장음표시 사용
21쪽
Praeterea bona ereala vel sunt bona fortunae, ut divitiae , honor, gloria , potestas , robur, sanitas, pulchritudo corporis , vel hona animi , ut volupta , morales virtutes , scientiae ; jam vero nihil eoriim putesi in se habere rationem ultimi sinis et beatitii dinis humanae: i', divitiae a rtisciales ut sunt pecuniae , praedia ete . non appetuntur nisi ratione divitiarum n
tiaralium , seu reriim necessariarum ad conservationem et commodum vitae praesentis; suntque omnes simul quid inserius bono intellectuali ac rationali, communes amite bonis ac malis, ma xime lite instabiles. 2', idem dieatur de honore, gloria et potestate; honor namque quaeritur quatenus est alterius testimonium cujusdam nostrae excellentiae, unde a sapientioribus magis appetimus honorari ; non perlicit itaque honoratum , pendet ab Opinione humana saepius sallaci et semper instabili, sicut et gloria seu fama, quae cum sit clara cum laude notitia, a petitur lanium ratione honoris, quem ex tali notitia expectamus; ergo sicut et holior nequii habere rationem ultimi finis. Potestas autem humana, ut ait Boetius iij sollicitudi m morsus eveli re, formidinum aculeos oti re nequit: est praeterea eommunis bonis ac malis, etiam invito auferri, et aequisita in pernielem trahere potest quae omnia beatitiidinis objecto competere nequeunt. 3'. Robiur, sanitas , et pulchritudo eorporis est homini eomm nis eum belluis, qtiemadmodum et sensitiva voluptas , quae ex bono delectabili secundum sensum percipitur , quaeque insuper indita est animali naturae propter operationem, et ejusdem eon servationem ; beatitudo autem quae sit ultimus finis, bonum hominis quatenus rationalis constituere debet, cui bono quanto magis quis inhaeret, tanto magis deberet perfici, cum e eo trario quanto magis sensilivae voluptati quis indulget, tanto magis ad conditionem brutorum deprimitur, ineptusque ad intellectuales operationes esset tur. Videant itaque epicurei eorumque gregales quam nefandam homineque indignam beatitudinem pra
10. At neque morales virtutes et scientiae, quaeque utriusque lanctiones vel asseculionem subsessi itur intellectualis voluptas, sunt objectum sui seleus humanae beatitudinis; tale namque s
rent, ut arguit Lessius l2 , vel quatenus sunt in habitu, vel in
22쪽
aelii: non primum, quia habitus non sunt propter se expetendi,v d propter actus, ab his ulterius perficiuntur, et sim his sive
suli setiuenli eorum exercilio plerumque sunt ei esse possunt. Non alterum, quia vel in omnibus actibus virtutum aut scientiarum consisteret, vel in singulis ; non in omnibus simul, nam omnes actus virtutum et scientiarum, tum propter oppositionem lum suo cessionem, a nemine exeri simi illa nee possunt , etiam ae pii va
lenter iit: non in singulis; etenim et in se sunt aliquod bonum finitum, ae proinde serent dumtaxat pars beatitudinis, et eorii iue illectio nequit esse quid infinitum. Nonne etiam omnis humairascientia ignorantiae, et virius imperfectioni meiatur 2
Insuper omnes homines sensu quodam naturae rationalis, summum eorum bonum censent esse praemium virtutis, virtutisque lanetiones dirigunt in obsequium Dei omnis jus liliae ae ri clitudinis praeceptoris et custodis. Non sunt igitur morales vii tules obieelum beatitudinis, sed medium ejusdem asse piendae, ab ipso obieeto distinetum, sicut opus mercenarii a mereede, et Pr va operatio a supplicio seu poena, distinguuntur. Praeterea, Summum i viniim sub ratione ultimi snis, debet mentes hominum posse suffieienter exeitare ad bene vivendum; at pulchritudo virtulis et scientiarum, voluptatisque intellectualis utriusque se liones euneomitantis, est quid valde abditum, et a paueis admodum a lius dumtaxat ac sublimius rerum naturas scrutantibus percipitur. 11. Nullius autem sunt ponderis rationes aut potius asse tiones adversariorum dicentium; omnes naturaliter appetere volupi lem et quidem ratione sui ac per se , illaque praesertim illiae percipitur omni dolore excluso, vel illi summo bono gaudere, itaui quemadmodum summum malum vitam dolorihus reseriam dueere , ita summum bonum ii et Peluis frui aut mi et corporis v luptatibus, arbitrantur. Quin imo ipsam sapientiam et virtutes a nemine expeti, nec vilia respui, nisi tamquam media ad animi tranquillitatem procreandam et avertendum dolorem.
Ilespondemus etenim hare omnia nihil aliud innuere, quam naturale desiderium selieitalis i quae certe in aliquo animi bolio eum exelusione omnis mali consistit ita nobis insilum esse, ut
- t Aelus aliqitis e. cognitionis qui intensione suae perseel Ionis aequi .ieret cunctis scientiis, deberet stir ulla nee exhibere ens sub omui illi. iiiiiiiii lici resai tolle sub qua in diversis Seletaliis consideratur, vel P test constiterari: quod ut per se patel. humanae trieritis limites. quae ut vi titnuvi dividendo et con poneudo cognoscit. evidenter supinai.
23쪽
modus ipse huius tendentiae sit quoque naturalis, unde quidquid
appeti naus voluptatis cujusdain , vel potius delectationis 'et tra quillitatis animi causa appetimus; sed quia, ut die lum fuit, nullum bonum e reatum par est huic desiderio explendo, et volupi
ies seu deleelationes ipsae sunt propter operalion m ae conveniem tem naturae bon0riim prosecutionem, ejus lue esseclus, patet hujusmodi voluptatem non esse illud bonum quod rationaliter de-lyrmiis exquiri re, neque eam a nobis ratione sui appeti; praesedili in liuod majorem sui sensum excitat dum quis e. g. honorem divitias sibi comparat, quam dum his politus ea possidet, nova namque statim accenditur eupiditate, animi tramiuillitatem amittit, ii ovum lite bonum inquirit, ut nova iteraim voluptate Potiatur. 2. I rob. II ' pars. Solum muni seu increatum bonum e se Missiliens humanae beati vidinis objectum, potest in primis ostendi ' r exclusionem ; ex eo scilicet, quod inter honum creatum et increatum non detur medium, et duo fines simpliciter ultimi nequeant simul latire intendi; quodque solus Deus , iit pote pleniludo et sons omnis enitialis, realitatis, ae persectionis sit illud verum ae bonum perseetissimum, rationali nostro appetitui tendenti in omne verum ae bonum explendo, proportionatum. Deinde
si eut i n'. 2. ex naturali selieitalis appelliu intulimus debere aliquam beatitudinem necessario dari, ita quia appetitus iste lendit in bonum perseelum, quod praeter Deum non datur, legitime
insertur Deum tantum esse hujusmodi objectum: seeus eonditioli limana deterior foret conditione brutorum, quorum appetitus pro Prio obiecto non caret. Praeterea , ex principio in metapli ysica nrobari solito ill Omnia sellie et enlia tendere in Deum tamquam 4n ultimum finem, quem asse luuntur, ut ostendit S. Thomas I2 , per assimilationem bonitati divinae, sunt namque bona participata ei solus Deus est ipis sua bonitas, necesse est quod, ait idem Doelor l3ὶ intellectuales creattirae aliquo vectati modo Mipsum pertingant: scilicet per suam propriam Opera tionem
intelligendo ipsum i per hoc enim maxime aisimilantur Deo et de oportet quod hoc sit Mis intellectualis crea turae , scilicet intelligere Deum. Atque hue perlinet quoque ejusdem argumentum V et 5 id .
εὶ Vide si ilibet Cosmologiae attic. ultim. 2 Contra Gent. libr. S. S; Ibtilem cap. 25. D liorum argumentorum vis tutelligatur. advertenda sunt tria
24쪽
Neque hinc inferas eaeteras res creatas esse beatitudinis capaces, φύa-finem seu Deum asse Iiiiiiiiiir: quamvis enim Deus sit finis ultimus omnium, non tamen eodem modo. Humo
enim ad Dei imaginem eondi ius potest per suas aeriones proxime allingere Deum, eo oscendo scilicet et amando, et ideo potest proprie assequi illum et esse beatus; hine est quod homo dieitur immediate ereatus propter Deum, non tantum ut manifestet eius attribula, sed etiam ut sub ratione simplieiter optimi ei ultimi boni eum assequatur. Praeteriri tandem non possunt duo alia ejusdem S. Doeloris argumenia , octavum nempe et nonum ili:,, Naturaliter inest , , omnibus hominibus desiderium cognoscendi causas euriim quae se videntur ... Nec sistit inquisitio quousque perveniatur ad pri-
niam causam ; et tunc persecte nos seire arbitramur, quando,, primam causam cognoseimus. Desiderat igitur linino naturali-M ter cognoscere primam causam quasi ultimum sinem : primari autem omnium causa Deus est; est igitur ultimus sinis hominis eognoscere Deum is . Cujuslibet esseetus cogniti naturaliter homo eausam sei reis desiderat, intellectus autem humanus cognoscit ens universale: is desiderat igitur naturaliter cognoscere causam ejus i2 , quae, , solum Deus est... Non est autem aliquis assecutus sinem ul-
, , tiliatim quousque naturale desiderium quiescat: nun sussicit igitur, , ad felicitatem humanam , quae est ullimus sinis , qualiscum-
, , que intelligibilis eognitio , nisi divina cognitio adsit, quae na- turale desiderium quietet sicut ultimus finis ; est igitur ultimus se sinis hominis ipsa Dei eognitio, , .
13. Deum non esse humanae beatitudinis objectum arguunt in primis , ex eo quod sit ens infinitum , et animi saeuitales Mnitae ; proinde nullam ad ipsum proportionem habentes, secus
velut prineipia seu notiones quas ibidem supponit S. Doelori ' eo ἰ-tionem per id prefiei. quod cognoscibile constitu lue in intellectu per sui
sit nili ludinem. a . perseetius esse actu cognoscere quam solum in habitu vel poletilia. Si diversa entium genera diversimode partit: li,nre divitiam iii talem . Eideinque assimilati polissi ne per activitatem illorum. t Eiusdem cap. 25. libr. 5. eontra Gent. ua Adverte. S. Thoinam non intelligere hie causam efficientem. esse enim universale ea non eget, sed Drmalem vel quasi exemplarem. Vide de hoc . at vacat, Metvhysicam et praeserti in OMOlog. via. 15.16. 17. etc. et Psycholog. caP. S. artic. u. D.
25쪽
spoeifiearentur ab obji elo, et mutarent naturam. Confirmatur
Γ', quia Deus est si hi objeelum suae beatitudinis; non foret itaque diserimen insini tu in inter obieelum beatitudinis substantiae increatae et erealae. 2', quia illii cum lite beatitudinem appetunt,
deberent appetere bonum infinitum , quod salsum est in his qui beatitudinem in improprio objecto reponunt. 3', quia eum stipei naturalis quoque beatitudinis obieetum, ut fides doret, sit Deus, nullum haberetur diserimen inter utramque beatitudinem. Respondetur distinguendo. Inter saeuitates animi et infinitum
obieetum nulla quidem habetur proportio naturae non autem ha Bitudinis , quae sita est , ut in fundamento monuimus , in eo quod liuino ad Dei imaginem eonditus habeat saeuitales tendentes in omne verum ac bunum, quale ens s revera cognoscibilet est tantum Deus, cui proinde cognoscendo et amando, licet in se ac subjectrue dieantur finitae pares sunt. Haee sane habitudianis proportio postulat assiqua m proportionem entitatis, quatenus initieet non debet esse fundata in nil illo , vel in ente irrationali ; at non omnimodam nisi in easu quo facultates deberent attingere obieetum adaequale, vel modo ejusdem naturae respondenti. Adest itaque inter infinitum objectum et finitas animae s cultates sussciens ex utraque parte proportio, ut Milicet modo 'nito valeat attingi infinitum objectum , quod propter plenitudinem suae realitatis quamvis simplieissimae, etiam ex parte esteognoscibile. Unde ut evidens est, nee saeuitales animi fieri debent inlinitae , et mulare naturam praesertim quod diversitasol ecli dumtaxat extrinseee specificam saeuliatum disserentiam
Hi ne in primis colliges parvi esse ponderis paritatem, quae
desumeretur ab improportione inter objeela mere intelligibilia et sensitivam faculta levi ; quasi nempe sieul haec habet omnimodamini proportionem ad objecta mere intelligibilia et spiritualia attingetlila, ita et mens nostra sinita ea initem aut etiam majorem improportiunem haberet relate ad Deum objectum infinitum. Et sane Parilas nullatenus subsistit ; sae ullas namque sentiendi ex sui natura coarctatur ad unum determinatum et materiale Objectum , e. g. visus ad colores, intellectus vero et voluntas humana tendunt in omne verum ac bonum.
Deinde palei responsio ad 1 . Confrmalionem : etenim in Deo ipsa sua bonitas, est sibi ipsi infinitum beatitudinis obieetume entialiter, adaequate et compreiamive, quatenus h e m
26쪽
do , ut in metaphysica ill probari solet, se ipsum eo oseit et
amat, animus vero noster nisi per participationem, naturaliter et inadaequie potest attinget e Deum , eigo adest instillii in diserimen inter beatitudinem substantiae cremae et increatae ratione objecti formaliter considerati. Ad r. Confirmalionem dicimus etiam eos qui in salso sive improprio obieeto beatitudinem reponunt, implicite appetere bonum infinitum, quotiescumque alii piod bonum sub rationes nis simpliciter ultimi prosequuntur. Vide praeterea dicta Supe
Ad M'. Cons malionem conc. antec. nego conseq. II ipso quod homo sit naturaliter aplus et ordinatus ad cognoscem dum et amandum Doum, Deus est eliam naturale humanae lwa- illudinis objectum. Sed quia potest esse et revera est ordinatus homo, ut fides docet, ad sutiematuralem Dei asseculionem, quislatus excedit conditionem et vires humanae naturae in se coiis sideratae , ne luit pros reto homo attingere hune statum nisi per modum et adiumenta stipei naturalia; ergo utriusque liuatitudinis discrimen desumitur ex parte modi et adjumentorum. Urgent. Deus tantum naturaliter cognitus non expleret beatitudinis appellium ; qui enim ita dumtaxat cognosceret , a Pe teret ulterius cognoseere et amare eum modo persectiori ac supernaturali, ergo ele. Besp. Aego antec. et prob. Ilumanae beatitudinis obiectum explere delini rationalem hominis appetitum relate ad bona conditioni ae naturae appetentis proportionala et modo Propo tinnalo, eum haec laniiiiii efficaciter ac rationabiliter queant ii siderati. Jam vero in homine ad supernaturalem statum minime elevato desiderium sul Fematuraliter e ignoseendi ac amandi I uim foret irrationabile, et a lκ rsectast selieitalis statu alienum; ergo qui esset naturaliter lanium lina luς, tale desiderium non lial,eret, similiter ae sit pernaturaliter lieali non desiderant comprehendere Deum. Praeterea, qui Deo Dierellir naturali dumtaxat modo, vel cognosceret vel non, persi elioris Duilionis modum; si primum, cognosceret simul eam si hi indebitam esse , ideo lite non appe-iendam; si alterum, eam non appeteret, quia ignoti utilla cu-
i Theologiae tiaturai. cap. I. artic. . . Prop. I. n. 56. et PrOP. a. n. st . in nota P. u di'. s. in responsione ad i et 2 dissicinalein.
27쪽
rido. Porro in pomessione boni actu infiniti statuendiis est illi i-da in il lorininatus modus conditioni possidentis proportionaliis, eum sive naturaliter sive supernat tiraliter late obiectum possideatur, propter infinitalem suae realitatis, alia semper el alia pe Delior ejusdem possessio, ae si uilio concipi queat.14. Arguunt II'. Deus utpote ens spirituale ne piit lyrare sens tivam hominis saeuitatem; utpote Creator ac Dominus iaei Iuit aerea iura possideri: ergo ne luit esse humanae beatitudinis o ieelum. Reςp. Ad 1'' Suffieii ut beatitudinis objeelum valeat hominem redder laealtim seeundum saeuitates eas lper quas homo maxime assimilatur, et accedit ad summum bonum, quales pro- Delo sunt laculla les superiores I sensitiva autem facultas ad usum animalis vitae eoneessa, dirigit dum laxat hominem ad hona eo porea intellectualibus bunis inferiora , ipsique eum belluis communia ; haee itaque facultas velut munere suo lancta est, quando jam vitae animalis bonis usi sumus ; nee proinde per se existi, aut spectata ejus natura potest seri ut per eam homo suam beat illidinem assequatur. Ad 2' libenter eoncedimus Creatorem a creatura non pos
Se possideri possessione, ut aiunt, juridica et cloili, quae tribuitius de re possessa, pro libilo disponendi; similiter possessione Physica, quae iii quadam materiali per sensuum applicationem
occupatione sive apprehensione fila seret: minime vero de possessione illi idem pissica, sed intentio di quae per intellectus apprehen ionem et voluntatis prosecutionem seri potest; per hosnam ipte actus vitales animus vere, realiter , ae positive coniungitur Deo, eumque modo spirituali velut suum efficit, quod neutra ex parte repugnat; homo enim, ut loquitur S. Aug. iii seu tur Deo, non sicut corpore, uel sesso animus, aut sicut amico amicus, sed sicut tace oculus l2 . Cum autem huius-
i De eisi M. Dei libr. 8. cap. 8. a Paritas hare est sive similitinio non autem identitas. deseIi Itaque a verilale. allamen imbecillitati humanae mentis. ut a sensibilibus ad intelligibilia gradum faciat, plurimum commodum adserti oculus namquo
sero absque ulla sensibili ae molesta sui immutatione et assectione a tueannicitur . ea fruitur quin ullatenus consumere videatur. Similiter lux sing lis pro euiusque oculi capacitale se totam videtur communicare. quin tamen decrescat, etc. idqiae ad aensum verum est in utroque Sy iemale circa naturam lucis.
28쪽
modi aetus versen 'tir eirca luanum Objectise reale. non minusae operationes materiales, sunt post ivi , pliySiei ac reales, et non merae tantum animi ab traeliones, vel chimaerae. Et licet in praesenti humanae naturae eondi ione ac lus isti non exerantur sine aliqua molestia ac labore, tamen ex sui natura ad purissimam voluptatem eiendam sunt idonei, proindeque sublata pra sentis vitae conditione ad beati iidinem seu possessionem summi boni susti eientes. Urgent. Quaestionem de summo hono esse idealem , cum nee in ea eleris rerum generibus detur aliquid summum; secus, gubdit Voliair il eodem prorsus modo quaeri posset utrum detur summum ea erit leti m. Deinde, illud est unicuique summum bonum, quod maxime placet. Resp. ad 1 . Falsilas assertioni palet ex eo quod lite sul ponamus certissimam cognitionem existentiae Dei, qui ahq pie dubio est unicum, venim , ac summum hianum. In caeteris rerit in generibus, eum singiuae sint finitae in realitate, nulla eariim est absolute summa relatioe aulem summa in singulis generibus debet adesse ; nisi velis negare disserentiam secundum magis et minus; hine illud erit e. g. relatice summum caeruleum quod eaeteris ejusdem generis in in 'ensione hujusmodi coloris praestabit ; lieet serie et ipsum ab aliquo alio obieelo adhuc intensioris eoioris I si tamen existeret, et si nimia intensitas naturam coloris non mularet superari posset. Porro sicut con ideralis ri bus quibusvis sub ratione solius entitatis seu esse, necessario inser-lur dari absolute primam caumna vel summum eras, ita spectaris iisdem rebus sub ratione bonitiatis, legitime inserimus bonum
Ad r. illud esse summum bonum quod cuique maxime placet seeundum appetitum naturalem, stilo serimur in bonum ineommuni seu universale sub ratione persectae nostrae felicitatis, verum est; quia in hae proseeutione liberi non sumus, et natura Per se ei rea proprium nim sallitur objectum. Non est tamen idem dicendum si sermo sit de appetitu elicito iuxta quem Iiberi sumus, possumuς lite, licet per summum nefas ac specie lenus et tantum in praesenti vita, apprehendere aliquod bonum s- nilum tamquam nobis maxime placens in eo ille nostram rela mere felicitatem. Patet itaque aequivocalio assertiouis.
29쪽
15. Possessi: seu asseculis objecti laealitudinis eonstituit linati iudinein formalem , id est, illud per quod beatus est reveraaeetu tul altis. Palel namque nullam rem a nobis distine lam posse nos tu alos reddere, nisi nubis quodammodo applicetur et inlime uniatur. Unio haec cum Deo deliint nece sario disserre ab unione dependentiae et inlimae penetralionis, quae proficiscuntur a divina in rebus omnibus praesentia per operationem , et substantiam ; seeus status beatitudinis etiam resus inanimis convenire , et eum maxima etiam in selieitale sociari posset. Cum autem an mus sit subjectum in rinsece ac ivum et rationale, ejus unio eum beatitudinis objecto, speelato Praesertim Solo Ordine mere nia turali, lli non aliter debet nisi per ejusdem ae lus vitales simul lite rationales, sinitos sane atque conditioni ejus nati Tae respondentes, pruindeque subjeclive ac in se constituentes bonum aliquod e reatum sive finitum. Unde patet formalem bea- illudinem esse bonum creatiam et Mitiam quamvis semper o jectum seu Objectiva beati ludo remaneat bono increatum ac insuitin. Haud me Ialet in praesenti eonditione humanae naturae ad superna iuralem ordinem elevatae, neminem ad beatitudinem m re naturalem esse perventurum, cum fide divina certum sit Beatos in patria coelesti visuros esse immediate et qualis in se est
divinam essen iam, juxta illud Apustuli Ioannis l2 , oidebimus eum i Deum sicuti est, et illud aliud Pauli i3 , videmus nunc
per speculum in aenigmate tu uc autem facie ad faciem. Nunc cognosco ex Parte, tunc autem coguOscam sicut et Cognitus sum; ideoque superius de conceptu formalis beati ludinis naturalis, conditionale tantum sit nitis loculi. Porro ei rea
nicinius . spectulo praesertim ordine mere naturali . qiram vis enim elia iii supernalitialis beati tu lo uehumi alit,licati mi imo initi itiali, intrin-MCe .clivo et viventi. nillilo iiiiiiii, quia liaec sui erat vir es et acii vitalem valu- valern ejusdem animi. eius ae lus in hae alii, lica licitie . ut docent Theolosi. debent per aliquod sui iein alumile medium sublim Di sive elevari. et Epistol. I. cap. S. v. u. i. Corinthior. cap. IS. V. 12.
30쪽
ram lilo possunt in siili4, Milicet , in quibus nam rationalita liquo, irae ac iit ni R essenii aliter eonsistat, et ulmini post hanc tanti in
illam ob ineri queat: eaeterae quaestiones a Doctoribus agi latae sunt in stippositione ordinis dum laxat supernali iratis, ideoque li- miles nostrae provinciae exeedunt si . Factae animadversiones fuse sicienter de eminant sensum propositionis.
In perfecta cognitione, et fruitione summi boni, modo
proPOrtiouulo naturali conditioni huma niae naturae, sua est formalis beatitudo e quae tumen in Praesen ii D ta a nemine obtinetur. 16. Anteipia in primani propositionis partem evincamus anin advertemitim est , ires halu ri hac in re sententias ; prima in sola intellectus cognitione , altera in voluntatis amore, tertia in gaudio, hujus beatitudinis essentiam constituit ; nos statum bea- lilii linis complete, ei non solam objecti adeptionem spectantes, eum
Silaretio l2ὶ et Lessio l3ὶ aliisque, asserimus, omnes istos actus,
licet non eadem ratione, ad essentiam beatitudinis pertinere; i letleelus scilicet cognitionem principaliter, qualenus Per eam objeelum tu alitudinis sistitur animo inlime praesens, Sine qua Praesentia duo alia hal,eri absolute non possunt; voluntatis amori In et gaudium secundarie, qualenus sine his , quae per se fruitionem boni aequisiit constituunt eompleta beatitudo concispi nequeat. Ae primo quidem quod in aetilius seu operationibus rati nati talis nostrae generatim haee twali: iido sit leponenda palet ;quia laleg actus sunt maxime immaterialeς, et omnibus aliis pei sectiores, ipsamque rationali lati K vi latitalom eonstituentes sunt proprii hominis is talentis rationalis; intentionali summi boni pose Sessioni proportionales ; per eos homo maxime assi initatur Deo, timiliae velut suum essieit; quae omnia ad beatitudinis, humanae
Qiinles sunt. quomodo e. g. divitia Rubstantia et essentia so immediate viiletidam attiniabus praebeat: quid . sive quastiam nlias ros. viden da esse divinum. animus videbit sive cognoscet: an ollines ae lualiter sint Deluti visuri ι C. et Opera omnia Tom. 4. Disput. o. De stimmo Bono libr. u. cap. 5. et s.