장음표시 사용
241쪽
tionem excitet, ideoque aestum Vehementiorem. Hae itaque radix hei tantum nocet, quantum acida prosuns. Ut Anthelminthicum contra Vermes commendatur, quia acidum' Ucum, qui Vermium est o micilium, sapore suo amaro tollit praeterea nauseos suo halitu vermes irritat, magis adhuc visu adstringente tonica Eedit illos evacuat, intestinaque corroborat; comperimus enim eosdem potissimum in iis, qui debilitate Ventriculi inte stinorum laborant, generari, minus autem in iis, quorum prima Vide debit gaudent robore, ut invalidis exercitatis.
nullum pharmacum securius Rhabarbaro praescribi tur, quod evacua non solum acre in primis viis, sed postea etiam corrobora Madstringit, ideoque inter primaria specifica dysenteriae numeratur nullum itaque remedium Vulgatius est, quam drachma una Rhab pulveri sati pro os aegroto exhibita, idque per duos aut tres dies continuos quo unico morbus plerumque tollitur. Itaque byden hami aliorumque consilia secuti, Prima die donia exhibemus Rhabarbari tosti, & cum illa optatum praestitit essectum, Laud liquid guttas XII potissimum in vitello ovi, spiritu frumenti coagulato, e spera propinamus Secunda die, tempore matutino, una dosis Rhabarbari, alteraque Vespera, absoluta cathar si ejusdem Laud liq. exhibetur Tertia quoque die pari ratione progredimur, qua prima, Quarta ut secunda, Quinta, ut prima die quo facto aegrotus plerumque restituitur sanitati. LEUCORRHOEA Anima Rhabarbari maximo curatur, quae aegro is quOVis die, manes vesperi,
242쪽
ad dimidii cochlcaris mensuram exhibita, acidum in primis viis tollit, systema fibrosum corroborat,
ut viscerales, Viscera mundat. Hermannus in
Lapide suo Lydio Animam Rhabarbari, ut specificum Gonorrhinae, commendat.
HECTICA fferalis Ddenhami Febris lenta infantaen unheri, morbus est infantes, usque dum septem vel octo annos imple Verint, invadens, per unius vel plurium mensis: intervalla sarpe redit: oritur cum Diarrhaea, saepe viridibus excrementis,& cum abdomine tumido, ab acido, lac apud infantes mammas nutricis sugentes, valde coagulante; febris continua heic adest, quae tam post prandium, quam cenam, pulsu celeri Xacerbatur, adpetitus amittitur, corpus febri extenuatur, maceratur ita imbecille evadit . ut pedibus Vix niti possint. Ventriculus intumescit, cum superiorum partium marcor tussi ioca. In hoc morbo exstinctis, Glandulas Mesenterii fuisse tumidas, intestina in-sammata, Pulmones corruptos comperimus. Hic morbus in infantibus oritur, ex ima acidi comestione matris' quiete in pueris vero partim ex nimio otio, partim etiam ab Vacautione capitis cessante per tyalismum, CoryZam vel fluxum capitis. Nullo morbo saepius conflictantur pueri, nulloque alio plures eorum exstinguuntur, Xceptis variolis. Nobiliss . . D. PRAESES mecum communicavit, se plus quam centies reperisse, nullum medicamentum ad huc morbum tollendum valentius esse Anima Rhei Drachin una, si per dies aliquot, cum febris incidit, statim exhibeatur. Ideoque inter primaria specifica ei omnino numerari poterit.
In PHTHIS incipiente identidem Animam
Rhei omnibus commendamus. Multos enim qui
phthisi desperata laborare crederentur, hei diu
243쪽
229turnior usu persanavit . . latner, proses rLipsiensis feminis, quae aliquoties abortum fecissent, Rhabarbari terreis & nitro mixti usu roboravit uterum, ut contineret, ad maturitatem VSque, prolem. Vid. Ejus elogium p. o.
MORBI AB ACIDO quicunque, ut 'pochm-dria sis, Arthritis, Febris intermittens, acheaeia c. sepe Rhabarbaro, inter paroXysimos propinato, tolluntur; quare multis mos fuit habarbarum mandendi, Muna cum saliva deglutiendi, quo solo restituti fuerunt. COLICA a saburra in primis viis dextre Rhaharbaro curata fuit. Saepe etiam cherus eo tollitur, quia ductum choledochum aperit, primas vias purgat, acidum privat hepar corroborat.
g. XU. Quamvis radix sit amara, tota tamen herba oleracea, fere insipida est, nec ullam dimpurgantem praestat. Messer schmidius refert a Mogolo Buratis, eandem hanc plantam schune vocari , acido ,,valde grato sipore praeditam esse eundemque po- pulum caules seu potius pedunculos foliorum tam ,,crudos ad sitim sedandam, quam oleris instar co--dtos frequenter comedere. Hodiernus Imperatricis ussorum ad aulam nostram legatus, Illustr. Comes ANNI narra Uit, cum psalis commoraretur in Hortum Academicum anno proXime praeterlapso Xspatiatus esset,
quod apud os vitas, Folia in iusculis' oleribus, spinacite, triplicis racelota instar adhibeantur,' avide edantur. Mandentes folia, omnia oleris requisita iis inesse sentimus, ut tenera & suc- a culenta,
244쪽
culenta, fere inspida, parum acescentia sint. Itaque apud nos etiam non levi cum fructu ceconomico seri possunt. Hinc concludimus, quod Rhaponticum eadem natura qua Rhabarbarum gaudeat; cumque in Variis hortis satis copiose crescat, in usum culinarem facile id quoque converti posset, si agricolae modo scirent ex eo fructum cap Cre. Catilis ante florescentiam decorticatus editur grata aciditate imbutus.
g. XVI. Semina, uti aliorum olerum, tempore Vernali commode seruntur proxime anno in aliam planta transfertur terram, Ventis non Xpositam succi plenam argillaque miXtam. Per inter Valla unius circiter cubiti ab invicem disponi debent, nec amplius de novo transferri, sed ab herbis noxiis purgari. Hyeme plantas illas tegere non opus est, quia climatis nostri patientes sunt. QUO annosiores fuerint, eo majora foliorum Caulis incrementa annua obtinent. Insignem igitur plantae istius proventum in patria tuto nobis promittere possumus, si modo vulgata fuerint semina, quorum sat uberem quotannis copiam prosert. Tabula IV. sistit plantam quadruplo minorem.
I. Flores in magnitudine naturali. 2. Stamina cum Antheris.
247쪽
Nicut tria naturae regna in usum hominis creata sunt, quorum incolas in suas quascunque convertere utilitates ipsi concessiim est ita etiam scientia rerum, in globo terraque creatarum, 'rima est, qua mortales discere queant, unde in posterum habeant ea, quae ipsis necessaria sunt sutura. Idque priesertim, cum absque regnis hisce naturae, nihil habeant in globo terraqueo, praeter elementa, quod ipsis usui esse possit. Immo omnia, quibus homo sustentaturin pinguescit, Vestitu si perbit, conservatur Messiato est animo, nec non omnia, quae
248쪽
dici queunt vestium pompa, splendor, divitiae, delicae,' necessitas, ex hisce primam nacta sunt originem sine illis enim homo esset aeque nudus, Cille est creatus, atque in mundum editus. Nihilominus semper quaestio quaedam communiter occurrit, quae naturae Curiosis objici solet, quando vulgus flos videt occupatos in objectis suis naturaeque produ tis perscrutandis illa per epe cum Mycterismo proponitur, quando scit quaeritur: CUI BONO Quasi dicerent hi ignari, illum sane
fatuum esse, qui tractet talem scientiam, quae nullum promittit fructum; necipue quando vident circa publica quaedam instituta, scientiam trium
naturae regr)Οrum receptam non esse, nec ad Academias plurimas, nec inter scientias philosophicas, immo nec in Stam Ecclesiastico nec politico. Et, credunt hi, Scientiam hanc esse meram tinn qm curiositatem, quae quasi ad tempus terendum oblectamento est otiosis negligentibus. Haecce quaestio mihi, omnibus sere illis, qui naturpe e scrutandae operam navant, objecta est, idque tam saepe, ut longe abhinc taedium mihi faces erit illius strepitus. Quare necessum esse putavi, ut jam in hacce quaestione subsisteret responsionem qualemcunque ad illam proponerem, quae ali GHando dari poterit atque objici illis, qui illam adhuc
iterare haud erubescunt, ut ipsi perlegant brevissimas has pagellas, illas perpendant, indeque convincantur. Proposito ut faveas, C. L. est quod
perossiciose rogo. g II. Illud genus hominum, quod saepissime nobis objicit quaestionem hanc tritissimam Cui hono
sim plerumque .praecipue pingues MinerU82. Uibus verum deest judicium in obtuso, nec exculto
satis ingenio. Proponitur scit plerumque a b ulis
249쪽
extra oleas agati sunt. Ad nos quod adtinet, amynsolens minime reputatur operum Natura scrutamen, ad Urbes majores ad principes urbium Mad Academias neque tuestio haec proponitur a viris vere eruditis contra vero longe requentissima est in Provinciis remotissimis, apud bajulos' infimae sortis homines, quibus desiderium solummodo est stomachum implendi, qui omne id inutile ducunt, quod gulae non inservit. Mingensterna Sor. cum primum Electrismiphaenomena caput Xsererent, Vocatus fuit a b. m. Friderico primo Rege nostro, ut haecce ipsi demonstraret his peractis, Vir magni nominis adstans ridens dixit D. Mingen herna sed cui bono hoe, At Professi, Mingen sterna, ut Vir acutissimus, respondebat mox idem mihi objecitra C. mercator quidam ditissimus, Vendens Salia, Haleces, miliaque subridens Rex mitissimus ubili viro dixit: cape haec. Hi meditatione sua bruta animantia, quam homines ratione praeditos magis repraesentant. Nec perpendunt, Creatorem omniscium omnia sapientissime in illorum usum creasse, nec meminerint, omnia illa optima esse, quae in principio creavit Sapientissimum Numen. His inquam , qui scientiis non sunt imbuti, nauseam excitat omne id, quod curiosum adpellari suevit, scrutinium naturae quasi dementiam quandam repUtant. Termirom Christoph. cum Classe indica Indiam orientalem petens, ab inurbanis quibusdam nautis annis quotidie Xceptus est, ob suam curiositatem quasi nihil aliud hisce esset honestum, quam quod ad Uentosin undas pertineret. Ut ejus itinerarium infer ostendit. Barilichius 'oh. cum urinamum perVeniret, observationes ibi in Historia naturali institurus,
250쪽
valde despectus est, quod plantasis insecta pediscrutaretur. Incolae namque ejus Regionis omnia inutilia proclamabant, quae ad plantationes Sacchari cosseae haud vergebant , ut plurimae ejus litterae ad D. R EsIDEM indicant. Dia Pro Malm inter barbaros homines Canadenses commorans, periculo vitae ausus non est manifestum facere, quod plantam quandam, aut aliud natum objectum describeret, sed omnia clanculum experiri necessum habuit. D n. Praesdem in Alpibus apponicis inter Rangi seros, estros legentem angiferinos, illosque describentem, admirati sunt appones, ridentes hominum quendam posse occupatum esse in Muscis captandis vid Act. Stockh. Uol. I. p. 21. In itinere quoque elandico ut spectaculum conspectus est cum sociis suis. Hi Oel. p. 8S. O9.
Hassetqui M. D. Cairi degenti necessum fuit
cum militum stipatu urbe exire, si vellet rure describendo colligere Naturae quoddam objectum; nihilominus tamen periculum ipsi erat, Ut uigils damnum sibi adferret, ob suam curiositatem Uealia reticeam Xempla. g. III. Νos creati sumus in gloriam Creatoris, quae non praestatur, nisi Creatorem cognoscamus per Revelationem, aut ex atura seu opere creationis. Ad hoc quod adtinet, vereor sane, ne multi in mundum Venerint, hei ad canitiem usque permanserint, qui res creatas eminus tantum adspexerunt haud aliter ac bruta animantia, quae quidem terram ident Viridem multicolorem ex floribus, ast praeterea nihil. Hoc mihi ita occurrit, quassi quis introduceretur in Paradisum s hortum botanicum plantis instructissimum, ut ibi adspiceret multas