장음표시 사용
111쪽
ctum tibi esse doleo , tamen non tam mihi
, Uanci me nomie .Hic Curio ad quem HvBER lnune Cicero scribit.Auum,&patrem: resios Oratores habuit,& ipse in di-
,Teendi facultate clarissimus, quod iniit et tortunae exempla annumerari Po-
It est,hic posterior in initiis dissensio unum Pompeii,& Caesi .imbunus elect' est populo acceptissimus.Caesaris inimiciis imus,addicudum paratissimus, quem postea plurimo aere alaeno Oppressum,ut pro se ageret Caesa.facile adegit, author Apluadib. II. Ante uero lis e tempora, est adhue pene ado- escens magistratum gereret in Asa, perliteras accusauit Cie negligentiae conquerens, v ab eo nihil literaruacciperet,ad quem Cicero respondet huiuscemodi ae- satione prae se ferre ciueda amorem, ostendat sede nectuti ipsus Cici ius pceptis optime suerat institutus. Quanquam sensus est,tieet doleam , quod habeas me suspectum negligentiae,cum 'iiaereris,quod nihil literarum ad te scripserim, tamen non tam moleste tuli, quod aeeus es o alesum meum in icti bendo praetermissu quam suit minii uelandum, quod ipsum re quaes- ueris,& desyderaueris. x Van me. Appia in Romana historia diligentissimus, Curionem,de quo nune agimus, ingulari P ΗΙ. teloquentia graui eosilio,& magno animo se isse ostendit lib. seeun .de bello ciuili,& dissentienti biis c ae.& Po.eu in senatu tribunu ple. fuisse commemorat, &grauissimas ante bellum ciuile cu Ha .inimicitias habuisse. Exorto inde paucis post temporibus inter Cae.& Po. bello ciuili,mutato costio partes Cae.secutus est,& in Libram missus a Cae.cotra Varii,& tuba imperator appella iari uoluit δε pugnans apud pragadam quiliu haud longe ab Vtiea interfectus est, & ipsi eaput abstissum,& Iubae delatum. Hic est de quo meminit Hieronymus his uerbis, urio promptus, & popularis orator Romeliabetur insignis qui desneeps in Asriea pudore amissi exercitus mori maluit q euadere. Et item Tranquil in uita Cae. Hunc autem mira quada neeelsitudine Cice.coniunctum fuisse, uel ex eo literi, Deile possumus intueri. is adhue admodum adolestetis quaesturam gerebat in Asia,& per literas conquaestus est, quantum coniectura colligimus,Ciee nimis inseribendo negligentem esse,nihilq: ad eu literarum dare,tune has ad eum literas scribendas putauit quibus duo complectitur in primis purgat obiecta demonstrans se non esse in leti bendo negligente ride ad tutandam opinione summae uirtutas de se concitata, Curione uehementer hortat. Et quonia, ut diximus quaestorex erat in Asia,primo quid sit qui stura docebimus. A qurrenda pecunia publi Qugsturaca maleficiisq: indagandis,quaestores dicti sunt.Duo primum, inde plures ta ex plebe,q ex gente patritia con Quaestorsituti sunt. Horu autem triplex est genus,& qui publico aerario, quos aetate Ma camerarios, liue camertengos uulgus appellat,&qui maleficiis,dandisq: iudietis psittat,quos maleficiorum iudice, hodie nuncupamus ,&qui militia senasehali exercitus uulgo nominantur. Est prosecto antiquissima huius magistratus origo adeo ς multi a Romuli, & Numae ibus institutu existiment. Vetu ego ante Tullium Hostilium quaestore, filisse non inuenio qui fuit tertius a Romulo. Gerendore praeterea bonorum,dicendςq: in senatu sententiae principium quaesturam fuisse com erio.Quaqme nomine negligentiae suspectu tibi esse doleo. Tametsi dolori mi- olitantii est,φ in scribendo ad teipsum,tu me piratis negligentem esse.Qua ,& aliis eiusde signifieantiae dictioni, 'bus ut tametsi,& si eu indieatitio semper in principiis oratio nubta uti debemus, ut non modo Ciceronem, sed alio, oes usos fuisse eo spieimus .in rhetoricis .n se habet. Et si ne elis familiaribus impediti uis satis ocii Etsi sudio suppeditare pol,limus. Et in offieiis Quanq te Marce fila annu ia audientem Cratippubdq: Athenis,abundare oportet Et Teren Quam haee inter nos nup notitia admodu est.Nolim in existimes quin etiam in aliis uerbo ii modi, interdum poni, has dictiones apponere. Nam principiis orationum exceptis,quq sibi loca peculiariter asciscunt, eum aliis modis uti posumus,ut Plinius ad Cornelium Pristum.Dedi tua. mahi utum maxime potuit, daturus amplius si potuisset.Tametsi,quid homini dari posset maius, q gloria aus M a terni Tametsitas Eiusde etiam significationis sunt licet,& qua nuis sed non elicie naturi, quonia in Oibus locis lacu indi Quan uix cativo,qcu subiunctitio indisserenter coniungi possunt.Nola,appellatione,φ me negi gente anpellas.Nome Licet alii quali notamen per cotionem dicunt nos raseum putamus ab eo dictum,quod illi quod est tribuo ap Nomen pellatu volunt. Nulla est.n res eui non si nomen aliquod attributu.Illum q: uere sapientem esse crediderunt, qui potuit rebus ossius nome ostedere. Oe aute quod loquimur nomgest,omnesq: partes orationis nota appellari possunt, prima nois frigeantia rem omniu appellatione uersetur. Sunt di aliae complures noli species,inter quas praenomen ,cognomen,& agnomen inueni reus,quae se inter se dis. epant. Putiome quod an pasnon stetittur nomini,& id aut una,aut duabus aut tribus literis explicatur ut P. Publius, duabus, ut .Cn.Cneus.tribus,ut sex. sextus.Id quidem a Sabinis & Romanis exortu esse percusso scedere inter eos manifestu est.sabini eni Romanora nota suis noibus anteferre eceperiin eodem mo Romani sabinore suis, ut maiori bii uoletia iungerentur.Cognomen maiore est a languine uel familia de atriui Iulius a Iulio Ascanio.Cornelius a cognome
112쪽
n P Is T O I A R V M FAMILIARIUM,
Agnomen Comeliora similia appillatur. Agnomen tribus modis accipitur,a Fortuna ut Asrieanimo Corpore,ut cra s mea sus ab Animo,ut Pius Aeneas,& Tarquinius superbus. Tamcn. Sensus est, non tantum moleste tuli, s tu me negligetiae accusabas,ctu prosecto laetatus sum a dum me ita accusebas, meu seribendi ad te ossessi requirebas. solent pleriq: post huiusmodi dictiones,quau tametsi,quanuis, lace di si adiungere nihilominus pro iii, barbare faciuino latine, exigui eni istae dictiones,ut in oppositu ipsaru locetur tamen .interdum etia sine illis apponimus tamen,& tune, aut praeintelligimus 'uanqua .aut idem significat,quod uera di sed dii relativo eo iunctum,ut si se diras .Curio vir fuit eloquentissimus,cui tamen in eloquentia Cic.anteponas, quod est ides diseris,uir suit eloquentisimus Curio ed eui Ciceronem anteferendum putas. Haec duo,sed tamen,au aedi tamen elegantia aliquantulum disserunt,latinitate non differunt,& cu alterii eoru susscere conlati utina ut Nil mihi reseribas attamen ipse ueni. Et Ciee .sed tamen dulce,& optatu amore tuum.& ab eo quod antiqui dictbant tamen ide dictum est & tandem,& in. Aeeulari dicit,quod uolunt alii,nos ae sire dicimus tain redarguendis,reprehendendisq; uitiis, in deserendis criminibus iudici,uel rensori, aliisq: quibuscunq Incusare uero in ted arguendis motibus,adlubita quadam quaereti sine relatione adiudicis,& utroque se ad omne genus indifferenter utimur. ent. iid me inculus Clititho Et idem .Quam ob ea uiam aceus et, nescio.Virgi.Talibus inciliat. Incuso te iudici non dieimus,sed aeculo te iudiei. Abs te. Has tres ablativas praepostiones a,ab,abs.sie cum literis colloeamus. Abs cum te, ut abs te, & ab I Tullio accepimus: Aliquando eum qui ut Terent. Abs quiuis homine beneficium accipere gratum e hab vero eum duabus liquidis, ut ab Romulo Roma nomen accipit,& ab legibus Numa appellatus , cum omnibus prsterea dictionibus incipientibus a uocali ut ab olvmpo Olympiadas dixerunt, eum lora eonsono,ut ab Iouc principium. A uero eum ceteris iungitur,uta sublica pons Sublicius dictus est.
QVanu me note negligentiae &e. Haee epistola prima seeundi huiti, libe ut multae alis seribitur ad Ctiarionem adulestentem mas spei, ad eloquetia uidebatur natus, &paue,atq; auum oratores p- claros ςquaturus,quem in uernali lingua Lucanus cecinit, in idibunatu,'qΛε gessit in principio dissensioni rex iis,& Popeii a senatu grauis esset Ct satis oppugnato snstea in principio belli ciuilis,quod tra Popeiu suscepit, frandi pecunia eorruptus,eiusdem sectus est deses or. ua quide mercede, na in Atara . ad Bragada c5tra Vare,& Iuba tan imperator pugnas .p Caesare,cteidit,riusq; eaput ad Iuba allatu est. Nune aut ad eu scribit Ci .eu adhue quaestura in Asa gereret loge ante bellii civile,respdndens epistola, quae tarditatis arguerat significansq: illa auisationem sibi non molessa eo ς ex amore sit prosecta, tametsi immerita. Deinde ad uirtute cohortatur. ordo est,qq.i.tametsi o Curio ego doleo me esse si spectum tibi, nola.inatio- sed tame
dei MCEM ne,aut piratu negligentiae,quia no seripseram ad te,tamen non taminon tantopere molensi fuit mihi. HvBER. Io OFFICIUM,debitu meu,quod pro amicitia tibi pretstare debeo sepe scribendo. Aeculari.reprehenda, i intermittatur. Requiri. desyderati a te. Praesertim, proba tio superioris praepositionis. Cum uacare.cu carere , &uaeuus essem.ln quo accusabarii in eo, in quo accusa
bar,hoe est in negligentia quia nulla in me fuit. significans,demonstrans. Prae te seri,ostendis, aperte iudicas, Perspectum,cognitum sed tamen.q.d.licet cognoscam me a te amari, tamen mihi dulee est,& optabile, ut illutuum amorem ita mihi testificeris exigendo a me literas,&scribendo officium. Equidem, incipit excusare dicens se neminem plermisse,quem putaret ad eurionerienturum, eui literas ad eum non dederit.
officium ineuin,quatn iucundum requiarissiEsertiincum cul pa vacarem: in quo autem de*derate te significabas meas literas. Prae te fers
Serspectum mihi quidem, sed tamen
dicem , & optatum amorem tuum. Equidem neminem praetermisi, quem quidem ad te peruenturum putarzm,
IUCUNDUM, nulla pona, digerentia, siue iocudii, sue iucimdu dicas,na O.&.u.aignitate iungunt ut sine discrimine,&quod eui uoluptate nobis atq: Iaetitia assere,io dii a poellamus. Errat qui pro i xtis io eundos uorant Potest & Therlites,tristis,infelix,& sultus meo Thomae iocundus esse,qti ex eius insilicitaten intinia rapit uoluptate.Tam,ti qmon tantum superlativis iugi possunt,ut Terent.q minima spe si tuus erit,ia maxime patris parem in leges conficiet suas, quantu etiam comtarativis,& postiuis ut Vergi. Tam magi, illa treme, & tetitibus effera lamis. Q na magis elsita erude- scutiangula pugne postiuis uero hoelo eo. Praesertimincipue. Cave dicas specialiter pro psertim, aliud est enim specialiter,aliud presertim,& praeeipue a s nunesonitur ut quod dictum est comprobet . Accusabar, Accu abatur.n .negligentiae scribendi, At Cieero dicit te fuisse diligetis, imum, de eo migures ad eum literas mis se, unde merito se uacare eulpa. Est autem eulpa error,nee uelim intelligas eulpam pro deiectu n qua multi errant.na Desectus a deficiendo appellatur,qn deest,& defiet ut deficiunt tib i. ergo desectii libroru literis operam dare non possum.Iuuenalis.Quod nil salit Areadi iti ueni culpa docentis.sarguitur, ς nesciuit ipsum docere,aut ne Gitoton autem desectus arguitur desuerit. Nam pr sto fuit,&non docuit.Tuc deseeui ctus argueretur docentis quando defuisset.Vaearem atinius e elegantius,quam si dirisset culpa earere roenim proprie,dicimus,careo culpa,eareo detrimento. tametsi Horati dicat in epistolis smittitia caruisse,&Cice. Misinu prs ter Oilpa,ae peccatum qua semper earuisti,& carebis. Est enim proprie ea rere,quibus indigemus.Cieero in Tusculanis quaestionibus .satiatis uero S expletis iueundius es carere,q frui, qua a non caretis,qui non desyderat. Alias uacare quado dativo iuntimus signifieat operam dare, it literis uacamus . E con-n , a b. x νο- r Uostionem ablativo iungimus,ut a literis uacamus,cessare signis eat Interdum uaeet, impe in sonaliter dicimus pro placet aut tempus uacuum esse.virgi. Et uaret annales nostronini audire labora. Der ωὰρ Ah . 'ς de Nabsenti,&iutura sydere deductum.Vnde apud Liuiti legimus.Debderata sui de titillia hominu a.defuerunt.prae te fera.demostras, prae me sero dicimus .prae te sera.prae se fert & prae se serunt. In prima 14ustiti uex: ς sic in a persona multitudinis minouam audiuimus, eq: legimus. Pospectum antea eognitu multis ly bm' quidem exeuntionis inititi qua diligens fuerit in se edo demonstrat dicitq: neminem premissi ad Curionem iturum putaret,quin per eum literas perserendas euraret. Equidem apud Virgilium non nisu cum prima persona iungitur, ut Equidem vel littora nos dimittara, ct Haud equide tali me dicior ho-
113쪽
cui literas non dederim . Etenim quis
est tam in scribe do impiger, quam ego
A te vero bis, ter ve ad summum , &eas per breueis accepi. Quare si iniquus
es in me iudex, condemnaso eodem e- .go te crimine ,sin me id facere noles, te
mihi aequum praebere debebis. Sed de literis hactenus, non enim vereor, ne noscribengo te expleam, praesertim si in eo genere studium meum non aspernabere . Ego te ab suisse tandiu a nobis
nore. Apud alios authores indifferenter legimus eu omni persona posita. Persus Perme equidem stit oninia protin us alba,& Cicero multis in locis idem tacit. Neminem, in utroq; gite usi sunt ueteres.Terentium hoc Nemo icio neminem hie peperissie. Siquidem hanc distinctione in fine elaululae locare volemus,ornate dicemus. i. illo si ueneris tanq viriles cognolces tuoru nemine. Pretermis.praetermittere est negligentia, liue ignorantia praetermitofficium tuu non tacere.Cie Quod a Panaetio praetermisium essemator. Omittere eu omnino relinquere.Te- toren . Omitte mulierem.& Horat .aut 1 pem deponas,aut partem illius omittas. Remittere, quasi si spendere est Omitto& per aliquot tempora non exercere. Intermittere uero ex aliqua uocatio e ab opere cessare, ut Cicero in Tu Remittos uiatiis, Retuli me Brute te hortante maxime ad ea istudia, quae retenta animo, remas a temporibus,longo in- In te ut
teruallo interim in reuocara. to
mo ICIVN meum ae sari, id est culpari nomine negligentiae abs te,q. i.quantu, aut quanto periucundu ASCEN.1 iit lupple officium meum requiri,id es exigi abs te praesertim φ uacarem,id est uacuus cilem. culpa sup ei Paut in eo,quo acetii abar.Autem,id est sed in quo i. in eo φ sῆgmticabas te deiγderare literas nilas, prae te fers, id est indiciis manatellis ostendis, amorem tuum itur.innae.quidem .i.certe, perspectumaagni tuiti mihi , se tamen.i nihilominus,dulcem,& optatum .Quidem i.certe,aut ego quidem.a .certe neminem praeternarii, qua dem id est ne mentia dico neminem,quem putarem peruenturum ad te.
io Cul literas non dederim,ad te pserendas is ent,per Augist.
quem literae mittuntur,in dativo irequentissime ponitur eum hoe uerbo do. is ad quem mittuntur in accu- π1atiuo eum p; positione ad tit durali tabellatio literas ad te dedi,neq; est opus addere perserendas, aut aliud simile,quia elegantius intelligitur,q exprimit, etiam a- pud Cicitiis; literas ad te,& tibi per propritim tabellarium. Ta impiaer. i. rapromptus,&est lapicite minus enim dicit & plus intelligit. A te uero. incipit ac lare ipsum Cice.quod rarius ab eo literas acceperit 'adipiudederit. Ad 1ummu .q: diei mus ad plu1. Et interest utruadsiam in uindicas. Adsu in multi enim respicit numeri ni prehensionem, ut bis aut ter ad luminum is uidi, Adiuitia ad summa, sonis antedictae aut rei ante memoratae a seri eo elui onem. Sie Ci. Soeratem, Aristotelenit Demosthenem ingenio doctrina,& dicenda elegantia super uit. Ad sumniam uno Ci dicendi euitate nemo prantior inuentus est. Tale est illud Iuue. Ad luminatu non Naurus erat nee Sarmata nec Thrax,Qui sumpst pennas,mediis sed natu, Athenis. Et eas, ornatus est apud Cie post substantiu uni ante adi uiuum addere hoc rei titium .is ea id nulla tamenecessitate nisi ornatus causa.vel etiam idem eadem idem. Quare, coclusio litae exculationis Sacculationis Curio.lniquus, iniustus,qui cohabes de me inique iudiees,salsoq: 1iit piceris me negligentem esse. Eoae cri.negligentiae. Dicimus aute coduno te cri titi h Attii mine diem minis 5 alan Catil. Praeter rerum capitalium eodenatis,ubi etia notadii est praeter inelum cia abito. hἡ Notes,no uoles. ld.ut te negligentiae accusent. Aequum .ne me immerito accuses. Sed de li.quas quaereris a me isti intermissas.Hactenus. sit dictum. Non uereor,non dubito. Ne expleam te.ne tibi satisfacia. 3 cmbcndo,ad te i, , Ei re. Non aspernabere non fastidies,non respires. studium meum,diligetiam scribendi. in eo .literarum, Ego iti litium amfieiole incipit hortari ipsum Curionem. Tandiu tanto tempore,fuerat enim sere duos annos in Asia, eum ibi G1ocul litera, non dederim,Qui seri literas in dativo ad quem Pseruntur in accusatilio cum ad praepostioe est ponimus.Crispus, Vulturno literas ad Catilinam dat. Et qui seri reddit.Ad ouemferiintur,aecipit.scito etiam qui proelii ueteres scriptitasse,&monol,llabs esse. Virgi.Cilipp intacta gederat. sed per diaeresim ditasti s,llabarum interdum apud poetas fieri ut eli illud. Ex ordine sulpen, Cui dat nomen sinopes, quod carmeniodati eum est, ex duobus ionicis a maiore,& tribus trocheis. Eodem modo huie ut statius. Fallus luite peti- utilenas,& cornua tumere terrae, A te uero.purgatis obrectis transieri culpam,squa culpa est, in Citrionem. Vero velo multis modis accipitur. Interdum coicutientis adverbium,alias confirmantis, aliquando conuenit iron:t, titvita. Egregiam uero laudem,& spolia amola reterris.Ad luminum. 1 pectat ad numerum multi tamen summei Ad ais
Itielegunt nomen pro adverbio,ut infandum,& Tortiti in ut Nauibus infandum a milis,di torvum tuenti- atii duribus hircis. sed non elaeet. Dicimus enim adsunt mum quando adnumeri reserimus,ut hoc loco,&alibi P Tortium Nilone.Vntis aut ad si immum duo inimici sunt,qui Milonis cam non probarent. Et ad L. Messent una,exceptolino inquit,& ad summum altero.Quando uero ad summam dicimus,s in summa ad finem reserimus ali - Ad stimaius praedi hemateria Quintilianus in corpore proiecto in summa non recedo. Et iuue. Ad summa non Mau- iti semitia rus erat,nees armata nee Thrax.Qui sumpst pennas,mediis sed natus Athenis. Etenim .i nam est enim cursalis hietiim coniunctio Perbreue .ualde breues. Maiorem tti uim habet incomposition prae a per aeu cum Oibus uoca- Praeseriisti, indigerent toniungi pollunt. Nam prae quaedam aspernantur, quaedam amant,&ccontrario perint prepotens, praecelsus,praelatus,non enim perpotens, pereelsus perlatus dices. item periti eundus, pergrauis, per pulcher,perbrevis dicimus,prae autem issa non admittunt. Acessi aceipere literas dicimus, reeipere literas Dodicimii, si Tullium uolumus imitari. At Ph. Ne quos recipere literas dicit frequenti sit me Quare .umus ii partis querelatum concluso. iniquus iudex.tit me in scribendo negligetem existimes. Eodem eramine.eadem suspitione negligentiae. Nam nunc crimen pro suspitione ponitur ut Virgilius, Formidine erimen aceruat & apem: odiis di crimine Drances insensus uiueni. in me. ut Quid meus Aeneas in te committere tantum .est etia itiin, tam in appostione q in compositione dictio media,tit amor in te meus,hoe est erga te.& si iniquus in me iudex roe est contra me.in compositione uero nune intentionem habet, ut Teren .Quia me imitatum uidet,&incuruum senem Nune diminutionem ut iniquum,non aeqtium .insanum non sanum, Q pro ualde sanum. S ma num interdit aecipimus ut Persus .ltilani dicta Catonis. Sin me id facere nodes ut ne uentem dicam, sin
Aequii appellando me in seribendo negligentem Sin nunquam ponimus, nisi prscesserit si, ut Terent. si illsi si relinqu',
114쪽
relinquo eius uitae timeo, sit opitulor huius minas.Nee aliter disserunt si & sin qua praecedentia.grrant, quid leunt sin pro si non sed de literi, hactenus,non modo poetis,sed oratoribus interdum dimittere uerbu comeessum est,quod pluribus in locis Ciciactitaui ut de his alias pluribus.&utie deliteris hactenus.& ibi hi ne est ille qui urbἴ,quem senatus. Duobus uero modis accipitur sedaut discretrite ut non modo doctus,sed apprime eruditus,ti inceptive,ut Teren .sed Pamphilu uideo pro atq; .Hactenus.ex hae & tenus, quod signi ficit me dictu est,qua dictionem diuidit pleraq: samess, ut Uirgi. Hae Troiana tenus fiterit fortuna secuta, quod prosa oratio non admitti Non enim uereor tres pleraq: negationes id E significant quod dii quod se pisime Cie.facere consueuit.Huius uerbi natura est O cu negatione, qua sue negatioe ide e Leere,ut uereor ne illum pater imprudentem opprimat,& uereor illu pater imprudentem opprimat. Eiusdem naturae sunt timeo & metuo,quae uerba digerunt a ueteri. hoc mi filioru illa uero seruoru esse dicimus. Explea .redda, latis saeia,loquendi modus per translationem,& differt a satiam. Hoe ad immodestiam, illud ad modestiam pertinet. ci que q: ex oleri ae satiari nullo modo possunt.Eo genere ossicio scribἴdi. Non aspernabere. contemnes, aut respues. Studium.in scribendo diligentiam Epo te abia asse.aggreditur se dam parte,3ua diximus,l: a tis elota e ortatione est usus,& primo colligit ab eo beneuolentia, quod tametsi exordiu sit, possumus tamen per totum corpus orationis seruare.Tandiu. Nam per duos propemodum annos fuit in Asia. F. CVI no dederam lateras. Etenim .i .na certe,quis est tam impigerit .aal gens in scribedo.qui.i.quantum, ego sepium q.d.nemo, aut perquam rarus. vero ed.ego accepi su pulteras a te bis .ue pro uester ad summum .i.ut plurimu , eas pbreues lualde breues. Quare .Lquaobte. si tu es iniquus iudex in me condemnadosmetarditatis,ego eodanabo te e e erimine sn.i.sed sau noles me id iaceterute condenare, tu debebis perbere mihi te aequu .studio. sed liactentis sup .se ipsi de literis.q.Leonfidenter. Non enim uereor ne non . ut non explea. 1 salie te sedibendo. Notum est cum uerbii timendi & uerendi idem esiicere a Mimationem & negationem,ut uereor ne facias,& ut facias, caue facta ,eaue ut facias, id e sunt &hiquereor ne non de non idem fiauolunt praesertim si non aspernabere studiua.diligens obsequiu, meu,in eo genere , scilicet scribendi a G. doleo,& laetor, diuiso est, rem enim a re semo
Ingenium obsecrouens utranque ab hiit ratione subiecta, ut patet Do Lo,ratio prioris partis. Fructu. uoluptate Consuetudidinis,conuersationis. Et istor, absoluit seeundam partem Quod absens a nobis remotus. Omnia, laudem &de te spem optimam. Breue.facit docilem ne existimareturiatur' loquaeior in principio. Breue. breuis res,l reue quidda.Quod. breue. Prrcipere tibi te do re uel admonere. In eredibilis. maximus,quod uix polsit credi. Tanta praeceptum antecedente ratio ati pectatio. res bona. Animi tui. bene a natura instituti partibus honestis, hoe est prudentia, iustitia, sortitudine, & temperantia quae omnia animi sunt. Vel ut diximus sipra, uel pro Scirpe ponitur ut hi nam utrunq; in eo esse utili Vel in enit .ad omnia intelligeda. Est enim ingenium uis quaeam naturalis nobis insta ad intelligendum. Obsecrare.per sacra rogare.Obtestari. adiuuare,& plus estu obsecrare,ut patet hie & apud Horatiu lib.pri. epistola . Quod te per genium,dextramq; , deosq: penates Obse-eto,& obtestor uitae me redde priori. Non dubitem.
iinmo audeam. Redeas.ex Asa Confirmatus dispost & bene institutus.Τuitae te.'istinere seruare.Titeri.
fu, est quam sustinere,& significat defendere .Et quo-
S doleo carui fructu iucundissim p
consuetudinis,& hetor, φ absens omnia cum maxima dignitate es consecutus, quodq; in omnibus tuis rebus in is optatis fortuna respondit. Breue est,quod me tibi priecipere meus incredibilis in te amor cogit. Tanta est cX-. Apectatio vel animi vel ingenii tui, Vt ego te obsecrare, obtestarique non dubitem , sic ad nos confirmatus reuertare, Vt quam expectationein tui concitasti, hanc sustinere, ac tueri possis. Et quo niain meam i horum erga me meritorii memoriam nulla unquam delebit oblia
Uio,te rogo, Vt memineris, quantaeque λniam rogat Cicero Curionem, ut meminerit quicquid tibi accessiones fent , & sortunae, &dignitatis, eas te non potuisse consequi, nisi meis puer oli in fidelissimis,
atque arnantisti irris consiliis paruisses.
charitas Expecta Animus Ingenium fuerit asseeutus se nunquam fuisse affectatum, ius paruisset ei, eum puer emet sub praeepti, & institutione
Ciceronis .Quataecunq; magnae, uel etiam quot, na quatus interdum pro quot legimus apud diuum Ambrosum raro tamen apud historiographos, melior tamen est prior sensus. Acressiones .incrementa. Fortunae conditionis. Et dignitatis,amplitii diris. Puer tu eum esses puer. Fidelis imis.sdei plenis. Et amantissimis plenis amore,quaeduo,ut supra diximus,inomnabus constitis esse debent.patuisses. 1 genius esses di te ipsa fecisti. instituerat enim eum Cicero,ut rem pia .ante omnia charam haberet,ae defenderet.
3οET doleo,& laior u. quod Ci diuisonem appellat,& se dissinit.Diuiso in qus rem semovens a re
utranq: absoluit ratione subiecta,' est sensus. Tu doleo virili consuetudine tua non potat.tu gaudeo, B absens multu nois & gloriae eos Gutus es,& in te tua uotis meis sorititia satisiecit. Ab suis. b. tisi mutis in. .diae retiae cauti,ne a uerbo adiu deduci uideatur Cosuetudinis.P eouersatione. Sed tu ne dicas eouersationε, hoe nomen apud telo memini me legis licet alii utatur. Et laetoriseeunda pars Laetamur uultu, gaudemus aio. Oi puta laudem,&gloria,&spem apud oes de te maxima. Respondet,assentitur, satiuaest. Vir . Dictis respondent extera matris. sed respondere .pprie est priorem alloqui,dictum sane quasi sponderea uerba fundere. Breve est,hortatur ut qua de se apud Romanos opinione coeli arat,ea no modo sustinere,sed tuem,atq: defendere conaretur,& uno uerbo docilem facit.Cuait. eue est,breuis res .Prscipere.t aqua ipsus admonere dc docete. Amor ad res Mis referri potest. Charitas duntatiat ad holes χα , quod est a. lneredibi bad nu' itur credi positi Expectatio loqua reputatio, di bona spes. Et aiaduertet
dii milia esie ratione cu praecepto. imi, ad intestigentia. Na animus est a prie quo lapimus,atq: intelligi in quo uirtus,quo serat error.Ingenu ad natura iubtilitate ,&P riatura in cniudicamus, pro u utroq; Graeci
115쪽
eho appellat. Obsecrare, obtellari ,plus est obtestari u obsecrare.sed obseerare maiore uim habet,q rogare, Obseero
aut orare,& oro semp debet auaeri. Obtestamur uero quesia, adiuram' eu que rogam'. Reuertare,ex .puin obtestoreis redeas.C5firmat',uirtute illitui' Tui,de te ipso. C5citasti eo mouisti. Sustinere,a sursum ti teneo, serua Sullineo re. Eiqin ,hoc est quom a quoad uixero tua bnficia recordabor. Quonia& qa ut plurimu tenet primu loeu inorone nisi postponant interiectionib',sue ad uerbiis,& eo iunctionib9. Quat io: , ad magnitudine potius, qua ad numerau reseri. Memoria quae est, utari Ci.tima animi reta&uerbore,& dii postio is pceptio. Tero Memoriapo,ut tu etia meoru in te ossiciora memineris ae si tecti cogites, istas te no potuisse habere,fortuna dignitatesci gloria,nis tu meis,cu puer esses,cosiliis paruisses & mea tuisses doctrina seeut'. Ex quo intelli ini V Cu.Ci. suisse diici pulti. Accessiones,incremeta,& ampliti rationes. Di fieri .n. Aeees, io abaecessu,na Aeeellus est in ali- Accessioque locu presectio. Ae sito aut est amplificatio,& incrementia qua eunq: re .Haee aut e duplicis incatia Accessu tierbi,colli tur,a quo descedunt quod est accedo.ld. n.interdu significat adire,&appropinquare,ut Ter.A cede ad hune igne iam calesces plus latis,unde accestis .interdum uero erescere,& adiungere, ut Aedilitati tuae aeresiit dictatura hoe est adlucta est Sinereui unde acces sio. Portuns, licitatis, & amplaeeoditionis, unde Fortunae fortunas numero multitudinis diuitias nucupamus. Dignitatis,status. Puer a teneris annis hibe etianore si-liu,Greco more appellam',ut Virg.Tuq; puem tuus.Grscidiculis ut alio ι. olim pleriti ipis,ut Ter. Aliu nune ciues esse me,atq: olim oliti daba alias saturi,ut Hune tu olim coelo spoliis Olim orientis onustu accipies. Aliqn praesentis,ut tumidis qd fluctibus olim tundit. Cotiliai liae sunt holm Oia costi um,factum successus,c5silium ammi est,factum corporis,siccessiis sortunae. Consiliit in uero plenum dc belesie fide Samore. Ideo adiunxit. Fidelissimis atq: amantissimis. Paria isses, obediitisses.& executioni madas es. Io EGO,&.i .smul,doleo te absu affeta diu a nobis, a.q carui fructu .i uoluptate tu dissime siletudinis. i. AsCEN. uerlationis te ,S. .stivit l,laetor, tu abscns cos uo es Ora sexpectada cisi maxima dignitate,quodq:.i.&φfortuna radet meis optatis .i. uotis,inoib'reb tuis. Breve est qd in edibilis amor me' in te, cogit me pespere tibi Tata expectatio eli uel animi.i.uolutatis uel ingenii tui.i tellect's industrie tue ut ego no dubite oblectare.i.p sacra, utpote p amicitia rogare,di obtectari .i. fide deo ii,& tua obtest do pollulare supple, ut reuertaxe i reuertaris ad nos co firmatus ii ut possis sustinere r.exhibere,2 tueri. i. ptegere,hae expectatione tui qua citasti .i .ut tantus redeas quantu te reditum indoles tua&ecepta studia pollicentur. Et quonia nulla obliuio delebit linqua memoria tuom meritorii erga me,rogo te ut memineris qualecuq: aecession es .i qua tacetaq; incrementa di fortunae ct dignitatis sent tibi te no potuisse consequi eas .s acciniones nisi tu puer.i cum e sic
adhue puer patuissesci.obecliuisses olim, consilias meis fidelissimis atque amantis imis .i ob amorem tui datis. illius laetatu esse et oibus in resus scelix sortunatu': filisset adeo ut nihil a fortuna possulare potueri quod ipsi prosperii eueniret,quin illa Curioni cumulate largita sit,id n est radere optatis:nam particilla QVE si ac eurate perpendat anilecto ossedit,cu superiore sententia hane parte iungi debere. Quia is magna in releuiter Cic.illu admonere uult,ne ferocis animi adulescens aegre ferret siniquo enim aio ea aetas reprelaensones acet pere cosueuit ideo breue esse dicit,&se .ppter admirabile amore illud reticere no posse a Mimat .Qυ id auts stati eYponit, postqua biiuolentia illius sibi eῶciliauit Sipui nobilis, imi adule lectis aliquat ulti mitigauit.: -- - - 3 QV A R E,conclusio ohortatiora. in nos erga nos, HVPER.
γiauare hoc animo in nos esse debebi ut sit eam; iζει multa eos uiui . ingrauescend isti
l aetas noltra iam ingi auescens, in amore, scem. C5quiescit, solationem accipiat,& recreet. In
atin in adolescetia coquiescat tua. Vale. ingenii,dinninii dotibus ornata Ado Adolescἴ-
x A Iescetia autem apud Cie.etiam pro iuuenta ponit ubis traque sed maxime id perspiei potest in Catone maiore, ubi se inquit. Qui adoleseentia citius lenectuti obre- Iuuentapit & sibi. Atq: senex meliore eonditione ei 1 qua adolescens S multis alii, in locii. At iuuenta poeticum est. 1 MI A R E,quapropter quamobrem in maioribus lane conclusonibus ergo, di igitur in minoribus utilo P Hl. lemiax. Noe animo, hoe est ita dispositus erga nos,qua bona tibi consita dedimus. Ingrauescens,consenescens. Quare
Adolescenta a, as adolesco quod est cresco appellata .ln nulla enim aetate ita crescunt corpora, ut in adolescen- Qtia pro-tia,quae etiam pro iuuenta ponitur, ciam aetas apud antiquos tripartita fuerit, in pueritiam, adolescentiam, & pter senectute. Hinc ait Cie.in e aio.maiore.Quin adolescentia citius senectitii obrepit quam adolescetia pueritiae. Qilaobruin QVARZ tu debebis esse inci.ersa nos hoe.iarmolato utatas tin iam ingrauesces c5quieicatrii amore, atq: Ergo adulescitia tua.Nilui enim iii cundius est senibus aeuidere adulescentes,qui optime Lodunt uirtuti in bere. Igitur
GRAUI teste. Curio an reditu suu e2 Asa in Italia mi idolesce-serat pisinsula. Roma qOptime nosset 'itu C .amaret si itati usu u.ltam dolet Ct .iliae epictola et 'testioniti amoris ASCEN . sui erga Curio. sibi erepto, callide in eo firmat sibi Cur. HVBER. amicitia,d ices se sperare ea no egere testib',cu ia debeat essecofirmatissima Postremo pollicet se Cia loco pris. Gratii, fide pleno, magna authoritate, & existimatione. Teste amoris mei q optime sciret meti i te amore. S de eo testis esse posset.Clarisi mo, multis pelaris reb' gessis spectatissimo. u. .& sed ut di,ini', miti' spntineat Cum qua tu . Suis laudib',rpter laudes quas sbi merito eo
Darauit. Tu uero,& in axime. Te filio, pter te situ. sta Tum, letate expectatiori. Superasset oim sortuna.i. oim
tunatissimus fuisset, Fortuna bona hoe est selicitate nci interdit S mala intelligit .p loco ut apud Virga Aenei. rQrtuna Nune eade fortuna Diros tot casi,' actos inseqtur.lte in vi.Qtiae sortuna uiros sonu nauemcrst. Si ei pA tuo. CEtigisset,euenisi i quasi res selix di optata.Cotingui.n.optata .i .shoe mun9 3 ut ita diea,haeriam a geo ob Cotingettinuisset. Vt ante,selicitatis .n existimat aut mors uiter nostros ut salte eos,q sunt nobis charissimi, posse an optata
te morte i ilia uidere.Vnde qus itur Ariadne apud Ouid.Ergo ego nec matris laci in mas moritura uidebo. r i Nec
CR ui teste priuat'sum amoris sum
mi erga te mei, patre tuo clarissimo viro qui cum suis laudies, tuin vero te filio stuperasset omnium fortunam, set cotigisset, ut te ante videret, quam avita discederet. Sed spero nostram ami
c: tiam non egere testibus tibi patrim nium dii fortunent: me certe habebis,
116쪽
nium PH l. et stim mora duo genera Cu,& tri. Laudatio Laus Cotingui bona Aecidunt mala Ante tu,st Discedo
Nee mea qui digitis lumina condat erit. Testibus quia satis puto eam tibi perspecta, ent enim testibus,quae
sunt dubia,Sobi cura. Tibi optanti felicitatem. Patrimonium,rem a patre relictam. Fortunent,secundent.
GRAVI teste.Aliud scribendi genus est epistolatum aliuis orationum publiearum & forentium. In his
enim ut negocia ueniunt, ita etiam aut sine arte, aut eum artificio exponuntur, in orationibus autem semper uti artificio solemus,reddit hic eum de morte patris eertiore, euius obitu se dolere ostendi φ grauissimum testem amiserat amoris quo ipsum Curionem complectebatur. Verum se sperare commemorat,tuam in eum amicitiam latam esse,ut nullis egere testibus uideatur,& se illum loco filii habiturum pollicetur. Patri uero etiam nomen erat Curioni. Fuit& alius eodem nomine appellatus,eademque disciplina insignis, eadem & familia & domo oriundus. Graui euero,&magno eui mati ima erat fides adhibenda. sum, inqui ego priuatus o Curio patre tuo uiro clarissimo,qui testis erat amoris stim mi erga te mei, Obiuit enim morti, daem. Testimoniorum uero duo sunt genera manifestum,& exeum . Manifestum est, cum certos testes& praesentes habemus. Caeciim uero cum multitudinem ut civitatem non ignorare dicimus,ut Ciee.pro lege Manilia.Testii est tota Stellia .in caeco etiam iusiurandum,tabulae&absentes perib adhibentur. Clarisiimo, rebit, gestis N eloquentia illustrissimo. Cum S tum,ita ponuntur, ut eum praecedat,tum sequatur,&cum aliquid generale,tum aliquid speciale complectatur,& plus significat tum quam eum. Adde q, exigunt ut semper indicativo iungantur nisi ambae sub eodem netbo claudantur, ut nunc videmus .Et Quintilianus. Quod cum omnibus eonfidendum est,tum nobis praecipue qui ratione dicendi a bono uiro non separamus. Suis,proprii, ut sunt hie etiam sua praemia laudi. Laudatio est orata O,quae alienius laudem complemtur,ita laus continetur laudatio continet. Te filio,cum suo pondere dixit te,hoc est tali tantaque uirtute praedito. Fortunam,selicitatem. Contigisset, eontingunt bona & ortata, aecidunt mala & insperata, sed ista apud authoreseonfunduntur. Ante uideret. Mori enim inter suos fortunatum putat,& mortem minus graue Hine Aeneas. o terque quaterq: beati,Queis ante ora patrum Troia sub moenibus altis Contigit oppetere. Et Ariadne. Nee matris,inqui laciarymas moritura uide . Nec mea qui digitis lumina condat erit. Ante & post habent uim quandam comparativi tam in sensu quam in constructione. A uita discederet,moreretur. In eadem signifieatione migrare,decedere,excedere dicimus, ed ne eesse est addamus oppositum ex uita ut Ct. Antequam ex haeuita migro sane apposito no satis intelligam migrare pro mori. si e ricidere cum apposto direndum, ut idem Cice. Meditatioue adeundi sui muneris excessit e vita. Decedere uero sine appositione uitae, pro mori etiamsi me mus,ut decessit,hoc est mortuus est. Spero idem est φ credo. Martialis. Spero me assecutum esse tale tem peramentum .Et Quint.innocentiam puellae satis ut spero defendimus. Testibus, illa dicuntur testibus egere, quae liint ambigua, sed amicitia nostra non est ambigua. Patrimonium,quod possidemus a patre relictum,notamen matrimoniu pro eo quod est i matre relictu,sed pro maritali teda dicimus. Dii,quasi optantis est portunent,secundent. Certe stirmantis est,ut alibi Cice. Certe contra Caesarem ingressiis est armatus, Aeque, ae hoe est seu uel tam di quam,eodem modo aeque& atque, ut Brutus ad Cice. Hoe ego ad meum officium priuatarum rerum aeque atque ullam aliam rem pertinere arbitror,& Terent. Aeque miser atque ego.
GRAut teste &e. significat sibi dolori esse morte patris Curionis oratoris claris,imi di ii iri grauis, imi.
Ordo est. Ego nquit Cie.triuatus stim graui teste summi amoris mei. .desiimmo amore meo erga te, uidelicet patre tuo uiro clarissimo,qui .s pater tuus eo seius amoris in te mei,& ita optimus testis eum sup.superauit Artuna omniv,laudibus tuis. i. sibi proprais tum uero superasset te filio.i.eos, habuisset te illigii coli isset t. ni difficultate quadam datu se isset ei a diis aut fatis,ut inderet te. s. reuersum e prouincia,nam aliter sepe Se diu uiderat,antequam discideret e vita. sed spero amieitia nostram non egere testibus. Dii sortunent.i.secunde &prosperum faciant tibi patrimonium. .quod dereltictum est a patre, tu certe habebis me. 3 C V l, mihi. Aeque,tam. Aqq. Clia rus&iocudus. chari dieians,quot in preeio, habemus, utpote qui ali- ua necessitudine nobis sunt conium,ut filii parentes, fratres.Iucundi,qui aut uirtutib' aiat moraim silauitate
nobis sunt uoluptati,&quonia aliquis potest esse cha rus,& non iucudus deo solent haee duo iungi, ut apud lutie. Iu dum & etiam sterilis facit uxor amicu, di multis in locis apud Ciee.& praeipue ostendit libra.de finibus honore,& maloris hic uerbi . Nam diligi, & chara esse iii eundu est i .est voluptati, nam eo in loco de uoluptate loquitur, Nepe, audito nucio de obitu paterno Curio,ut eum meritis honoribus,prole reques, instituit ludos gladiatorios edere popia. Ro.ut hae liberalitate pop. Ro. fauorem,&gratiam sbi conciliaret,quonia in sinerib' ela rota uiroru spectacula edi solebant,d inprimi, ludi circenses &gladiatorii.Sed cum abesset ipse Curio, id negocisi dederat Ciceta quibusda aliis amicis ut populo denticiarent ea munera nomine Curi. quae esset editurus,cum uenissiet,quod se diligenter fecisse rescribit Ciee. sed tamen non placuisse sibi, ut ipse Curio ante aduentu suum amicis declarasset te facturii eos ludos,maluisset enim eum reseruare hanc declarationem us': ad aduentu tuum, ut eum uenisset Disset in eius potestate,anuellet facere nee ne,& liuius sententiae suae rationem dicit feleriptum pluribus. Ad aduentu eius resematuru ut ei coram eam exponat,& tamen ei dicit fuisse melius factum ti alia ratione fauorem populi sibi conciliandum putasset.Postremo ostendit quantu onus sustineat satiriciendi expectationi hominu,qur de eo est maxima,cui satisse rit,& dicit illud sere munus d maximim Sc gratissimum, &ipsi Ciee.Je ciuibiis suis dc uniueriae reipublic Nempe,legend si est nempe,lcilicet non nuper Sc certe. Studiu, non placet ut hic pro uoluntate poliatur sed pro diligentia quia non dicit se uoluisse hoe fieri, sed tamen diligenter fecisse. Declarandoram,denuciando pop. RO. Tuo nomi .inis uerbis. N qnem,ludorsi, quae esses editur' in funere pate no cum primu ad urbem uenisses, nee intelligamus ea dona seisse, quae eivibus distribui suo nomine iussisset Curio. qma nodixisset declarandors, neq: enim declaratur dona priusquI dentur.Deinde ostendit contraria locus sequens cum dixit, nec quil quam est, quin iam sitietate defessus sit, neq: enim fatigatio aut satietas donorum quenquam capit. Sed ne quanqtiam dicit se diligenter deelarasse populo φ Curio esset editurus limmunera tamen dicit,nec sibi nec cuiquam ex propinquis aut amicis Curionis placuisse hoe, ut aliquid fieret in eius absentia, quod postea non esset in eius Potestate oam uerunt. Te absente,ab urbe.
cui charus aeque sis ,& piucund', ac suistipatri. Nepe studiu no defuit declarad
rum munem tuo note, sed nec mihi placuit, nec cuiqua tuom, quicci te absente
117쪽
1ωC H A R V s,gratia & amore eoniunctus,unde charitas,& aspiratur. At pro penuria earitas,& canis sine aia P H i.
piratione a carendo appellant,quo uerbo Terent. etiam est usus, ut Tum annona cara est. Consuetudo tamen Clia rususurpauit ut sine aspiratione carum pro gratum etiam scriberemus, sicut tartera multa, ut fama fuga, & quo- Charita tuam unum ex his sine altero esse potest, ideo recte iunguntur, ut Iuvenalis.Iucundum & charum sterilis facit Iucundus uxor anu cum . Nempe,agitur de muneribus Curionis per Cic.& cxteros eius amicos declarandis Po. Ro. quae inhonorem funebrem patris tui Curio celebranda decreuerat, postquam de eius morte sibi renunciatu tui thoe enim cum ipse non adesset.Cice.negocium dedit &quibusdam aliis familiaribus suis. At Ciee.suam de hi,' sententiam omnino non ostendit, sed omnem de ipsis disputationem in reditum Curi. differre commemorat. In calce uero literarum adiungit,maximo teneri desIderio Popu .RO.Curionis aduentus, ut eius opera & auspicio respub.defendatur. Hoc ad argumentum.Sed quaenam munera fuerant illa est hominum diuersa sententia. Nos autem ita sentimus. Mortuo Curione,quem huius Curionis patrem filisse diximus, quadam eoniecturaeolligimus, ut filius tanti nonunis adolescens decreuisse ut meriti honores saternis manibus praestaretur. Tt quoniam ut scimus, aberat in Asia tunc quaesto Gad O. literas dedit,ut huiusmodi futura munera Pop. Ro declaranda curaret,quae funebres ludos fuisse dicimus,& maxime gladiatores atque circenses sed funem nompa,ut uaria,ita etiam maxima apud antiquos fuit.Placet autem quosdam exequiarum modos reces ere,nec erit ri ab instituto nostro alienu Essedones defunctorum Rinera cantibus prosequebantur, ossaq: capitum argen- to,gemmis,& auro lata in poculorum usum tenere diceb-tur Adde, quod ut ait Herodotus,eorum radaueribus uestebantur amissis pecudii carnibus. Assyrii non prius condebant sepulsam corpora quam laniarenia Plura feris. Parthi uero parentes extinctos seris & auibus deuorandos abiiciebant inde ossa earnib9 exuta sepe '' aiebant. Aegyptii mortuos suos aromatibus conditos domi conseruabant. Perib, ut corpora quam plurimum durarent eera circunlita reponebant. Plebs hircana publicos alebat canes,oetimates uero domesticos se quisque pro sua facultate nobises parabat canes, a quibus laceraretur. Qitotienscunque etiam aut reges aut principes motiebantur,una cum ipsis ad eorum pompas dilecti equi aut serui, & apud indos una de uxoribus etiarior incendebatur.Adde quod in sortium uirorum sepulchris captiuos necare consueuerunt,quod apud Homerum in Patrocli su neribus factum legimus ubi Adules post multos Ceses boues & pecudes , post insulumines & oleu,post etiam occisos.litiae quo sal .canes.xii. captiuos Troianos occidit,& pyrae iniecit.Quid praeterea Aeneas in palladis ianere factitauit Virg. Homerum secutus carminibus suis inseruit. Et in m ne cibus institutum apud Romanos, ne crudum illum sequerentur morem niactandorum hominum,ut gladiatorum paria dimitarent a bustis gladiatores Bustuarii appellati, Pea saera Inferiae dicebantur, quoniam uisoris praestabatur, Bustuariita quoniam per nouem dies fieri consueuerunt nouediales dicti pro copia rerum,proque uirorum conditio- Inseriaene colebantur, quos Aeneas Anchisae patritudos in Sicilia faciundos ciliauit Totus quintus Aeneidos plenus Novendia est,iue ergo munera funebres pompas accipiendas dico, non dona , quae darentur populo, ut quidam intelli- les sunt. Idque nobis probabilius uideri facit gladiatorum munus,& duo theatra, quae Curio maxima ex ligno in patereio funere uersatili libramento post reditum faciunda curauit. Nempe studium, dedarauimus, inquit tunebres ludos in honorem patris tui faciundos,ut tu iussieras declarare atque renunciare po. Ro. Sed nec mihi placuit,nee cuiquam amicorum tuorum,ut aliquid te absente fieret, quod cum uenisses non esset in potestate tua positum Nempe, ali irmantis est, δἰ primum locum in oratione potiis imum sibi uendicat. si e Persus Nempe hoe alsidue,est interdum quasi respondentis adverbiu,ut Cui tot annos inservio nempe principi gra- Nempe tisimo. Et nem pro nempe antiqui dicebant. Studium S exercitatio sic differunt. Studium animi ad aliquid Nemagendum diligentiam, Exercitationem uero luscepti actus continuationem appellamus. Desuit, de aliquando Studium minuit,ut demens,desium. Interdum auget,ut dei effus,ualde sessius. Tuo nomine,inepti dicunt tua parte Tu Exercita
dices,tuo nomine,meo nomine. Ex te,ex me.Verbis tui ,uerbis meis.Tuo iussu meo iuta,ut meo nomine Ari tiostophilo. S. P.dices. Ne per apocopen nascitura neque.αn.S.q.bterae sunt affines, & eodem loco nee&nec Deponi possunt S a non diluerunt quia non negat solum, nec & neque negant,& eo putant,significantque & no Tuo nossAliquando nec pro non accipimus,ut Fabius,Persolui gratia non potest nee malo pati. No iecisC V I sis aeque charus,&periucundus,ac.i. sicut suissipatri. Nempe studium. Interrogauerat Curio qnare ASCEN
Cice non curasset Dato ludos funebres iit plagiat mim H, - , - U .r et nec cuiquam tuorum.
118쪽
quia Meurrebat eum posse respondere,ad quid adduces meis lententiam tuam postquam res acta est, neque amplius milii integra ideo dicit Cieero,ut saltem si tuum consilium eo petit tibi aliquando displieere, poliis reeordari meum eonsilium. Siquando aliquando. T V V M consilium de declara dis muneribus. Meum, quod tibi olim dederam antequam declarentur.Debemus etiam intelligere Ciee. eonsuluisse ante Curioni,ne ederet hae munera,neq; etiam declaret ante aduentum suum,etiam si uellet edere, sed Curione ita iubente Cicironem diligenter declara si eum tamen ei hoe ut ipse dicit non placuisset. Recordari in memoriam reducere,quo poteris cognoscere me tibi fideliter & amanter consuluisse. 3 QV O D NOLIN, quod utinam ita non si,ut tibi displieere in ei piat eonsilium tuum , & est parenthes s. Breui, absolute ponitur, id est paucis uerbis. Sie
habeto,se existimato. Tuum reditum,ex Asa. Incidere, deuenire. Incurrere in eum statum, id est in tale statum & eonditionem temporum. His bonis,lus muneribus. A natura. Triplicia erum bona philosophi eia se uolunt animi,corporis, S sortunae A natura quae bona animi & eorporis ferre solet. Animi bona sint lustitia,prii detia, sortitudo,& temperantia: citia quidem a natura originem habent,ut uoluit Cieerilibro primo p Hl.
quod nolim displicere tibi tuum consiliuin coeperit, possis meu in recorda ri . Breui tamen sic habeto, in eum statum temporum tuum reditum incidere,
ut iis bonis,qu.e tibi natura, studio, sortuna data sunt, facilius omnia, quae sunt in republ. ain plissima, consequi possis,
ossicioni m. Bona eorporis, uires dignitas sue pulchritudo, agilitas, facundia, & smilia, quae omnia abunde erant in Curione. studio, diligentia, ut est eloquentia,eognitio liberalium disciplinarum,quae studio coparantur. Fortuna,tortunae bona, quae & externa iucuntur sunt honores diuitiae,elientelae amieitiae, assivitates &s milia, quibus abundabat Curio, quibus omnibus rebus dieit Cice.eum potuisse facilius consequi omnia quae erant amplissima in repub quam illis muneribus, quae erat exhibiturus,quorum facietas iam multos coeperat quia a multis quotidie edebantur. 32. F l E RI,in deelarandi, muneribus aliquid a nobis fieret, Cum uenisses Coniuncti iii modi partietita indieatiuo dari non potest.Cum uenas non dicimus, nisi cum pro temporis adverbio capiatur, ut cum pro quando uenis. Integrum,hoe est in potestate tua postum. sic in Tulculanis. Atqἰ ei ne integrum quidem titit. Sententiam, quare luc populo declaranda fuisse non placuerit ante reditum tuum. Pluribus, lettieet uerbis. Ad eam mediter ne quid tit contra sententiam meam cogitare posias,&obiicere aut ea leges, Nititellige quae diacturus stin. Ad,contra ut Prima quod ad Troiam pro charis gesserat Argis:aut super,ut Terent.Tum si quis magistriam ceperit ad eam rem improbum. Ne, non solum negantis ui in habet,l ed imperantisi hine est quod nunquam cum prima persona sngularis numeri iungi potest,nis intelligatur pro ut non ut si di 2 eris. Ne di eam doctiis sed admodum eruditus . In illa uero particula non uis negantis est,&eum omnibus personis iti- differenter iungi potest. Imparatum, impraemeditatum. Ofiendam inueniam.Terentan Eunucho. Ufiendi adueniens quendam mei loci atque ordinis. Et Plautus in Amphit one. Adveniens tenebrosum ossendi domi. Alias est Iedere. Horatius in Poetica. Nee dicet cur ego amicum offendam in nugis. Idem, si erasitim unguentum & sardo eum melle piper ostendunt. COram, praesentibus uerbis. Contra istam tuam rationem ne funebria fierent munera. In meam sentetiam adducam,tibi persuadebo,ut quod ipse sentio tu quoque faciendo ex isti mea. Ad in eompositione ualde significat, ut Terent. Sancte te adiurat. Testatum expostum, passive dictum. Apud animum in cogitatione tuae mentis. Apud&Denes ita differunt, ut inquit Pomponi', quod apud personam cum loco fgnificat. Penes uero personam ct dominaii ,ae potestatem quod trahitura penitus. Naioris itaque sgnificationis est penes quam apud. Penes me libri sunt qui mei sunt. Apud sta dii, si me libri sint,qui mei non sunt. Siquando,interdum quasi obiectioni respondet. QVOD nolim parenthesis est quam latine interpostionem sententiae appellamus. Consilium, de declarandis muneribus. Neum Reeordor consilium,scilicet a tuo alienum, quod in reditu tuo audies de non declarandis. Recordari ac sativo potius antiqui quam ablativo iungebant,quo & nos uti possiimus. Breui tamen se habeto paucis uerbi, intellige. His oratio dieendi finem ostendit. Sunt enim quaedam uerba, quae ad operis snem pertinent, ut habes, Naree fili munus mea quidem sententia magnum:& sibi. Habes quae sentiam Brute de ratione dicendi, & Fabiit, . Habes Marcelle Victori. & alibi. Hae sunt quae putaui dicenda hoe tempore. statum,conditionε. incidere. sortuna uenire dedita opera,ut in reipu.tempus non incideris, sed ueneris. Iudicio enim tuo non casu in ipsum discrimen rerum eontulisti tribunatum tuum. His bonis, uirtutibus, ct auxiliis. Natura, a qua animi bona oriuntur & eorporis . sunt enim animi bona uirtutes,corporis uero ita letudo, pulchritii do,&Duiusmodi, quibus omnibus Curio erat ornatus. studio, omnium bonarum artium disciplina. Fortuna, diuitiit, opibus & aliis huiusmodi,quae peripatetici inter bona externa numerare consueuerunt,cum tria n rum genera praedicassent animi, corporis, & sortunae. In repub.statu ciuitatis libero. ASCEN. .mQV IC QV A N seri te absente,quod non eget integram i intactum tibi eum uenisses e prouincia. Equidem .i. ego quidem, aut scribam ad te postea pluribus up uerbis sententiam meam,aut ne meditere i .exercendo te cogites ad eam,ogendam te imparatum .i.omnino improuisum ut non admonitum, S dieam coram4.tibi praesenti, rationem meam cotta illam Liuam 5.teoim diseeetabo,ut aut adducam te in sentetiam meam, aut certe.i saltem,s non adduxero, relinquam testatum l. protestatum apud animum tuum, quid lencrim, ut si quando.i .aliquando consilium tuum cceperit displicere tibi. Q. V o D id est quam rem,nolina. saccidere possi recordari meum. Tamen, id est nihilominus, licet aut pluribus alias aut nihil tecum de ea re agere conui tuerim habeto. s. sententiam meam breuiaenarratione,utpote habeto, tuum reditum incidere in eum statum temporum,ut possis consequi omnia,quae sunt in re pii amplisim facillius iis bonisa per haee bona quae sunt tibi data natura,studio sortuna. Miror cur pracipuum hominum bonorum datorem deum praetermittat, natura datur facundia, firmum latus, O ualetudo,&gratia ex eis,ssu dio prudentia & caeterae uirtutes morales
119쪽
HνM VN ERI RV s. ludit. Faeultatem,ensibilitatem. Nemo admiratii nemo laudat aut amat aut ex sti HvBgamat laudabilem. Est enim saeuitas munerum. Copiarum, diuitiam,sgnificat & exercitum in plurali. Non Copiae uirtutis,hoe dieit,facultas ludorum publice est divitiim, non uirorum bonorum, qui alia rat one amorem populi sibi parare student. Quin. qui non. Detessus, fastiditus. satietate, taedio, quia quotidie non deerant Quin ludi. sed aliter ostendit ea sibi exeidisse quae lupra dixit de lententia sua. Aliter,eontra. Atque, id est quam. Ostenderam,proposueram,quia diaeta me postea set plurum pluribus quid sentirem,aut dictu tu in coram
eum uenisses. Ingredior, incipio,procedo. Explican
quim muneribus: quorum neque faculta
tem quisqua adini ratur est enim copi rum , non virtutis neque quisquam est quin satietate iam defessus ut . Sed aliter, atque inederam,facio, qui ingredior ad
explicandam rationem sententiae meae.
Quare omnem hanc disputationein in aduentum tuum differo. Summa scito in expectatione te esse, eaque a te expectari, quae a summa virtute, summoque
ingenio expectanda sunt. Ad quae sies,
ut debes paratus quod ita esse confido)plurimis maximisque muneribus,&nos amicos, & ciues tuos uniuersos,& rempubi afficies. I llud prosecto cognosces,
mihi te neque chariorem, neque iucundiore in esse quenquain. Vale.
dam,declarandam. Omnem,totam. Disputationem, de ratione sententiae meae. Differo, re eruo, prorogo.
Expectatione, ut etiam dixit in sine primae em stolae ad eum scriptae. Expectari, scito. Α summa, tis est ab homine summae uirtutis. summo ingenio ab homine summi ingenii,qualem omnes te existimant. Ad qu quae a te expectatur. Paratus,dispostus, instructui, tea praestare postis. Quod,te esse paratum. Cohsdo, eertis imiis sum. Plurimis muneribus id est aestimationibus nos plurima maximaque munera areaeeepisse,&multo plura & maiora quim sint ista quς es editur', si satiue dii expectationi, sitie de te summest. Cives
uniuersos Omnes utque ad unum.
3, MUNERIBUS. ladis su nebribus, plagiatoriis. P HI. Facultatem quod facere posiis,cum diuitii, di opib'
. abundas. Admiratur,admiramur uirtutes. Cici saepe- Admiror numero admirari soleo. Miramur uero moles aedificia, Miror
& huiusmodi. Miratur molem Aeneas Magalia quondam, dicit autem quod nemo miratur quod huiusmodi munera praestare poliis. Copiarum , ad eopias reru&diuitias pertinet.Est enim eopia tam singillari numero quam multitudinis rerum abundantia, sed eum eo- Copia pias tantum plurative dicimus,exereitum significam'. Copiae Teren. Proh quantasseeum copias adducit. Non uirtutis ad opulentos inqiut ista pertinet edendoriim muneram populo, non ad bonos uiros qui uirtutibus no ludis populo grati conantur e licere. satietate, quasi taedio illorum,scilicet munerum quotidie spectandorum. Defesta, fastidio de delpicientia assectus a defatis Deseriscor. sunt quaedam participia quae eiusde seni fieationis esse uidentur,sed longe diserepant: Fessus,defessit, das Defatis esus,lapilis,laxus,fatigatus, actatus. Nam peilus anima est &eorporis Defessus plui est quam sessus Lasu, prae- Femisterea animi est de corporis,sed quadam laboris molestia quas cosectus Laplus item corporis est, atque animi, Deseisis sed qui labitur. taxus uero qui lentus,qui mollis est,ut habena, nis,ehorda.Virgil. Et premere, & laxas sciret Lazis dare iussus habenas. Fatigatus dieitur tetris lactatus mari. Sed aliter ati Ostenderam facio hoc ideo subiun- Lapsus xit,ne eontra institutum facere uideretum dixerat enim rationem sententiae suae nolle donee ipse redire expli Laetus care unde quasi ista excessisse demonstrat. Atque pro quam. Aliter,contra.Vir . Diis aliter uisum. Hane fatigatus non bene dixisset istam uer illam. Digero prorogo. Ostenderam pollicitus fueram, eum ista eonstitueram lactatus , differre in aduentu tuum. Ingredior Gedo,ineipio. summa scito missa de muneribus quaestione ad aliam Alitet rem transsit:quod tamen facere non solemus,nisi primo seretimus auditores attentos, interpositis huiusmodi xierbis ut De his hactenus. De his alias pluribus. De his latis, &huiusmodi. A summa uirtute summoque inpetuo hoe est hominibus,qui 1umma uirtute summoque ingenio praediti sunt,qualem te ipsum omnes intel- figunt. Ad quae omnia,quae a te expectantur. vi debes,debemus enim omnia pro salute reipu. uitam etiam liberorum & nostram. Brutus 3c duo Decii sunt exemplo. Paratus dispostus. Confido, certa fidem di spem Labeo. Pluribus,ad numerum. Naximis,ad magnitudinem. Cives & eonciues dixissent multi. Qui enim ciues domititi, ciuitas est,is homines illius ciuitatis suos eiu es appellat.Qui uero non dominus,sed ex eadem ciuita- conciti , te oriundus eonciues suos dicit.Verum huiusmodi differentiam neque a Ciee.neque ab aliis docti simi, uiri, obseruatam inuenta,quomim exemplis nos uti poterimus, & diues N eonciues indisserenter dicere milites uero eorrulitones seruos liberti collibertos discipuli eo discipulos appellant. Vniuersos,qitas usque ad unu in Ainctio
omnes appellatos. Afiicies,afferes,de dabis pluram a & maxima beneficia. sed tam in bonum quam in malum alii te dicimus, ut afficio te iniuria, dolore, molestia, damno, morie & agicio te gaudio,voluptate,diuitiis, muneribus. Et si uoles diffinire quid si asseere dices, Aiseere est assectionem suandam animorum actore, Affectus unde affectus assectionesque di euntur. AFectionem Ciee.ita diffiniuit Affectio est animi dc corporis Ec tempo Affectiore de causa mutatio,quam etiam perturbationem possumus appellare.Assectus autem Cici in huiusmodi ligni Cognoseo statione non est usus,sed Quint.& alii. Cognosce eonsiderabis & intelliges neminem me habete teipso etiariorem. Nam eognoscere est diligenter & accurate considerare δ: intelluere. OQVΑΜ inuneribus,id est largitionib' munerum arena quorum scilicet munerum,neque quisouam ad- MCEN. miratur sacultatem,est enim ea Levitas copiarum id est opulentiae non uirtutis, neque quisquam est quin stiam defessus satietate, ilicit spectandi ea. sed ego facio aliter atque ostenderam,id est indiea ueram me faetiirum qui ingredior,ad explicandam rationem sententiae meae. Quare ego distero omnem hane disputationRina .usque ad aduentu in t uu m,scito te esse in summa expectatione, de ea expectari a te quae expectanda sunt cisumma uirtute,& summo ingenio ad quae,scilicet exhibenda, si es paratus ut debes scilicet esses qd confido esse ita assicies & nos amieos & ciues tuos uniuersos, S rempub. plurimis de maximis muneribus, id est re, quae gratior erit quam si dederis plurima δἰ maxima mnnera. Profecto tu cognosces illud ,quenquam neq; esuriorem neque iucundiorem esse malit,te,id est quam tu es.
120쪽
Litera laterae . Inuenio Reperio
p Hi. Certu faeio Certiore iacio
t abrupto exposuit quod uellet. Non ignoras, scis.l a,ipsa epistola.
Pistolarum genera multa es e no ignoras: sed unum illud certi se sinu in , cuius
stois uerba ρος se ferre uidenti, rq Curionem ad ear s. cause res ipsa inuenta est,
sendam hane immortaltem eonseruandae libertatis plo mam adhortari,& quibullia quasi insinuationib' ad id genus aeceditavon enim audet ex Caesaris timore apertius loqui de reetib. Genera amat Ciee.pro qualitate genus dicere,quo uocabulo Cie opera plena sunt. Multa protecto epistolarum genera dicit esse,sed duntaxat haeetria eomplectitur. Vnum, evitis causa inuenta est epistola. Alterum familiare a toeossum. Tertium seuerum &graue quae in multa, epistolarum species dictunduntur. Sunt enim sinuae paramythiaeae. Sunt diparaealeticae paratera para relmaticae,&id genus innumera rem artis iosum hortationis genus, qui non ex Genera ,1 pecies. illud unum,illud praecipuum. Res ipsa. Pistolarum. Ex quo respu. labefactari iam prope, & extingui uidebatur, ae Curionet pop. Ro aio esse magno & excillo cogno- istebat, spem in eo maximam tutadae reip. eollocauit tanquam qui ex omnib' unus retae posset eam ipsam inueterem dipnitatem aelibertatem uindicare .Quamobrem nil aliud huius epistois uerba prs se serre uidentur q Curionem ad eassendam hane immortaltem eonseruandae libertatis: Platoni, de rebus diuitiis, Pauli, Petri, Ioannis,Hironymi, Augustini, Cypri ni, Quae leguntur hodie. Sunt item pragmatic hypotheticae, prosph6netieae, proseisticae, & aliae complures. Et nulliari aliam facimus inter epistolam N litera, diuerentiam, nisi quAd unam epistolam diei must unam literam non gicimus, numero tantum multitudinis literas pro epistola ponimus rex quo unas literas pro una epistola recte scribimus, ut Cice.Vnis literis totius aestatis res gestas ad senatum perseriberem.Vnus enim tune pluralem numerum accipit quado cum nomine tantii pluratiuo coiungitur, ut nuptiae,arma,liters. Terent.Εr unis nuptiis, duas eropterea epistolas, non binas epistolas,&eeontrario,bitias literas, non duas literas diei mus, redarguit Cice. lium in hoc errantem. M.T. Poetae uero maiore sumpta serit,edi lieentia, litera pro epistola uti possunt, ut apud sappho. Nu quid tibi aspecta est studio littera dextrae, Protinus est oeulis cognita raostra tui, . Inuenta melius quam reperta inuenimus enim ex industria di labore eperimis casu I fortuna,ut Oui. Tu non in- Denta reterra es. Rex ipsa,hoe est epistola. Pistolarum. Diserte tria enumerat epistolarum genera quorum cum nullius sibi si argumentit, non est quod ad Curionem seribat,ne tamen nihil seribat ad uirtutem adhortatur uerbis memoratu dignissimis.Ordo est. o Curio tu non ignoras multa,quia tria esse genera epistolarum, sed illud unum eertissimum,cii ius eausa ipsa res,id est epistola est inuenta.
res faceremus absentes, id est admonere ut certiores faceremus absentes . si quid& ti quid esset quod propter eos aut pro o. in
terct eos intelligere hae enim ea ulla misi citet quod eos scire, aut nolira, aut ip-Σ a a L. forum interesset. Huius generis lite
ras a me profecto non expectis . D mesticarum enim rerum tuarum ha
bes & scriptores & nuncios. In meis autem rebus nihil est sane noui . Re-l iqua simi epistolarum genera duo, quta
me magnopere delectant : unum familiare & iocosum, alterum seuerum& graue , viro ine minus deceat uti, non intelligo . Iocer ne tecti per literast
1 VT certiores Leeremus absentes, id est admonere
mus absentes, pter nos oporteret
me inuenta est epistola. Ouid in Hero idibus. His areana notis terra pelagoque feriantur, inspicit aceeptas ab hoste notas, de diuus Hieronimus ad Marcellam epist. decimoquinta. Epistolare Ofiicium est de re familiari, aut de quotidiana conuersatione aliquid scribere, &quodammodo absentes interdum praesentes seri, mutuoque quid aut uelint ut quid gestum sit nuneiare licet: interdum confabnlationis tale conuiuium doctrine quoque sale condiatur,& Cieero ad Nigidium libr.iiii. epi sola quae incipit,Quaerenti milii epiliolarum quoque genera commemorat. Interesset nostra, utile esset nobis. Aut ipsorum interesset, ipsis esset utile, & ad tesos pertineret. Huius generis , huius qualitatis, id euhuiusmodi literas, quibus teneia certiorem. Tuarum enim,reddit rationem quare tales literari se non ex -ctet. Domestiearum familiarium,de quibui uelis herieretior. seriptores, ni scribant praeter me. Nuncios, qui uerb1s reserant,ut se habeant,res tuae. In meis autem,quia oceurrebat ierit,edum fuisse Cieeroni de suis, respondet se nillil habere noui. Reliqua praeter illud unum,de quo diximus. unum, ex duobus. Famili re es io sum in quo & familiariter se ibimus& eum iocis. Alterum, secundum horum duorum. Seuerum S graue quod de rebus seueris S grauibus tractat. Vtro horum duorum: nam uter de duob' tantum dieitur qui, de pluribus di duobus. Non intelligo,nescio utro horum generum minus conueniat me titi, quia neu -tto omnino me uti licet loeerne,prima pars horum duorum generum .locer ne, debeo ne loeari Perlatem quia interdum iocamur etiam uerbis coram,& est interogatio.
ab V T certiore, fureremus absentes hoe est absentit,' sanis ratem'.Causa est ij dicit epistola inuenia ene de quo Hierony ad Mareella se habet. Epistolare officii est de re familiari aut de quotidiana conuersatione ali-- quid scribere & quodam odo absente, interdum praesente, seri,inutu hq: quid aut uelint, aut quid gessiim si
nunciare. Et Naso inquit. His areana noti, terra pelagoq: seruntur anspicit acceptas hostis ab hoste nota, . Facio te cerati, in prosa oratione non dicimus, sed facio te certiorem Poetae tamen iacio te certum dicunt. Vir . Anchisen facio eertu,nam uersus heroieus de elegiacus certiore non eapit:& alia huiusmodi multa breue inter duas