장음표시 사용
81쪽
di concentus arrides An vlla pictura diuersissimis variegata coloribus, actuosissimis animata figuris, sic tenet oculos atque attentionem intuentium, ut eiusmodi acroama diuina quadam arte compositum philomus orum aures at l. animum,tenet, allicit,d moratur ' Nam dum celerrimis ac lepidissimis excursibus summam quasi regionem Incentores vltro citroque pererrant Occentores sedatiori motu mediam decentissime circumvagantur Su centores vero multo adhuc sedatius ac lentius, inferioris partis quasi stationem firmissime tuentur quandoque tamen permutatis vicibus adeo nostri scilicet similitudineoc fastidium vitant
Netodis tardiores motiones, saltusque concedunt: MVpatOdis contra celeriores, perque propinquos gradus progressiones semper tamen atque ubique suauitati, elegantiae, varietati, a tificioque studetitu hinc frequentes argutissimorum ac praedulcium melismatum usurpationes & Compismorum in clausulis iucundissimus usus. Hinc variae rhythmo um formae, crebrae l. mutationes hinc distributis partim canendi, partim silendi vicibus. nunc selectissimae alicuius vocis,omnibusq.elegantijs conditae accentiunculaeis nunc duarum aptissime contemperatae modulati nes nunc plurium plenius ac resonantius conspirantes concentus atque in plurimas schematumri colorum species solertissime distincti . Ecquis vero hic non admiretur tam crebra illa peneq. coniuncta pericoparum ac melismatum imitamenta quae venationis cuiuidam simulacrum non oculis; sed quod iucundius, quia rarius auribus bellissime exhibent Θ Quid enim aliud quaeso refertinetodi alicuius citatim praecinentis ci nunc surtum versum ad acutos sonos, nunc deorsum ad graues properantis, festiuum aliquod melydrium, ab alijs symphonetis pone consequentibus , atque eadem pene vestigia ordinatim relegentibus ter, quater, ac saepius repetitum, quam lepusculi fugientis, atque insequentium canum unius post alium, nΠnc per acclivia, nunc pc devexa spectaculum P ujs porro usque adeo sensuum hebes, ac rusticus si , ut eius cemodi atque alijsquam plurimis lusibus, quibus conce tusscitissime variari atque edulcari solent, non capiatur, cri, molliatur, non liquescat Quantum enim, per cum Immortalem,delectationis habet liquiai sim ali Qua vox leniter ac sensim
82쪽
6s De Prae tantia Musicae Veteris
increscens mox ad plenam usque prolationem effusi Quanta
decora quaedam exclamationes, cuar adiuncto plasmata repente evibratae: quasi amentata quaedam iacula ad intimos vique audientium sensus, atque animorum sinus contorta: Quantum
collisi dui ius soni Macidum nescio quid ex diaphoniarum inte positu auribus propinantes , ut dulciora quae sequuntur,ificiant lquantum suspensa illico vox, ac sili latio mersa mox, ubi munime putes, emersura liuid suspiria quid pausae diquid simula. ear clausularum fini ζioncs equid artifi iossiensuum Imitationes, singula pene verbQ primentes Θ quid Ioquaces garrulaeque eL
ponsiunculae Zquid anti melismates quid parecheses quid suaves
Echus expressiones non tantum bis sed saepius remissoquepa Iatim spiritu iteratae, Quid graciles, tremulaeque vibratiunculae fit innientium avicularum garritus bellissime exprimentes Quid alia sexcenta oblectationis aucupia, quibus musici nostri aliam lium auribus vaferrime lenocinantur ac plausum multitudinis consequuntur Nemo enim non videt qui festis diibus ad celebriora quaeque huius Vrbis templa concursus fiant, si quando apparatioris alicuius concentus rumor increbuit praesellinia.
ubi plurifariam distributis choris, atque cicctioribus vocibus,
nouae quaedam accentiones audiendae sunt. Et meri. o sanes nublum enim aliud acroama tanto studio viget tanta frequentia col, tu et tanta voluptate percipitur, quam electoruin symphoniac rum multitudo, sub eximio aliquo magistro suaviter perite loco cinentium. Caeterum non expectatis opinor, autoritates ac sus fragia cum procerum ac splendidiorum hominum, tum vero etiaeruditorum ambitiose colligami infima enim plebecula quid exi
stimet parum resert qui hodiernam musicam, ut nunc se habet, antiquae illi suo iudicio praeseruiat: cum unico prope verbo rea possim absoluere, si dicam,omnes pauculis iis fortasse exceptis. mi nimium se credulos oraecis autoribus praebent; si quando aut furorem obriosorum iuuenum excellentis cuiusdam melodiae vi, sedatum ac rcprcssum; aut dissiciles naorbos persanatoc aut ipsam si Deo placet,pestilentiam depulsam aut similes alias nugas,n scio maiori ne vanitate, an insolentia deblaterant. Verum γlignitatis humana vitio fit ut nescio quis olim verissime inrui
83쪽
uit et 'vetera sempe in ude rue cntra jamdi sint. Haec chim dixisset Philoponus,acie asse videretur, mim 'Vus eius Micipulus ne popularcs meos asperius quam mores tui serre videamur , ubcessas: ne mihi necesse ut aut iidem ac patrocinium Polyaeni pro
eorum causa, aduersuSte implorare aut citru quam citaS, in Charidori partes, ac factionem antiquarior uni seccd re. ινυι- Aioλus leni er μονι aen , Quando in ιν ι tam fluxam fidem ne non verus ac germanu tarzecus videareo in d;scipule nobis praestaS,vitam leui Occalione, tam l. festinanter, causa in ii stram praedamnare vetis,4 in aduersariorum castra transfugere nihil te moror facito quod lubet vide tamen ne cum antiquum M
seum prorsus mutum ac desertum deprehenderis cim no iam semidii inuit', sentibus obsitum; ac te praeproperi tui consili Po nitere ceperit; omnem tibi apud me aliosque magistros receptum in posterum praecluseris. Cum peracta causa crit, de hoc videbimus snsi scito'.muro nunc ad respontionem sepa: a tem Charidorum audiamus,si placet TAm iii Non me latebat Aq, i quubus a gumentis antiquorum musicam oppugnatu us csies Phil pone: peruulgata sunt enim, cum in quorumcam vestri Oidinis sermonibus, tum in plerisque recentiolum libris quare nec magnum erit negotium ea reiellere nec longis verborum ambagiabus utendum crit nobis. Nam quod prima in acie, tamquam
chilleum argumentum nobis opponebas asyn phoniurgia petiatum it summatim tibi respondeam; ac pleraque in posteriorem partem Actionis incae differam concederem illud valere, si qu admodum antiquos rei musicae scriptorcs, saltem qui nunc extant eadem enim sensisse omnes iurare non ausim nullam fecisse m tioncm secundarum consonantiarumi quas Lartinus impersectas vocat fateor utq. consentio; ita neq eas adhibitas in usum fuisse probares. Nec susticit mihi si dicas, ditolium, tri hemitonium. senariam utramq., in Veterum concentibus quoquo modo exat diri consueuisses quis enim hoc neget ξ verum ea plane ratione .
qua vulgo consonantia disponunt collocari solita esse eiusmodi interualla ab antiquis contendo hoc est consonanter prorsus: nec tantum strictuis aut per transemaam, ut aiunt,sed longioribus
84쪽
6 De Praestantia Musicae Veteris
etiam temporibus ut in primarijs consonantij solet. si aut ritatem requiris, habeo locupletem huius sententiae astipulatore non Galli letu modo in eo opusculo, quo Zerlini libros examin, uit; sed doctissim uillum Hispanum, qui mihi omnium pene instar est Vis con an iij inquit Salinas libri secundi cap. ii de Musica imp riseiuni homines, femper fentur, rara su cantu , quam in modusatiouious quae in musicis sunt instrument s. Cum castraxi νιγνι ntem Philoponus , a m rari se se senueret Mirum hoc tibi vide
rito debeti Tharid=rus alto priscos illos musicos tametsi secunda ria haec interualla, qualia sunt dilonus ac trihemitoniu, consona agnoscerent; atq; ijs, consonantiaru aliaru in more uterentur, nihilominus in consonantiaru classem ac censum ea non retulisse. ο- Iebant videlicet doctrina ac placitis eorum qui hanc facultatem
επιτημονικω , magnaque cum autoritate tractarunt , Pythao
reorum videlicet, palam refragari quamuis re atque opere js aduersarentur. Quid enim an vos quaeso practici non idem prorsus facitis , dum Diatessaron inter dissonantias ascribitis; quamuis, ut nudiustertius ostendi, eam reuera ut consonantiam adhibeatis Subqcit Phu anu , Paucos hodie superesse puto, postquam artini opera peruulgata sunt, qui Diatessaron inter dii nantias connumerent at enim di tonum ac semidi tonum, atque utramque senariam apud omnes vere antiquos scriptores in album dissonantiarum referri non diffiteris vides igitur di paritatem. Immo Iobuit Charimnso res ad amussiua conuenit. Vt enim recentiores practici quotidiano fere doctorum conuitio permoti Diatessaron dissonant ijs adnumerare ferme deserunt; ite etiam fecisse veteres illos, sed aetate posteriores, circa di tonum ac semidi tonum credibile est quamuis pro certo allii mare id non possimus quod cor uin scripta deperdita iamdudum sint. Nec sane multum mouere nos debet eorum nulla eruiqui alia omnia docent. Nam si Aristoxenum a Ptolomaeum excipias quem etiaSalinas non abhorruiste suspicatur ab si qui secundarias consonantias agnoscunt quem tu aliorum ex propria sententia loqui censes; ac non potius tamquam ex Aristoxeni ore: quasi pedarios Senatorcs, principi illi Senatus musici assentiri Minime igitur mirari debemus Bacchium M Gaudentium , acre-
85쪽
reliquos huius sarinae scriptorcs immo nec Aristidem quicta .
vltimam consonatiarii cum Aristoxeno diatessaron aganoscere: qui quamuis circa praxi atque sum a Pythagoreorum placitis longe recesserit:minime tame corydogmata,tamquam indicto bello,propala impugnare sustinuit: cum prae se tim Xenophili in ea schola percelebris philosophi auditor fuerit. Quam sanccat sana non probabilem tantuma sed etiam verisimam puto cur secundarias consonantia. quamuis perinde ijs ac nos facimus, ve teres uterentur in consonantiarum censum non referrent neque illas hoc nomine dignarentur sed vel fynchordias, vel simili alio vocabulo fortasse nuncuparent . quamquam post Didymum in sicum qui Diatonici tetrachordi veras rationes rectiusquam iulo priores sine dubio percepit, atque constituit, maiori conse se inter consonantias receptas fuisse eXistimo . Deinde an non
satis certa extant indicia, ex quibus conij cere quis possit, vetς- res simili prorsus ac nos ratione,suos disposuisse concentus ὸ Quid attinebat quaeso tot sonituum notulas per singula Genera Modosque distributas, tam scrupulos excogitare atque eas quidem
duplices ut aliae humanae voci, aliae neruis atque organis insem uirent si perpetuo parilique tenore, ut Lartino Gallileio visum est, canentis vox cum fidibus congrueret ac non potius, ythodieque fit,in fides inter se, cum vocali cantu, nunc propiuS nunc longius distarent variumq; melos conficerentὸ Quisquam ne de veterum ingenijstam modice sentiat, ut cum vel Hydra lica, vel Phys aulica organa sic enim a me vocantur quae 'λ. hoc est Tyrrhena tibia in Pollucis Onomastico nucupantur pulsabant, nunqua, vel saltem experiundi causa , σολυμίλεια hanc tentarent, complacitam amplecterentur Sed finge phylauletas illos plane fuisse rudes atque hebetes idem ne dicemus G tot exercitatissimis citharistis quos cingeniosissimas organoru
ecies; plurimis resertas fidibus habuisse premaribus, vel Ather naeo referente cognoscimus ut Alexandrum Cytherium inui salterium fidibus referet organi genus videlicet non tam re- centiorum psalterio, quam Harpae maiori pene geminum ut Si- mum a quo Simicum repertum est origintaquinque fidibus
instructum Episonum , a quo Epigoneum , non minus
86쪽
64 De Praestantia Musica aeris
quadraginta nerius ornatum quae harparum diuersae species procul iubio fuciunt. Age vero Synaulia ii illam hoc est plurium tibiarum s alphoniam, quae stis quibusdam diebus Athenis in Publicum inducebatur, prorsus simillicem acueta, νομάλου fuisse credibiqtia 'eua ascauli fistulae superiori seculo edebant ut Lartii ius ex si nauit .an potvis multifariam distributis consonant ijs variata ZAG jce quod tibiarum ea species, quas Pythias vocabanti vulgo si v quateritis discreta erat g idibus, ut acutissimae παρθένιει, hoc est puellares,scu virginales dicerentur quod puell. trum sui, tilissinias voces exprimerent proxime sequeretur ιδικοι, si uta pueriles quod puerorum paulo pleniorem voculationem refer
rent: tertio τ AN hoc est perfectae, quod virorum communiori s no, quem nunc, non sati propri Tenorem Vocant, aequi-
pollerent lac demum V tρα δειMi id Latine superperfectae valet quae grauiorem ut opinor quorumdam hominum sonitum, quemaeus. /- vocant, aequarent. Quid igitui cum eiusmodi tibiarum syntagina ita distinctum esset, ut eius grauissimus sonitus ab acutissimo pucllarium, Trisdiapason pario longius distaret, ut Arustoxenus in Harmonicis docet; quatuor quae in hodiernis concentibus sunt discrimina vocum, ad unguem referret persuad renon poterit, varium usurpasse melos etiam antiquitus concinentem Qu0d autem instantius urgebas ea Diatoni specie usos fuisse antiquos , quae duobus tonis maioribus . ac sesquio ictauis dccurrit, qui adiuncto limmate Diatessaron constituunt quam speciem idcirco diloni: eam vocant in Pythagoricam quod anti quissimi rei Musicae speculatores, qui Pythagorei fuerunt, eius rationes primum inuenerint monitum te mi Philopone volo, unuhoc esse e vulgatis, ac popularibus erroribus, qui huic facultati hodiernis temporibus hae sciunt , Sed quoniam is a Donio nostro peculiari traetatu dc tectus est, atq; accurate refutatus nihil hic necesseisi plura congcrere. Interea nec tibi, nec Herediar nostro, nec cuiquaan mirum videriicbet, veteres ignorasse qualem nam Dialon speciem surpatent cum eadem questi non ita multos ante annos inter Zarlinum, Galli letum inagna contentione; ,
quod grauius est, animorum dissi dijs, esitata fuerit. Sed nimis multa in re iam satis manifcsta, atq; dis acta. Vides enim quam . leuibus
87쪽
Liber Secundus. Ieilibus coniecturi, cum magnis tamen viris non nego antiqua symphoniurgiam prae hac nostra contempseris ac deridiculo h
bueris. Nec firmiores eae sunt quas Chromatico atque Enam. monio Genere ducebas nam quod utrumq. longe maiori olim in pretio atque existimatione fuerit quam hodie vulgo; ex eo fiebat, quod multo magis eorum vim ac potestatem perspectam haberent nec destituerentur, ut nos, exercitatissimis cantoribus,qui tam artificiosos cantus enuntiare possent itemque instrumentis, idest tibijs ad eum usum perforatis. Non queero nunc quid do utroque genere iudicandum sit illud tamen pro consesso habeo, Chromaticum in moestioribus affectibus exprimendis;saltem cum Dialonico mistu,praestantius esse mero puroq; Diatono Enarmonium vero simplici quadam maiestate valuisse quamquam non. perinde fortasti iucundu.Sed quaecumque ad illud pertinet ex eo opere quod Donius elucubrauit ac propediem in lucem emissurus est, exactius ut spero cognoscetis . Nunc mirandum vobis via deri non debet priscos homines duobus ijs generibus sos, quaquam consonantiarum egenis vel ad concitandos affectus vel antiquae maiestatis retinendae causa,in sacris Olympi Nomis veIcerte leuandi fastidij, atque ostentandi artifici gratia cum int rea neque his duobus generibus receptis, desijste usum Diatonia carum cantionum, vulgariumque concentuum quisquam probatorum autorum dicat, vel omnino credibile sit. Neque etiam verisimile est quod tertio loco ex Gallileio afferebas, sos fuit antiquos tribus Generibus puris atque inpermistis ac proii Gea suauitate quae ex multiplici eorum mistura oritur, caruissG. Quinimmo contrarium plane ex aureo illo Plutarchi opusculo elici videtur ubi de varietate ac mollitie quam theatralis musica posterius obtinuit, edisserit necnon e Dionysi Halicarnasset
περι σωυθρσεως νοματων libro ubi Dithyramborum tam in Melesiquam in Rhythmis artificiosas misturas , ac metabolas suboffendit. Quod autem quarto loco pro indubitato assumebas, destitutos fuisse veteres ijs canendi gratijs, multiplicibus condimentis, quibus recentiorum Melodias ad satietatem refertas videmus, non facile quisquam tibi concedet , qui modo Graecauicae priscae musicae vocabula calleat; quorum musta cum appellandis, ac
88쪽
distinguendis minutissim etiam in species , eiusmodi eam mill ornamentis deserviant vide quas Philopone, ne hinc summa Potius illorum ubertas, affluentia ac luxus cui pares hodierni artifices esse non possint colligi debeat, quam egestas ac simpliciatas, Ut persuasum adhuc habuisti. Nam si ros vocabulis priores sunt, necesse est qui usum vocabulorum habuerunt, res quoq; ijs non fuisse ignotas . Sed quoniam id accuratius postea expendem dum erit, in praesentia haec lassiciant. Nec maioris ponderis aut momenti est, quod quinto loco indubitanter asserebas, nullam habuisse notitiam veteres eorum artificiorum, quibus suos com centus musici qui hodie sunt, exornare solent. Primum enim hoc non usquequaq; certum est Limmo, si res ex comparatione aliaruPartium, in quibus Graecorum ingeniorum summam perspicimus CX cellentiam, aestimare volumus,non plane incognitam veteribus
fuisse hanc subtilitate credere par est. Quia etia ex vetusta quadainscriptione suspicari id quodammodo possumus quae sic habet aPud Gruterum pagina 634. Calocasio . ve=υ dolcisi , min
νη inqua sane epithetum illud Ingeniosissimi satis belle explicare videtur, quid Musicari vocabulo tunc intelligerent Symphoniurgum videlicci, ni fallor ne compositorem aut compinnistam, aut contrapunctistam barbare usurpem hac simul etiam indicare, artificiosa crusmodi concentiones minime tunc suis, ignotas communes enim au vulgares tam honorificam appe, Iationem non merebantur . ELEM VH Mane, Mane inqu/ γCharidore sepulchralis hic titulus duo praeterea notata digna si quid video, tibi suggerit. Primum facultatem hanc, quam tam ti hodie facimus, seruile pariter, ac puerile opus fuisse : siquidem
Calocatius hic, & verna erat,&quindecennis puer. Cui chart. rus Agnos inquit in tuo isto epichiremat ingenium Graec una ex acutum sed requiro in eo Dialectic leges neq; enim hoc est argumentari sed argutari potius . ex unico exemplo niuese sale aliquod Axioma stabilire. Sedit tecum iam fortius agam Philopone, non tam facile tibi doctiores dabunt, hanc sympli niurgiae partem tantum habere momentum ad Melopoeiae pro
lain, ut tibi pcrsuades. Quin potius sicut homo praegrauibus
89쪽
vinculis compedi iis ἰaut minis, ac ponde sis torquibus, no nilibus armillis exornatus simul atq; onustus, expedite, atquυelaganter saltare, ac tripudiare non potest immo, ut propiorOexemplo rem designem, rutilampoeniatium sidemus coactis quibusdam artificij illigatum ut quod per acrostichides utrobique decurrit natiuo quodam ac minime fucato lepore conditum;sic non facile reperietis concentum aliquem artifici seiusmodi nexibus distortum, atq; constrictum,quod lepidum simul emistu que ac flexaninium sit. Nimium enim artificium omnem prope modum naturalis elegantiae gratiam corrumpit. Qu9d adeo verum est, ut picturae quoq.im nimis elaboratae, atque absolutae admirationem,quam vel ῬNcipue quaesiuerunt, amrittant. Itaq; sicut apud peritos poeticae artis, Vergilianu aliquod αποσπασματιον, aut Catulli poematium, multo pluris fit, quam Porphyri Opi tiani poema,totum acrostichide compaginatum sic maiori in prς-tio haberi deberet, si ut modulatum fuit, extaret, suauissimus ille Dionysii Thebani Nomus in Solem;aut alter in Nemesin veI. si nimis haec antiqua ivat, Ariadna conquestio a Claudio do Monteuiridi, auxiliante ipsius poeta Oetauio Rinuccino V.C.musicis modis aptata quam ullus Suriani,vel Theophili Canon: presertim cum magnam delectationis partem artificiosi huiusmodi
concentus amittant, ac decoquant quem tamen unicum propoMusica finem praetici agnoscunt. Sed quoniam de eo deinceps accuratius dicendum erit ut etiam de Musicorum instrumentorum copia, varietate, fidium numeros quae sexto loco aduersus edisserebas plura non adij clam meque etiam de Giudoni na Systematis, quam calam vocant, ampliatione caeteris' ad Progymnasticam Musica partem spectantibus is resiquis p
stremo loco a te commemoratis, ad Paras emanticem sces Tabiat quam Vocant, rationem pertinentibus quae partim Donius noster priuis operibus accurare examinauit partim in sinoulis musica partibus ordinatim recensendis, quantum momenti habeahi, perpendenaus. Quod autem praecipuos quosq; cccntiores,
lopoeos, vel si mauis Musurgos accurate recensuisti laudo in eo diligentiam tuam eos' viros insignes, atq; excollantes fuisse confiteor quod caput est in rebub milucis exercitatistinos ae a suavi
90쪽
68 De Praestantia Musicae dieris
suauissimorum concentuum fabros sed magna ex parte quod Pace ipsorum dictum sit in barbara ista Melopoeiae speci quam quam hodie prae caeteris vigente, quam Symphoniasticam Voco viti potius illius seculi, quam sua culpa versatos . Triumuiros enim illos qui Monodicum stylum, non tam proprio Marte, quam
eruditorum qui tunc Florentiae erant, consilij atq; adhortationibus, in usum reuocarunt, excipio quorum inuentis quaedam etianon magnae rei posteriores addidisse videmus nondum tamen eo rem esse deductam, ut de principatu cum antiquis certare possis mus. Hic tu etiam cantrices quasdam egregias commemoras: quas eatenus admiror, ut nihil eo quidem in genere praestantius
fieri posse putem multa tamen iis deesse video, quae receptae vulgo arti potius quam artificibus imputari debeant. In citharistica insuper atq; auletica facultate, cos quos enumeras, atq; alio Sribi indictos, praestantissimos haberiri esse confiteor, in canendi artificio abs te laudatos, multosq; alios amplector, atq; XOLculor sed minime ijs cessuros priscos, si res in certamen veniret, proculdubio crediderim Artificiosam vero hodiernarum concentionum suauitatem, quod rhetoricis coloribus 4ue ardenti quodam gelo instinctum siue ad ostentationem naturalis facundiae, ambitiosius extollebas, mirifica me voluptate exhilarasti: nec sane fuit iucundi illius excursus omittenda Occasio caeterum scurriles illas atq; affectatas verborum potius quam sensuum tria cantibus imitationes, consultius fuerat tacita dissimulatione, acii lentio abs te premi, quam ultro nobis obtrudi. Sed quoniam peculiari quodam tractatu earum ineptiam, atque absurditatem Donius noster ostendit, ne actum agam; eo te xcij cio Denique facile tibi concesserim ria mollioribus asse et ibu' a Ximeq; amatorijs argumentis exprimendis , Neotericos insigniter excellere.
Vbi a uicin sublinae quidpiam atq; Heroicum bdulandum quod non sane frequenter hodie accidito longe illos intra famam suam
subsistere. Neq; etiam facile nunc reperiemus eiusmodi cantica, quae, sise helos, siue hythmum, siue Metrum, siue canendi morem consideres, Paeanas veteres , aut orthium Nomum sapiant.
Quod magna ex parte ex eo fit, quod in hac symphoniastica con-ςcntimilia specie, maXima ac potissimi ratio symphoniae seu consonantiae