De apostrophae apud romanorum poetas usu

41쪽

commoda, quae saepius in dubio acciderunt temere ac casu poetis insciis, Semper autem ii ullo modo eos effugere potuerunt, figurae suorunt summo incommodo Invenimu enim exempla, ubi apostropha tantum illorum commodorum gratia adscita erat affectu aliquo non sextanto, ubi delapsa est ad siguras meregrammatica S. Talos apo'tropha autum erant nobis improbanda et vituperandae cum versio in orSonam aliquam vel

bustiam ut rem iusto iuro adhiburi possit solum tali 0co, ubi

Quod attinet ad numerum apostropharum adhibitarum, Sequituro exum plis allatis primum quidem Ovidium omnino fuisseu buriorem in figurae usu Vergilio, tum vero carmina singula utriusque poetae inter se discrepare, quod optim intellego ex hac num oratione apud urgilium invenia postropham et in Aeneide ut in uolgicis circiter centesimo octogesimo quoque ei Sia, in Eclogi circiter sexagesimo quoque versu, apud Ovidium in Motamorphosibus circiter contusimo

vicesimo quoque versu, Fastis circiter quinquagesimo Art. amat. circiter sexagesimo Trist circiter centesim quadragesimo Amor. circitur centesim vicesimo Secundo, Remed circ. duo deSexageSimo

Horoid circiter ducentesimo tricesimo, pist ex P. circiter ducentesimo quinto decimo, bido circiter ducentesimo quarto decimo quoque VerSu, Medic fac sem nullo loco. Sud omnia haec discrimina intellegi possunt X is, qua d ration ut vi figurae eXpOSuimuS. Cum apostropham recto adscitam ab assuctu aliquo pendere pus Sit, primum quidem respicienda est natura poetae ipSiu8, num facile commoveatur, num animum excitatum cohibere possit. Quodsi in carminibus Ovidianis maiorum numerum talium ap0Stropharum invenimus, quas ex assectu poeta profluxisse verisimile est cf. exempla partibus cui B tractata ruspicienda sunt illa qu0que, ubi apostrophae per quasdam perSona a poeta loquentes inducta sunt, cum plora0 quo arum sint eius modi, ut simul ex poeta ipsius animo profectae esse videantur), equitur Ovidium scripsiss videri magis cum servido animo et incitato quam Vergilium. - Porro apparet summi momenti in apostrophae SueSSe genu carminum, num versentur in gravibus actis

dosoribundis, in multis nominibus proprii commemorandis, unde is, qui narrat, aliquo modo, Sive veneratione sive admiratione Sive

42쪽

inflammari possit. Inde est luce clarius Metamorphoses, FaStOS, Artem amat. Remed amor multo aptiora suisse figura quam Medicamina suo sem. Tum vero concudunt omnes talibus carminibus volut 0r0idibus aut Epistulis sex onto, qua ad certas qua Sdam perSOna missae simulantur, avorsionem ab his personis ad aliam personam aut rem factum non idoneam fuisse eodem modo atque carminibus picis. Duniquo vi miraboris, quod idem poeta, cuiu maior numerus apostropharum recto adhibitarum proprius est, crebrius figura abusus est, quonium magi ea RSSueverat. Excusatur otiam paulum aut iuvatur audacia vidi, cum doli boramus eam factum esse haud raro bono consilio, ut versus permeros dactylos liquid profluentos crearuntur; Ovidium autum multo maior studio appetivissu sevitatem versuum Vergilio, qui forma grave Spondiacas quas lingua Latina ei praebebat, haudquaquam Summa cum diligentia vitabat, inter omnes constat in). Ex his modo dictis aut in optim intolleguntur omnia discrimina, quae cognovimus in apostropha usu intur Ovidium ac Vorgilium t inter singula carmina utriuSque.

20. Quoniam ii Vorgiliano ut Ovidiano postropha usu satis diximus ), accingamus nos ad tertium caput tractandum, quo modo reliquorum poetarum 4 in xii avi in est a r i s Si mi, praecipue dactylicorum, usurpaverint illum apo Stropham, qua in re se ad illustrandum Romanorum Sum nonnulla quoque allaturum esse e X

Graecis supra promisi. - Figuram iam antiquissimis temporibus Graecae oosis extitisse Homericis postrophis demon- Stratur. Cum vero qua ratione permotus ille poeta figuram adhibuerit communia toros intor se dissentire Supra audiverimus,

2 Nonnulla, quae ad horum poetarum apostropha pertinent, huic dissertationis parti melius inserenda esse putaVi.

43쪽

582 β) h), intuli 0guntur optimo sex animo poetae fructibus quibusdam perfuso, quamquam enallagen caSu Saeptu metro simul aptissimam fuisso non nego. Uno loco res aliter se habet: Il. I 15l sq. nim legitur: O ὁ ετεριο γε καθιζον ἐπ όφρυσι Καλλικολωνης 'Amp. σε, ηιε Φοιβε, καὶ Ἀρηα πτολίπορθον. Ex eadem ratione, quam habuimus in exempli paragrapho sexta decima tractatis, haec postropha ex metro cogente explicanda est, unde sequatur iam in Homori carminibus si guram delapsam esse a Sua condicione. 2 l. Purgamus nunc ad initia poeSi Romanorum.

In Livi Andronici disia ut in Cn. Nasevi Bollo Punico nullum exemplum inveni ex Enni Annalibus unum locum afferre po88um, qui legitur in versu 109 ἐ), ubi aversio fit x admiration po0ta in Titum alium mortuum ). Apud Lucilium figura vid0tur extar in versu, quem habemus I 4 p):

occidunt, Lupe, superdae te et iura siluri; qua verba dicta sunt fortasso ex animo excitato dei alicuius, qui Lupum videat animam es daretem morte multa enumeranS, quaS mortales oppetanti'). - Putet fortasse quispiam sex hoc exiguo

il Pascoli vi corye in asostros de poeta tesso a dei into col passastio alla seconda persona come frequentisSiniament in mero ... 9 Cf. C. Lucilii Carminum Reliquiae rec Frid. MarX, Ol. prius

10 Cf. C. Lucilii Carminum Reliquiae rec Frid. MarX, Ol. OSter.

Commentarii Lips. 1905 p. 28.

44쪽

- 44 apostropharum numero illos poetas tuduisse, ut is, qui narrabat, suum animum cohiberet neve uos affectus narrationi interponeret. Sod noli oblivisci quod X carminibus allatis extant tantum paucae reliquiae, 0 quibus de universo usu postropha in is facto iudicari non potest, quoniam casu accidero potuisse, ut reliquiae figura illa careant, num n0gabit. ocudit alia ros minimo neglegenda constat enim inter omnos poetis Romanorum Sque ad Lucrotium fuisso illam dicundi rationum, de qua Cicero ita enim, inquit, loquebam ut qui est omnibu princeps, non ornuibuSp=unceps et vita illa honu locoque, non dionus Orator 6lin. Quo modo hau res et apostropha usus inter Se coniuncta Sint, liceat mihi x0mplis illustraro Lugo qua os Ennianum versum 28 Secundum Vahlon odit.): Cum saevo obsidio munus ita nusprimebit, ut o Lucili carminibus versus I 9 sqq. sec. edit. MarX.): ut Nemo sit nostrum quin aut pater optimus divum, aut Nepa unus pater, Liber Saturnus pater Mars Ia=ius 9uirinus pater siet sic dicatur ad unu n. Quibus in angustiis metricis versati essent posteriorum temporum poetae Eos his in versibus ex mor metrica ratione se confugisse ad apostropham pro certo statuam. Poetae voturus igitur habebant in illa rooptimum remedium, quo arcebantur ne postropha abuterentur.

22. Lucretius, quom andum ration om dicondi habuissu supra nudivimus, in do rorum natura libris sex adhibui postropham sumo in tertii libri initio, a quidum in dubio x veneratione et admiratione, quum habet in Epicurum, decus Graiae stentis. Quod vero hic poeta tam parcus invenitur in figura usu hoc intellegent omnes, qui legerunt carmen, quod illi avorsiolii minime aptissimum fuisso apparet. - rubrior fuit in figura aequalis Lucreti Catullus primum quidum inveniuntur nonnulli loci, ubi extant apostrophae, quas ex affectibus quibusdam

profluxisse in aporto est quo legimus ) 3, 3 63 9 65, Sqq. 66, 2l sqq. 89 78h, 24 1. Accedunt talia exempla, quae Xendum interiore ration explicanda esse videntur, ubi vero figura

simul metro aliquo modo apta fuit qua habes 4, 3δ), 26;I Conser, quod addit Lachmannus Lucretii commentarii p. 28 sq. 2 Citavi x Catulli Voronensis liber. 1 teu. Aemil. Baehren S. NOVn Editio a . . Schulgo cur. Lips. 893.3 B alii e m in commentari huic postrophae addit . . . Hic maiori πάθει inde locus, qu0d iam phasellus se conoertit ad patriam ut olim sic

45쪽

hic quoque nussu in locum inveni, ubi postropha carent omni interior vi, ubi selapsa sit a suo loco. 23. Transseamus nunc in aetatem quam vocant Augusteam

ubi perlustravi ab illa part0400tas, qui praetor V0rgilium t Ovidium quasi sidora oosis Latina olucent, Horatium, Tibullum, Proportium. Horatius sit Tibullus in postrophis adhibundis foro idum sunt. torqu0 nim praebui talia exempla,

53 sq. HI 6, 9 sq. - Porro inveniuntur loci, quibus postrophao uadom intorior ration optimo intollogitur, simul vero metricae aliqua difficultatus purisam sup0rata sunt; qui xtant in Horati

vero habet uterque oota postropham, uno e mere metrica ration profluxisso mihi quidum vidulur. Sic nim scripsit Horatius in ursu, qui si pod. IX li poster nestabitis pro posterinestabunt multo audacior vero est aversio, quam legimus apud P sim di I Lb illi um III 3, 4 9uidve domus prodest Phrystiis innixa columnis, Taenare sive tuis, sive Caryste tuis Taenari et Carysti a pentametro scilico abhorroiit. Etiam Tibullum ipsum discessisse a sera apostropha natura mihi quidem con- Stat lege quae80 versus, qui sunt II, 9 sqq. et assentiori mihi dicunti in vorsu tertio ducimo figuram illam factam esse tantum,

nunc quoque raram dilectamque, quam tamquam testem enerosae tirpis praestantiaeque invocet. l Attuli locos x dition Κios stingi Odonis Epod. Berl. 898; Sat. 1895).2 Confor ditionum quam socii Lucianus duellerus Lips. 905. 3 Κies s lingius huic versui addit h. . . dori, o die Von iidenhommendoninuisendon dio Strasse vertiessen, ab e natui licii cauponae, in denen unsere Goselischali, aclidum si sicli an dem 4 tunden enlb0hrten Dischen quoliwasso gula b dum anti a fur ibi die Apostrophean die Glitii Ausdrtic - . . .

46쪽

ut 0nta num oratio luminum variaretur assectu aliquo non extanto. Similitor iudico do tribus locis Horatianis, quos legimus Carm. 12, 22sqq. II 3, 26 Sq. Sat. I, 0, 85 Sq. quamquam his locisonallagen casus vel persona simul metro aptissimum suisso

Exemplis horum poetarum variis illustratis accudamus ad Properti usum figurae percen8endum. Hic quoque primum quidum assurro possum locos tu modi, quibus postropham X

92 6, 76; 0, 0 IJ, I, 38q Hi locis asserendi sunt tales, ubi ad intortorem rationem accedit, quod eandem per figuram simul logos aliqua metricae servatae sunt; quos invenis II 3, 4;

T 86 li 40 0nam in numer e0rum, de quibus Supra p. b)W0isio assentisntus iudicavimus fortasse his quoque apostr0phis subest affectus quidam, veri autum similius videtur eas adscitassesso tantum formae eloquendi gratia e more metrica ratione. Prosecto absit se ros ita loco qui extat III 9, 3 sq. Inter Cullimachi sat erit placuisse libellos Et cecinisse modis, Dore poeta, tuis. Nihil nim est, curar0pertius Dorum400tam, . . Philotam )maior honor assecori quam Callimachum quantis in angustiis autem poeta Versatus sit genetivo poetae, qui ab hoc versu omnino abhorr0t nomo nescit Similitur iudicandi sunt loci II b, 2;26, 37; II 3, 30; 5, 6; 2, 26 2l, 26, 28 22, 23. Denique

Proportius non voretur ex mor metrica ration adhibur talos

ap0Stropha S, qua Supra inepta et ridiculas significavimus, quibus vorbis pucto ad II 5, 6 I 68; 5, 42 IV 5, 4 9, 2 ubi formo vortitur ad Corinthum, Bosporum, Aracynthum, caprificum, Erytheam. Locis supra allatis saepius velut II 25, 2 26, 37;III 3 30 12, 26 22, 23 efficitur pur postropham simul illa

I Locos attuli ex editione, quam fecit a Rothsto in Berol. 1898.2 Confer, quod addit huic versu Roth ste in.

47쪽

47 iucunda narrationis lenta variatio. II 6, 9 sq. vero, ut i legitur 9uae tum est Neptuno, quae tum cum Castore fratri, Pua Vi e tibi excepi, iam dea, Leucothoe et III l, LSq. ubi num oratio oriam quiorum malo' ab exequiis nomen in ora venit v. 24), in torrumpitur per aversionem Exsuo sermone fore nunc, Ilion, et tu, Troia, bis

Oetaei numina captu dei, denique III 9, 2 l, quo in ei Sia, postquam de Pasiphae, Tyro, Myrrha, Medea, Clytaemestra ut se turtiis personis out locutus est, subito in medio narrationis tutior fit aversi in Scyllam videntur mihi quidem apostrophau tantum variationis gratia in ullo assuctu ortae esse. - Ut nullum locum omittamus, quo Propertius figuram adhibuit, restat, ut verba faciamus do vorsibus, qui extant IV l, PSq.: estor maiorum

cineres tibi, Roma, colendos, Sub quorum titulis, Africa, tonsa iaces. Avorsio in Itomam facta orbene explicabi ex veneratione,

quam Cornelia in patriam habet; quid oro vult figura altor loco Si quis dicat Cornutiam superbi commotam, quod maioreSAhicam superavissent, interposuisse versu irrisionum in hanc torram, haec sententia mihi probari non possit Equid om cons00 hanc postropham ossuctam esse ex accommodatione quadam, ut

in illo Ovidiano xumplo diximus cf. p. 40): Cornelia, quae modo

sex affectu sermonum vertit ad Romam, perseverat in eadem ratione dicundi, qua huic versui idonea non est.

Propertius postropham adhibuit fore in quinquagesimo

quoque VerSu, quem tantum numerum adhuc invonimus solum

in Fastis Ovidianis non multum sedit in hac re Proportio Tibullus pra obuiis figuram circiter SexageSim quoque Versu. Cum ver ploraeque apostropharum ex horum poetarum assectu aliquo sexplicari potuserint, confirmatur hoc modo optime, quod viri docti in libris, qui sunt ii historia litterarum Romanorum, iudicaverint illos po0tas prauditos fuisso animis Di vidis ut incitatis et scripsissu summo cum ardore FalSum sane est dicor in Horatio, quia invenitur multo parcior in ap0Strophae usu sui AR animum minus alacrum ut ructum. Noli nim oblivisci, quod saepius hac in dissertation attuli, in apostropha permagni

interesse, qualia sint carmina; omne Vero concedent poemata

Horati lorum quo vorsioni simili modo iniqua fuisso atqu0 Ovidi Horoidas Epistulas x Ponto, Medicamina ac sem vel carmina Catu Hi, Lucreti, Lucili. - Denique hac para graphoc0gnovimus Proportium non veritum esse similiter atque Ovidium

48쪽

apostropha audacissim abuti cum Tibullus t Horatius,

quamquam hi quoque non numquam a figura vorti condicionudis sessoriant, tamen multo cautioros hac in o fuserint.

24. Quoniam diximus de p00tarum capitibus ab initio

poesis Romanae usque ad tempora Augustea, nonnulla addam sex posteriore aetate, ubi percensui pica carmina Lucani, Sili Italici, alori Flacci, Papini Stati. Cum oro horum exompla accurate explicare longum sit, licuat mihi a donoo ordine simpliciter numeraro. - Primum quidum quattuor illi poetae praebent magnum numerum talium postropharum, quas ox assectu aliquo profluxisse num contundut qui loci inveniuntur

in M. Annas Lucani o Bollo Civili libris ducum i): I 45sqq. ,

Balbi Argonauticon libris octo, quos didit P. Langen, Berol.

I Confor ditionum quam fecit Carolus Hostus, Lips. 1905.2 Fi a nai, qui commentationis, quam supra dixi, p. 35 sqq. de apostrophis Sili Italici verba fecit, reprehendendus est primum, quod apostrophae,

quia sunt generis figurarum Verborum, Onfunduntur cum eis, quae sunt figurarum sontentiarum, deinde vero, quod collectio eius non est lenti.

3 Confer oditionum quam fecit Ludovicus auer, Lips. 1890 92.4 I)0 hoc poeta postea nonnulla addam. 5 Edition quam fecit S. Quecti Lips. 854 in tali re uti non veritus Sum.

49쪽

Accedunt xempla ius modi, ubi fundamentum apostrophaea Dctus vid0tur esse, simul autem figura apta fuit metro aliquomodo, ut supra cogn0vimus; quae inveniuntur apud Lucanum:

Porro non desunt illi dubii loci, quibus apostropha videatur potius ex motrica aliqua ratione quam interiore profluxisse. Ita

I His versibus, qui sunt Tu quoque Phriaeeos remo, Poeantie, Colchos, Bis Lemnon visure petis, nunc cuspide patris Inclitus, Herculeas olim moture sagittas, addit . Langen: mo variatur inter nominativum in-

50쪽

Atquo illae apostropha inopia se ridiculao, quibus X metrica ration sermo vortitur ad rus quasdam in animas vel abstracta talibus locis, qui omni vi poculiari caront, inveniuntur in versibus,

Eum qui omnia adhuc allata xompla consideraverit, none gerit hic quoque saepius se apostropham simul lentas quasdam enumerations evitatas esse; sed eodem modo, quem Supra paraprapho septima decima cognovimus, figura haud raro dolapsa est eo, ut tantum illius variationis gratia adsciscuretur assectu aliquo non uxtanto ita iudicandi mihi quidum videntur loci, quos

VI 28 sqq. 340; X 311 sq. - Ut omnia exempla asseramus, restat, ut nonnulla dicamus do tribus Lucani locis qui extant ΙX 538 78 sq. 854 sq. IX 538 sq. legimus: At tibi, quaecumque

es Libyco en ione dirempta, In noton umbra cadit, quae nobis exit in arcton; IX 8 sq. Cinyphius inter pestes tibi palma nocendi est Eripiunt omnes animam, tu sola cadaver. His duobus locis mihi quidom constat apostropham hac do ration adhibitam esse, ut a dilucido et palam significaruntur, qua ab reliquis diversa ac contraria essent. Tertio loco inveniuntur verba Nil, Africa, de te Nec de te, natura, queror. versionem in Africam factam Supra explicavi ex more metrica ratione, quia ablativus Africa speciem cretici prasbeat ablativus natura autem nihil motricae offensionis habui, unde hau apostropha tantum ex accommodatione orta osse mihi videatur. Vidimus igitur poetas posteriore apoStropha SOS SSe X omnibus illis variis rationibus, quas cognovimus apud Vergilium

clitus et vocativum moture cf. IV 467sq. inclitus dilecte), tum Livii qui non metro coactus erat, I 24, T laudi pater patrate so li Abbani, audi tu, p0 lus libanus