장음표시 사용
131쪽
feruntur m licia tua a facie ei, s. At quem continuus hie percellit timor , modeste vivendi iam tenet, ac per eam tutus quodammodo ingreditur. Vnde illud non minus salutare, quam tritum: Memorare nou sidia tua,ctin aeternum non peccabis . a
li Regis nimio habere solemus, qui nobis aditum aperit ad Regem, & gratiae illius nobis conciliandae est quodammodo minister: Ita Senectuti hoc nomine plurimum debemus, quod nos ad hanc mortis meditationem vocet; ad quam tanquam ad tutum verae salutis portum, plurimae undique virtutes confiunt, quae homines ad futurae vitae praemia extimulant , atque incendunt. Vnde . Chrysostomus scribit': Omnibi lubo,an tib v dulcis est mis viator Abenter inie/rogat,mbisὶ λὰχ β' mercenarius frequenter computat,quandoannm completur .agricola semper temptu esse expectas negociator die, ac nos te, thecae sua discutit rationem mulierpraegnans sim-- per de decimo mense cogitat sic se ui Dei, ctim ad Senectutem perueniunt, libenter de morte sua cogitan ubsens, thesaurus eorum, ibi or cor ea. Si haberes solidoram quantitatem in arca tua, oculos istuc saepe conuerreres,sic Sanecti inittam locum crebro intuentur, ubi, ositam haben coronam. Quinimosi accuratius res consideretur, ex hoc uno
Bono, alia omnia proueniunt. Vt enim qui causam damni dat, damnum dedisse videtur sic qui occasionem acquirendae felicitatis tibi ante oculos offert, eandem tibi felicitatem quodammodo praebuisse censendus est. Et quamuis in caeteris etiam aetatibus suboriri obitus,&mors accidere possit, ita ut peculiare non videatur hoc munus Senectutis negari tamen non potest , hanc mortis meditationem, natura ipsa dictante, huius aetatis maxime propriam esse, cum per singula momenta iam
132쪽
iam iam occidens sol noctem aduentare praemoneat, atque omnium fere membrorum unanimi coniuratio
finem certandi ultimum, quasi hostem proximum es. M. iis praenunci et . Vnde 'urisconsultus respondit - beanem semper dici esse in periculo mortis. Quod quidem in aliis aetatibus non ita accidit, quae longioris progressus spem ex ipso naturae cursu concipiunt. Et quamuis caecus amor nostri, visceribus ipsis ingenitus, nos ipsos etiam in summa aetate decipiat; cum tam facile aliorum fragilitatem, imbecillitatem intelligamus,nostram tamen minime percipiamus; quia non perinde alienae vitae, atq; propriae amore capti sumus; quod nullo modo accidere vellemus, id nulla ratione tam cito futurum esse, nobis persuadeamus. Attamen nisi quis prorsus deliret, ac omnino nihil videat, quae omnibus notissima sunt, impudenter audeat dissimulare, certe hunc aduentum in proximo essse, secum cogitare compellitur, ac assentatorum ilham perihasionem, quae bono Senes animo esse iubet, quod vita ipsorum diu tralienda sit, tamquam falhacem omnino, ac pernitiosam, atque a Daemone immissam, a sanctisque Patribus damnatam, celerrime repellere conabitur. Quod quidem Sanctus a Zian Zenus suis caseminibus praeclare nobis testatum reliquit, dicens:
Semper caluti tu , qu dem stude tuae,
133쪽
Quo loco Nicetas Paraphrastes multa in hanc sente tiam salubriter scripta monumentis suis tradidit.
QVINI A R A TI& Boni huius radix est,quae
auctoritate ipsius Senectutis nititur. Haec enim aucto squi Lisritas , cum non solum in omnibus publicis personis, e hi Noluti Pi incipibus, Magistratibus, Senatoribus, Praese Es Aviactisque pro ossicij eorum gradu , ut notum est, requi Cy O RI
ratur; sed etiam in singulis illis hominibus maxime si necessaria, qui aliquid alijspersuadere volunt, siue sint ζ ii.
medici, siue aduocati, siue oratores, aut consiliarij, sicuali quicunque Propterea quod , cum res de quibus agunt, alijs probare,ac ita se habere, cupiant ostendere; nisi in aliqua sint opinione, ut quae dicunt bene nosse .utilia monere X istimentur, frustra quodammodo operam suam ponerent: Sic constat, Senectutem viroque hoc nomine,tanta apud omnes auctoritate valere ut ei uni prae alijs aetatibus, hoc decus tribuendum esse, plerique concedant. Nam quod ad Senum personas attinet , non quidem absolutea firmamus, eas ut personas publicas habendas esse sed tamen nemo ut opinor dissilebitur eos ob ingrauescentem aetatem , maturitatem , canitieniat, aliaque Senij insignia, indicare se a vulgari hominum turba quodammodo excepto esse, atque maior quam alios reuerentia, existimatione dignos, qu lubrica sarculi huius naufragia, incolumes iam sint praetergressi Lacedemonios quidem legimus , tantum maturae huic aetati tribuisse, ut digniorem illis locum loquendo, sedendo , aliudue quidpiam agendo, detulerint.
Sed quid Lacedemonios, aut Graecos nominamus Θcum nulla fere sit natio tam barbara , neque tam ii na-M nis,
134쪽
nis, quae non multo plus honoris Senectuti, quam reliquis aetatibus concesserit lac Senes ipso quodammodo non coluerit,& venerata fuerit: quod varijs Rerum. publicarum exemplis,d in primis ex Diuinis literis, in- Dpηr. 3. Hii se notum faciemus LAvCTO NEC ORI TV eiusmodi in Sene auctoritas ex I TA rugis, ex canicie, ex annorum multitudines; erunt exi ξNε communi illa hominum existimatione,quae de eiusdem
V, P sapientia temperantia, aequabilitate atque
animi moderatione concipi solet, ac quae Senectutem magna dignam veneratione, vel Salomone teste,cffcere solet. Nam cum in rebus dissicilioribus tractandis, in controuersij constituendis, in dandis consilijs, in Republica administranda, quin imo in rebus quoque bellicis exercendis, Senilis prudentia valde eminere soleat factum est, ut Senum prudentum, Lusu peritorum con- risisuthin spectuS, Omnium ad se oculos pertrahat illorum ver-- ii ha tanquam pretio gemmae, responsa veIuti ora-cu Ia CXci plantur moreS, actiones, exempla non se-
ό.. V ,δ sigilla in hominum animis impressa relinquan-
Anferioνum tur ac tandem VI tae probitate in meritorum praestans iuuae z-Τ- tia tales habeantur, ut omnes illis Omnia deserant,ne-d .rasi di moque ab eiS rem improbam petere audeat.
' Hinc Eitur videmus Imperatorum leges b,&ca-
nonum decreta sanetorum patrum monumenta , LII .r vetustatiSauctoritatem magna cum honoris testifica- ὰ...ti , lini QRppQll rQ Hinc etiamsi riptores nouimus, spar- i. i. h. sim huic auctoritati multum detulisse . Et Quintilia-
milit triui nus inter alio : Senibus inquit , auectoritas maior eis,
praej n. iso locis, multa in eorum decus tradunt x, ita utari ipsae
135쪽
auctoritas ment5,Senectutu apex a Catone fuerit appζl. .. 4 lata Cuius exemplum clarissimum nobis ille Sanctus .. , Iob referth; qui quamuis nondum annis efffetis Metus, quia tamen moribus erat Senex laanc secum auctorita 'tem mirifice deducebat; quemadmodum enim ipsemet ait,cum in conspectum aliorum prodibat,omnes relictis leuioribus rebus adeo illum reuerebantur,ut iuuenes ab eius vultu absconderentur, maturiores assurgerent, alij a loquendo cessarent, atque in eum unum, Ora omnium
Hanc item auctoritatem comitatur grauitas, Et tis senilis secta perpetua , quae loquendo , tacendo, ambulando, sedendo aut quiduis aliud gerendo, nihil leue, nihil puerile , nihil nisi loco in tempore congruo , Senem gerere permittit Quod adeo verum est, ut sicuti in fidibus musicorum, aures vel minima sentiunt, ut Cicero alis; sic quae parua etiam possent videri in alijs delicta, nec a multis praecauentur, aut facile a caeteris intelliguntur; diligenter tamen a Sene fugienda sunt ac ita omnino vivendum, ut grauitati annorum respondeat grauitas actionum , nec ulla vitae pars ab altera discrepet, io etiam magis, quo maior melior actionum , quam sonorum concentus est: magna enim ispe conijciuntur ex parvis', ex hilaritate, ex risu, ex locutione. cie .sib. i. HINCQVE fit,vis Senem aliquem rebus leuibus,aut 'O' amatorijs, seu ludicris congressibus, aut cachinnis operam dare, reliqui homines videant, statim illum fere Omnes contemnant. Ex quo etiam sequitur, ut actiones, quae plerunque alijs aetatibus satis honestae sunt, a Senectute admodum aliena videantur, ut patet ex versiculis, fabellis, iocis, cantionibus, ali; huius modi, quae huic aetati congruere non censentur cvii;
136쪽
Senectus ipsa tanquam sapientiae, sobrietatis, pudoris, sanctitatis , ac virtutis omnis domicilium, si ab omnibus existimanda QSenex ipse eam morum constantiam tueri debeat, dum acerbitas ex Catonis senten. tia absit, ut nullo ossici genere claudicet, ac uiduis potius perferrest paratus, quam ut vel modicum de dignitatis Senilis gradu, se dimoueri patiatur existim c& m hi se diuti esse Verba illa Apostoli': In omnibus
ipsum praebe exemplum bonorum operium,in doctrina,in integritate, ingrauitate morum .
HI IT' EXPLICITIS, quamuis X quin
que istis foecundis, ac validis Senectutis radicibus, ex bmium huius aetatis decus, atque praestantia non oblic re constare possit altariaen ut euidentius adhuc qua ta hinc prae caeteris aetatibus e Xurgat illius dignitas &litudo , omnibus pateatri illud in memoriam reum candum dulii mus , totam Christianam persectionem duobus praecipue cardinibus, ac sedibus contineri quae sunt, ut a peccato abhorreamus,4 virtutem amplecta-naur,comprehensa a Davide propheta eo versiculo Diuerte a malo . ac bonum.
Qtiae duo cum nequeant ab homine, absque diuinae gratia auYili, sua etiam industria accedente comparari nec negandum sit, multos in qualibet aetate reperiri , qui magna animi contentione vitia profligare , timoremque Dei amplecti studuerunt δε quibus hoc negocium sceliciter meo adiuuante hsu
ATTAMEN si id quod rationi magis consentaneum,&magis verisimile, frequentius accidit, obseruare velimus inueniemus inter uniuersos aetatum
gradus vitae huiu status, Senes praecipue eos esse, qui
137쪽
qui oncius a delinquendi occasioniblis abesse, fuseque coni illo&prudentia Valere, magisque notas daemonis,&mundi insidias habere consueuerunt; timc-que faciliorem etiam semitam nactos fuisse, qua se di- uino obsequio consecrarent ita ut si eorum studia di, actiones cuni aliorum aetatibus conferantur, Se ne a vitiorum conflictu longe remotiores in virtutis stadio longe exercitatiores esse, nemo opinor dubitabit.
AC UT A PRIMO incipiamus, quod est pec
cata vitare, aca malo diuertere cum agitia omnia, quae aduersus Deum committuntur, nosque ab illius gratia separant, ex triplici priaecipue fonte oriantur, quae sunt, ignorantia, infirmitas ct malitia ' quis non videt , si singula aetates considerentur onge haec minora ac leuiora in Senectute, quam in alijs superioribus aetatibus se ostenderes Nam quod attinet ad imperitiam si qua est aetas, quae minus hinc laboret, ea certe est Senectus, quae cum longa temporum nati a dimensa sit, maiorem partem eorum, quae in vita homini accidere possunt, vel vidisse, vel audisse censetur. Quocirca plenius, ac diligentius quam reliqua altateS,mala a bonis, ab aeternis temporalia, caduca vitia a virtutibus, recto iudici discrimine dignoscere valet. Si vero animi infirmitatem, & sensuum perturbationes inspiciamus, turbidos animorum motus, Vnde peccata multa oriri, emanare solent quis addubitabit, hasce in Sene multo minores, quam in viro, aut in iuuene reperiri qui ea praesertim,quae de vacuitate pas
sionum in Sene superius dicta sunt, paulo diligentius
DE MALITIA multa restarent dicenda , sed
138쪽
duo tantum strictim attingemus Alterum est,quod eam in Sene longe minorem, quam in caeteris aetatibus esse debere, existimandum est propterea quod mortis im-Ininentis, ac reddendae rationis occasione, longius illum a flagitiorum sordibus repellendum esse, sit verisimile. Alterum, quod cum peccata malitiae ex electione orian s.N. i. Vr autem e consili prodeat probabile est, Senes quo magis consilio valent, eo procliuiores ad 3-o De a bonum , remotiores a malo futuros esse .... ' Itaque cum hoc Senectuti a summo Deo priuilegium tributum fuerit, ut effraenatis sensuum affectibus,d prauis animi perturbationibus, unde plurima peccatorum, ac criminum pars scaturire videtur, minus soleat agitari plus etiam ob propinquum imminentis sere mortis aduentum , a Dei iniurijs , ac flagitij temperare consueuerit, ex rationibus antea a nobis prolatis. Quid mirum est, hanc ipsam Senectutis aetatem in hoc, quod ad primum istud caput culpae vitandae pertinet, caeteris alijs omnibus aetatibus, quae non adeo plene hac munerum amplitudine potiuntur, longe praestare, maioreque ideo in pretio habendam si eqNEC VER O nouum nimis, aut mirum cuiquam videri debebit,nos ita Senectutis annos alijs aetatibus anteferre; si videamus hominis corpus, quod varijs membris constat, quae Omnia eidem sunt necessaria , veluti est pes, manu S, auris, brachium, atque alia huiusmo- , .. e. RH Qi inter ea quaedam alijs nobiliora, ac insu imh. . i. gniora, quod inpostolus testatur'. Si igitur haec certa sunt quis miretur inter hominum aetates, aliam alijs cmmere,o sui hominis, qui ratione praeditus est, longe aptiorem est. Sicut inter plantas, arbores, aru-
fi: lj a in ali; cxcessunt imo ut ait Apostolus Vr
139쪽
. Quamobrem ut primam hanc partem de malo vitando concitidamus; dicimus Senectutis maturitatem uniuerse loquendo, ideo alijs aetatibus praecellere, quod non adeo viiijs atque sordibus sit exposita atque ab ijs cauendis longe alijs sit aptior, magis accommodata a
QVOD SI AD ALTERAM partem, quae
in virtutibus adipiscendis, atque excolendis laborat, animum conuerterimus, non erit nobis opinor, admodum dissicile probare , Senectuti quae magis, quam caeterae aetates , conssilio, prudentia, atque intelligentia posset , ad virtutes faciliorem aditum patere . Nam ut Unam prudentiam intueamur , quis non videt eam esse in vita hominis tanquam oculum in corpore , nauclerum in naui,aurigam in curru,d Regem in regno,a quorum vigilantia omnis actionum illorum pendet euentus quae ideo in collatione Sanctorum Patrum , cum de virtutibus acquisitis loquerentur, in Itissimo posita fuit virtutum gradu, veluti dux magistra aliarum, ad quam praecipue conuertere oculos debent omnes, qui in alijs virtutibus vehementius cupiunt proficere. Nec enim haec virtus uno tantum ossiciigenere continetur, sed pluribus diuersis; siquidem non solum est propria singularis quaedam virtus, sed etiam generalis , quae in omnibus aliarum virtutum ministerijsie satur, omnia circumspiciens , omnibus modum regulam praescribens in omnia denique in loquendo, agendo, ambulando, tractando , atque cum alijs res
communicando,summa cum moderatione constituens.
Quod si praeter prudentiam δε circumspectionem opus est ad mundi fraudes in daemonis fallacias dete
gendas, atquς dirigendos pede in viam pacis, di
140쪽
turna experientia , quae tanquam fidissima tutrix actionum nostrarum,non facile inuolui nos patitur; sed docet nos emergere ex laqueis, ad ea quae recta , ac solida sunt, tuto contendere Quodnam vitae spatium potest hoc ipsum aut melius, aut plenius, quam senis: etas ciliis quae alias diYimus, praestares Si etiam in virtutibus decor, grauitas , dignitas, atque auctoritas quaedam eminere solet; unde eam magis licet homini,quam ex Senectutis maturitate consequi Ex his constat satis, hanc ipsam aetatem, quamuis abunde non omnia,quae homini optanda essent , queat
subministra res quatenus tamen ad hoc bonum virtutis tam comparandae, quam exercenda spectat, longo interuallo superiora vitae tempora, pueritiam , adolascentiam , virilemque aetatem antecellere.
sI LENI A PROPTER quod veteres de Sileni imagies h nibus commentorare solent, ad Senectutem transferriis tu potest illae namque imagines eXterius rudes,& incultarisiost se hominu oculis offerrebant intus vero pulchrae, ac nuME IN men aliquod res entes comperiebantur ' Sic Sene 'usTERIVS multorum aspectui abiecta, tristis, horridaque videri poBLEGA tes quae tamen si intus excutiatior ac praeclara illius, priuilegia introspiciatur, icile erit discerne-
Nesci V longe e. linia entis oculis pulchriorem, ac venerabit Iem magis, atque Optabilem accidere modo caratione. 1 'n ita e colatur, quae illius dignitatem, ac praestans , si, iam decet. Talem Prophetarum Apostolorum, perfectorum Christianorum, imo Christi Saluatoris nostri vitam fuisse legimus quorum humilitas cibi edito cum publice pateret, pulchritudo dignitas interior occulia erat, ijsque tantum nota admiranda qui eam contemplari in experiri cupiebant.