장음표시 사용
81쪽
bulorum animos influat.Saepe enim eX alienis scriptis eadem promunt, quae volunt haberi pro suis,quare potius peregrina & mortua,vclEcho nescio quae Obtundit aureS,non mentem instruit. Ac qui dictata excipiunt,ii nimiae scriptioni sese immerserint , cum c pita rerum notasse sat esset, haud minima damna patiunturiprimum , quod scriptis Π-dunt plus , quam Ut res animo comprehendant aepeque id verum sit, quod vulgato &simplici , sed tamen Vero carmine dicitur: Quod si charta cadat,secum sapientia Vadat. Praeterea & ipse dicendi stilus, ac bene literas forma di ratio abi jcitur. Quam enim scribendo celeritatem adhibent adolescenteS, ea fit , I a nec a nanus recte Vnclitam deinceps
aptetur,nec in auditoribus stilus ipse ac d etio animaduertatur; qui clam eleganter scripse rint,ispe barbare explicantur a praeceptoribus, ac mixtim,qubd ex alienis laboribus,Vt diximus , sita commisceant , musti Ver pariant quae non parturierunt . Sane qui in pietura Vellet excellere , si initio, aut et iam post , nimis cito primas duceret lineas,
numquam Voti fieret compos: Invaletudinis autem ac Vitae non mediocre periculum incurritur , atramentumque plerumque mutatur in sanguinein , cum e pectore VO-mitur ; ubi Vero capitis ac ventriculi viressimi fractae . quod debuerat esse studiorum curriculum,id vitae claudicatio sit , tempo
82쪽
ΑNΥONII PossEVINI xisque iactura , aljorum etiam molestia, pe cuniaeque amissio, ac damnum proximi, cui Opera praestari neclueat. Iam ipsis, qui praele
i gunt, accasio demitur qua serio materias eX-cutiant;Vt qualis fuerit fons, talis inde nece .siario aqua , turbida nempe ac ii dida scatu riat. Quin dc antiquiores ac perspicaciores
interpretes,contextusque auctoris omittuntur : ac denique non pauci scholas derelinquentes sat habent, si amanuensem, qui dictis ta describat,eo mittant,in quae Vix postea Vri quam inspiciunt:aut si Oculum admouerint, - fructu Oerte frustrantur repetitionum ,ac di sputandi & conferendi. res cum utilissi ina sit,intellectum perficit. Sic ergo in hor . rei siporsicie iacet semen , quod cum neque sulcis commissum sit , nec contectiam , e
quam inde spcraueris mes cm y Atqui cum vixpercipi possit,quod tam celeriter, aut decurtatis dictionibus scribitur ; ipsa scriptio, Vel potius corruptio,exequiae fiunt laborum: praeterquam quod, qui labor in apparatus 3c reliqui a huiusmodi impenditur, is non senaci
irritus esti quod eo in genere plerique libri
iam evulgati sint,& quidem multis nornini biis perfectiores, quam nostri. Quamobrem, si antςquam scriptione conficeremur, a Deo lucem, aperitis notitia eorum hauriremus, magnum esset compendium. Quin etiam re
ligios, paupertati interdum magnopere in id pecuniae xeseruatum, quod
83쪽
Dr Cur ' vRA IN Cp N. 83. finianuensibus attribuitur, quod sane in bo nos auctores coemendos ut illus atque coria- munius transferri poliet. Ducentis a ut em& quinquaginta pro 'ein 'duna ab hinc an . nis , in Academia Parisiensi lex de ratione explicandae philosophiae lata est , qtua prae cise caueb itur, ne DoctoreS, quos Vocabant, Nominatores ad pennam subducendis sin gulis propositorum Verbis, nominando dictando auditorum manum potitus exercerent, quam continenti eXplicatione mentem erudirent. Centum post annis, Guliel mus Cardinalis Totauilipeus Sedis Apostolicae Legatus, cum eiusdem Academiae statum, is partim abrogatis , partim firmatis legibus constititisset, Vocis continuationem , &fententiarum disquisitionem retinuit; curiosa naillam & molestam de Verbo ad Verbum praelectionem vehementius coercuit ; phi
Jo phicos libros de puncto ut ipse scribi
volii it)in punctum,ac de capite in caput, ore dc Voce doceri ac pronuntiari iussit. Nostri certe, quorum magna pars hoc iri negotio maxime versatur, Vsu dc dam no edocti , quod enim ia illa descriptione prodi)t, diu est,cum tanti incommodi de labores tollendi ne dicam moderandi neces1tatem intelleXerunt. Ac propterea, tuos in Lusitaniae Academ ijs habemus Patres; hi iani naturalis
philosi,phis parte E prelis emisere; qua tu scriptio illa subtrahatur,tu relinquatur occasio,
84쪽
8 ANTONII PossΕVINI unde acuantur ingenia,ac multa in arena disputationum conferri queat.Sed de tota hac
Ecquid maxime ob it ingenjs viva ne Voce , an scripto excolendis CApvΥ XXVI1. x Orrd quod ad ingeniorum culturam a I tinet, ei magnopere officit, si neque noscantur,nec cognita iaciantur initio in audi toribus fundamenta veritatis;cuius profecito
ipsissimum domicilium est Christiana de Cata tholica Religio. Quod quoniam haud prae stitum officium est lethale Respublicae , ac
Regna Vulnus accepere , Vt hoc ipso saeculo duabus Synodis, Lateranensi & Tridentina fuerit remedium studiosissime conquiren Aim. summa haec esto: philosbphia profitetur,is ut Theologiae prius operam dedississet: quive ciuilis p pudentiam Iuris explanat, hic ut antea Diuinum & Canonicum altius dcgustasset: qui autem in reliquo disciplina rum orbe alienis mentibus excolendis Vacat, si Vt omnino perpenderent, ecquid ad eam rem in suis mentibus peculi j haberent,cosul
tissimu esset. a si quis deindeps studio ulte rioris progressus in libris declaradis, vel thesiu specie disputadarsi,discipulos ac se ipsum auertat a Diuinis & laudibus,&suris, &cO-cioli,
85쪽
DE CvLΥvRA INGENIOR. 8scionibus, ne hic facile in baratrum totius impietatis ruet. od liquidius constabit,ubi ipsae sacultates quid in quaque singillatim hac de re monstradii sit, aptiore nobis ansam disserendi porrexerint suis nece gario praeponenda sint,prii quam qui siquam silentiys excolatur
ADdo,Vrgeri quemlibet praeceptorem
conscietia de ratione, ut emendatiores iudicet auctores, aut interpreteS, antequam
eos proponat legendos: ne quis videlicet in reses,aut labem,aut in Veteres illos,ae plerunq; scatentes erroribus libros incidat ,ne-Ve pro legitimis stippositos admittat. Nam si Vt si ius cuique foetus adscribetur, id priscis Grammaticis, qui scientijs quoq; erantiam buti, erat ait Quintilianus potissmuna ciuae,
ut libros recognosceres it num essent, quorun ominapi Ssexi en quod quidem e dictioiae fere iudicabant : cur non praemonito adolescentes sinas praecipite' ruere , ac quemcumque evulgatum librum illico arripere, atque in i iani ipsi ru Versare pernicies
At de culturae deest qui reticet, quae salta sese inter veras scientias improba im imi Uzrunt. Scilicet quoniam etiam impiae sunt, at- CAPUT XXVΙΙΙ.que
86쪽
86 . ANΥONII possEVINI que a Synodis, a Patribus, ab ipsa Scriptur a diuinitus fuere damnatae quemadmodum sito loco dicemus) sunt a praeceptoribUS ex plodendae, bereque dicendium, qui ijs aia cn- is erit admonitus, hunc in grauis in Da peccata lapsurum. Sic igittir de in tradendis utilibus displicin si ne impcdimento decurret , , Ut obices a Satana iniectos initio submouerit. Ille enim; Magi a lesa cini mirum, quae dia bolica sit &dan nat/ rerum ses natu ratium; Geo itiantia,p1 aes Intia Geometriae; iudiciaria Astrologia, castitate Astronomiae; Phihognomia,& cius hodi ali)s, solida Th e Ologiae 1 tudia, de adorandas, ac certas Diu in P prout dentiae vias;Clivi nica Aledicinam; nouis denicitie novis r me hoc taculo artibus, quas vocata at onem status nisi haec in primis inspicit in Deum Moralem atq; Politi cam corrumpere s egit, certam sine dubi
admistrationem in uertens, ditlinarum Q at que humanarum legum auctoritate N ener
Nimia Ethnicorum Auctorum Iuudatio quam ropere culturae inmitorum
nimia laus auo oribus, vel profanis, Vel Ethnicis tribuitur 4aiari raeiudicium potiusquam
87쪽
Ds CVLΥWRA INGENIOR. 87 quam rectam iudicandi Vim afferre audientibus. Cum enim hi soleant multum deserre praeceptoribus, talem esse rerum Verit tem existimant, qualem de auctoribus CXistimationem conceperunt. OUl enim leges
ciuiles,vel Romanas duodecim Tanularum in coelum laudibus extulit, quasi perfecti iv aliquid quam Decalogus continerent ; ille vel nesciuit quid diceret, vel Diuinam cum Ethnicis legibus non contulit, quaereligio nem & rationem inpleritque labefactarunt vel quantum Civiles a Canonicis disj11d ent
non animaduertit. Iuttinianum Imperato urem qui plus nimio laudat,neque vero affert eius administrationis inclinationem , & er rores,in quos ame mortem incidit facilem praebuerit occasionem adolescentibuS,' Ut ius Institutiones euoluere incipiunt, Vt Vel HUS,Vel eorum,quorum opera digestae sunt leges,errata mordicus comprobent. Lasium
Ut propius ad haec tempora accedam) si quisita commendet, Ut quae suis inspersit laboribus veritati de Religioni repugnantia , non
moneat, nec curet expungenda ; non mimi
mam re ipsa calamitatem aΠeret, quod quidem qua ratione faciendum iri, indicabitur, ubi de Iurisiprudentia agetur. Id ipsum item si quis de Molinaeo,Hotomanno, Oenoto unio,Balduino,Spiegelio;Vigelio,Dilareno,
ac de alijs eiusmodi haud secerit,si animi periculi plena res erit,& damni. De philosophis
88쪽
88 ANTONII PossΕVINI idem dicendum est.Nam qui Platonem&diuinu,ac diuinistimii siDeo placet appellant,Deumq; Philosophorti faciut, eXtre ma hanc laudem a Gentilibus mutuantes; testimoniaq; pro eo SanctoruPatru, prS cipue Augustini afferunt grauissima; neq; Vero dicant, quae postea ijde Patres de eo dem recantarunt , ubi latens in Platonica philosophia venenuxeperere; sane philom
bphis atq; Religioni imagnopere incommodat.Videlicet que in eo boni laus fuerit, ea dissocianda non est a Vituperatione
mali. Quin etiam si quid ille v ri dixerit,aut quod sublime sapiat, cum Fide nostra sit consi,nu,id accidisse, quod
in AEgyptii traiecerat,in qua,cu diUHe' s braei demorati esset, veri cultus memoria semina quaeda adhuc copererit. Atqui,&quidquidClemens Alexandrinus,Ter' tullianus, Origenes,ILiqinus Martyr,Au gustinus, dc alij de Platone retractariit, dimserte docendi sunt qui stholas frequctant. Aia ustinus certe priore suaru Retractationum libro: Laus quoque ait ipsa, qua
Platon em vel Platonicos,seu Academicos Philosophos tantantium extuli, quatuIM 1 o s homines Rod oportuit, non imme- , rito mihi dii plicuit:praesertiria quoru com, tra errore M AGNos desed eda est C H R I- , S TIA N A DO C T RIN A . Illi id etia, quod, in comparatione argumentorum Cice- .
89쪽
DE CvLTvRA INGEN. 89, ronis , quibus in libris suis Academicis v- sius est, meas nugas esse diXi, quibUS argu
, ment illa certis lima ratione refutaui, , quamuis iocando dictum/ut,& magis tro, nia vide tur,non dςbuit tamen dici. Haec, Augustinus
Neque igitur mirum videri debet, Clementis Platonis olim admiratorem scripsisse ' huius ac reliquam Graecorum
philosiophiam similom esse illuminatio ',
brasse, quod una cum caeteris Graecis, qui sapientes dicerentur, prae stiperbia esset medicis iis, qui neglecta plebe, solist ri
opulentioribus mederentur:sane & alibi, edi Colu-ς dum aquai interpretaretur AEgyptias, q eOS puerorum ac parUUloriam deceptores Vocavit. Ac dTertullianus,licet anteal l δε , tonis egregius cultor, eius lect OH Q deni' g Librodeque se proditum , eumque esse haeresum iritu. Penum ὶnclamauit. Quod & reliqui dein-cςps fecere. Iustinus ς Martyr, Athana sus,fCyprianus,S e meas,h Ars Obiu , i L. .a ad i AEneas, k Ganaeus cognomento Plato' Mers gent nicus,Theophilus,l Patriarcha Antiochenus, Laetantius Firmianus, Eusebus Caesiariensis, Epiphanius, G gorius P l Lib 3. ad
90쪽
ita autem de Aristotele , Hippocra Ap II te, Galeno , ac pleriique alijs eamdem ob FLωr a. Veritatis causam , & cauendum & dicen- ες- genereinuis locis attjgi: cum etiam ecedem cautiones plerumque in ali sEthnicis quod quidem hoc, sed & postremo libro dicetur omnino sint adhibendae.
Quamobrem rogatos Velim professores, in tegrum Vt hunc perlegant librum , qui & ad disciplinas muniet viam . cum & Appara, tus , quem nouissime ad His xlas per tem porum seriem legendas edidimus anti tum satis praeiens contin Vat, quo Venenumi extinguatur,quodSatanas per fallaces histo rias humanis mentibus callidisi me insper- Cultura ingentorum peroisaci hebetum
CΑΡvae XXX. ΙΑΜ vero si quis mimis circumspecte a gat in excolendis perspicacibus ingeniis,
haec sequiuattur incommoda. Primum, quod plus quana deinde concoquere pollini, com prehendere animo Velint: vel cum scire Om