt praestem Pyladen, aliquis mihi
praestet Oresten, Hoc non fit verbis, Maria Ce, ut ameris, ama. Alias sicut L. Crastus
senator dicebat ad L. Philippum consulem : Non es mihi Philippe consul, quia
nec tibi senator sum , Valeriaib. 6. cap. a. aut, ut orator Domitius apud Hieron. c.
osubje. dis. Cur ego te habeam ut
principem, cum tu me non habeas ut senatorem Ita uxori erga maritum dicere licet : Cur ego te habeam ut maritum , cum tu me non habeas ut uxorem Uxor
enim in manu & tutela , non in servicio habetur , ait Valer. de l. Oppia apud Liv. unde infert : Quo plus potestis, eo mode ratius imperio debetis uti. Vnde etiam sapientissimus Homeriu I. Iliad. introducit Iovem ad minas usque , dum Iuno ipsi obluctabatur, progrediente In , adhuc tamen verberibus abstinentem, quasi admonere nos velit: omnia experiri. prius decere sapientem , quam armis rem adgrediatur. Si vero aliter cum uxore vivi non possit, si petulantia verbis reprimi nequeat, secundum Hippocrat. praceptum et Extremo malo extreismis occurrendum remediis, & malo no . do malus quaerendus cuneus. Bellovaib. I. pract. crim. cap.ρ. n. II. Nec tum maritus
uxori facit injuriam , ut Casin oficit, quando erga peccantem suo imperio ut iis Iur, uec suo corpori infert vulnus, quando membrum morruum aut eStremo vici O
135쪽
patum non ulterius membrum est, sedenserescindendum , ne pars sincera trahatur , Ovid. 2. Met. Atque hoc dicebat Gellius lib. r. capa7.Vxoris vitium aut ferendum esse, aut tollendum . . Ex quibus omnibus patet, mulierem es. 'se sub potestate, quando vid. refertur ad virum: Alias enim in liberos, inprimis filias, in ancillas , in familiae administrationem imperium habet cum marito di . Visum: ita tamen , ut adhuc subordinetur reverentiae mariti. Illud Oristoteles
Ethie. ubi regimen domesticum comparat Aristo cratiae , N: Iamblichin in F s . de is conjug. citatus a Stobaeo sermon. 7a is In hoc , inquit, convenient etiam, Ut vias imperet, obediat mulier. Erit autem imperii sorma, non qualis est herilis, ubi superioris utilitas curatur, nec qualis aristium , ubi inferioris tantum cura ost, sed similis Politicae, in qua communis uti- lIitas promoVetur.
Idem Romani nos docuerunt , qui sponsam in domum mariti deductam, ita loqui jubebant: Vbi tu Cajus , ego Caja . Plutar. in probi. 2δ. quod ex lege Romuli tractuna est, quam Halica r. lib et . describit tale : Mulier viro legitime conjuncta fortunarum & fae rorum socia illi esto , utque domus ille dominus, ita haec domina.Domus enim administratio foemicarum propria est, quam Raguel quo
136쪽
De Marito ct inore. Ios ae sarae filiae demandat. b. I .&Isthoia machus apud Xenoph. in Oecon. ait: Quae domi sunt, uxori peragenda relinquo . Vnde mulier post viri mortem retinet dominium in bona , id est, adminis erationem , quam habuit, vivo marito, quia est quasi caput regimini' in domo , ut ait Baldus in ult. col. 2. υers quids testator C. dein iυ. div. Dominium enim directum
mulier non retinet, per l. 2. C. de ind. υid.
De jure igitur mariti SI uxoris abunddlatis disputavimus: unicum idque postremum adhuc disquirendum superest , qua
litet adfectae debeant esse personae, quae matrimonium initurae sunt. Cum sem- sotelem quispiam interrogaret, cur pulchra amaremus : Τυφλου ειλπν εω πς, stulti interrogatio est. Laert. Arist. Stobferm. G. Eadem ratione diceret aliquis ,
stultam hanc esse disputationem, quia
omnes sciunt ducendam esse optimam , aut nubendum optimo. Verum bonarum mulierum,ut de his tantum dicamus, ne dum optimarum, magna est raritas. Vix sunt numero totidem quot Thebarum portae, vel divitis ostia Nili. Zeuxis cum Helenam Crotoniatis pingere deberet , sciens in una persona non posse omnes
pulchritudinis articulos inveniri, jussit si-hi Omnes virgines in conspectu produci, ex quibus quinq; elegit pulcherrimas, ut ex singulis partem pulchritudinis exer-ccret, inde perfectam formam Helenae
137쪽
I Io C Apuae III. Pingeret. Cic. a. de Inυ. Quod si ille non potuit totam pulcritudinem in una reperire virgine, quanto dissicilius erit, in una omnium vir Iulum concursum inveni- IMVnde Philosophus quidam, cum ini mico elocasset filiam, rogatus, quare id fecissetὶ quia non potui, inquit, illum gravius multare, quam elocando id, quoapessimum habui. Et Democritus inter-τOgatus, quare parvam duxisset uxorem respondit: Quia ex duobus malis minus
eligendum fuit. nton. Mona. serm. lib. riseap. 34. Quid si Accursium in eam sententiam producam, qui in Lex hu Ude li. ex eo, quod ibi scribitur de iis, quae raro fiunt, non ferri leges , faceter infert: non esse propterea leges de bonis mulieribus
ferendas, quia rarae sunt. Idem i. 2. c. de his qui υen. at. imp. reddens rationem, quare mulieres citius veniam aetatis impetrent. quam mares, quia, inquiri, mala herba cito crescit. Proinde Pacum in antiquo versa dixit: Haud fac ut scemina inventa bona. Vbi facul pro facile sumi monet
κος εBλης επιτυ ιν ου ζαλον. Gallus quidam licet quatuor duxisset uxores , periculum facturus, an bonam invenire posset, postiemam priore semper pejorum
Vt tamen ex illis malis nunus eliga-
138쪽
mus , circumferendi sunt oculi , non tam corporis, quam animi, ut ex omnibus eam CXcerpamus , quae minimis urgetur vitiis. Id autem fiet, si ante omnia, mores, parmentes Jc patriam pervestigemus probe: ne occinatur illud poetae, de moribus ultima fiet Quaestio, quae in conjugio prima est e debet. Si enim amicus eligendus non est, nisi quicum modium salis absumseris, multo magis in ducenda uxore idem observandum: quia amicum , cujuste satietas capit, cum gratia ejurare licet, Uxorem non licet. Iccirco Clistenes Sicyonius tyrannus, cum vellet filiae maritum jungere , Graecam juventutem 'Undecunque convocatam , annum apud
se detinuit, donec singulorum mores peris disceret. Et jam decreverat filiam Hippo-Clydae elocare , cum ille petulantiori saltatione totum desultat matrimonium.
Hinc Libanim ad Solonicum stribit, U-Xorem cognitam ducas, cujus parentes &matrem praecipue bonis moribus praestatem noveris. Non enim tantum in servis patriam spectandam monet Vlp. l. Eod si nolit. mancip. de eis dii. edict. quod praesumptum sit , quosdam bonos est e .
quia nationis non sunt infamatae, quoiadam malos, quia ea natione sunt, quae magis infamis cm Uerum multo magis parcnium rationem habendona mΟ- nec . Ioan .fabr. inrub. Inst. de nup . ubi ali 'quot
139쪽
- I 2 CAPUT III. quot praecepta proponit, dc ad hoc rationem adclit, quia ut plurimum Videmus , non solum labem sanguinis, sed de morum ad posteros derivari. Ex quo fundamento Arcadius O Honorius in L quis f. I. C. ad Iul. Maj. in filiis timent exempla criminis paterni propter praesu m-
ουδε χοτ ἐκ πανον αλξυ ε .cν, ut ait Theognis. His probe consideratis, uni sormis ducendae uxoris regula sit illa Ovidii, Si qua voles apte nubere, nube pari: aut Momi, Par pari jugato conjux , quod impar est . dissidet. Pollerior addit etiam rationem :Imparu conjugia fore discordia: id quo lita est ex Et hi ea ratione discere licet. Est enim conjugium amicitia quaedam, Scquidem firmissima, ut 8. Eth. docuit Philosophus. At idem ibid. c. I. docuit, amicitiam consistere in aequalitate: quod eistiam Plato s.ct 8.de ll. Loet. I. deMusca I.& nos alibi ex Aristotele diximus : Quod sinule est . firmam servar amicitiam. Atq; hoc adeo verum eri ut Atarneti juveni, pueri idem conlilium dederint : ταυ - πιν ελε. Τu tibi torque parem: quod Callimachus Dioni deducenda uxore co-silium petenti, respondit, & versibus cxpressit elegatibus, qui apud Laert. leguturis AEqualitatem autem accipere debemus
140쪽
De Marsio se more ii non per omnia, secundum idem, sed sicutiari lex. en cons. aost. ponderatis his col. 7.
sq. l. 6. censuit, nobilem divitemque mulierem, deformem tamen, quς pauperem quempiam formosum matrimonio sibi desponderit, non videri nupsisse indigno, cum debeat mulieris nobilitas de divitiarum copia eum forma compensarie Et er diverso Inrol. ct Panormit. dicunt formam mulieris etiam pauperis compensari cum divitiis dc nobilitate viri : Ita aequalitas haec inerpretanda est, ut si Metrodorus pauper Philosophus , apud. Strab. lib. 13. ditissimam duxerit uxorem, non videatur tamen aequalitas Violata , quia eruditio compensat divitias, dc potentia includit muItas opes, quas eruditione sua vel Philosophus vel alius litterator comparare potest , sicut Thales demonstravit. I. Polit. I.
Hanc igitur geometricam aequalitat em requirimus in omnibus, quae aequari Pollunt, dc principio in aetate. Nam licet cum inaequalitate quoque stare possint matrimonia : magis tamen florida dc sta bilia futura verisimile est ea, Piae inter
personas aequales contrahuntur. Este autem contrahenda matrimonia in juventute, supra dixi inus, ubi etiam demonstra vimus, quoto juventutis anno comm diis VS contrahantur: nunc caetera subjiciemus, illudque futuro marito consilium dabimus : virginem esse ducendam, juvenique