장음표시 사용
161쪽
Iueo M. F. QUINTILIANI DECLAM. III.
ANry- cussoris graviori poena contendimus , invisum super arma ν fascem, non ae- Drex -
' quod non omnes ante sanctissimum Im- stivi solis ardorem, nec sub y pellibus ' peratorem quo sit digne supplicio pu- actam hyemem l 's ferienda st fati-niendus exigimus. Protestor, C. Ma- gato fossa, ν pro vallo, portisque viri , obstandum exemplo est , ne plu- gilandum , sortiter ancipites inibimus res, dum sequi Militem cupiunt, au- pugnas, vulnera laude pensabimus, mors daeem plus imitari velint , quam pu- erit is nominia potior. Quicquid in pudicum . Quam cito enim abimus in gna patimur , θ' virorum est . Impe- stetera, & in deterius subita quadam ret asperas Tribunus expeditiones , si alacritate proficimus t Quantum dein- quo vertice montis hostis pellendus est ceps Militibus in ipsa Imperatorum s inter infestos armatis saltus specu- nostrorum sacra hectora liceat, si non landum, seviat denique in terga ver- est eardis reus qui Tribunum te man- beribus, exigat servilem plagarum p tem occidit λ Non haec, C. Mari, cum lientiam, leno etiam servis excipitu Maiorum nostrorum histi tutis , ac se- fortasse hac lege captivos vendes . Si
veritate contentiunt ; non hac imbue- meretricia imperatur necessitas, si ad- re nos patriae leges audacia . Anne versus obscoenam vim corruptoris ys vero ante C. Marium dicendum modo arma tantum contumeliae causa habe-
est, quam usque adhuc militari disci- mus, potius castra capiantur , &vim plina creverimus , aut obiicienda Du- Tribuni interpellet Cimber. Nihil taci nostro sunt Romanae gravitatis exem- te novere Germani , & sanctius vivi- play Hac una Romanum nomen hostes tur ad 'si Oceanum. Quid futurum est, omnes, aut domuit, aut terruit ; hac Imperator, 'I si ad pudicitiam Militum illud imperii gloriaeque fastigium atti- pertinet vinci An ignoramus, Im-gimus, quod non incertis hactenus pa- perator, quanta quondam Populi Rotuit casibus, quod Martis pericula, du- mani exarserit seditio , eum ex d hiasque sortis vices non timuit. Omi- mo sceneratoris , yy ad ditius lacero nola nunc est tam nefaria, tam inau- verberibus tergo prorupisset in publidita temeritas. Ejurentur Romanae Le- cum, & illas suppliciorum notas tuli segiones, si tales omnes habemus Mili- se se quereretur , quod vim corrupistres. Nimis, C. Mari, nimis Cimbris iis pati noluisset Et ille tamen, quan nostibus spei addimus, & animorum , quam hoc flagitium conatus in addi- quos internarum caedium, & civilium cto , ac pene servo , & vix libero se
aediorum spectaculo recreamus . Libe- videbatur aliquatenus memor fuisse Ro- re loquar , Imperator ; nunquam Ἀ- manae sanctitatis , qui vim obscoeni Dcilius possumus vinci, quam dum eo simam non tentaverat , nisi adversustra viscera nostra incipimus adeo pos- alligatas manus. Eo tamen usque P se nos ipsi . Accusandus nunc fortius pul. Rom. vindicta processit, ut, R est densa seu Fascem Consulis, Consul enim habebat duodeeim Linores eum totidem Fastibus , de quἰ- bus plura Plut . in Problem. seu intellife fascem, hoe est lare inam rerum cui eumque, seu fascem lignorum ad confieienda valla, & munienda Caste, ae . Ox Centoriis ex Pellibus, seu indumentia ex iisdem Pellibus . 93. Imponatur ipsi licet fatigato, ut foliat foveam ad munienda Castra. si Tale est ut sit Fortium . Os Si nobia sistit Arma Ruum , ut iis utamur eontra eontumeliam Tribuni imis Pudici; patiamur potius vim Cimbrorum, quam Tribuni. Ubi Populi sunt immanissimi. π Si ad eonservandam pudieitiam militum in votia est ipsi, ut vineantur ab Hostibus.' Sextum argum . desumptum, primo em ira vehementi, qua exarsi Pop. Rom. in Foeneratorem, qui tentaverat servum suum. A verberibus asseeerat, quod renuerat. a. ex Fabio Eburno, qui . ca. it Filium, eum ipsum cognovi uet impudicum. Addictus dicebatur ille . qui debitor tradebatur a Praetore creditori, in cuius potestate erat irsua tum .iia tum mors, si delator solvando noa estit.
162쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. III
Drex1- dentibus bello finibus, ad yy delectum nemo responderet , nisi & poena corruptoris, & abrogatione legis satisfactum esset. Nolebant militare quamvis hanc iniuriam non Miles acceperat . Quid de Fabio Eburno loquar , qui filium impudicum cognita domi causa necavit λ Jam jam commilito, quicunque casus manet, etiam, si te Imperator damnaturus est , habes solatium satius est quam a patre occidi . '. At propinquus C. Marii fuit .s Corrumpitis iudicem, & animo ali qui levi I grave pondus imponitis.
Propinquus tuus fuit . O rem omnibus narrandam, cum absolverisi Nam
si quid tibi iudicandi fides tua causa
facere permittit , cogites profecto , quantum tibi hoc ipsum apud aemulos , quos virtutibus ostendis , allaturum ut invidiae, cum videberis , aut corruptorem Militis iudicare innocentem, aut propinquum tuum etiam vindicare nocentem . Olim iam Imperator inter fulgentes virtutes tuas livor Ioeum quaerit , & natura quidem omnibus novitatis incrementis adversa n
bilitas , tuis tamen laudibus pressa, &obruta , rimatur occasionem 4 criminum. Quod si bene 7 invidiam novi, hoc quoque tibi obiicietur , quod saltem propinquus tuus peccavit . Quare abdicandus, & eiurandus est , non tuus sanguis . Certe nihil minus committendum , quam ut ulciscaris hoe flagitium in eo praesertim , qui apud
est Miles , quod Tribunum C. Marii Amt- Nepotem oecidit . Nam , licet hoc , sanctissimus Imperator, iuveni suo prodesse non patiatur , nos tamen quantum facinori gravitatis accesserit non ignoramus . Quidquid in propinquum tuum admissum est, Imperator , illud contra te intelligimus iam tentatum . Audiant me gentium iura , audiant Romana signa , quod sanctius venerantur castra violatum est. Te feriit, C. Mari , te perditissimus Miles , nefa riumque gladium per tuum , Imperat Or , pectus exegit . Defendat iam sese quisquis eiusdem fortunae Virum o cidit . Plus sane trepidationis , plus reverentiae debebatur ejus conatibus , quem tam praeclari sanguinis iura tuebantur. Nam si credidit Miles, posse C. Marium irasci Nepoti suo. ideo magis abstinere debuit a scelere ; si non credidit, non pudicitiae fuit illum o
cidisse, quem ab Imperatore non puniendum putares . Scimus igitur, quantum sibi licere velit clementia tua necesse tamen est ut ad civium omnium , & exercitus universi attendas affectus. Ideo potes irasci Tribuno ;nos tamen exigimus vindicari Nepotem tuum . Quid agendum nobis m
do, C. Mari Tuane exoranda fides, tibi precibus occurrendum Postulat quidem res ipsa gemitus , & invitis licet quςrit tamen etiam lachrymis vi dicari ; nos tamen, Imperator fortissime , causam nostram agere nolumus
os Delectum Nil Itum . conser ηἰonem . a Quae dabat. Potestatem Creditori sopra vitam, S maeistere Debitoris . a Satius est occidi per imperatorem, quam a Patre.. Respondet obiect. Aduersariorum, poterat enim ipsi obiicere, quod damnandus erat Miles ex eo ruta interfecerit propinquum imperatoria. Respondet hae ipsa de eausa Militem a Mario absolvenis viri, nam eum multa virtutes Marii aemulentur, si damnare ipse militem die etur . ipsum defendere veluti innocentem eorruptorem, seu vindicare ipsum nocentem, iam ulterius diei possit Tribunum Bagitium illud eoismisite permittenta illud C. Mario a Corrumpitia Iisdieem, excitando in ipso a flectua erga propinquum . . Qui sellieet non gravetur , in quo non praevaleat aliqua propensio in alterutrum. I Alii legunt Gratiae, ut sit seisius, impunitia oondus gratiae scilicet favoris In Tribunum propinquum. ε Quibus te premat. si penitus Naturam inu dorum e gnosco, qui ex omni re tenuissima quidem , I via suspecta mat viam ac eulandi deducunt , quoniam peceata tua ad invenire nequibunt. obiicient, quod si non tu, saltem propinquus tuus peceavit, quod habuisti propinquum , qui peccaverit. 1 scilicet Tribunus ut tuus non est sanguis, cum tu innocens, ille nocena st.
163쪽
152 M. F. QUINTILIANI DECLAM. III.
ANτ ' favore, desperatione. Vir sortis, qui malignos poterit videri te permitten- Deeis. μ' ' ab audacissimo Milite occisus est, non te fecisse. ν An ille si unquam cogi- ' patietur sic se defendi , tamquam be- tasset se esse propinquum tuum , nonne Miles occiderit, si non misereamur has virtutes tuas , inter quas fortuna Tribuni . Si tamen ullus iure potest tua minima est, cum ei velut propius affectuum patrocinio defendi, quid non contemplari licuisset, toto pectore hau- sibi vindicat Nepos tuus λ Proserte rire debuerat non huic affinitatis suae decet iam saevum inauditumque fa- felicitati referre gratiam λ Miles te me- cinus totus inspectet , totus sibi cre- lius imitatur . Quod si post hane dat exercitus infelicissimi Iuvenis ex- mentem viveret Tribunus, necessarium animes artus, & calentia adhuc pecto- forsitan erat hac quoque eum premiris transfossi vitalia universis explici- invidia, quod ista fecisset Marii pro-
te. Intuemini, sacra Principia, Tribuni pinquus, quod ex ipsa stirpe virtutum fata; Romani Militis scelus est. Qui- lustulisset se flagitii soboles. Nam cumbus gloriae studiis, & quo in immodi- bene sit liberata probro familia, quid
cum profecturae virtutis ardore tener- attinet illud subinde Mario obiicere rimum iuventae florem asperis subegit Optimum fuerat non habuisse talem armis infelix; & terribilibus bellorum proximum, aut libenter perdidisse. easibus nondum maturam servire ius- Perorata, Imperator, ut mediocri sit aetatem l Quam cara parentum in- tas ingenii mei tulit, causa, scio com-juria invitos deseruit lares , & revo- mendationis partes esse reliquas : sed cantes dulcioris matris amplexus, iam has supervacuas facit sanctitas tua . tum quoque sortis, iam tum hollibus Quid enim verear, ne noceat reo hu-ominosus, rara quadam severitate di- militas apud te , cui vel gratior pomisiti Qua inde vero sortitudine, per test esse nuda virtus, apud quem mosingula Belli Cimbrici discrimina, pri- ximum est ex se coepisse Φ Commen-ma arma, novosque lacertos exeruit, dem tibi ordinem caligati Militis, dignus statim qui Tribunus fieret, qui quem velut incrementorum tuorum iure Nepos tuus diceretur Immorta- natalem libenter ab alto respicis lem iam nomini famam , Genti suae Adhuc fortasse patricium valuerit ge- decus eximium , Utrum sortem , & nus , sed ductum ejus longa serie diluturum sortasse quondam Imperatorem, gnitatis ordinem ipsa virtutum cohdi-jam coeperat comparare Reipublicae . tione meliorem fecisti . Nondum p o male suscepti labores, ac tristissima tuit altius procedere vir adhuc hujus
virtutis exordia i Leve est autem quod aetatis . Tamen cum virum so
insidiosissimo scelere periit ; excedit tem , cum dignum tuis castris , tuis illud omnem doloris eomparationem , auspiciis probarim, commendo tibi quod maximum perdidit militiae fru- quicquid melius Miles fieri potest . civ m, sortiter posse mori. Cogita nunc Hoc quidem prosecto non expectas ,
s Imitatur virtutes tuas melius Μiles qui reus, quam Tribunus qui tuus dieitur propinquus .ao impudieam . ra illum condemnando si viveret.' Confecta Confirmatione , transit ad Perorationem , in qua r. ait supervacuam esse e mmenda.
eionem Hilitia apud C. Marium, eum satis sertus sit de ipsus sanctitate , deinde rogat ipsum ut svuli Militem condemnare, illum saltem linquat mori in praelio, quare ipsum ponat in prima acie ante sgna, ut se iacilius morti obnoxius st. ra Caligati Militea erant Milites primae. I seeundΛClama : nam Μ lites relIquarum Classismo tegebant Tibias oereis aeneis. x3 Respicis ah alto solio, seu consaeras ab alto erincipio annorum tuorum. 34 AEtatis adhue floridae, qualis tua. is Commenda ut fiat Μilea quidquid melius fieri potest, ut remeumque meliorem statum Niles accipiat, quam hunc reitatis, in quo modo est.
164쪽
DECLA- ut in extrema actione miserabili fle- R- tu , & humili obtestatione vitam genu nixus petat et nec tu rogari ab innocente exigis, nec viro sorti opus est precaria absolutione. Unum rogat, ut
ii quid de causa illius dubitas, des dilationem usque ad proximum praelium r- pone in prima acie : pone ante signa fortiter dixerim non inter tyrones: ubi plus periculi, quo maximus fiostium globus ingruet, specta pugnantem. ALfirmo , tune minus ignosces Tribuno. Liceat ire in aciem, congredi cum ho-ctibus. Si perire debet, rogat te, Imperator, Miles tuus , δε opera mortis tuae utaris feliciter.
Imperator, quale quantumque facinus επι nefarius occisor admiserit , quantum- 'que labis Romanis armis intulerit . Uereor iam, Vereor, ne sero pereat tam
inauditi memoria flagitii; &, meli
ra licet contra Cimbros, Barbarosque nos maneant , omnibus tamen vivat aetatibus, omnium pareat oculis C. Marii Nepos occisus. Potes quidem, p tes igitur , Imperator , causam audire percussoris I Romana tamen Castra volunt de nefariis Militibus vindicari .
26 Utaria opera quam tibi aavat, dum moritur petimendo fortasse hostem, seu pro tui defensione moriendo .
165쪽
IN QUARTAM M. FABII QUINTILIANI
DECLAMATIONEM A N T I L O G I A.
ir fortis optet praemium quod volat . Qui causas voluntariae mortis in Senatu non reddiderit, insepultus abjiciatur. Epidam de partu uxoris Mathematicum consuluit: Is respondit virum fortem futurum, qui nasceretur, deinde parricidam . Cum adolevisset , qui erar natus , bella patriae fortito fecit. Reddit causas voluntaria mortis. Pater contradicit.
ositus, P. C. in eo infelicissimae necessitatis ambiguo , ut , Vel nulla vitae meae debeam sperare fata, nisi quae mihi Filius coinparaverit parricidio, vel de tam ominosi discriminis trepidatione, cruciatibus nunquam exsolvi, nisi fortissimum Juvenem ipsum sibi patiar festinare su
ositus , P. C. in ea conditione DEEx tristissimae sortis, ut 3 nec morte dignus sim, nisi me harricidam putetis: nec praemio, nisi a me innocentem , adeoque 4 ludibriis miserae sim diversitatis, ve is necessitatis implicitus , ut impetrandum a vobis habeam I odii mei s favorem .
a Ut quoniam mori volo, debeam me vobis ostendere parrἱcidam: volo enim mori ne sim p'rri. εἰda. 4 Praemio hoe quod a vobis posto ut snatia memori, quod est praemium meae sortitudinia. 3 Quἱ scilicet mori uelim ut sm innoeens, nee Paetieida . 4 Qua modo ad necem mihi inserendam e fim parrieida, modo non impellor; vel necessitatis, qua post haestationem diversitatis ad mortem Indueor; quae omnia mihi utpote sorti ludibria sunt . 1 ut A vos faveatia odio, quod in vitam hanc meam habeo , quod per ipsam esse debeam parricida.
166쪽
Dες - Quaeso praeter omnia , quae ante hoc '' tempus circa O nos ordo 7 praedictae Iveritatis explicuit, attulisse me credatis urgentium . malorum probati nem . De parricidio venit , quod occidere me possum et de fato, quod mihi non licet mori. Non solum Mathematicus saeculo , temporibusque praedixit has manus , sed & egu me parricidium credo facturum et plus quam responsum , quam lacrae F artis praesagium, triste est, quod mihi sic minatur animus meus . Non habeo infelix in cogitationibus meis , unde non timeam, & φ facinus, quod sibi pro me pietas patris , quodque singulorum imnocentia rogat, sentio, patior, agnosco . Ne quis me tamen laborare putet miserae persuasionis errore, accibpite , cur non possim dubitare de fato. Parricidium credit, qui facturus e It : non timet, qui periturus est. Ante omnia igitur a gravitate publica peto , ne pro tota innocentia mea contenti sitis hoc , quod volo mori .
Nec quia videor contendere cum Mathematico , vincere necessitates, ex
pugnare satum , ideo mihi bene credi putetis & vitam . Aliud est, facinus non esse facturum , aliud mori velle ne facias. Quin imo siqua est 33 fides 6 hoe , quod vos constantiam putatis, infirmitas est : quod ad νε
suprema confugio, 7 animum meum novi. Novissima victae mentis integritas est in mea pote state , brevi non habebo nec mortem . Fidem vestram, δ' P. C. ne quid amplius de misera pietate speretis. Qui mori u prema, quaeso, senectutis meae seu pie. ANr tati, seu reverentiae contingat , ut si 'mihi superstes Filius , innocentissimus etiam cum admiserit parricidium . Si de fato venit quod me oecisurus est; si tantum meretur Mathematicus fidei , miror quomodo facinus se non factu
rum iuvenis speret, si mori possit. Quid
rei uesaris, miser, quid recusas Sive novum hoc gloriae genus est, ut per facinus omnium maximum nominis immortalitate proficias, sive decore cuiusdam mihi mortis famam voluere fata contingere, &lassatam humanis vicibus vitam insueta quaedam sors manet, & supra meritorum conditionem praedi ea bilis exitus. Neque tibi existimes aliquid de laude caritatis accedere , quod mortem postulas ne Patrem occidas . Si bene nosti divinitusneeeia
statem, si e redis eerti aliquid posse de
caelorum aspectu referri mortalibus, comtumacia, negligentia est ; si ad merita Patris attendas, & funeri iam propi res annos, invidia. Necesse est ergo, P. C. ut Filium meum violenta quadam pietatis interpretatione ruentem cohibeatis invitum , Patris vero ultro mori cupientis laudetis ardorem , adjuvetis, erigatis. Credite mortem me, quo affectu Iuvenis meus, ultro deposcere; & parricidio ministeria iam praebuisse quicunque me detinet mori non recusantem . Neque vero quod vir sortis, caritate jam vesanus ac furens imdulgentia sacrae Legis abutitur , ideo minus contradicere me posse putetis.
Gratias agimus quod postulandum est praemium, nec pati potest lex interpre
ε Circa Patrem, &me . ' Veritatis quae praedim est a Mathemat leo , quod esse debeam partiei. da. 8 Quorum alterum parrieidium est, alterum Fatum. s Astrologia, Ara diuinandi. to Et parricidium, quod potius Pater vellet in seipsum eommitti, ne ego modo moriar, ut salvus - , sentio ace. ai Mihi videor iam pati parricidium , iam ipsum perpetrare . lla Magnum arguamentum quod futuras sim parricida mihi est, suod eredo, A quod nihil timeo dum sum moriturus. 33 si mihi paulum creditia. a 4 Nea haee deliberata voluntas moriendi , quae constantia videtur .as Efl mea debilitas, mea labes quod futurus sim parrieida. ιε Ad mortem. a' Qui mihi interna parricidium praedieit. 13 Possum ultimo, hoc est moriendo iustificare integritatem mentis meae, qtim μα parricidii eonvicta es. I9 Qucd si paulum diseram, iam nee ipsam mortem habebo, qua maiustiticem, quia jam parricidium a me commissum erit. ao Subintellige, imploro, aut simile . at De mis
167쪽
156 M. F. QUINTILIANI DECLAM. IV.
λητρο tationem, quae Viri Fortis vitae sane, Io, ne parricidium admittam, non in- DE a- '' commodisque prospexit. Assuetus vero venio quemadmodum illud possim non miser cruori, caedibus, sortiter factis in facere victurus. Nam quod ad patrem sua furit, tamquam in hostes olim bar- pertinet, qui me retinet vivere nolen-barosque, vitalia; & supra Omnem lar- tem, non miror , quod adhuc recenti
midinem, dubiumque jam positus non ' gloriae nostrae gaudio stupet , & in
attendit quam mali sit exitus mortem opera mea totus oculis, animoque con quaerere invito patre. Si minus Iuve- versus, parricidam non videt per vinis crederemus affectibus, imputari pos- rum fortem. Hic est animus, quo me, set voluntariae mortis Votum, non pie- quamvis denunciatum, praediciumque
tatis, sed furoris, ac desperationis in- 3 servavit e & cum incertis adingenio . Miserum deceptae cogitationis huc, dubiisque virtutibus praestiterit , eventui Falsa statim ipse praedixisse Ma- ut viverem, praestat meritis, acti thematicum probat, qui credit huma- que, ne moriar. Nunc ille, quod pi nis viribus & consilio caelestibus objici tate, quod videor ipsius perire 34 re- posse, & fata mutari. Ante omnia igi- verentia, vocat I parricidium suum: tur a gravitate publica peto, ne eodem di in orbitate, quam facere sibi vide-
me cum filio meo putetis errore dece- tur, non remedium meum, sed suumptum . Quod olim Mathematico non spectat δ' affectum . Filius , qui vult crediderim, magna probatio est filius ad mori, ne parricida sit , aliter sibi vi-
parricidii discrimen perductus ; quod detur remunerari non posse , quam ut parricidium modo non timeam, illud vo- ipse moriatur. ' Merito prorsus, me- bis constare volo, quod studet ipse, qui rito mi serum senem tristes solicitudi- facturus est, non admittere. Abstulisi nes , & praescii metus ad Mathemati- abstulit etiam ipse responso fidem, qui cum, & responsa miserunt . Debuitam horrenda nunciavit, ut crederen- vir sortis nunciari , parricida praedici. tur: Nunquam debebat Patri Filius Pam Sive enim miserae conjugis prodigiosa ricida praedici. Quocirca quaecunque iam tacunditas tumultuosis pulsibus maride Artis huius auctoritate advocasse me tales inquietavit amplexus , si ve per creditis,&quaecunque modo juxta quae- anxias noctes, dirosque somnos serali- sita praesagia oratione proferimus, illa, bus senex imaginibus agitatus dicitur ut fiducia quadam iuvenis mei inter ad notissimum sacrae artis antistitem , pretationi blandiamur, allata volo vos non spes , non avida vota, sed suspia arbitrari, ut sciat posse nos contradice- ria, metus , & prauagium magni ne re, etiam si Mathematicus vera prae- scio cujus incerti detulisse pallorem .
dixerit. Quae si fallacia salsaque omnis Quid aliud hoc esse vultis, P. C. quam
sera pietate mea nequidem amplius speretis, his fore ut ipse me velἰm interimere ne sm pareteida .
cum certo sciam me suturum. Ia uuam in bellis adeptus sum . 23 invita poterat enim me interia mere , ne a me interimatur . 24 Ita fortasse intelligendus est hie sensus , ut dieat , nescio pietate magis me servando, quam parva cautione servando parrieidam, qua divisione explicatur illud, viri tibias ineertis A dubiis. dis Quibus meretur ut ius obediam nee moriar. 28 Ne ipsum interimam Patrem. χ' Putat se committere parricidium , dum ego propter ipsius causam morior . as Am
' Expletum est Exordium, in quo Filius primo addueit duas causas propter quas indueitur ad mor rem; prima, quia interne sentit se parricidium s Hurum; secunda, quia ex constantia qua subit moris rem noscit parricidium iam in Fato esse . seeundo petit , ut non credatur ipsum velle mori , quod vel umori, sed se velle mori ne Parrie idium eommittat, quod denuo eolligit se samirum , e quod eo in fugit ad suprema. Ultimo rogat iudices, ne rationem habeant repugnantiae patiis, ipse enim prohibet Filio ne moriatur, quia videns ipsum gloriosum At sortem, non putat parricidam, ulteriua quia via de auia . A pios ei in Filium.
168쪽
Dες primam fatalis instinctus necessitatem λDe partu uxoris non potuit non interrogare , deinde non credidit . Reseram nunc , P. C. cuius artis , cuius fuisse dicatur auctoritatis , quem Pu tavit adeundum , δ' qui sic timebat . Homo qui, quod certum habeo, plurimis meruerat experimentis, ut ad illum velut ad oracula deorum , plenumque sacro spiritu pec tus, hominum solicitudines , metusque confugerent , dicitur inspecta totius 3 ratione caeli , digestis syderibus 1 in numeros , ad publici, 3 privatique fati stupuisse conspectum: & tanta prosperorum, tristiumque congerie magis ipso 33. consultore perterritus , diu non com-m i si sis verbis, quod videbat. Sed , o virum gravitatis antiquae , dignum-ge, cui se satorum arcana nudarenti um partus, de quo quaerebatur, multa praestaret propiora prospera , laetos
incipientes annos, non fuit contentus
meliora edicere , sed quae certissimaeli vera proferentium fides quicquid
deprehenderat , protulit in medium , & proclamavit futurum virum sortem, deinde parricidam. Quis unquam, P. C. fiducia maiore respondit Cum ium-rnum facinus denunciaret, ante se dixit probaturum . Fecerat prosecto , P. C. interrogando Mathematicum P ter rem non 3 educaturi, siquid tristius comperisset, nisi hoc primum de fato suisset, ut viverem. Sed nec Mathematici fides circa momentum aliquem
ve cessavit ordinem: non numerus fefellit , non sexus in partu , non iuventa, non robur. Illa quoque , quae velut extrinsecus consentiebant, affue
re responso , bellum , hostis , acies , ad illam ipsam, qua sortiter facere po-
no, ut erunt dodia, constiterint, tunc ANτr vestram obsecrabo obtestaborque fidem , ut Uirum servetis, qui rursum pro P tria proficiat, qui praemium optet, cui contradici non possit. Uiro forti nulla indignior est remuneratio, quain quae praestat ne imposterum sortiter faciat . Nescio , P. C., quae me vis impulit ut, veluti de uxoris partu sollicitus, ad Mathematicae Artis responsa confugerem. Nunquam sane putavi reddendam mihi rationem. Non inquietavit amplexus nostros miserae conjugis prodigiosa foecunditas ; non sum per anxias noctesidi rosq; somnos feralibus imaginibus agitatus; neque,ut statim dicam, plus
dubitavi quid mihi praediceretur, quam quod praedictum eli modo timeam. Quid
me,Juvenis, adeo sollicita voluntatis nostrae interpretatione lacessisy Uirum consului, postia lavi praesagia, tamquam nota futurus pater , tamquam non maritus. Non artis igitur religione compulsus , non eruendae, veluti de Numinum fonte, veritatis impatientia anxia vota, securamque spem ad hominis arcana protraxi; sed illa utique adivi curiositate, qua saepissime abimus in vulgus, qua ignari sectamur errantes, cujus, si velimus etiam, ne causas quidem reddere valeamus. Scire nunc praestat quid interrogatus de uxoris partu nunciaverit. Filius, inquit , nascetur Fortis , deinde Parricida. Miraris, Iuvenis, fiduciam responsi i Ego, vero nunquam minus Astrologo credendum iudico. Homo, qui non trepide, qui nullo ver- horum ambitu filium tam ominosum patri spopondit , is docuit primum se praesagio non credidisse. Si facinus vere novit, non poterat ad tam tristis sati non horrere conspectum; nulla ce tior esse debuit mendacii probatio, quam
tamas Pater meus. 3e Conmtutione caeli sub qua natus sum. 33 Efformatis uariis figuria, eharaias erihua, seu numeris ex postione syderum . 3a Ad conspectum sati quod mihi impendebat, dum ita publico operabar, seu pro publico hoe est pro Patria, & dum in 'rivato hoe est pareteidium. 3 a Patre meo qui ipsum coasulebat. 34 Filium . 33 Quod ipli impendebat in meo patricidio .
169쪽
158 M. F. OUINTILIANI DECLAM. IU.
tam audax inconsultumque responsum. Quantum ego vero credere tunc incae
perim, hinc accipite, Filium qui natus est educavi, dilexi; excepi amicorum
gratulationes , civitatis universae v
ces , tamquam nihil Mathematicus praedixisset . proclamat nunc Iuvenis singula affuisse responsio: Non numerus sesellit , inquit, non sexus in partu ; ipsumque hoc miser contigisse miratur, ut sortiter saceret . Scire autem vultis, quam facile decipi poterat Mathematicust Poteram filium ad bella non mittere . Ipse tamen, P. C. laxavi su. rentis impetum, & pronam ad arma sanguinemque iuventam ipse. ultro impuli, inflammavi, coegi. Tenero adhuc lateri hisce manibus ensem aptavi, serrum pectori nescio circumdedi ; dimisi unicum osculis, amplexu, singultibus, non ut dubia subiret belli discrimina , nec ad parricidium reverteretur, sed ut pro Patriae, Civiumque s lute proficeret. id in acie praestit rit, ipse iam ad vos, P. C. omnium ore linguisque desertur. Non igitur reseram tectos caedibus campos, &supra humanae sortitudinis vires operatam
dextram,& pectus impavidum. Non habuit tristissima bellorum facies quod i
veni timendum obiiceret; nemo sortius Praesentem mortem, & terribilium sustinuit aspectus; nemo, uno verbo dicam, plus meruit, ut mori volens se varetur. Scire vultis quantum sibi gloriae, quantum comparaverit meritorum
Uirum fortem universa Civitas praedia eat; ideo licere sibi uti putat sacrae L gis auctoritate, ut praemium optet quod velit. Ad parricidium se igitur veni Di e clamat infelix , solum hoc facinus superesse necessario facturo ; mortisque praemium vir fortis postulat, ne Patrem
riculi sui de nunciatione non tertitus , DL arma mihi pater proh tristis necessi- r φ tast arma ipse circumdedit, &suis ad
pugnam manibus aptavit , tanquam
Mathematico id jam credidisset. Quis
miretur, quod responsum non contempserit , dum sperabat, ut fortiter facerem Mori me non vult , & iam non superest nisi parricidium. O mors laudanda sortibus, expetenda miseris, non recusanda felicibus, quantum te quaesivimus in bello Tuli enim deos testor in aciem , οβ tuli non virium iactationem, non gloriae cupiditatem , sed , ut patriae praestaret aliquid utilitas mei, ut hunc mihi deploratum spis
ritum , hoc destinatum , damnatum que corpus, publicarum utilitatum lus absumeret . Ibi miser primum diis dici , quam multa nescientes, quam multa faceremus inviti. In medios hostium globos perditus pugnator exilii, cessit acies . Densissima quaeque tertamina solus invasit , resistere nemo sustinuit . Obviis ictibus membra nudavi , & ad incurrens ubique ferrum I vitalia parata ei reumtuli r vacua circa me tela ceciderunt . Miserum me deceptae cogitationis eventu i sorat iter feci, dum 3η mereor occidi. Recedite gratulationes, abite laudantes :non circumeo templa , non reddo v
ta numinibus, ad parricidium 19 ve ni . Quem ego paulo ante passus summiserae conscientiae pudorem Ad Patrem arma non Φ' retuli . Timui quin imo ne mihi, dum reFertor, o curreret , ne in oscula mea , plenas que adhuc victricibus telis manus incauto rueret amplexu. Quam tunc imter caeteras exclamationes deducentis eXercitus vocem , quod circumstantis
populi murmur excepit Magnum, fel,
36 Cauriona omni destitutus. Π Alii delent parata eis mavit. 31 Ne sum parricida. 3s Dum a bello regredior. 4ti Quando reversus sum, aequum enim erat tit post reditum arma sua ad Patrem referret , quas superius dixit se a Patre accepisse . nar. 33. 4 sie enim pon tantam a qui si iam in bello gloriam selis, di gloriosas morerer noa commisso parricidio .
170쪽
selicemque me iuvenem, si subito morerer . Adin vate dii pariter, atque homines , dum perire concupisco , dum volo : miseremini , ne hune ardorem fugientis animae dilatione 6 laxetis. Proclamo , tellor , in novissimo fatistamus abrupto, prope est, ut occidat Patrem parricida praedictus , cum est mori paratus. Quid me, Pater, adhuc detines ρ Quid moraris abeuntem Melius quidem fuerat hune spiritum aut in ipsa maternorum viscerum sede
comprimere, aut, ut primum contactu suo coelum , terrasque polluerat , festinata morte dimittere. Sane tamen charitas patriae privatos vicerit meis
tus, & in 3 honorem virtutum scelera nutrita sint: quicquid est propter quod educari me tanti fuit, explicitum , peractumque est . Restat 4 Iuna pars fati, si ultimum, Hlumque facinus. Frustra me consolaris aequanimitate, patientiaque tua. Non idem utriusque nostrum δ' discrimen agitur. Tu mori periclitaris, eso Patrem invitus occidere . Hoc primum itaque excuso vobis , P. C. quod F praemium petor satis sit hactenus uiri
sertis nomen agnoscere, hucusque autoritatem sacrae legis attingere, ut illam in advocationem sacrae mortis adducam . Relaturum me putatis illa optionum verba solennia , non capere magnorum pretia meritorum solas I
aequitates: tanta remunerandum benignitate , quod sortiter fecit aliquis , quanta solicitaretis ut faceret Nemini occidat. En Uirum, P. C. cui petere liceat remunerationem invidiae, praemium desperationis . En illum, quem os, quem patria, pro quibus sortiter secit, ad tam immaturae mortis iuvetis fata ; cujus erigatis dexteram si trepidet , cuius iugulo gladium aptetis .. Testor immortales Deos, debetur tantae pietati paterna etiam , ac publica reverentia; servanda est tam praees ara
sortitudo , etiam si debeat admittere parricidium . Quas nunc igitur patimur dissicultates, & similes insuetae diverinsitatis angustias Pater ac Filiust Uterinque caritate certamus; uterque pietati
alterius obsistimus. De Filii magnanimitate venit ut postulet mortem ; de Patris affectu ut contradicam. Ignoscite , P. C. Iuvenis mei seu religioni, seu pudori; meam vero, si falsa denunciavit Astrologus, confirmate senectutem, adjuvate necessitatem, si mori debeo. Uolo statim, P. C. auctoritate nostri nominis uti; vincendus est enim
Juvenis paternae voluntatis reverentia, ac pietate . Pater contradico . Pater,
ita te vivere iubeo; ita te mori nolo.
Malus filius his vocibus cogi debet; b
nus ultro rapi , exilire , procurrere . Quodnam mihi praetendas luminum ius meritorum, virtutumque favorem, ut
patri filius neges obsequium , ut exire possis de necessitate parendi Nulla tibi sit lex tam sancta , ut non pariter valeant volentis patris imperia. Utvit
haec semper cum ipso corpore reverentia , nec ipsa morte consumitur ἔ post
a DebII tetis, tepe elatis. 43 Fortitudinis, quam In me praedixerat Astrologus. 4ι Cum enim eportuerit me educati solum ut fortiter sacerem, iam non restat amplius cur vivam, eum iam finie. Hin sortiter facere. 4s Patricidium. 46 Ultimum, non quod alia commiserit iacinora , quorum parricidium si uit; mum , sed ultimum hoc est maius, ae grauius, cuiusmodi est parricidium : quod adeo atrox iudicatum est, ut videretur impossibile quod quis posIet committere , quare a Draconeram severa Legislatore nulla particidio poena statuta est. U Cum nulla peregerim facinora. 8 Qua mavis manibus meis mori, quam ut ego intempeste moriar. 4ς Non impendet nobis, Iudites, diserimen par, tibi enim impendet mors, mihi vero quodsm te inυitus occil urus . so Quod in pra um sortitudinis meae peto, iuxta facultatem mihi praestitam a Lege, ut mihi liceat mori . Se autem excusat, quod videretur nimis ambitiosus, iudicando se Virum fortem, dum praemia sortitu-dInis petit. si saerae, quia si veluti in piaculum sceleris mei. 32 Hoc est, magna opera nos esse remuneranda aequitate, sed tota iustitia, quare eum ego virtute Legis optem in praemium moriem,
aeon debetis illam mihi aequitate negare , sed rigorosa Legis iustitia concedere . sa Nulli unquam