장음표시 사용
541쪽
Drta verberit, ast olle plorassit par tes , puer divis parentum sacer esto. quam tamen aliter intelligunt JAc. R ae v A R D u s ad ia. Tab. Q δ. & Dionysii filius JAc. G o T u o F R E D u s tu Comni. ad i. iin. C. Th. de Inde lib. Et l,ne. lmpp. ad dictam legem regiam respexiste, mihi nequaquam, fit vero- simile, lex enim regia tantum de de Granio parente loquitur, secus ac leges, quas Impp. ob otulos habu ille videntur; Tentati forte posset. per Oges ii I-tellexisse Imperatores mores, quibus exemplo patronorum parentibus indultum fuit, liberos ingratos in servitutem, ut ita dicam, revocare; Quicquid
sit; illud constat, ex hac lege limitandum esse, quod generaliter dicitur in I. ult. de his qui sulit sui Des at str. A Inviti filii naturales vel emancipatiis non rediguntur in patriam potestatem. is Huc forte respexit quoque V P I A N u s in L i a. de Adora. de liberis naturalibus non sinae emphasii quadam dicens: A Qui liberatus est patria potestite, is postea in potestatem honeste r si verti non potest, nisi adoptione. si De libraffs, inquam, naturalibus; adoptivos enim in potestatem adoptantis, postquam semel ab ipso emancipati fuissent, ne quidem nova adoptione reverti potuisse constat ex L 3 . s. r.eod. Sed de iis, qui ex solemni emancipationis ritu fluunt, effectibus M
LAxus nunc se aperiret dArendi campus, si per singulos quoque emancipationis enectus, quos paseiae potestatis solutio produxit, operosius
ire iuberet: I. enim omnia jura, quorum praecipua tantum recensuimus Pari.
I. Pro T. S. S. Pr I i. patri jure potestatis in filiorum tum personas tum
bona competentia perimebantur; et . Quem antea pater tanquam suum heredem ex prudentum Interpretatione in testamento suo vel inllituere, vel exheredare tenebatur, eum, emancipatione facta, civili jure silentio praeterire
libere poterat pr. junct. s. 3. In i. de Exhra: lib. g. Ex Senatusconsulto, quod exstat in I. I. de essen. lib. libertum emancipato adsignare non licebat; utique non, si pater praeter emancipatum pauciores quam duos liberos in potestate haberet S. a. In I. de assign. lib. junct. 1 s. J. eod. g. Assignatio quoque ante emancipationem facta emancipatione sponte evanescebat L s. a. Ins. de affign. lib. Filius eorum, quae nemo nisi paterfam. per Leges poterat, Peragendorum, emancipatione facta, plenam nanciscebatur potestatem;
542쪽
l in et sibi acquirere pleno jure fa : De renis suis testimento disponere ; Lib
ris, si quos procreasset, tutorem dare; Eis pupillariter substituere, &, quae ejus generis sunt alia, libere poterat. c. Unitas personae, quae, durante se testate inter patrem & filium fingebatur, emancipatione sublata multos troducebat esseclus; Sic e. g. pacta & contractus iniit; actiones, quibus, ut verbis utar P A u L L i in I. i6. de Furt. antea natura rei impedimento erat, patrem inter & filium emancipatum exerceri poterant, quo relpiciens Q v I N L-TILI Arius Last. Orat. lib. XI. e. i. p. nI. yyy . non line emphasi dicit: . Inter patres etiam filiosque, cum bitet Teni siet ei Micipatio, litig. t tum scimus; si Sic donationes quoqu=, qti e . durante potet late , a patre in filium collatae nullae erant l. I. i. pro donato, post emancipationem celebrari inter iplos omnino fuit licitum Ob . r. Denique, ut verbo omnia compleclar, quae ex patria fluebant potet late, sua sponte per emancipationem cellare incipi tanti
S E D ne pagellarum, quas huic Dissertationis parti seposuerant , nume- iram nimium egrediar, haec digito tetigisse sustecerit; praesettim cum plura adhuc de praemio emancipationis ex bonis emancipati parenti emancipatori secundum Constantini M. & sequentium Imperatorum constitutiones praestando dicenda supersint; Unum tantum . actionem de peculio ex contractibus filiorumsun. in patres ipsorum peculiotenus competentem concernit, addo:
I a 3 Haec musa est , eur emancipatio in L F. F. I a par. 'it man. I t. bonorum quarendiarum benem rimis dieatur; Item cur in relictis filio lin. tam Eequens fuerit randitio: s a patre emavebatus si s Vix enim talo modo tellator olim impedire potuisse videtur, ne ex his, quae filiolam. reliquerat, aliquid ad patrem ejus perveniret; quin imo hic quoque effectus eausam dedit Edicto Praetoris, quous eollationis, quod in peraliaribus Prade rumdi codicis Tituri exponitura introductum est se vandae aequalitatis ergo inter liberos. Hine denique petenda est ratio in iis decisionis in I. it. dehon. libere. nta plenius declaratur .in L 3 .sbJ Noe essectu quo pacto in Fraudem legis Ese latae, ne quis plus s . ivera m deret, ingeniosa quadam improbitate abusus, eaque propis ter a Marco Popilio I.aenate cleeem millibus aeris tam natus fuerit C. Licinius Stolo . eolligi potest ex L I v t o Z. c. c. 3s. E. T. c. I . iuncto
543쪽
addo: Nimirum actio de peculio, potestatis patriae nexu per emancipationem Ibluto, filii creditoribus ipso & summo jure competere desinebat; Nec mirum . ipstim enim peculium per emancipationem tollebatur penitus, nam, ut eleganter UL pi AN us in L ile V. S. si Paterfamilias liber peculium is non potest habere. o Ita, iii quam, stricto jure; sed quid Praetor' Is, uti de reliquis actionibus emancipatione peremtis supra vidimus, ita & hic suas partes interposuit, edictoque promisit, se nihilominus intra annum ut lem actionem de peculio creditoribus concessurum. Vid l. i. J. Oumlit de de stet act ann. es Oa J. . Unde inter emancipationis effectus isoc quoque . referendum erit, actionem de peculio intriti annum utilem contra patrem emancipati dari, licet nullum amplius supersit peculium. Sed haec
Succi AT nunc proluxior tracta 'io de praemio ex bonis emancipati adventitiis pro emancipatione praestando: Scilicet antiquis temporibus pro beneficio emancipationis non tantum nullam patres accipiebant remunerationem, sed contra in ipsa emancipatione, donationis titulo quaedam in filios suos, mox Patres m. futuros. conferre jam tum moris erri, rum ut ita illi, quibus nihil plerumque tum temporis proprii erat. statim haberent, unde se ipsos commode exhibere possent; Donationum istiusmodi tanquam dudum usu receptarum non tantum meminit L IT. M. C. de Collat. sed prolixe etiam de illis, earumque solemnibus agit JAc. GOTHO PREDus in Comn. ad i. a. C. Th.
de Donation. quem vide, si lubet. Deinde Constantinus Magnus anno Christi sic. in L I. Et a. C Th. de bon. matera. Ob J -xit, ut ex iis, quae Iia X x x 3 beris
s a J Ηxe Ira desumta est ex V L P i a re t is,as. Ediatum . pariter ac Edictum , quo emamcipatis coni petentiae beneficium conressum litisse via dimus ; Unde ( uti & ex eo, quod PADLLus quoque in eodem libro go. ad Edictum utrumque exposuerit Edictum arie. Inscription m L q. ram eo, qm in M. pol. & I. a. si d. de Me. o. . es. haud improbabili forte conjectura quis
coniicere posset; in Edicto Perpetuo prius actumiuisse de eompetentiae hencteio emancipatis concedendo . deinceps vero hoc de iactione de peculio ii tra anniim initulgendo subiectum esse, ut ita creditoribus . quorum per prius illud parum favora-hilis facta erat eouditio, per Me aliquod taltem sulamen afferretur.( b J obiter moneo, ex his iu desumtam esse I.
544쪽
hetis a matre obvenerant, quorismqtie ususfructus ante emancipationem s a Jad patrem pertinebat, tertia pars patri in emancipationis prae natum & ben licii praestiti remunerationeni offerretur, idque cum plenissima alienandi potiss ate; hoc, ut putem, consilio, ne i. patres, si nullo commodo ex bonis liberorum maternis post emancipationem fruerentur, omnem beneficii gloriam proprio postponerent lucro, et . ut liberi, istius portionis alienatione patri per militi, eo magis anniterentur, ut pio sedulitatis ameelu mererentur a cinere eam, quam patribus dedissent, portionem. Vid. ali. l. 2. C. Th. de . Aon. Mitt.
II uc usque ergo tertia matredorum tantum bonorum pars a patre iue mancipationis piae natum accipiebatur, quod ipsum deinde ad alia quoque bona, quae sequentium imperatorum Conititutiones ad similitudinem male o norum honorum proprietate tenus liberis in potestate constit Mis addixerant, pro duetum fuit; An iisdem , quibus eorum proprietas liberis primum coim cedebatur , colistitutionibus, an vero aliis poli modum secutis, haud adeo in
proclivi videtur. Etenim Constitutiones Impp. Gratiani , Valentiniani &Theodosii, uti & Arcadii atque Honorii in L G. & I. q. C. Th. de hori. mae. ea quidem, quae de maternis bonis proprietate tenus liberis acquirendis sat
Xerati. c. de Isai. in qua tamen premit emancia pationis mentio in totum omissa est , haud dubie quia illud , quod in dictis codicis Theodos mi Legi-hus de eo dicebatur . a Iustiniano postixodiim filii mutatum. cons. r. c o N T iu s Iec . Subsee. L i. et '. n. r. Ita. t B a L D u i N u s de Legi-
his coit Iantim Lib. a. p. m. t a.
s x a Dire aut/-; Ipsa enim eman. cipatione ii sum fructum patri periisse conicere e gor ex dastiniani estistitutione in L c. s. p. c. de Eoa. D- ID. euius verba is Sie enim nee liberis,, cujuselinque sexus xliquid dominii auferetur iis Q patribus amplioris sistrisionis usu iam adsig- , nabitur, ,, nisi ita statuamus, idoneum sensum
non habent. eum utique, si & post emaneipationem ex lege Constantiniana patres omnium bon rum usum ructum retinuissent, ipsis a Iustinianoammoris patrimonii iasignatus non foret;. Maee tamen quo pacto tum eoncilientur eum ipsis Constantinianae letis verbis c quae tamen in codice Theodoliano non exstant) patri ad diem vitis usum rustii in in bonis materitis concedentis, non dum satis me perspicere fateor, nisi tarte ea adrasum . quo filius a patre emancipatus non est. restringere liceat, pariter ac Lex Romana, qtram patribus omnem in filios potestatem per omne et ita imisus de lisse Dio N. Η ALICA N. a. c. a . anirmat, necessario restringenda est.
545쪽
xerat Constantinus M. extenderunt ad ea , quae pater matris ac mater. quaeque avus matris aut avia nepotibus pronepotibusve donaverint, sive ab inteliato aut alterius cujuslibet tituli lanritate reliquerint; sed de praemio emancipationis ex iis, perinde ac ex bonis ni uternis, praeflando ne verbulum quidem adjiciunt; Ilinc vix a me impetro, ne poli has quoque Constitutiones ex solis honis maternis , ( non item ex caeteris adventitiis, quorum proprietas quoque patribus jam non acquirebatur amplius praemium pro emancipatione praellandum luisse existimem; idque eo magis, quia leges citiatae sunt leges novae & juris antiqui derogatoriae, quae proinde striciae interpretationis, nec ultra ea, quae expresse in iis traduntur, extendendae videntur; neque contrarium persuadet ANT. CONTI Us uae L. I. Subfre. Dcf. C. O. existimans, istius praemii mentionem, uti in L I. C. de bov. IIIat. ita & in L 2. C. eod. a Triboniano fuisse erasiam, nam, sicut diximus , neque Codex Theodosianus in ast l. q. de hon. mat. (quae plane eadem est cum stli. l. 2. C. Iust. eod. quamque Triboniani manu truncatam esth, nemo, ni fallor,
dixerit) ullius praemii ex illis bonis pro emancipatione praestandi meminit. Quicquid sit: illud conitare videtur . jam ante annum a nato Christo 26. a J , quo data fuit l. 3. C. de Bou. mat. Theodosio duodecimum & Valentiniano iterum Cois idem praemium de bonis quoque filiorum avitis & proavitis a patre retineri potuisse; etenim alZ L 3. C. de Bon. mat. jus illud . quod patribus emancipantibus jam autea in bonis filiorum paternae ac quilitioni exemtis competierat, ad avum emancipantem ac proavum extendisse , cuilibet,
opinor, ex dicta Constitutionis attenta lectione abunde manifellum fiet.
sa Ira malim subseriptionem Q. L remis tuere quam legere prout circumfertur in iis, quas vidi, codicis sui in inei editioni hus, ii. es Valentiniano eon go, Tum quod eadem haec lex cum eadem , quam dixi, subscriptione ad verbum fere reperitur in I. p. c. I h. DBon. mat. (quicquid etiam I a C. GO TMD- a E o u s ibidem in notis adscripserit rhae lix a codice I linia reo nimia forte s. si iii tione deceptus, eum videret, initium a I. I. p. c. n. eod. non exstare in ali. I. i. c. I i. &subscriptiones utriusque legis qtio lammodo Tamrim ) . tum etiam quod radein subscriptio subjecti sit aliis legibus undecim partim in The odosiatio. partim in Iustini meo Codiee. quac si ita gulas una cum hiae nostra prolixissimae orationis
valentinianeae partes constituisse, verosimilitet ad modum observat Idem G o T M o E d ut s in comm. ad au. I. p.
546쪽
Pos et hanc igitur Theodosii & Valentiniani Constitutionem bona non tantum materna, sed & ea, quae ab avo & proavo , avia & proavia mater. nis , libetis in potestate constitutis obvenerant , a patre vel avo proavo ve emancipante pro parte tertia in emancipationis praemium retineri potuerunt; Quin imo , biennio nondum elapso, ab iisdem Imperatoribus in I. a. C. de Boii. quae lib. hoc ipsum extentum videmus ad lucra quoque nuptialia conjugi a conjuge quocunque titulo collata ; Quia vero Lex ista Theodosiana de iis tantum honis, quae coibum a conjuge obvenerant, loquebatur, non pol rut non dubium videri, an sub conjugum appellatione in lege illa sponsus etiam&θsila continerentur Z Di vhoe enim leges in utramque partem proferri poterant, vid. B R I sso N I usiles . S. Iu Voce maritus & uxor. Nec pote rant tantum, sed re ipsa quoque cum , Leone & Anthemio Imperantibus, talis de facto quaestio incidisset, eas prolatas suillie legimus in L s. C. de Don. quae lib. ubi Impp. a Nepotiano Magittio militum Dalmatiae consulti legem Theodosianam aequitatis intuitu ita interpretantur, ut conjugum appellatione spissum quoque & sponsiun complectatur: Hinc ex eo tempore ambiguum non erat, quin, quae de lucris nuptialibus lex Theodosiana conitituerat . de
Iucris quoque spo factitis intelligenda essent, haud secus quam si ipsa lex de
iis etiam expreste fuisset locuta: simulque sequebatur, in praemium emancipationis. licet est. l. i. nominatim ejus non meminisset, tertiam tamen partem ex iis, quae sponsus sponsam & vice versa lucrari voluit , patri absque omni controversia ex Legis Theodosianae mente, nova Imperatorum late pretatione declarata . salvam fuisse, perinde ac si ipsa Theodosii lex ex his quoque memoratum praemium habere concestisset.
E et hactenus quidem de Legis Constantinianae per varias sequentium Imperatorum coialtitutiones exicniliane, quas omnes tandem cum ipsa lege mattice abrogavit Jultinianus; Is enim ( postquam in L ei. n. C. de Am. qu elib. illis . quae patribus non nisii usufructu tenus acquiruntur, quaeqtie intrahona materna, & materni generis, nuptialia atque sponsalitia lucra adhuc- dum sublitterant, annumerari justasset, quaecunque in potestate constitutus non ab ejus substantia, in custis potestate erat. sed ab aliis quibuscunque causis paganicis sibi acquivisset) in ali. l. c. S. a. coni lituit . ut par S emancipans
547쪽
cipans in posterum non tertia ex enumeratis emancipati bonis portione. sed dimidio uiust luctus eorum quali remunerationis gratia potiretur, ut ita res intactae apud filium remaueretit, pater ampliore summa frueretur, pro tertia dimidia potiturus. Vid. s. a. su. Iu . Inr quas pos . cuique acquir. Us que adeo autem hoc obtinere voluit Imperator, ut, licet in emancipatione parentes hoc minime sibi sei vaveritat . eo tamen beneficio perfrui omnimodo possint, modo non specialiter vel in emancipatione huic praenito renunciaverint, vel . donatione iacta, sese ab hujusmodi beneficio alienaverint ali L c.
duae huc usque de praemio emancipationis ex lege Constantini & sequentium imperatorum praeliando monuimus, ad ea duntaxat bona, quae filiisfamilias in sacris paternis adlauctam constitutis obvenerant, pertinenti Quid vero, si, emancipatione jam ficta, mater. avia, vel proavia, emancipati moriantur ' Hoc casu pater, avus, vel proavus emancipans usque ad Theodotii & Valentiniani tempora nihil omnino ex hereditate emancipato obveniente acquirebat; post ipsorum autem in l. y. C. Th. sive L 3. C. 's. de Bou. IIIui. constitutionem viriles ipsis inter emancipatos tribute sunt usus- fructus portiones, uti ex ipsius constitutionis lectione manifestius cognoscere licet: Illud vero dubium movit Interpretibus, utrum virilis haec ususfructus portio propter emancipationis beneficium , & reverentiam emancipatori debutam concedatur, an vero iii solatimn amissae uxoris, & ob veterem , quam . uxore viva, emancipator habuit, postestionem, & dominium in bonis uxoris 2 Prius cum aliis placet, tum etiam JAc. CL Jxcio ( interpretum, si quis alius , facile principi in Cornm. a I Tit. C. de Boii. Mat. Polterius
contra malunt S cIPIO GENTILIs de Boic Mat. C. q. p. 36. & - i s-s Nn Aci . tu Comm. ad L 3. C. de Dori. Mat. se Nam, verba sunt GEN-- T i L i s l. c. idem jus avo in ea lege tribuitur etiam ex nepotibus , quosis nunquam in potet tale habuit, imo ex iis quos in potestate habere non po-- tuit , id est, in nepotibus ex filio emancipato natis , post emancipatio-- nem . item ex filia natis ; - sed res tanti non est, ut operosinis in eam inquirere lubeat: Forte utraque ratio sano sensu accepta Imperatores movit; Priorem certe legi condendae causam quoque dedisse, ipsa all. lex. n. satis indicare videtur in verbis: QUONI III omiti commodo destituitvr pamens, neque retinet usis ructuis; Tota porro usi. I. g. unica illa, quam tantopere urget
548쪽
Scipio Gentilis, particula excepta, agit de casu, quo pater . avus vel prolisuus liberos, viva eorum matre , avia, vel proavia , emanciparunt, & quo proinde prior illa ratio locum invenire optime potuit ; lino haud improbabile fit, ipsam ii Iam particulam, quae controversiae ansam praebuisse videtur, eadem omnino ratione niti, nepotibus quippe & neptibus in patris matrisve, quem qualiave avus emancipaverat, locum succedentibus, & per consequens iisdem, quibus defuncti, oneribus obnoxiis: Ne dicam nunc, rationem a Gentili datam nec suis carere incommodis; Qiiid enim Z Nonne absurditatis accusandi forent Imperatores, cum nihil desunctae marito tribuunt, solis agnatis vel cognatis, si liberi non exstent, succedentibus J Forent haud dubie, cum hoc casu , si non major , certe eadem favoris erga maritum laret ratio Neque lusticit, cum eodem Scipione Gentili hunc calum . inter absurda &vilmirabutar nae l. 3. referre, ni, imperatores ablurditatis fine caula incu do
nos ipsos mire ablurdos ostendere malimus.
ATO UE haec quiclam de praemio emancipationis, aliisque emancipationum effectibus suffciant; Plura sorte addi potuissent , nisi brevitati studere praesentis temporis circumstantiae omnino postularenti
549쪽
me Ne dii via Amristanea, nec mirimonium inter fames V sorores Naturali juri rem nati V. Utrumque tamen rationssus Politicis merito quin prohibeatur, nulli dubitamus.
Manifesta inter I. s. s. de his qui dejec. Des Oud. V L S. I S. eod. --tinomia ut erutetur. pro ET legendum puto NEC, Militudine sotii eme dationem suaderate
Lectio libri Florentini in l. r. s. 3. de Serv. corrui V l. 6 . pr. de Di tiou. proba recta Didetur, secus ac Noo tius existinat Comni. ad tit. J. clecti T. corrupt. p. ath h. ad tit. st de se Ilam p. I. h. Tom. a. h.
VIII. Nulla inter 2 63. pr. pro socio, U I. 16. dere judic es pugna; ubi tamen
non utor conciliationibus molitii Accursium secuti. nec aliorum , quos citat in Comma iiij pro socio p. 38 s. h. Tom. a. v. omnibus quippe, ut videtur, Mi L
550쪽
GERL SCIJELTIMA DE EMANCIPATIONIBUT
tiam; Sin militis, mediocrem tantum prasure tenetur: Atque ita commodib fune conciliari putem S. s. sis. de locat coni I. cum L s. a. CommodL