장음표시 사용
101쪽
bant mihi & illum inimicum,& eos qui
in eadem causa essent, nune amicos suturos, quom iniqui sermones cum ad me
per holes honestissimos perferrentur, cuinq; Popeius ita colendisset, ut nihil unqmagi sui cu Crasso redire in gratia,
sentirem, libere dicere audete, nullius habita ratione. Tum, cum uiderent me Crasso libere respondente, dcrepugnante in causa Gabinii,quem ille defendendum luscepisset eontra me,cum eum oppugilasset. viiiim s.
dicerent. Qualis si .ante exilium meum.1 liber,& magno,atque infracto animo. Ea eontentio, cum Crasso
de Gabinio. Etiam se .apud externos extra urbem. Gaudere se di.elim si pradicta inquit, se ita haberen istidieebant tamen se gaudere,q, habetem Crassum inimicum,& omnes, qui Gabinio Auerent, nunquam essent mihi suturi amici. tuum Crassium. In eadem cau. defensionis Gabi .in qua erat Crassus. Quorum, hominii, quo, dixit i e nutu appellare. Iniqui, malevoli,quia cum fiuctum ex mea libertate se capere faterentur, tame Ieebant se gaudere,quod ego illi inimicos parassem. Honestissimos optimos S probatissimos uel honoribus instines. Cunq:, alia causa quare redierit in gratiam cum Crasso quia Pomp.uehemetis alme,utitaticeret,ab eo petiuerat. Cpntendasset,uehementer perurisset. Vt nihil unquam magis .seontenderit a me.
io Ar.v. 3ω REPENTINAM desentionem Gabinii, is est,qui Collega. L. Pisonis a Pompeio in eo sulatu post C . Caesarem Gabiniit, datus est, quos & in eositatu acerrima oratione insectatus est,& cum ab exilio rediisset memor sese ips, pro dentibus patria pullum,nunquam destitit proscindere,tandemq: magnis eonatibus euicit, ut Cabinio syria,
Pisona Nacedonia turpiter reuocatis auferrentur. aeterum Gabinius cum pririer alia stetera in prouincia perpetrat tum ueloinnullo S.C.Dcto,de Pompeii tantum uoluntate Ptolomaeum rellituisset in regnii eum exercitu quod per senatustonsul.cautum suerat,ne fieret amitatus est. Cice. ad Qu.fratre,ueaeatus e1l Gabinius,&quarto post libro Gabiniti tres adhue factiones postulant. L. Letulus Flaminis filius qui iam de maiestate postillatiit.T. Nero cum bonis subscriptoribus. .Memmius Trib. pleb.ctim. I.Capitone,& patito post apud Catonem erat diuinatio in Gabinium situra inter Memmium &.T. Neronem MC. Antonium,in quos R. N F. putabamus fore,ut Nemio daretur,& si erat Neronis mira contentio.Quid quaeris bene premitur, nisi noster Poo. ditis, hominibusque inuitis negociu euerteret di alia, additque mox Gabinium de ambitu secit retim. P. sylla subseribente priuigno Memmio Caecilio sγlla: tilio. Cantra dixit. I. Torquatus, omni bit': libentibus no obtinuit eum tamen Cice ab lutum teribit graui admodum iudicum fama & Lentilla aeeusatori, ignominia liberatus tamen dictaturae Pompeii rumore.xxii sententias condemnatus est, eum .lxx. tulisset, ut affirmet Gabinii λ. . absolutionem legem impunitatis esse. Appianus tamen iacit Gabinium accillatum,& condemnatum,quoniam regem restituisset,ut non possim non mirari,nis absolutum tortasse aliis erimini ι diras Codemnatum ma
iam cum hoe tandem Cieero in gratiam rediit contendente maximis precibus Pompeio. 1 o REpENTINAM auubditam defensionem eius. Gabiniici.quia ipse defetidit Gabinium,& ita genitivus eius h=LL ' imite smiseati Gabinii palliue,quem.s Gabinium ipse Crai sis oppugnasset, superiorib' diebus proximis i.
tune proxime trans actis,tametsi suscepisset.i.desensionem Gabinii,sine ulla eontumelia mea. sed eum Craiasu, lacessisseO.iniuria prouocasset,me disputantem,non laeessentem,exars .i incensui sum non solum praesentia. quaeria ne inferebatur iniuria, edo.i .ut credo,nam ea. spraesens iniuria no tu isset fortasse tam uehemens, sed eum illud odium multam iniuriaru eius LCraui in me, inclutum. sadh:ie in pectore quod ego arbitrabat effudisse omne i simul totu tamen. i. nihilominus tuis et res diau. i.res dens adhue i. pectore, me insciente,sup.
ipsum apparuit repete omnea.totu simul. Quo quide tempore ipso .squo Crasso aduersarer, uita holes,&Ddem illi,quos appello .i.uoco xpe nutua indicio,& significatione.sqiraua per iacta S mores eo in n5 per propria nota. intelligere aut euideε Catone & Albuli . sinule': resp.amatores,eum diceret se cepisse maxianui uctu ex libertare mea. dicendi in Crassum sum nasi uirit,&dicerent me deniq: tum. i.tiane tande uisum est sibi, restitii in reip.qualis essem .i.ex integro cum pristina libertate dicendi &eu ea eotentio. cu Crasib,tuli meta. aitulisset mihi etiam soris .i .extra senatu magnum fructu,ipsi dicebant se gaudere di illum immi . . tam nobilem & eos qui essent in eade ea uia,ut pom. coe Gabimu nunqlia futuros amicos mihi. Quoru sermonet iniqua,quia Ipterea,v libere pro rep.staia gaudebat mitti summos uiros perpetuo hostes fore, cu perferrent ad me perhoies honestissimos,&eu Pop.ita contedisset,ut nihil sup eatenderit tinet magis,ut redirEcu Craiaso ingratia,& Cesar ostenderet perliteras se assectum maxima inolellia ex illa contentione, habui rationem a. consaerationem,&respectum non solum eorum temporum,quibus illi uiri omnia poterant.
Caesar per literas maxima se molestia ex illa contentione affetham ostenderet, habui non temporum solum rationem eo rum, sed naturae etiam meae,Crassusque,
ut quasi testata populo ro. e et nostra gratia, pene a meis lacit,' in prouinciam est profectus, nam cum mihi codixisset, coenavit apud me in mei generi Crassipe
dis hortis. Quamobrem eius causalla,
quod te scribis audisse, magna illiu s c
HvBER. AES ARRVE, alia uia propter Cri contentione, controuersia mea, & Crasii. Per literas, quas ad me loripsit.Afiectu mo.accepisse molestiam,&colore.
Rationem,id est respectum.Temporum,quia propter multa aduersa, quae milii acciderant,dc propter mutata erga me fidem hominum potius pacem, quam discordiam suadebat. Sed etiam naturae meae,que est mitis,&sacilis ad placandum. Crassusque,hoe etiam dicit Plu. Crassiim ita recociliatum.Cie ut ante quam ad bellum parthicum proficisceretur,apud eum comauerit. Quasi te, id est tanquam illa coena aperte demonstrasset i O. Testatu, Ro. nos in gratiam rediisse. Testata, testimonioeoprobat in significatione passiua, ut inimus ad Curio. ut pud animum tuum testatum relinqua,quid senserim. Gratiano. mea,&Crassi reconciliata. Alatibus Idora cum ante lateret. Apparuit aute,quia cum primulaceisivit me in causa Gabiniana, exiluit memoria odii mei in eum propter ueteres iniurias. Quo tutore, tentionis de Gabinio,& incipit numerare caulas, quare te conciliatus sit Crasso. Qiudam ho.no puto.Poma
Crassi,m intelligi, quia eos dicit interius suasisse eo ediam inter Crasitim,& Ci. Nutu aio note proprio, sed quibusda signis, quasi oculis. Significatione demostratione. Frii eiu i. utilitate. Ex libertate mea, qui quod
102쪽
mendatione susceptam, defendi in senatu, sicut mea fides postulabat. Accepisti
quibus rebus adductus, quam 3 rem, u-
Lams defenderiin,quis ineus in repub. st pro mea parte capessanda stat de quo sic velim statuas, me haec eadem sensurum fuisse,s mihi integra omnia,ac libe
ra fingent. Nam neque pugnandum arbitrarer contra tantas opes,neque delendum, etiam si id fieri pollet, summorum
ciuium principatum, neque Permanendum in una sententia, coueriis rebus, ac bonorum voluntatibus mutatis, sed temporibus assentiendum. NUNQUAM
pub. gubernanda viris laudata est in una sententia perpetua permansio. Sed ut nauigando obsequi tempestati artis est, e
tiamsi portum tenere non queas, mucro id possis, mutata velificatione as. -
ui, stultum est eum tenere cum peri- ἰα et zm 2 ta et
culo cur1um,quein ceperis potius piam opes,tanta Cae.Pom.& Cralsa. Delendu, e ciuitate tolco commutato, quo velis tandem per lendum. Principatum,dominationL S p em - et
ucnire. Sic cum omnibus nobi, inad Cras . si
ministranda republic. propositum esse debeat, id quod ad me sepissime dictum est, cum dignitate ocium, NON IDEM SEMPER DICERE, , - 'π'
pubernanda rep.semper permaneant in una sententia, am n ised sicut nauta qui iter suiri in aliquem eertum laeum ui potuerat, mutato uento mutat propositum itineris,neque contra tempestatem nititur. Ita in adrninistratione reipub.mutatis rebus Zc uoluntatibus multorum,sapientis est etiam mutare propositu, dc bene pube
mo in prouincia Syriam aduersus Parthos. Pen qtita fere existimat eum eoenasse domi suae, cu ecenauit apud se in hortis generi.Nam eum,dicit Crassium non inuitatum ab ipso Ci .sed φ amoris suis indicium ipse obtulit cimaturum apud Ci . Condi in denuneiassietanelle enare apud me in hortis , di in uiridario. Craia spe. Pisonis, ita enim cognominabatur primus gener Cic. Quamobrem,infert Cic. exliae reconciliationetratiae suscepit causam Crassi de parthico bello desendendam fideliter,sicut promiserat Crassio,quia cum ille auidis, me illam prouincia suscepisset propter eupiditatem,& auariti.i urbe egredienti, multa quidε, & dira tribuni an miserunt,& ne Partius huius malis prorsas indignis bellum interre monuerui, cui minime parenti publieas execrationes extulerunt,aut ri Appi. ergo quia assumpserat sibi illam prouinei ,tribunis, de aliis multis aduertiantibus,Cic luscepit illa causam de fendenda. Commendatione, laudem, quia eum ualde laudauit. Quod, qua rem.c me defendi me iam Cralsi. Mea ii.qua ei discedenti promisera.Aecepisti,properat Cicad coclusione. Quibus rebus,quia praecib',&sua sonibus amicore,ut diti supra,& utilitate mea. Quam rem, ausam' quia Caesarem,&causam de agro ea anoinc Vatinii causam, ex Crasii de bello parthieo defendit. Status conditio. Pro mea parte, quantu possum. De quo .statia. Statuas,iudices. Haec eade, quae sensi. si omnia fuissent integra,& libera, arbitrio.i.si etiam nune essem in libertate mea adhue 1 entiendi,quae uella minentia. Si fieri posset, si esset possibile. Nec permanendu periistendu.1.arbitrarer. Una,semper eade. Conuetas rebus,cum res snt mutatae, di iam uollantates bonor5. Amentitatam, obsequendu,cedendu. Temporibus,qualitatibus temporum. Nunqua enim ratio, dc est sent Eliae exornatio, di est sensus. Nunqua est laudatum p praestantes uiri in
. . . nparat,quia populus comparatur fluctibus e tempestatibus a vit .atCx in oratione pro Milone,respu.uero naui, administrat orgubematori nauis. Praestantibus,excellentibus.
Permansio,pe seuerantia. Perpetua, immutabilis. Sed,ex similitudine probat cedendum temporibus. Axtis est habetur ars.quia etiam de nauigatione dicitur ars. Obsequi, cedere, non ire contra. Etiam si portum, in est etiam si ita cedendo tempestati, uideas tamen te non posse ad portum peruenire. Cum uero, argumeneum a minori ad maius,de est sensus,si oblequendum est tempestati, etiam si non possis ad portum peraenite, stultum est certe non obse vi tune,cum mutata nauigatione 3c obsequedo tempestati ipsum portum omnino tenere potiis. velificatione, uigatione, nam ueliticare nauigare significata uelis ficiedis.i. ponendis ita veliseo enim dicitur,ut Virg.vela secit tamen, δἰ Iuuena.Creditur olim uelificatus athos. Asseqni id a. portum tens Te. Stultum elini dementiae est uelle potius perseuerare cum periculo in nauigatione. Quem ceperis, quam pem eiure in portum adsilutem ea nauigatione mutata. Curium,nauigationem. Quo uelis.s portum. Sic adaptat similitudinem. Cum omnibus nobis.scum nos omnes debeamus nobis proponere ocium cum di-
. g it te,non debemus semper idem facere,& eandem semper habere t ententiam,1ἡd debemus idem spei lare id vi respicere ad illud ociu cum dignitat ut ipsum quacunq; uia assequi possimus, dumodo honessa: ocium,
r. 'δεις Cum segni traxe m bonore, idem dicere, quod semesa nobis sit dictum,&in eadem per
3 S E D etiam naturae meae, qui placabilis Se exorabilis est, hoc est redii cum Crasso in grati m. Et Crassius . est Prosectus in prouincia.i.Parthicam,penea.quasi,a meis laribustaedibus ae penatibui,ut nostra stratia esset 'δ V quasi testata .iaestimonio certo eoprobata Populo Ro. Nam cum.s Crassius,codirisset.1.denuneiasi et se uelle enare domi meς,ipse coenavit apud me in hortis Crassipedis .f. Pisonis generis mei.i.mariti Tullie fili e me Quamobrem ego defendi in senatu, sicut fides mea postulabat, usam eius sulaeptam.ta me magna come datione illiusa Crassi qui mihi causam suam marimopere eo vendarat,quora. quam rem,tu 1 bis te audime. o Lentule in accipisti. i intelleristi quibus reb' ego addum defenderim,quaq;.i .unaquaq: rem,&caa iam aut quamque sint duae particulae, sie dc a pisti,quam rem dc causam defenderim dc a episti,qui i.qualisse itatus meias an rei paea pessi daa amplexanda de dei eodenda, pro parie meaLui illi. De quoaestatu meo in 'ruu.ego uelan superiat statuas vicostituas sicin esse ibi ruina iudicaturum in animo meo, haecaeque nunc
103쪽
si omnia id est potius. Magnum & exad remittendum Robliuiscendum iniurias. Aperium, quia non aliter senti, aliter simulas. si pla ,sincerum,no dupli m&tortuosum. Tales,tali animo ita mutatus . in te, erga te. Eadem,eadem ratione. Nouissent te,ut consuleres mihi faciendum quod feci. Quae mouerunt me adduxerunt me ut id facere. Sed quocunq; tempore.q.d Iraec stet te absente,s ed quotiescunq; potero te habere praesente, semper habebo te gubernatorem oim eonsiliore meo . Potestas facultas. Fuerit mi mo .leperator gubernator. Consalioru meo ii quia mitia putabo faciendumsi quod tu 1 ensueris. Tibi erit, scut olim habui si eura . meae salutis,cum me restituedum curasti, ita habebis euram meae dignitatis. Tibi eidem tibi ips. socium opete,& labore. Comitem.i.sentiendo & consulendo, uel te sequendo quoquo ieris. Actionia omni u quae ages, Sententiarum,omnium quae dices. Voluntatum,iudiciorum & opinionum tuaraim. D debemus spectare.isbectando conari asse uisemper idem. Quamobrem ut posui .i .dixi pauloante, ASCIN. da essent mihi soluta .i .li hera tame n5 essem alius in rep.atq:.i.q sum nune. Vero.i sed cu ego,&.i .s mulalliciaria. blande induear beneficiis hominu &impellat. suiolente iniurii, hominii, in hunc sensum i .in hane sententia,epo facile patior me sentire acescere de rep.ra maxime quae putem conducere. i.utilia esse, multu, scilicet ita si v milii tum .i multo magis rationibus. i. commodis rei p. Autem .i .sed, ego aU.i.tracto,&dico, haec apertius ac saepius, φ. i.qilia,&.i.simul.Quester meus est legatus Caesaris .i .misi iis cum Caesare in Gallia ad uices illatis si opus fuerit) serendas,&.1. simul nullu dictum meu minimu .i.etia minimu,no modo .i .non solii sactum pro Caesare quod. i.secerim pro Caesare,intercelsit. ad impetrandii aliquid a Caesare, quod ille. s. Caesar, non aeceperit stip. cum gratia ita illuctri. i.perspicua & clara ut putare.i.putare nossem, eum deuinctu. .obligatum mihi. Itaq; a.&ita ego fruor se,&a.simul omni gratia rius quae summa est,&opibus quas intelligis esse maximas, ut meis. Nec uideor milii potuisse aliter frangere costia perditorum hominii de me nis coniunxissem eum iis praesidiis .i.tutaminibus uitae meae,uidelicet goctrina,eloquio, ide, ii stantia integritate,quae cgo habui semper nune etiam beneuolentiam potentiu isuirorum. Si ego habuissem te praesentem ius consitas.i. cum inirem iure consilia ego essem usus eisdem, ut opinio mea sert.i .ut opimor, quia tu eadem sutasses. Ego enim noua temperantiam & moderationem naturae tuae noui animum tuum, ciim cita si φ amicissimu mini, tum .smulto uerius est φ nulla malevolentia in cateros sugillum.i. insectum aspersum ue. Et contra .i. econtrario,nouicum,cuma itast,s magnum S excellum tum etiam apertum ci . non dissimulat uni & smpheem .i. non fraudulentum. Igo uidi quo1dam tales in te,quales potuisti uidere eosdem in me ea quae mouerunt me, scilicet ad ineundum in gratiam ,eadem mouissent prosecto te. Sed quociinque tempore, potest asci. Levitas tui praesentis fuerit mihi,tu eras moderator omnium eonsiliorem meorum etiam dignitas mea erit tibi eidem curae cui s aliis mea fuit curae. Certe tu habebis me socium tanqira parem S comitem .i. ut minore ,actiomam, sententiarum,uoluntatum,deniq:an ut semel dicam omnium rerum tuarum.
E MI E in omni uita,hoe est in tota ii ita mea ni- HVBER.hil erit quod tam faciendo proponam qirim ut ita haeger a qd quotidie magis gaudeas te eotulisse in me be
neficia. Ilo posta instituta,deliberata latere ue magis audeas, Te esse optime meritum de me,le contuli L
1ein me beneficia. Si eui sortasse uideor in explanatione huius epist. suisse prolixior di loci uacior, existinet ingens pelagus inermi cimba non esse tentando. Quod rogas. Haec pars sit perioris elistolae Omnino e si e uidetur,licet a plerisq; pro epistola ponatur, quod ideo putatum est, quia a mentione Appii Caes. mpe Crassi civatinii distes,it, sed hie respondet aliis patribus epistolae Lentul. quia & omnibus supra memoratis quaesue rat Lentul. insuper rogauerat eum, ut quae pos prose- Elionem suam in Ciliciam seripssset,ad te mitteret. itaque ostendit Ciee.quasnt ea scripta inter qiis maxilne laudat libros quos de oratore seripsi ad Qu. fratrein,&postea adducit eaulam quare nondum ediderit libros quos de temporibus suis 1 plerat. Deinde pollicetur diligentiam tuam in rebus dominicis Lentu .de quibus dicit se non posse ab eo topari s ne dolore, commedatiostea ei negocium quoddam Quint. fratris quod uietur suisse de emptione cuilissa in iundi in Citiei quem Quint. Cice. magnificaret, subdit deinde uarias quasdam lententias de lueeesione Lentul. in ipsa prouincia,quia Appius cliperet ei succedere. Hortatur au
tem Lentu. ut ei prouinciam concedat Postremo ei con
sulit,ut sibi reconciliet publieanos quos a se aliquantulum aliena uerat. Quod rogas,quod oras, & est reia pondendi modus. Urationes. Oratio uariis modis Cratio aeripitur, sed hic pro oratione, quae partibus rhetoricis constat. Neque ita multae,id est tot am multae. Vt pertimescas multitudinem earum. Carmina poemata. Fere, ne uideatur relinquere penitus. Ab orationibus,a luto dicendi tenere,quod enim certo pedum numero non constat,oratio appellatur,s d eerte. Ab orationibus a causis foretissus,in quibus sol)ba multum uersari. Nansuetiores,amoeniores.Delectant enim ramina,quas Syrenu cantus longe magis quam oratio soluta. Resero me,quia antea es, operam dederat, ut ipse dicit. A prima adolescentia, quia, ut servius est author,quslibet aetas ueliratici habet.prima mediam,&praecipitem. scripsicompositi. Dialogo, Dialogna
ne mihi in omni vitares tam erit ulla pro posta qui quotidie vehementius tu de me optime meritu esse laetere. Quod rogas ut mea tibi scripta mitta,qu ae post
discessum tuum scripserim, sunt orationes quaedain quas Menocrito dabinne ita multae ut pertimescas. Scripsi etiam carmina quaeda nam ab orationibus disiungo me sere,referoq; ad mansuetiores musas, quae me maxime sicut iam a prima adolescentia delectarunt. Scripsit etiam Aristotelico in ore 'ueadmodum quidem volui treis libros in disputatio
ne ac dialogo de oratore, quos arbitror Lentulo tuo fore non inutiles. abhorret enim a comunib' praeceptis,& omne antiquoriun &Aristotelicam & Isocratica
rationem complerumtur. Scripsi etiam
versibus treis libros de temporib' meis,
quos iam pridem ad te mitissem, si esse
104쪽
Dialogus non est,ut imperiti interpretatur, sermo duorum a dia quod est duo,quod nusquam legitur, sed est quaelibet oratio, ubi disputantes introducuntur quot uot authori libuerit. Dicitur autem a uerbo Graeco disputo. Ideo diis it Cieero disputatione. Et stat eae postiue id est. Quemadmodum uolui,arbitrio& iudicio meo. De operato quo opere Cicuehemeter gloriatur,ut interius lib.vi.epistolatum ad Leptam serihens in quadam epistola quae incipi simul accepi. Aristoteli eo non ς Aris1oteles aut i erates dialogo utantur,sed hoc dicit u seripsit libros de oratore mora Aristotelim N Is ratteo, scilicti relicto forens direndi genere fit illi reliquerunt,ut Ule Cicero in primo ossici. Eodem modo de Aristotele & Isocrate iudico,quorum utem: sio studio delectatus eontempsit alterum, uel quia idem feeit, quod Aristoteles & Isocrate, qui post philosophiae tractatus scripserunt etiam praecepta Rhetoricii, sit Cicero ostendit in libro de diuinatione his iterbis .cum Aristoteles & Theophrastus cum subtilitate tum copia excelletes uir cum plutolophia,
dicendi S praeepta coniunxerunt nostra quoq: oratorii libri in eundem librorum numeru referendi indentur.l crates autem Gorgiae Leontini philosoplai auditor fuit, cuius domus, ut Ciecto in Brato resere, quasi ludus olidam,ati Oiscina dicendi patuit de quo ita dieit Quanquam forensi luee viruit intra parietes aluit aliam gloriam quam nemo quidem meo iudicio postea est eonsecutus euius e schola uelut in oratione meminit,uelut ex Equo Troiano innumerabiles oratores prodierunt. Vertibus,metris sed metria m nomen est declarationis,quo raro utuntur authore nisi declarationis ea uti,ut si grammaticus dicat metrorum multa sunt genera,non autem legi metra tua,nee in Oratione sisluta,nec in carmine, sed uersus ea ina,numeros, musas. Aut utemur periphras hoc est circumloeutione,ut ponendo nomen unius musae pro carminibus,aut cytha iam Apollineam aut cantus phoebeos,& pierios, ct similia. Metrum apud poetas idoneos nunquam memini legere. Temporibus non omnibus temporibus uitae meae sed iis,quibus primum in re . florui in consulaturneo deinde ab inimicis uexatus in exilium missus,& deinde reuocatus are enim sua tempora appellat, ut supra,scue de meis temporibus seimus,& nonnullis aliis aecidisse.
AscΕM E QV E res scilicet aliqua erit milai tam id est talopere proposita, id est assectata in omni id est tota,uita
Quotidie scilicet mea quam ut latere quotidie id est in dies,uehementius te esse meritum optime de me, hoe est, quam ut me tibi gratissimum iudicis. Poniturerm quotidie etiam cum incremento quo in dies & in horas non earent. Quod mgas &c hae quaedam exemplaria principium nouae habent epistolae, eo qu/d alterius uidentur, quae eontinentur in hac parte argumenti, sed potuit Lentulus in epistola sita primum seripssse de studio Ciceronis in se deinde de reconciliatione cum diuersis ad quem hactenus respondit &demum de studio literatio ad quod nunc responde S ita una tuerit epistola,ut pluribus placere uoloriinde no erat interserenda rarii la Vale. Ordo igitur est,quod id est quia rogas ut mittam tibi scripta mea quae seripserim post distes umilium sit p. ea sunt orationes quaedam quas dabo scilicet portadas ad te, Monoemio. stabellario neq: lup. sunt ita multae,ut pertimescas sop.eas perlegere,& est iocose aut modesse dictum, quali uero cruciandus sit multarum lectione. Sempsi etiam carmina quaedam nam dis ungo. i. separo ine. Ab orationibus .c habendis, unde patet no ita habitas esse orationes, ut seriptae sunt,na & cultius & ae ratius postea seripsit non ullas S refero me ad Nusas mansuetiores,ut pote,in quibus nulla est cotentio,quales lunt uersus de astroru ratione, quibus Aratum transtuli quae. s.Musa mansuetiores,lup delectant me maxime, sicut delecta sit me iam a prima adolescentia non tamen optimam habuit in eis uenam . seripsi etiam more Aristotelim,quidem s.certo quemadmodum uolui 5.quantum conatus sum,treis libros de Oratore in disputatione,ae pro.i .dialogoa diuersorum disputant nim sermone,non enim dicitur dialogus duorum sermo, sed disputatio quotcunq; inter se loquunDialoqui tu a uerbo dialamina,quod est comprobo,disputo &cquos.s labros, ego arbitror fore non inutiles Lentulo tuo s.filio. Etenim .i.quia abhorrent. i alieni sunt a praeoptis comunibus, & ita qui singularis euadere uult non debet in triuialibus Deriam,& complectiintur.i.continent,omnem rationem oratoria antiquorum,& Aristoteli eam II l. erati eam. Scripsi etiam uersibus treis libros de temporibus meis quos emisissem iam pridem id est iam a plusculo tempore,& adhuc mitterem, si putassem edendos esse.i. edi & emitti debere, quia autem tales non fuerunt opinor deperiisse. M ER. D E N D O s, exi hibendos,proferendos. Naedere Edo ab e & do compositu significat proferre, & maxime ut' est digesti, de ededo, fgniscat copia deleribedi tacere, Sinnae signifieatione potest optime hie accipi. Mem totum, ostedit in prima epistola, Mem: pietatis .s erga te, in prima epistola .Ego omni ossicio ae poli' pietate. sed subaudi no putaui edendos. Quia ue.timeos. L ssos, sensos,q, seripsissem me ab eis ituste oppugnatu, aut eo, milii inuidisse, ut diri supra. Id Dei. i. laeti. Parce,moderate non eria quantu merebanε. Molliter, no aeerbe indigeti animo,quia no in eos aeriter inuectussiam. sed eos subauda uerebar. Erat infinitu, res infinita,& quodammodo impossibilis. Nominare omnes, omnes nos alim declarare, quia fuerant pene innumerabiles. Comittam ereda trada. Recte,tuto di fideliter. Atq: istam pollicetur se esse comunicatum cum Lent quacunq: scribet aut leget. Vitae qua colummo in seribendo. Consuetudinis. quia eo euerat Cice. assidue ieriuri i literis. Quatu literis declarat,qua si illa pars. Literis cognitione literam. Veteribus,quit,' a teneris annis opera dedimus. Delectationis. liberaliu disciplina . Consequi et icere. CG feremus, attribuemus ad arbitrati tuum,ut uoles. Haee amastia. liti delectatus
edendos putassem. Sunt enim testes,&erunt sempiterni meritoria erga me tuorum,meari pietatis, sed quia verebar noeos, qui se laesos arbitrarentur, set enim
id seci parce & molliter sed eos quos erat infinitu bene de me meritos omnes nominare, quos tame ipsos libros,sique cui recte comittam inuenero, curabo ad
te perserendos, atq; istam quidem parte
vitae, consuetudini si nourae tota ad te
defero. Quantum literis, quantii studiis veteribus, nostris delectationibus consequi poterimus, id omne ad arbitriti tuti, qui haec semp ainasti, libetissime referemus. Quae ad me de tuis rei,' domesticis scribis, quael mihi comedas, ea rutae mihi eutie
105쪽
hi cum sint, ut ine nolim admoneri, rosari vero sine magno dolore vix possit. Quod de Qua ratris negocio scribis, te priore aestate V morbo impedit' inCiliciam no transieris, coscere n6 potuisse,
nunc autem omnia factum, ut conscias,
id scito esse eiusmodi,ut frater meus vere existimet adiuncto isto lando patrimonium sore suuin per te constitutum. Tu me de tuis reb' omnibus β de Lentuli tui nostri , studiis exercitationibus velim quam familiarissime certiorem,
& quam saepissime facias, existimesque
neminem cuiquam nes chariorem neq; iucundiorem unquani inisse quam te mihi, id*meno modo ut tu sentias, sed ut omnes getes, cita ut posteritas Ois inteu
ligat esse factum. Appi ' in sermonib' antea dictitabat, postea dixit etia in Senatu palam sese si licitu esset lege Curiata
es. Haec, id est talia. Domesticis familiatibus, priuati .
Nolim admoneri quia propter meum in te amorem, per me ipse recordor. Rogari,orari. Sine dolore, quia puto disti dere beneuolentiae nostrae. Quod de Quirit. . tratris ad aliam epistolae Lentuli partem respondet, in qua se excusauerat, quod non potuisset Quint.Cic.negocium conficere,quia priore aestate morbo implicitus in Ciliciam ire no potuisset, se tamen daturum opera, ut conficere,uidetur autem ut dixi,negocium hoc ii se fundus,quem Quint.Cic. Opera Lentuli emere cupiebat, quem ab eo tanti fieri dicit Cice. ut eo sibi adiuncto existimet patrimonium frum periptum Len. fuisse consimitum. Implicitus,impeditus, Transire, ex Cypro. Nam ut uisum est inepti sola, quae incipit. Leti tuasti eras, praeerat Lentulus Cypro,& Ciliciae. Conficere, perficere, equi, absoluere. Nunc saeuirum, subaudi, quod scribis te. eiusmodi,tale,talis momenti. Adiuncto, addito sibi uel rebus suis. Constitutum, confirmatum,stabilitum. Studiis,literarum. Exercitationibus,
quid potis,imum scribat,& in quo exerceat. Existimes iudices. Neminem, id est neminem ab aliquo mastis
suisse amatum quam te a me . idque neminem sui siectariorem cuiquam quam te mihi. Sentias, cognoscas. Omnes gentes, tam externae quam Italae. Ltiam polle
ritas,etiam qui post nos nascentur. Appius dicit,quid Appius diceret de s hccedendo ipsi Lentulo. In sermonibus,collocutionibus amicorti priuatis Sumiliarib . Dictitabat, pe&frequenter dicebat. Etia in senti tu,
quasi i loco publieo,ubi uellet uerba sua pod' habere.
FERR E, promulgare. Legem Curiatam, lex Curiata non a Curio latore, sed a Curiatis comitiis, de qui- ravas 'bus supra diximus, dicta est, quoniam a Comitiis Curiatis erat costituta: quae lex prohibebat prouinciam eui -
xiatam, sortireturcii in Collega prouinciam. Si autem lex Curiata non esset quae prouinciam sortiri iubebat, dicebat se separaturum proii inciam cum Collega, ut collegae consulatus in urbe, sibi uero in prouincia obtingeret, succederetque Lentul. neque necesse esse sibiqiu esset consul ferre illam legem Curiatam , quia iam senatus per legem Corneliam decreuisset, ut ille prouinciam haberet non obstante lege Curiata de quoniam introisset in urbem ad petendum consulatum, dicebat se habiturum imperium,quia tempore comitiorum, quieonsulatum peteret adesse necesse erat. Author Appia . libro secundo ubi de Caesaris consulatu loquitur. Opus esse consuli , scilicet serre legem Curiatam sibi, opus est necesse non esse ferre legem Curiatami & subaudi di- Necessie ea acit.Videntur tamen esse contraria opus es,& neeesse non esse: sed non ita est nam opus e re ad ossicium peξ-tinet:necesse uero quod se aliter habere non potest,ut opus est praeceptori bene instruere discipulos, sed non eit necesse, sic ergo dicebat Appius ad consulem pertinere serre legem Curiatam,sed non esse, quia ad hoe non
cogeretur, quia esset colul,quomodo ergo dixit si licitum esset doluitur,quia aut tempora comitiorum p bibebant, quae fortam tunc non hebant, aut quia illa lege teste A. Gelliost minoribus malistratibus creandis anagilitatibus dabatur, sicut maiores magistratus centuriatis comitiis fiebant. Ereto si licitum esset quia ma- Maiores guttatus erat maior, quia ea lege non dabatur.Maiores autem magistratus eodem Gellio teste) sunt censores, magistra- contulerita praetores: resiqiu minores apeellantur. Praetores autem consulum collegae esse poterant & eodem tus auspicio creabantur. Separaturum,divisuriim sine sorte:alii codices habent se pactiirtim, quod non displicet
.sbit iid G ς0m ςR Wrum Cum Collega, ille in italia remaneret, ipse uero in prouinciam
3 ΑI PIVs in sermonibus, uerba adeo mendou sunt ut ea in integrum restitui posse nequaquam sperem: IO. BZ.V. quaecunque autem ad hane diem exemplaria uidere mihi licuit,vidi aute quamplurima eandem lectionem habent,ut climq: tamen sit ea in medium afleramus, quaesii uerba ipi, non emendarint: quid tamen Cicero hae in Ciceronis parte sibi uelit explicaturi sumus. Altius igitur praelabimur de uniuersa comitiorum ratione, ut locus hic A- locus cor otior intellectu omnino si omitia igitur aut Centuriata erant,aut Curiata aut Tributaceturiae primis, e- ruptus cundis, uriae tributis loci & regiones unde conuenirent, nomen dedere, ne uero in his immorer, quae uel ab Nota de A. Gellio, aut Festo, ut ab iis qui nostro seculo aliquid de his seripsere, comitia Centuriata assierimus tum lia Comitiis uita cum lacerdoti,& maiores dignitates demendarentura populo. Adeo ut si quando Dictatorem populus di scitii dixi lint,Comitus Centuriatis dictum putem. Centuriatis autem Comitiis non tantum magistratus demandari inai litos,quod quidam opinati sunt,ita rogationes quoq; ad populos uideo, Cicero in oratione ad populit de Ceturiata reditu suo. Huius consilia P. Lentuli sentetiam, Senatus authocitatem uos securi in eo me loco ui quo uestris Comitia E sit benessem curserre, sortitur uim esse cum collega prouinciain, si Curiata lex non casset, separaturum cuin collega, tibique successurum, legemque Curiatam consuli serre opus esse , necesse non esse se, quoniam ex senatusconsulto prouincia in habe
ret , lege Cornelia imperium habitura.
106쪽
benefieii, fueram iisdem Centuriis,quibus collocaratis ,reposuistis &ad senatum,quci die nos Comitiis Ceniaturiatis quae maxime maiores iusta dici haberi': uolueriant,accersuit in patriam,ut ea dem Centuriae,quae me consulem fecerant,consulatum meum comprobarent. Sed & hac epistola reserente cons Comitiis centuriatis. restitutum se testatur. Sed & leges omnes,csummodo ad rem militarem non attineren Centuriatis Comitiis latas aduerto. unde & Cicero legem Centuriatam in oratione pro lege Agraria diacit, quae scilieet Comitiis Cecuriata turiatis lata esset.At uero Curiata Comitia longe ab his diuersa. Nam ut ceturiata in demandassis patrittis maComitia gistratibus,tributa plebeis instituta sunt, sic Curiata auspicioru & militaris tantu rei gerendae causa remansere ut eontuli praetori ue,siue eui alii cum imperio,si legem curiatam non haberet,attingere rem militarem no liceret atq: liae, qua dicta a me sunt de re omnium dissicillima Ciceronis in oratione pro lege Agraria,& Litiii testimonii, confirmabuntur.Ille igitur in oratione.Nam Oturiata lex censoribus serebat.Tum curiata caeteris patritiis,magistratibus,quae uerba manifeste arguunt, priscis teporibus curiatis magis ratus patritios designari solitos, qua postea auspiciora reiq; militatis tantu causa ad specie atque usurpatione uetustatis per triginta lictores constituta snt. Et paulo post idem Cicero. Nunc quia prima illa comitia tenetis eenturiata, &tributa, curiata auspiciorum causa remanserunt.Hic autem Trib. ple.quia uidebat potestatem neminem iniussu populi aut plebis habere posse,Cumatis ea Comitiis,quae uos non sinitis nfirmauit: Tributa ciuae erant uestra iustulit. Nam ς nisi Curiata lex lata esset, res militaris administrari non posset, idem ostendit Cieero Y.ab hine uersu Contuli biis legem Curiatam ferentibus a Tribu . plebis saepe intercessum est. Hi e Trib pleb.lege Curia ta,qua Popia .Roma.1 erat adimit intercedendi potestatem. Atq: hoc eum in eo reprehedendum est,s per Trib. pleb tribunitia potestas minuitur, tum in eo deridendu φ contuli si legem Curiata non habet: attingere rem militarem non hereditate eum uetat intercedendi potestate,etiam si interressim si tamen eande coniiuuit,in epistola quoque ad quintu fratre tertia. Appius sine lege Cu mala confirmat se Lentulo nostro successum. Lia Liuiti, Dius uero lib.secundo ab urbe condita,cum de Volerone loquitur, ne uerbo quide uiolatis consulibus rosa comitia tionem tulit ad populit,ut plebeii magistratus tributis Comitiis crearentur,& paulo post Leκ silentio, perier tibi, a. tur.Tum primu tributis Comitiis creati tribuni sunt i liud uelim admonitu diligente lectore frequeti, esse in comitii meelaribus uitiu, ubi tribunitia Comitia pro tributis legantur.sed redeo ad rem de Curiatis eo mitiis, quorucufi, a. cauia hac omnis instituta oratio statui usi tur nono ab urbe eondita de his inlige uerba. Papyrius. D. laniuriuio ραῆ bubulcum magistrum equitii daxit,atque ei lege curiata de imperio serenti,trisse omen diem distidit se enim datui scribere, quam quod omnia habet exemplaria diffudit, malo) quod saucia euria fuit prinei pium duabu, insgnibus cladibus Capra urbis,& caudinae pacis,quod utroque anno eiusdem curiae fuerat principiti. Nacer Licinius tertia eam Eade,quae ad Cremerem aecepta est abominanda eam curiam iacit. Dictator postero die auspieiis repetitis pertulit legε dem in quinto, ubi de Camilli restitutione haee de Curiatis Comitiis,& lege ad
dit,aceepto inde senatus decreto,ut di comitiis Curiatis reuocatis uideretur, & paulo post, non prius prosectum ab Ardea, quam comperit legem latam, quod nee iniussu populi mutari finibus posset nee nis dictatordi ictus auspicia in exercitu habere lex Curiata lata est sed & sexto ab urbe condita Camilli uerba haee sunt Comitia Curiata quae rem militarem continent,Comitia Centuriata quibus Consules Tribunos : militares ereatis,ubi auspicato nis tibi assolent feri possundi Quibus testimoniis facile adducor, ut sensum corruptissimorum alioqui uerborum hunc esse putem, quod Appius qui ex senatustonsulto prouinciam Ciliciam nominatim habere ex quo poterat rem militarem administrare:etiam sine lege Curiata,quando scilicet Cotis inpediuobtineret, praeditabat ubique quod si lex Curiata serretur inter se & Collegam, tortiri prouinciam uellet, sin Curiata lex non serretur,uelle se prouinciam quam Senatu seonlulto teneret, non iam sortiri, sed pacisci cum Collega, ut scilicet ille omnino Cilicia prouincia cederet quam ipse per senatum haberet certam,ne in aleam illam uoraret,quod igitur dicit s Cost legem Curiatam serre lici ret,id intelligit si Tribun.pleb.non inter iassent quando illi saepe,ut Ciceronis ostendimus testimonio, intercederent, ne cupidius uidelicet quam e repub.esiet, ii qui proii incias peterent,rem militarem administrarent.Cum uero dicit Consuli serre opus essese non esse necesse,id dicit. Aliis quidem consulibus quietarique rem militare attingere uellent,non licet id priusquam lex Curiata prolata esset enecesse minime esse quoniam senatus ille nominatim eum imperio prouinciam censuisset:quod ille ita interpretabatur,aes per senatusconsultu demandata tibi prouincia, rem militarem possit attingere,etiam sne Curiata lege,qua res milataris demandari semper si solita uis ita legas & ordines: non inepte quantum ego coniicio, rem percipias. Appius in sermonibus antea dictabat postea dixit etiam in senatu palam sese si licitum esset Consuli legem Curiatam ferre, sortiturum esse eum Collega prouinciam, si Curiata lex non esse se pacturum eum Collega, ibique sueeessurum,legem ite Curiata Consuli serre opus egoion esse necesse se, quoniam ex s.c. prouinciam haberet.Quae tamen omnia non iudicantis , sed aestimantis esse hominis uolo.illud non partim me perturbat,quod legitur lege Cornelia imperium habiturum qiaddin urbem introisset. Nam ut sciam quid Cornelia si leae, de qua copiosia, alii, a me libris disseretur, & quantum ualeat introire in urbem non nesciam, tamen non tantum elaborare potui, ut si perioribus adglutinare satis commode potuerim, nis quoad in urbem pro quod legas, ut Appius extra urbem uideatur tune finae,
quando qui eum imperio esse urbem introire non posset Qua o re admonemur, ni multa nos,quae alii tractenus non adnotaris de tota hac comitiali ratione in medium protulerimus,quae aliis militarem uiam pro monstrent,non tortuosas semitas,homines tam re non esse, quibus omnia scire nequaquam liceat. Conterat
igitur diligentius eandidus lector haee nostratia inueniet ni falloro multos multorum errores, negligentiam etiam deprehendet,ut saepe dormire his satius fuerit quam hae tam somuiculosa memoriae mandare. Nos uero primi ut opinor) Ceturiatis comitiis leges quoq: serri, nos tributi, plebeios m istatus demandari nos quid tributa a Curiatis dissent,quae alii magno errore eadem esse putarunt,nos euriatis eo mitiis & legibus rem mi litarem tam δε auspicia procurata reteximus.Verrem de his satis.1 SUNT ENIM S erant testes tempiterni, eui sententiae fata inuideriint, meritorum tuorum erga me,& pietatis meae, scilicet in t aut potius in rempublieam. sed quia uerebat nominare non eos, qui arbitra
rentur se laesos. Etenim , id est quia Orte, id feci, id est las aliquos, paree, id est sobrie, & moliate id est leniter, sed supple uerebar nominare eo, quoi benemeritos de me erat infinitu nominare omnes. Quos illos,
107쪽
do id est perserantur ad te.Atque desero ad te, id est tibi transnitto istam quidem partem uitae,& consuetudinis nostra totam , quia omnia seripta in ocio illi communicanda censent,unde addit. Quantum delectationis poterimus consequi literis, di quantum studiis nostris ueteribus, id omne eonferemus ad arbitrium tuum, qui amasti semper his i licet studia I teraria . Ea quae tu seribis ad me de rebus tuis domesti--μ quae eommendas mihi,sunt mihi tantae curae, ut nolim me admoneri. Autem, id est, sed, ii ix possim rogari, teilicet a te, sine magno dolore, quia qui multum rogat, diisadere uidetur. Quod scribis de negorio Quinti fratris scilicet mei, te non potuisse conficere seruolum Mate priore, ς id est quia, tu impeditus morbo non transieris,scilicet e Cypro in Ciliciam autem,id est, sed tu teribis nune te iacturum omnia, ut conficia, id est abloluas & expedias, scito id, scilieri negocium, esse eiusmodi, ut frater meus Gista mei uere isto fundo quem petit,adiuncto scilicet rebus suis, trimonium suum constitutum, sup.esse per te.Tu me & eae. ordo est,uelim sup.ut tu facias me certiorem,id est doceas me quam familiarissime,& quam si pissime, id est ualde aut summe familiariter &stequerer,de omnibus rebus tuis,& de studiis N exercitationibus Lentuli tui, sellicit filii naturalis&nostri scilicit cura. Vilum est mihi,ideo potius dici, facio te eertiorem, quam certum Facio ce quod eertior fiat, qui prius aliquantum certus erat,certus etiam qui nihil taueri quia ergo amantius peti- tiorem.
mus certiores nos fieri,& modestius dicimus nos certiores alios facere deo se loqui institutum est I mist mes neminem fuisse euiquam neque chariorem neq; iucundiorem unquam quam te mihi: hic tres negationes non plus e riciunt quam duae,& me esse facturum: ut non modo tu sentias ad , sed ut omnes gentes supplesentiant,& ut omnis posteritas intelligat, scilicet per scripta, aut narrationes hominum. Appius dictabat, id est frequenter dictbat in sermonibus, id est consabulationibus non iuridicis, postea dixit etiam palam in senatu, si esset licitum se seire legem Curiatam, id est ad populum curiatim , hoe est per curias eon uocatum, latamsupple se sortiturum esse prouinciam cum Collega, id est cum eo qui secum consul erat in anianum sequentem: Iex autem Curiata non permittebat prouinciam obtinera sne sortitione,& silea Curiata non esset, id est si non esset licitum eam serte, dixit supple se separaturum, id est diuisurum eum Collega, &sueeessurum tibi tilicet in Ciliciam,quod etiam eontingit & dixit serre legem Curiatam esse Opus, id est titile & operaeptinum Consilli:quia se uterque sorte iudicio prouinciam, aut urbem regendam Obtinens 'suspitione imperiositatis ac auaritiae absoluebatur, & dixit serre legem Curiatam non esse neeesse: quia di-2it se quoniam haberet prouinciam ex senatusconsulto,habiturum imperium lege Cornelia,quam ipsum s- ne sortitione permittebat. mavo AD in urbem introisset post eo mitia centuriata,quae in eampo Martio extra pomeria habebantur,&eonsuli qui post senatustonsultum ex comitiis introiisset in urbem,beebat& permittebatur per legem Cor Vneliam ire eum imperio in prouinciam quam haberet ex senatu seonsulto. Itaque hae lege Cornelia dieebat Appius se Reeessurum Lentussi ne lege Curiata, suam non esset ei neeesse ferte, propter causas supra dictas. se imperium habitura ubaudi dixit. Quod in urbe
introiise quia centuriata eomitia inter pomeria fieri nefas esset quia exere tum extra urbem imperari opoeteat,intra urbem imperari ius non st. author A.Celli
us .Quod ad te stabat.tibi esse agendum de dimittenda prouincia successori. Varias opiniones. diuersas es se sententias an Appius tibi iure succedere posit perlegem Cometiam,an non.Sunt qui publi .declarat unam opinionem. Sine lege Curiata, sine qua sueereor dari non potest. Sunt etiam vi. subaudi putant. Relinqui substitui loeo tui. A te sine aut horitate senatus. Nihi. ponit conssum suum,dicim: non tam eertum habet quid sit de iure quaquam nee de hoc quide ualde dubitat,quam certum habet φ ad eius summam a melitudinem &dianitatem pertinet pro uineiam statim 1 ueces . . . fori eoncedere,ne uideatur fuisse nimium eupiduc illius prouinciae retinendae.Qua, liberalitate Frui solere, id est delectari. sine ulla mora. statim sine iussu lenat'. illius Appii.Cupiditate.erat enim clipidissimus Obtinendi illam prouinciam. Ego utrunque.exeunt se φri uideatur dedisse eonsilium suum dieit igitur ad te ptinere & Aeete Lentulo quod sentiat,defendere qui quid ille seeerit.Vtrunq; ,scilieri quod sequitiis. Quod
fereri, sue bene sue male. seripta iam epistola. haee enim additio quaedam epistolae. De publicanii. eontra quos Appius quaedam decreta noua seeerat ei damnosa Qitibus, hieris. Non probare laudare R eonfirmare. Aequitatem tuam.quia cognoui te inuitate adductum eontra eos fecisse,quod feceris. Facilitate autem. benignitate ignoscendo.Conse ut, egieere. Ne ogrederes, ne laederes. Eius Ordinis, publicanorum. Ornasti,tanda iasii,&honorasti. 1οQv O A D,id est donee introisset in urbem segieet Romam .Ego nescio quid quisqtie necissariorum tuorum scribat ad te, intelligo uarias opiniones esse i sunt Asci N. qui putant te non posse decedere scilieri prouincia ' succedatur tibi sne lege Curiata:sunt etiam qui putat tum poste relinqui a te qui praesit prouinciae. Non tam eertum est mihi
quoad in urbem introiisset. Ego quid
ad se tuorum qui sque necessarioru scribat, nescio, varias esse Opiniones intelligo sunt qui putent posse te non decedere is sine lege curiata tibi succedatur. sunt etiam qui, si decedas , a te relin
qui posse,qui prouinciae praesit. mihi notam iure certum est quaquam ne id quidem ualde dubium et uam illud ad tu
am summam amplitudinem, , liberalitatem, dignitatem qua te scio libentissime frui solere, pertinere te sne ulla mora prouincia successori concedere, pr
sertim cum sine suspitione tuae cupiditatis,non possis illis cupiditatem resinare.Ego utrun* meum puto esse, & quid sentiam ostendere, & quod feceris desedere. Scripta iam epistola superiore accepi tuas literas de publicanis quibus et
quitatem tuam non potui non probare,
facilitate autem quod vellem consequi
potuisses,ut eius ordinis, quem semper ornasti, rem, aut uo talem ossederes.
si decedas,scilicet ae prouincia supple ut eatium posi
108쪽
mihi de iures. ii id potius se eere oportea quanquam ne id quidem est ualde dubium, et .i. quantum ,supplecertum mihi est illud scilicet te eoneedere su Gessori prouinciam,sne mora,pertinere ad summam amplitudinem tuam,qua tot sanctus es honoribus, dignitatem qua eis periunctus es,liberalitatem qua seio te 1 olerestui libente de qua de tuo iure uidearis uelle concedere praesertim,quod dicunt specialiter, eum non posis restitate cupiditate illius,scilicet suecessoris tui, sine suspitione cupiditatis tuae. Ego puto utrunque esse in id est mei ois est,raro aut nunquam teperitur mea. cum uerbo est,ta id est smul ostendere,quid sentiam stip. faciendum defendere quod se ris .scripta iam epistola superiore. ergo hoc erat principium nous epissol aecipi literas tua, de publieanis.i publiei uectigalis redemptoribus,quibus scilicet literis,aut de quibus publicanis ego non potui non probare id est,coactus sum approbare aequitatem tuam,scilicet qua eos condemna. ni aequissime uellein autem sup.ut potuisses,scilicet aequitate id permittente consequi id est obtinere, edi
tate. i. per facilitatem & exhortabilitatem tuam,ne ostenderes .i .lederes rem,aut uoluntatem eius ordinis, scilicet publieanorum, quem ornasti semper. LIBertatem. Si authoritati librorum standum est,facile omnes pro nobis iudieabunt: longe enim stipemores in hae re sumus Medi us certe,& uetustate,& integritate esteros uincit .si argumentis,non parua etiam a nobis prolata sunt.Nam quod nonnulli Geogitarunt,inane est,esse antitheton SUSPICIONE CUPI DITATIs, superioti uoci LIBERALITATE M nouum enim hoc est Ciceronis argumentum. Antea exposuerat,quae in Lentulo erant,quae hortarentur ipsum statim prouinciam successori tradere addit postea,
quid alii de ipsis existimaturi sint si aliter.
- ΕQVlDΕM. senius est. non celtabo defendere quie- quid decreueris inorouincia, sed exemplis aliorum edoceri debes dum linat quales soleant esse publicani in
eos qui aliquid cotra uolutatem eo ii Meernut. Hominum, publicanorum. ipsi illi. habent empliasim geminata Orionum.q.daam squo,&iusto. Qu. S uolg.iuris peritisiimo.Tibi tamen. qq eos ossendi iii. Num author suadeo, nsilo.Quibus re.aliquibus ronibus. Reconcilies, redueas in gratiam Aut mitiges.placatiorem reddas,ne tam grauiter sit tibi inimi , .ld.uel reconciliari uel mittigari ordinem publieanorum. Difficile.quia ualde sunt irritati,& tibi infesti propter tua in eos decreta. Esse prudentiae tuae. tuae sapientis, utquacuq: ratione eum ordinem tibi reeoneilies.
OSCIS quam grauiter inimici illi ipsi fuerit. Qis
uolae Tres Scaeuolas Qu.pis nomine fuisse inuenio. Primum eum quem augurem Cicero libello de amicitia,& declaris oratoribus dicit se eertim C. Fanii & Laelii. Alterum pontificem maximum quem loge prs stantissimum ciuem & ingenio &industria fuisse eonstat.qui-q: adeo coniuncte cum Len. Crasso uiro Consulari censorio uixerit, ut praeter Tribunatu que anno post quam Crassus gessit,& censuram quam nemo utiq: scaeuolam petiit: omnes cum Crasso gesserit magistratus. Tettium uero &ipsum augurem dictum, qui pertis,imus iuris, idemq: percomis est habitus aliquanto postseeuola pontificem.Uerum hie de Qu. Mutio Scaevola pontifice intelligendum arbitror, qui in libro primo Ciceronis de oratore disputat quique iurisconsultorudisertis, imus est habitus. Tametsi ipse in s uolia nullam admodum Lisse eloquentiam fateatur. Ite uero rost consulatum, Asam pro consule rexit ea integritate & innocentia,ut prouincia deeedenti, quaedam testatotius Asiae populi in eius honorem constitueritit,qus Nutia direretur. Asconius, ut inde Ciecto in tertia in Verrem actione inuidios sit me dixerit,ut ad Rutili nocentia reseratur. Hie deniq: cu partes foueret sylla-nax s.C. Narii filio in uestibulo adis Vestaeo erilus est. Florus.De hoe opinor, intellexit Cire. in epistola dida 1ealtea ad Qestat tem his uerbis a in Graeci se te uiuentem intuebuntur,ut quendam eti annalium memoria,
ut etiam de caelo diuinum hominem esse in prouincia delapsum putet. Pomponius quos: de origine iuris primum hunc ius ciuile constituisse tradit, eneratim in libros deeem & octo redigendo Cuiu, postea fuere diseipuli sane quam multi celebres, Aquilius, Callus, Lucilius,Balbus, seruit sulpitii praeeptoriillud uelim diligεtem admonuisse lectorem in Pompo.s Cieeroni poli' eredas, ea in parte tibi de iurisconsulti, agit,magnu errorem detrehendi memoriolae stilicet ubi L Crassu nominat,que Cic.P.pranomine in lib. de datis oratorib'Equidem non desinam tua decreta defendere, sed nosti consuetudinem hominum. Scis quim grauiter mimici illi ipsi Scaeuolae fuerint , tibi tamen
su in author, ut quibus rebus possis, cutibi ordinem, aut reconcilies, aut mitiges. Id & si difficile est tamen mihi videtur esse prudentiae tuae.
32 Ex uetustiori . raris tu quidem abundantia qua da amoris in metui. si hoe tempore omni quo disiuncti fuimus, iatina,& Romae titissem'. Cu exercitu pbtiner uictoriae,ut debeo,istor. Nos tam uicem ultus est ipse sese. No ta magna mercede q ego maximo dolore eo moram. Et reseribam tibi ad ea quae quaeris. BCertiorem te perliteras scribis esse tactum. Hie alteri
est principium epistolae.Cum Caesare & Appio esse
in gratia &e. Aut occulta non ullorum Odra aut obscuriora in me studia cernebam. Tota uero fiteor
quidem interrotatio mea milia habuit. Quin etia, areellitio re philippo eonsulibus. Vbi multa de
mea semetitia questus est Crari Et eum tame P peius ad me eum mandatis stibulum misisset. caeterorum hominu quos iam debe, suspirari. sed multo illud magis,quod inimi ,meum autem, meum fimmo uero legum. summam sedi cogitatione mearum omnium leo Et nonnullis aliis aceedisse scimus.Tenebam memoria nobis consulibus ea fundamenta iacta ex Caledis Ianuariit. Et si aem dissimis qui pertimuerunt,reprehendendi etiam magis si qui timere te simularunt. Declarariq; nialiae rim,quanta ui esse potui sem eo sensu bonorum, silii pro me sante pugna non reliquissent. Alii codi's,d ia non restitissent. Reereatis enim bonis uiris sulatu meo,alii eodices habet conitatu eo nonulli si latii tuo.Qnies Tribunus plebis Le.pce nas a seditioso cive per sonos uiros iudicio perie qui uelles Et egretia eu animi alacritate assuerint. Aut quide etia suspitabantur. Quibus orae Caesarem,qua s disciderim pistina causamon ossendes eundem bonorum senium Lentule que reliquisti, qui confirmatus eonsulatia nostro, nunq postea interm Minus recreatus abs te totiis eis. Nune
ab iis a quibu, tuendus fuerat, derelimas senatus. cuinq; euri nec persuadendo nec rogando, nec co
109쪽
sedo regi posie uidisset.Ne remp. implicatin tene rem. Tu memorandus uideretur, tam eis possum,li
cet absenti. In quo possem eorum animos non me
diocriter laeestitus,leuiter repungere.Habes de Vatinio,cognoste nune de Crasso.sed eum displitantem & non laeessantem laeessisset. Quamobrem, ut paulo ante proposui, si essent omnia mihi solutis im in in re publica alius no eo, nunc sim. Quae maxie eum mihi,tum multum etiam reipu ronibus putem conducere Itaq; eius caula, omni etiam grati quae lumma est,& opibus quas intelligis esse maximas ite fruor ut meis.
QVod rogas,ut mea tibi scripta mitta 3α Alterius epistolae principium, uod non displicet, eum
quod e que praecedunt finem ostendere uidetur,
tum uero,quod haee incipienti epistois similia ueebaeontinent. Sed libro tu uetustas in hoe fidem piam re potest, a quibus haud satis tuto dissentitatim arbitroris uni enim testes &erunt sempiterni m etitorum erga me tuorum mem; pietatis in te. Ea ut
ante mihi eurae sunt,mm: nolim admoneri, rogari uero sine magno dolore uix possum. Sed acturum esse eum eollega,tibiq: succeiturum. Lege eornelia imperium habitur quod in urbem introisset. sutetiam qui si distedas. Facilitate autem quod uelle, quod consequi potitisses nee eius ordinis quem se per ornasti,tem aut uolutatem ossenderes, &quod equide no des na etia tua deerata desedere id etias dissicile est is mihi uides interesse prudeliae tuae.
M.T. C. Lu.Valerio Iurisco sulto. S. D.
guris patris.Tuliue consultore dilertis,ima putet a Cicerone dictum,cu no P.Scaevolam Cicero dieat iuristo sultorti diserti uimu .led Qu. hue Mutium scaevolam, de quo hae in epistolae parte,quo longe melius ex montinentis Ciceronianis agnoscas. Fuere igitur,ut ad iu-mam rem totam breui colligam, Scaeuols duo. publiorum praenominibus praedictus pontifex maximus di 1ularis. Qui P. Crassum& Qu. Nutium filios reliquit.
Crassiam Mutianum dactum. P uero Scsuolam .QM. Scae
vola patrem fuisse. Cum uero is in suo proconsulatu publicanorum ossendisset ordinem, qui potenti sim' erat negocium illi postea reuerto Ghabuere non minimum. quod di hoe in loco tangens ab exemplo admonet Letillum,ut publicanorum ordini sese omnino reconciliet.
12 EQUIDEM , id est ego quidem, quantum ad me attinet, non des nam defendere decreta tua, scilicet quae Ascam contra eos decreuisti, sed nosti eonfitetudinem hominum acu quam .i.' uantum grauiter illi ipsi fuerit inimi et Meaeuolae. Tamen,id est tametsi aeque eontra eos iudieani, o sum author id est, eos liator & admonitor, ut aut reconcilies aut mitiges tibi eum Ordinem scili-eet publicanorum,quibus,auis uibus, id est aliquibus rebus possis.ld,& si est dissicile, quia turpe est de-
ereta, praesertim iusta reuocare tamen uidetur mihi es
se prudentiae tuae scilicet ut possis id honeste egieere
IVr enim Hre epistola non seribitu ad .p.Id. Η vh R ad quem superiores ed ad L.Valerium, quid se iuri leomultum profitebatur , ct appellari garidebat. Itaque in hae epistola eum irridet Cieeac deinde hortatur, ut tandem Romam reuerta tur,ne toties hieras ab amicis expectet,d malit esse Romς, tibi multi alii sunt iuri lcostilii quam in Cilicia ubi solus sapere uideatur. Deinde quan uis eum eo iocari ui
deatur, tamen eum arrogantiae carpit.Cur enim, quid
di eunt deesse prinei pium hule epihois, quia enim partieula non conueniat principio orationis, sed non ad uertunt principium epistola iunctiim esse eum fine ii tuli episto is naneeu dicit. N.TC. S. D.L.Valerio iurisco sulto subdit .Cur enim tibi hoe non gra ne. hoe in nescio, e in hoe tibi non morem geram, ut te iuriscon. appellem. Gratis cengratum faciam,quia scio te hoe nomine delectari. Audaeia, quia hie Valerius ustirpat s binome iuris conliilli,cum tamen haberet paruam cognitionem letum ut ipse Cice.libro tertio ad Appium.L. Vale iuriseon. ualde tibi eomme o .etiam s non est iuristonsul melius enim ei ea uere uolo,q ipse aliis solet. erat autem hie. L. Vale in Cilicia apud Lentu ibique masit post dileessum Lentu .cum Appio qui ei successerat, ut G praedictis uerbis Ciee. facile eogno seitur. Pro sapientia seu tin uteris.Egi gratias,dixi gratias. Non mi . . ne uis uerbis, tua ut dicam parte, quia bene meritus erat Lentu.de hoe Valerio .Desina, cesses,omittas. Vtinostri, literit,uel quas ad te scribo uel ad alios pro te. Aliquando, tandem. Reuisas reuideas,ad uidendum uenias. Nalis potius uelis.lbi, Roms. Aliquo numero, similium tui & eorum qui sunt legum periti. solus,quia es inter barbaros & imperitos. Quamquam,nunc Ci . licet uidetur lorari, tamen serio ea it eum. Istie, ubi Hic
Vr enim tibi hoc non gratificer, nescio, privsertim
in his temporibus audacia prosapicti a liceat uti.
Lentulo nostro egi per literas tuo nomine gratias diligenter: sed
tu velim desinas iam nostris literis uti,& nos aliquando reuisas, & ibi malis esse, ubi aliquo numero sis, quam istic, Vbi solus sapere videare: quamquam qui
illinc nunc veniunt, pariun te superbuesse dicunt, quod nihil respondeas, par
tim contumeliosum, φ male respodeas. Sed iam cupio tecum coram iocari. Quare fac ut quam primum Venias, neque in Appuliam tuam accedas , Ut pos
simus saluum te venisse gaudere.Nam illo si ueneris tanquam V lysses cogno
tu es nam hic significat locum praesentem ei qui loqu i isti ψtur. Istic, ad eum, qui audit.llite locum signifieat absentem ab utroq:.eodem modo significant pronomina, a ς hi iste, ille & reliqua omnia adverbia ab eis deducta quemcunque motum significent. Partim ordo est,quaquam qui illine ueniunt subaudi eorum. Partim dicunt. i. pars dicit,ut declarat A. Gel.& probat exemplis. Superbum, elatum,arrogantem. Quod nihil respondeas, perborum enim est salutantibus,aut petentibus non respondere.Contumeliosum,iniuriosum. Male illiu mane,cum contumelia. Sed iam ne aduertat hare serio dici statim intulit ted iamCoram,uerbis,Quare,conclusio. Fae,modiis hortandi polim,q imperandi. Quamprimum
110쪽
primu una estdietio eomposta,& significat ualde eito. Qua in primum uero duae partes sint, necesseque est eis adiungere duo uerba,ut est illud Vergilianum. amprimu pasti reptie praesepia tauri. si qua tui Corydonis habet te cura, uenito. Appuliamtuani, uel unde hic esset oriundus, uel in qua ille diutius eum aliqua gratia fuisset. Est autem Appul a prouincia Italiae mari Adriatico contermina,quae & Iapygia dicta est ab Iapyge Daedali filio,qui eam regionem tenuit usque ad Dauniam. Saluum incolumen stilicet te ubesse hue non in Ap- euliam .illo illuαTanquam Vlysqui post lonaos maris errores eum domum redisset tam a suis non cognoscebatur,quam eos non cognoscebatota quoia a Thelogono filio, item ex Gree susceperat, per im prudentiam est interemptus. soli tamen canes,leste Homero, caudarum aaulatione aduentum domini ea ceperunt. .
Nemine nullum & eleganter dictio negativa locatur in fine orationis,nullus autem generalitet ad omnia resertur, ut nullus homo,nullus ager,nullus lapis Nemo uero tantum ad homines,licet Virgi dixit . Turne quod optanti diuum promittere nemo Auderet. Nemo enim improprie pro nullus posuit,eum de deis loqueretur,quod poetae conceditur,oratori nullo modo. vltimae epistolae argumentum.
io .ht v. ALERIVM iurisconsultum irridens, hortatur ad domum reuisenda,& sitos, ne solui ibi
esse uelit,ubi sapiens,inter in spientes uideatur. Futurum autem id plane testatur,ut cum do mum reuiserit,propter tam longam absentiam agnoscit neminem. Nihil respondeas,hoe pe- euliare iurisconsultonim est uerbum .ut dicantur iis respondere,qui eos consuluerant. Vndeli est illud apud Pomponium de origine iuris, quod ante tempora Augusti ius non dabatur ata principibus publice respondendi ,1ed qui fiduciam sudiomam suorum habebant, consulentibus respondebant,neque responsa utique sgnata dabant sed pletuque iudicibia, ipsis seribebant.primus hoc Augussus ea ui ut ex authoritate sua rei ponderent,quo maior uiri authoritas accederet:
sed Adrianus imperator,cum uiri prstorii peterent,ut sibi lieeret responder rescripsit,hoenon peti,sed praesari 1 olere.& ideo siquis fidueiam sui haberet non se id prollibiturum,quo minus populo responderet.Cot cissum hoe est Massurio denique Sabino a Tiberio principe qui grandis natu quinquagenarius uidelicet in equestrem ordinem receptus est propter scientiae opinionem. AscEN. V R enim &extera .rx hae epistola potis,imum eonvincitur salutationem e se de integri tate epistolae,ad eam enim respicit principium eius. Nam quia Valerium quendam arrogatem hominem per iocum dixerat iurisconsultum, alutando se. Valerio iuristonsulto.ad-ildit quas dicit dixi iuristonsulto .nescio enim, cur non gratifiee id est in gratiam tuam ia letam,aut dica in hoc, id est,te iurisconsultum saltem praesertini eum liceat uti his temporibus id est, tam corruptis,audacia pro sapientia. Ego eat diligenter Lentu. nostro scilicet at mi gratias. Tuo nomine id est,pro te et literas,sed ii elim ut supple tu desinas iam uti literis nostris,& reuitas id est, iterum uiuim uenias nos, aliquando .i. tandem, a malis esse ibi scilicet Romae,ubi ss aliquo numero,id est preeio quia homines nihili non numerantur quam illie scilicet in prouincia,ubi nune es,ubi uideare solus sapere.quamquam id est,tamets.sup.ii, qui ueniunt isti ne id est,ab eo loco,ubi es,dicunt eartim te esse superbum,quod nihil respondeas partim contumeliosum id est infitie multas columelias, quod res iideas male. Sed ego cupio iam iocari tecum cora, id est in praesetia .uiraresa ut uenias quamprimum id et ital de cito neque accedas in Appuliam tuam scilieet patriam, ut posimus gaudere te uenisse saluum. Nam s ueneris illo id est in Appuliam neminem tuorum cognosces,tanquam scilieet esses V liues,qui post deeennale bellum,&plurium annorum errorem ad si os reuersus,&a neminea-gnitus,tandem a Thelogono filio est interfectus. Dixi plurium annorum errorem.Nam s Helogonum, a quo interfectus est,ex Ciree sustulerat necesse est plus quam decim annorum illi demus errorem, aut dicamus longe post reditum ab illo interfectum .laeet autem a nemine est cognitus 1 eminemque cognosceret, ne, tamen,teste Hom caudatum adulatione aduentum domini exceperunt, quos longaevos fuisse necesse est si dominum agnouerunt.
, ps TR i 3 CV R enim tibi hocn.g.n.lam accurate olim de hae re disputauimus totque areumentis sententiam novicTo. stam confirmauimus,ut nihil nue addere posimus, neque etia necessarium esse existimemus.Nam quod puces Ti. tant nonnulli e exemplis iis quibus declararunt aliarum quoque epistolaru initia eae titulis pendere) quod uolunt eomprobasse, nullam uim habet ineque enim nos id negamu, sed quod tune docuimus, sententiam illam fit tam esie arbitramur.nunquam autem nobis obseurum fuit,quosdam sensus in principiis epistolarum ex titulis pendere, iam ille etiam huiuscimodi est.
ritii, Libri primi., parra ERONI SVO fAL. S. V. B sum enim: tu ut δὲ Attici nostri. illud
victo mgue suspicionem nobis lianc mouit, quod totam epistolam ante ad exitum peruenisse videmus, quam a-e,in epistola expostum si aliud denique est,quod hic desideramus,&quod facit, ut non se