장음표시 사용
121쪽
aliena calliditas simplicitati & ignoranriae Novitii illudere, qui hae astutia inscius & invitus religiosae professionis jugum serre cosatur misere circun-
ventus. Hanc denub materiam pertractat idem Despeucus tom. 3. tract. de benes Eccles titui. I I. sect.3. num. 2.
XI. Libertati Montalium prospiciens Concilium Trident. sese 2 s.cap.27. de Regular. statuit ad regularem habitum non licere ullam admittere , neque postea ad solennem professionem , nisi prius ejus voluntas authoritate Ordinarii fuerit explorata et ideoque teneri Abbatissam ordinarium admonere ad minus uno mense ante destinatam professionem , sub poena sus pensionis. Q uod idem Jare Gallicano decemitur Comitiorum Blesen
De obedientia primum generatim ; tum in flecte de obedientia Regularium.
I. UANDO Qui DEM obedientia ordinem habet essentialem adti H Voluntatem, ubicunque legitimus Superior legitime vel praecipit, vel prohibet, debet subditus morem gerere, si eum causa rationabilis non excuset , cap. Si q--δε de rescHpt. Summus vero omnium Suserior Deus est, caeterique omnes Superiores ita Deo subalternamur de Dibduntur, ut si contraria divinis iussionibus jubeant , nequaquam eis obtemperandum sit, ut Apostolico effato monemur Act. s. vers. 19. Obedire oportet Deo magis quam hominibus. Cum vord Deus neque errare , neque ignorare quidquam possit, ejusque sit universale de illimitatum dominium , quidquid praecipiat, eos indubi tatb adstringit, ad quos suum dirigit praeceptum. At vero cum possint creati Superiores errare aliquando, aut contra officium jubere aut prohibere , sitque certis quibusdam finibus potestas eorum circvinscripta, contingere potest ut inferiores possint, aut etiam quandoque teneantur non obedire. Potestati enim interiori intantam aliquis subjici debet, inquantum ordinem altioris Superioris servat, a quo si exorbitaverit, ei subjici quoad hoc non oportet , ut docet Saliomas a. a. quaest. 69. art. 3. ad i. Exempli causa , Regibus debent subditi obedire , nisi quid jubeant contra evidentem Dei voluntatem : & Magistratibus aut Praefectis Urbium vel Provinciariun , praeterquam in illis quae Regis ipsus voluntati noscuntur adve sari. Hoc docet S.Augustinus sermone 6. de verbis Domini , de habetur in can. resistit , II. quaest. . II. Sapienter
122쪽
IL Sapienter etiam idem docet Angelicus Doctor, duplicem esse eat
sani cur interiores Superiori suo pareret non reneantur , 2. 2. quaest. Io .
artis .in corp. Prima quidem illa est, quam diximus, si altior Superior coniatraria, & opposita his velit. Sec da est, si quis Superior praecipiat aliquid inferiori, in quo ei non subjiciatur, & sic excedat limites suae potestatis. III. Haec igitur. applicando Superioribus Ecclesiasticis , contigit aliquando, & contingere ulterius potest, ut transiliendo indultae sibi a Domino Iesii Christo potestatis fines, aliquid ab eorum aliquo praecipiatur divinae legi oppositum, aut etiam nullatenus ad salutein animarum spectans,& extra fines potestatis ipsorum. Atque in priore quidem casu necessitas Fidelibus incumberet ejusinodi jussioni refragandi, ne ordinem debitum
pervertendo creata & subalterna Potestas Divinae atque supremae anteponatur. Posteriore autem casu , si esset prorsus evidens nihil penitus ad bonum Ecclesiae ac salutem animarum conferre, non obligaretur Fidelis ad consentiendum : sed exterius eatenus maneret obligatus ad abstinendum non modδ ab omni contemptu, sed etiam ab omni illa dissensus significatione, Quae posset vel turbas , vel scandalum ingenerare. Sapienter itaque
rescribit Alexander Papa ul. his verbis : Patienter Astinebis s si his fecerit wd prava nobis fueris insimultisne suggestum, cap. Si quando, de rescript.
IV. His alterum Canonistae adjungunt non obediendi casum, Pano initanus in cap. Si quando, de rescript. & Angelus verb. Obedientia, num. 1. si nimirum ex obedientia mandati Papae praevideatur scandalum grave sequuturiuri ; tunc enim praestaret humiliter apud homines excommunicationem pati, quae nulla sit apud Deum, quam sic obedire, ut traditur in cap. Literra, de restitui. spoliat. & in cap. Inquisitioni, de sent.ex comm. V. Praeterea quaeri potest , utrum omnis mortaliter Oilpabilis inobedientia cum pertinacia conjuncta, contineat in se crimen schismatis 3 Respondet S.Tnomas , quem sequitiatur communiter Theologi, omne qui seni sthistia involvere secum inobedientiam; sed non omneni inobedientiam , quantumvis pervicacem & criminosam adversus Pontis cena , vel
Ecclesiam', posse dici schisina , vel schismati adjunctam. Ergo S. Thomas a. a. quaest. 3'. art. I. distinguit schisma ab inobedientia , quatenus etiamsi inobedientia subtrahat se quodammodbidcbita subjectione , illa tamen subtractio e st secunddin quid,& per accidens cum tamen schisma primario & per se intendat ejusnodi subtractionem a dependentia Papae, idest ut ideo principaliter non obediat, quia non vult illum pro Catile agnos.cere: eoque sensu definit schismaticos , ut sint quicunque se ite renuunt Summo Ponti fici, & qui membris Ecclesae ei uibjectis communicare recusant. Haec eadem funus docet Sylvester in Summa , vel b. Schismaticus hisilue consentiunt caeteri Tbeologi 8c Summisi ae. VI. Cardinalis Cajetanus in comment. ad d.art. I. S.Thomae , praeclaram adducit distinctionem, quae multa potest dubia resolvere. Eius hic
123쪽
verba subjicio: Adverte diligenter, ei ista recusere praeceptum vel se disium Papae, contingit tripliciter. Primo ex parte rei iudicata , sive praecepta: Secundo ex parte persona j icantis: Tertio ex parte officii ipsius Dincis. Si quis enim etiam peninaciter contemnat sententiam Papa, quomam scilicet non vult exequi qua mandavit, puta abstinore a tali bello , restituere talem Statum , ct catera , licet gravissime peccet, non tamen ex hoc est schismatiou. Contingit namque spe nolle exeqH praecepta Superioris, retenta tamen recognitione illim in Si periorem. Si quis vero personam Papa rationabiliter suspectam habet, ct propterea non solis aesentiam qus, sed etiam immediatum ebus iudicium recusat , paratus ad non jus dis iudices ab eodem suscipiendor, nec schismatis, nec alterius vitii crimen incurrit. Naturale namque est mirare nociva ct cavere a periculis e potestque persona Papa tyranui
gubernare , ct tanto facilius , quanto potentior est , ct neminem in terris ianetiatorem. cum quis aurem PVa iudicimn , vel praeceptum ex parte ejus osti recuset , non recognoscens eum ut Superiorem , quovis hoc credat , tunc proprio
schismaticiu est. Et juxta hune sensum intelligenda sunt verba silere hi us 9 sia milium. Inobedientia enim quantumcunque pertinax , non constituit si fixa , nisi sit rebellio ad officium Fapa vel Ecclesia , ita ut renuat isti subesse , atque illum recognosiere ut Superiorem. Hucusque verba CajeAni. VII. Post constitutam a Deo Spiritualem in Ecclesia Potestatem, quae omnium Sanctissima & Augustissimai censenda est , & cui potior dubetur obedientia , spectari debent Potestates legitime circa temporalia constitutae. Harum namque institutionem a Deo esse docent Sacrae Literae , Roman. i 3. Omnis anima Potestatibus sublimioribus subdita sit; non est enim Pote .stas nisi a Deor quae autem sunt, a Deo ordinata sunt. Itaque qui resistit Potestati. Dei ordinationi resistit. Via autem resistunt, Mi damnationem acquirunt. Eaedem tamen causae quae dispensant ab obedientia Superioribus Ecclesiasticis debita , multo magis dupensare possunt ab ea , quae Principibus & Magistra-xibus debetur. Summa porr5 Principum potestas in condendis Legibus versatur: circa quarum obligationem operae pretium est S. Thomae ipsa verba hic proponere ex I. 2. quaest. 96. art. 4. corp. Lege ait in humantius 'stat a sunt , vel iri a r si justa sint, habent vim obligandi in foro conscientia a
Lege Merna, a qua derivantur, juxta illiis 'Orb. 8. Per me Reges regnant, ct Legum Conditores justa decernunt. Injusta autem sunt leges dupliciter, uno modo per contrarietatem ad bonum humanum , vel ex sine, scut cum aliqisii Prodens leges imponit Mergas subditis, non pertinentes ad utilitatem commvem , sed magis ad propriam cupiditatem vel Iseriam : vel etiam ex auriare, sicut cum quis legem fert iatra commissam sibi pol tem : vel etiam ex forma, puta cum inaequaliter inera multitudini distensantur, etiam si ordinentur ad bonum commune. Et hujusmodi magis et istentia sunt , quam tiges, quia scis Augustinus dieit in lib. t. de si--- ; Eropter quod etiam homo juri suo debet cedere , secundum illita Matth. s.
124쪽
angariacvmi te disse, vade cum illo re alia duor ct - abstiderii tibi tunicum, da ei ct pallimis. Alio modo leger possunt esse injusta per contrarietatem ad b-um in iuum, scire letes tyranserum inducentes ad idololatriam,vel ad puric que aliud, quod si contra Legem Divinam : ct tales leges nullo modo licet ob- servore ; quia scire Acitur με. . obedire Deo oportet magis quam homimbus. Hactenus verba Sahomor, quae breviter & solide multas elucidant dissiculta-xes. Quin etiam ipse justae & rationabiles Leges civiles & humanae neminem altringunt , ut superius docuimus, nisi ex quo promulgatae fuerint, de moribus utentium, majoris scilicet partis ejus, in qua quis versatur Universitatis confirmentur , crari. In istis, 3. Leges, dist.ψ. NaVarra Enchir.c. 23.n.ΑΙ.
VIII. Rae dixi de legibus a Iure naturali vel a ratione alienis, rat:o suadet ut locum habeant in sententiis quoque & judiciis. Idcircb S. Gregorius Papa sic ait lib. 1. epist. 6. Sententia contra Leges, Cavoniaque prolata,
licet non sit appellatione suspensa , non potest tamen subsistere imo jure. Habetur
in c. i. de sent. & re jud. Cui conformatur sub eod. tit. caput Inter caeteras,
dicens : Clan aliqua cavi appellatione remota committitur, oe sentemia fertu iniqua, eam evacuari oportet 'mi debet stari s trigintatem contineat mani am. IX. Nunc progredita n ad Regularium obedientiam, qua ex professionis suae voto tenentur. In primis pleraeque eorum Regulae minime obligant sub mortali culpa inobedientes, nisi in duobus casibus, nimirum scandali, de contemptus. Si namque in Monasterio ubi viget observantia, Videat, aut praevidere debeat Religiosus se ex frequenti inobedientiae suae exemplo viam aperire novae relaxationi inde in monasterio sequuturae, pe cabit mortaliter si absque rationabili causa in hoc persistat inordinationis exemplo. Matth. i 8. Va homini illi per quem scanda tam et r. Nec est exiguum scandalum, quo benὸ constitutum Monasterium, hoc est congregatio h minum , qui ex sua professione & instituto tenentur ad perfectionem eniti, cadit in notabilem & communem relaxati em. Est enim Religio, ut docet s.Thomas, status perfectionis acquirendae. Illa autem perfectio debet co formari dirigi secundum Regulam , sub qua quis professus fuit. Inobedientia quoque erga regulas cujusque Regularis Ordinis , quae procedit ex earum contemptu, mortifera est , etiams hac occasione alii non depravarentur 3 quia nihil tam adversatur acquirendae perfectioni religiosae , sicut contemptus vel ipsius perfectionis, vel mediorum quibus acquiri possit &debeat. Haec autem media in Regula cujusque ordinis propria continentur. X. Q aestio gravissimi momenti nunc est discutienda, utrum Religiosus sub mortali teneatur Regulam servare, qui professus silerit in Monasterio , in quo ipsa Regula communiter non lervatur, neque ullam habuit a. Suprema Sede mitigationem vel dispensationem : ut si si proselsus in Monasterio Benedictinorum , in quo carnes communiter comeduntur 9 aut Friinciscanorum , in quo pecuniae recipiuntur, supponendo quod ille professus hanc introductam repererit conruetudinem, nec se ulteritis intenderit
125쪽
obligite i Cico hoc duae sunt m horum sentet viae: prima quidem negat hunc Religiosum , mortali excusari. Sic docet Angelus de Clavatio Religiosus Franciscanus, vem. Rrtuisse , num. 3 1. Ad hanc vero o lectionein, quod nemo amplius obligetur quam se intenderit obligare : req=ondetis tum , liuet non intenderit explicitὰ se obligare, intendit te tamen implicit E , quatenus qui se sponte obligat ad principale , quod est este Religi sum in tali Ordine, obligat se hoc ipso ad accessbrium , hoc est ad Regulam talis Ordinis e sciit accideret in eo qui sacris se ordinibus alligaret, non intendens continentiam, ad quam ni nilominus teneretur ipsa vi susicepti , se Ordinis saeri. Idem docet Joan. linot in . distinct. 3 8. quaest.2o. ubi taliter professum dicit ad servandam Regulam obligari in eodem Monasterio, aut si ibi non possit, teneri ad aliud melioris observantiae Monasteriuin transire. His consentit Prosper Fagnanus in cap. Cum causa , de election. num. 33. addens omnes sere Motrachos , apud quos collapsa est
regula , si non sit eum ipss , Papa , vel a Concilio disrensatum , proficisci in infernum. Hac ratione dispensatum fuit cum Resigiosis Frisciscanis, exceptis Capudinis & Fratribus de Ob alia , ut non altringantur ea parte Resulae Fratrum Minorum, quae P . t Fratribus praedia , scii bona immobilia in commune possideri. XI. Illa quidem vera est sententia, quae tamen limitanda videtur e tenns , dummodδ relaxatio illa communis non sit recens introducta, sed longi temporis duratione roborata fuerit: aut si recens fuerit, excusandus si is qui prosessus fuerit ex sua bona fide & ignorantia non culpabili, tam . Iuris, quod scilicet ignoraverat hanc obligationem, quae non est Iuris naturalis ita primitivi, 'uin possit ab uno aut altero inculpabiliter ignorari; qu,m facti, quδd scilicet nesciverit fuisse actu ipse ante breve tempus itis troductam in Monasterium relaxationem. Utraque ignorantia facile excusabilis est in nonnullis adolescentibus idiotis , ac rudibus, qui profitentur bona fide, dummod5 bona fides professionem praecedat. Hanc exceptionem a peccato excusantem, & , Regulae simul observatione exactiore, quandiu
nova reformatio non supervenerit, admittunt ut peccati exclusivain Abbas , S. Antoiunus , Cardinatis Florentinus , Aulierius Tolosanus , quos citat de sequitur Navamis in Manual. cap. I 2. num.s . item LM Z tom. I. cap. s. ubi ait, ut quis professus non astringatur ad Regulas sui ordinis, quas consuetudo contraria relaxavit, non esse necesse eam relaxationem suisse , tempore cujus initii memoria non extet, Lopea & S. Antoninus hoc idem docent 3 .p. tit. I 6. cap. i. s. ii. & tr. suere ambo Relisio si Dominicani. Et verδ constat inveteratam humanarum Legum , sive Civilium, sive Ecclesiasticarum , quantumvis initio receptarum desuetudinem vim ac obligationem earundem abolere, cap. ultim. de consuetud. Haec de Regulis & Constitutionibus. Quae enim pertinent ad trium solenniuria votorum substantiam, cum eorum obligatio. sit divini juris , non possunt ulla desuetudine
126쪽
Msuetudine etiam immei vortali ullatenus perimi. Regula rorid non est deessentia voti obedientiae , cum consistat regularis obedientiae votum in subjectione ordinis de Superiorum. Etiamsi vero dici soleat, consuetudinem transgressionis praecepti esse argumentum. contemptus, id non est usquequaque verum : potest enim ea consuetudo ex infirmitate animi vel corporis, aut ex desectu fervoris , aut etiam ex alia prava animi dispositione proficisci, citra contemptum qui malitiam habet comitem , ut rect4 docet S.Thomas 2.2. quaeae i86. art. 9. & ibidem Cajetanus. Istiusmodi tamen consuetudo frequenter contemptum parix. XII. Igitur ratione voti obedientiae tenetur Religiosus nihil agere, vel omittere , sive contra Regulam , sive contra Superioris mandatum reccontemptum , alioqui se mortiferi peccati reum constituit. Hoc docet
s. Bernardus tract. de praecepto & dispensatione. Vimiatu cinquit est cis a bediemia , si linem transgressis musti ex comemptu, Et s. Thomas loco cit. quem caeteri omnes sequuntur. Censetur ex contemptu ille transgredi, qui hae mente sive Regulam , sive superioris iussioneni violat, ut praefractὸ ostendat se ista nihili pendere , quativis alioqui iussio illa vel Regula non oblisas selli sub mortali, aut ne quidem etiam sub veniali culpa, ut sunt
consultoriae tantum, aut exhortatoriae praeceptiones , juxta Navarrumor. 23. num. i. Lessium lib. 2. cap. 6. dub. 6. contra Caletanum in Summula , verb. GAudientiam , & Lopea , & Valentiam , existimantes posse esse venialem inobedientiam formalem , quae scilicet ex contemptu nascitur , aut materiae parvitate : cui opinioni parum aut nihil esse fidenduin reor. Sanὸ contemptum minus deliberatum , subitaneum de imperfectum, non esse plusquam venialem, universi cruditi consentiunt. Animi namque subreptio in quacunque materia excusat , mortali culpa, ut docet S.Tho-
XIII. Ubicunque sive Lex, sive Regula , sive superior praecipiens aliquid non intendit ad mortale peccatum obstringere inferiorem , is qui simplicitet citra grave scandalum vel contemptum transgreditur , non plus quam venialiter delinquit, ut supri ex S. Bernardo, & ex S. Thoma docui. Praelatus autem non censetur cum tanto onere praecipere , nisi suis verbis hane tam strictam obligationem se intendere manifestet, ut si non obtemperaturo excommunicationem interminetur , aut si in virtute sanctae obe dientiae jubeat, quae est conuiuinis in Coenobiis formula , ex se quidem non significans sussicienter hoc tantum onus, clim possit horum verborum vis exponi quoque pro exhortatione ad opus persectioris de supererogatoriae obedientiae. Sed usus invaluit, ut his vernis intelligatur aliquid inandari sub obligatione mortalis delicti. Lessu's lib. 2. cap. i. num.7Α. XIV. Egregie S. Bemardus , quem caeteri omnes in hac re ducem sequuntur , tract. de praecepi. & dispensat. sic distinguit Superiorum praecep- is , ut sint vel secundam Regulam, vel contra Regulam , vel supra Regu-
127쪽
lain , vel infra Regulam. Ita ut in illis quae sunt seciundum R iam debeant subditi morem gerere Praelato. Ex adverso in illis quae si int contra Regulam , debeant non obedire. At in illis quae sunt supra vel infra regii tam , possint quidem obtemperare etiam cum virtutis & meriti augmento, atque ad in orem persectionem; ad hoc tamen nulla teneantur obligarione. Cujus hanc rationem ille profert, quia Religiosus quum est o dientiam profestus , ad eam solam se astrinxit, quae otio regulis Ordinis, ad quem ingressus est, consorinitatem habet. Itaque si Superior in Ordine S. Francisci praecipiat suis , vel alicui de suis perpetuam carnium abstinentiam , quam Regula S. Benedicti injungit, nemo illi tenetur obtemierare, quia id est supra Resulam S. Francisci , quam ipse cum suis prosellus est. Idemque neminem suorum obligabit ad parendum , si jubeat ut artem citi orizandi addiscant , quia isti id est infra Regulam. Si vetd idem subditis jubeat ut pecunias ad proprium vel Monasterii usum coacervent , omnes tenebuntur hoc respuere , quia est contra Regulam ordinis Franciscant. Idemque si quid praecipiat oppositum justis altioriun superioriim mandatis, puta Summi Pontificis, aut Stiperioris Generalis , aut Capitilli, aut Provincialis, tenebitur subditus obedientiam ei recusare , quia hoc fieret contra debitum obedientiae ordinem de norinam. Sane pote si quivis Regillaris Superior sibi subditis quaedam ob ii istas causas imperare, quae ii et videantur supra Regulam , vere tamen non sunt supra illam , quatenus Regula intendit bonum ac regulare Orainis regimen. Tale vere, regimen permittit, atque etiam flagitat aliquando, ut sive ad p nam delictoriam, sive ob publieas necessitates injungantur, pro Superiorum prudenti arbi- .irio, vel privatae, vel communes sive orationes , sive poenitentiae , ac ali- . steritates , qua lavis has speciatim Regula non injungar. Atque in bis si m uiri non excedant, incumbit parendi officium. XV. Praeterea justa, & rationabilis dispensatio non est contra Regulam , quatenus justo regii ni Regula ipsa suffragatur. Atqui justii in regimen exigit ut Superi 'res discerarunt quandonam opus sit dispensare , aut dispensatum declarare aliquem ex subditis; quo casu debet lubditus o
temperare. Angelus ver b. Restino , num. 29. Navarra cap. 23.n. 9.X V L Hoc praeterea sciendum, Regularem qui sancta ductus intentione instaurandae collapsae regularis disciplinae , molitur ordinis aut Monasterii resorinationem, observatis debitis circuns hantiis, non teneri ea in re deeendere a Superioribus relaxationi addictis; quia eorrum in his prohibitio tareteontra Regulam , contra quam non est illis obtemperandum. Atque ita se gessit timoratissima virgo Saheresia, quae de seipsa scribit vitae suae cap. i 3. clim Superior suus Provincialis recusaret ei licentiam restirmandi Monasterium, se tamen a sancto proposito non destitisse; sed interposita sorore sua novam domum ejus nomine coe inisse, inscio Provinciali Praelato , ad novam Resormationis tandationem, quam illa fi scivisset, erat impediturus. XVII. Quaeres
128쪽
X VIL Qnaeres nil in teneatur inferior obedire Superiori in dubio 3 Respondeo culti distinctione. Vel dubitat insertor , uti sim qui praecipit sit verus S legitiinus Superior, vel dubitat de materia praecepti, an sit licita aut obligatoria. In primo casti de dubio circa personam praecipientis, vel favet ei communis Regularium opinio , quanuis pauci aliqui dissetitiant, crea dentes non esse legitimum Superiorem , M tunc debet inferior sic dubitan, ad hae ere communi judicio, & ita obtemperare. Communis enim opinio facit ius , l. Bambarim , D. de ossi c. Praetor. Si vero non faveat commui. is Religiosorum opinio, non tenetur dubitans illi obedire ; in dubio etenim melior est conditio suam possidentis libertatem , cap. Is dubio, de regii l. jur. in 6. De materia vero praecepti, si inserior dubitat nutu licita sit, non ei licet in ea re obedire quandiu perdurat dubium: sic enim peccaret dum se peccati periculo exponit. Hoc tamen dubium practico convenit ei deponere , judicando hoc sibi licere in hac saltem circumstantia rei a Superiore tibi ii iiiii hae ; seque determinando per illius, cui obtemperare tcnetur, judicium & voluntatem. Cum enim in re dubia homo se frequenter determinet per alterius suasionem & consilium, cui tamen non habet obtempe randi obligationem, mulid major ratio est submittendi se in re dubia illvi, arb. trio, cui debet ex ossicio subjici: non enim justum est ut ex inferiorum ambiguitatibus dependeat Superiorum jus & authoritas praeceptiva , aut
prohibitiva. Haee est doctrina S. Thomae I. 2. viast. 96. arr. 6. in corp. de ad a. S. Bonaventurae in 1. dist. 39. art. i. Quaest. 3. Angeli verb. Obedientia. n. 6. Sylvestri verb. Obeon , n. 2. Lessii sib. 2. cap. i. iiiim. 76. Adeb ut
dubium practice desiliat in praesentibiis circiimstantiis, quanvis fieri possit
ut speculative perseveret, hoc est dubitet utrum extra praesentes circumstantias hoc sibi liceret. Ratio verb praehicae hujus determinationis est ista, quia Superior est in possessione juris imperandi, quo iure non est spoliandus per tibi subditorum dubitationes , quos jam constat in ejas arbitrium abdicasse propriam libertatem. Item Superiores singulari modo a Domino guberitantiit in subditorum regimine. Praeterea prudentis est in ambiguis superiorum judicium sequi, quos Deus sui loco posuit, & quos Dei loco subditus agnoscit & colit. Denique exinde quod quis obedire renuat sine evidenti , quam possit allegare , causa, potest nasci in subdito causa sibi imputanda alieni scandali, de pravi exempli. His adde Sacros ipsos Canones nobis illustre documentum praescribere , quomodo nos in ambiguis gerere teneamur, cap. I risitiora , de sent. excomm. ubi statui uir conii gem qui certd scit impedimentum sui matrimonii , quod tamen probare non potest, teneri suam rectitare obedientiam ipsi Ecclesiae iubenti sub poeira excommunicationis , ut debitum conjugale reddat, quia sic o diei lo peccaret mortaliter: sed si credat tale impedimentum ex causa probabili de discreta si indatue dubium aut opinionem probabilem , non polle illo casu exigere , sed tamen debere ossicium conjugale petenti reddere, ne
129쪽
pars altera suo jure fraudetur.Sed si hoc dubium vel opinio habeat leve aut temerarium fundamentum , posse ex Pastoris sui consilio non solum redadere, sed etiam exigere debitum, postquam illi consilio acquiescens suam levem 5e temerariam credulitatem practice saltem deposuerit. XVIII. Demii in adverte, nullum Superiorem, sive regularem , sive secularem , qui nimd nec ipsum quidem Summum Pontificem, posse ad aliquid obligare sub peccato mortali, nisi ex gravi causa & capaci tantae obli- pationis , sive per se, sive ratione circumstantiarum , quae rationabilem sieimperan, caulam inducant. Potestas enim Superioribus , Domino collata fuit ad bonum , 3c non in perniciem animarum, & ut ait Paulus 2. Corinth. 13. in aedificationem, de non in destructionem. Unde nec ipsa divina praecepta obligant sub mortali culpa, nisi gravis materia subsit. S. Pernardus tract. de praecepto de dispensat. Di vester verb. Gllis 6. q. 6. Lestius
lib. 2. cap. L. n. I s. addens hanc ei re communem Doctorum sententiam.
Obedientia Ecclesiasticae institutioni rependenda tria personarii in genera recitationi Divini ossicii , seu Horarum Canonicarum astricta tenet. Pri-md, Religiosos professos choro depuratos : secundδ Clericos sacris initi tos ordinibus : tertio Clericos Beneficia possidentes. Non eximuntur ab hoe Oseeio saeti aut bene sciati Clerici, sive in exilium, sive ad triremes, aut perpetuos carceres compulsi, aut degradati , juxta omnes fere Doctores : non tamen his licet proferre, Domi rus vobiscum. Ratio est , quia vinculo alligantur indelebilis characteris. At verδ Religiosi nullatenus sacri, ad triremes amandati , aut ex Monasteriis ejecti, ab noc onere liberamur. Clim enim in eis istud onus ossicii ex sola Monasteriorum consuetudine, aut Regulae Monasticae praescripto ortum ducat, quoties Religiosi ex M nasteriis δc communi Regula ejiciuntur , tametsi votiva cauitate adhuc adstringantur, non tamen Regularibus observantiis : quippe qui translati sint ex illo statu & conditione, quae ipsos ossicio Divino tenebat devinctos, de monasticis, a quibus amoti sunt, institutis. Ita Solus lib. io. de
iustit. quaest.1. artic. 3. Bonacina tract. de privata Oricii recitat. disput. i. quaest. 2. punct. 2. num. quanuis Suareet aliique non pauci refragentur. Eadem pariter ratione Moniales, quae dissipatis, sive ola extremam rerum omnium indigentiam, sive ob belli calamitates coenobiis , privatam ad sortem , & locietatis coenobilicae expertem redactae sunt, exsolvitiatur ab ista tamini Ossicii privatim recitandi obligatione , quatenus 1 statu illo removentur , in quo vigebat illa obligario. Atque ita decerni, ac definiri vidimus ab Episcopis & Regularium Praelatis, ingruentibus hujuscemodi casibus. Sed si alio communitas Montalium simul digrediatur, illa in eisdem ossicii per lvendi obligatio perdurabit, adhuc perseverante
regulari inter ipsas societate. Ad hoc argumentum spectat caput Ex vincia, 3. inuem , de volo : sanciens uxorem quae viro suo adhaerere tenetur, non tamen hac lego teneri , si vir ad transmarina etiam ex voti necessitate
130쪽
proficiscaturi quia sic mutato pristino statu, pristina quoque desinit, ac dirimitur obligatio.
I. Upi Ex est Regularium paupertas; una quidem generalis A ac essentialis , alia harticularis & accidentaria. Generalis ea est, qua omnes & imguli Religios, nemine excepto, astringuntur in vim communis voti Iaupertatis : dc dacitur quoque essentialis, quia rotum quod habet, ad essentiam pertinet paupertatis;& si quid inde miti ias ac demas, hoc ipso deperibit religiosa paupertas. At velo particularis seu accidentaria paupertas adjungit rigorem & observantiam particularem aliquam pro Regularum & Constitutionum diverstate, sipra id quod omni religiosae paupertati essentiale est. Et ita facile contingit ut iissem in circunstantiis aliquis Religiosus strictioris ordinis, exempli causa Capucinus, aut Disiralceatus Carmelita, peccet mortaliter contra professam paupertatem ; in quibus tamen circumstantiis Religiosus aliquis laxior, aut mitioris Instituti , verbi gratia Benedictinus provisus de Beneficio, vel de Pensione Regulari, nullatenus peccabit. Ista distinctio planE est necessaria ad discernendum quid liceat, vel non liceat huic, et illi Religio circa prosellam , se paupertatem, & quodnam peculium vel iste, vel ille Religiosus licith , aut illicitE habere possit. II. Tripliciter potest intelligi de quo tractamus peculium. Primo ut si in dominio de potestate possessoris : secundd ut versetur in pleno usi vel usafructu , de quo possit quis ad suum libitum disponere , atque independenter ab alio: denique tertid ut fit in usii & administratione , quae ad alterius arbitrium possit revocari. Duae illae priores peculii species secum involvunt proprietatem & induendentiam, ideoque repugnant Regul rium paupertati, cap. Irin dicatu, i r. q. r. dc cap. Aso rei, de stat. M'. nach. Quinetiam sic decernit caput cum ad monasterium, eod. tit. Nec Uiraret Abbas qiud si per habenda mi istare post eum Muruo distensare, quia abdia tis paupertatis, Iicut O custoaia castitatis, adeo annexa est Raegula Jonachali, ut contra eam nec Summus Pontij possit licentiam indiagere. Hoc intelli nilomest stante voto, nec ex rationabili, simulque urgente causa per distensa- xionem relaxato. Tertium porro peculii genus religiose p. aupertati essentiali non adversatur, dum conceditiis usus vel adminis ratio per Superioris sue ςxpressum , sive tacitum consensum ; sic tamen ut ejusdem voluntate re-Vocari queat. Tale namque pςculium Religiose conceditur, cap. I nachii, vero , de cap. Cum ad monastcriinn, 3. Tales autem , de stat. monach