장음표시 사용
471쪽
s i EXCERPT. DE PECCATORUM CONEESS.
' mala , bona cmittimus , id est opera virtutum &. vir utes
Idcirco etiam septennis injungitur poenitentia, quia sep tem modis fit rcmissio peccatorum, scilicet per baptismum, eleemos' nam , martyrium , coirectioncm fraternam , mutuam injuriarum condonationem, per lamenta pecca Orum, per i dignam eucharistiae sumptionem , per septiformem gratiam, quicquid in hujus vitae septenario committitur.
OD IN CASU NECESSITATIS RELAITANDVS
aest rigor Canonam pomitenti aliam. Sicut moderni physici temperant antiquarum violentiam rationis, L potionum, sic & nos plerumque antiquorum rigorem cano--hiis, vi nulIa pinni tentialium , quia non possumus su sit uere cenulam ς nonum illius temporis. quandoquidem corpora Ac merita defece-
erant fideles, quando recens erat corpus Christi: idcoque Zevalebant & volebant Mon patienter solum , sed ἐκ libenter Pro Christo custodire .vias duras. Tunc quidem robustiores ierant homines; εc idcirco in primis legum constitutionibus laveriori censura transgressores percelluntur , sicut Petrus Crga Ananiam. iUnde nonnulli .falluntur&. fallunt, qui nihil pax rum de jure vel Theologia didicerunt; sed magistram sibi decerunt opinionem suam dc semetipsos docuerunt , te quasi judicantes literis adliatrent antiquorum decretorum , quae . ni iqvata suntia & quae multa sunt in decretis I voms.
472쪽
DE SACRAMENTO POENITENTIAEC in meminit I. Morinus in lib. de Paenit.
u AM SIT N ECESSARIA POENITENTIA O quaenam es vera 'T OEnitentia longe positis necessaria est , ut appropin
L quent. Est enim, ut ait Hieronymus, secunda post nau: fragium tabula , quia si quis vestem innocentiae in baptis Li Mo .mo perceptam corrumpit, potest poenitenria reparare. PH naa tabula ost baptismus, ubi deponitur vetas homo,& im Iab z Iduitur novus. Secunda, est poenitentia, qua post lapsum re siugimus, dum vetustas reversa repellitur , & novitas perdi ias.' 'ra resumitur. Post' baptismum prolapsi per poenitentiam re novari valent . sed non per baptismum. Licet enim hominis epius paenitere , sed non baptizari. A, poenitentia caepit Ioannis praedicatio dicentis, Paenitentiam agite, appropi uaterum re Plam coelonum. Quod autem praeco docuit, idem postea veritas praedicavit, cxordium sermonis sumens a poenitentia. Poenitentia dicitur puniendo , qua quis punit illicita. quae comi nisi t. poenitentiae virtus a timore concipitur. Un de Isaias dicit: a timore tuo, DomIne com tmin, o peperimus Ai tofi tum salutis. Est autena poenitentia , ut ait Ambrosius, malae praeterita plangere, & plangenda iterum non committeret. ιtem Gregorius: poenitere est' anteacta peccata deflere, 'ragesimae
V Sie III oris Hispalensis lib. a. de ossis is Eectis Ur alii rerentiares. δ' in ed rectius sane eum/logiam paenitentia Patres antiqvi exponunt. Tertuli. ξ npi. Ji, lib. h. conrra Marcionem cap. 19. Nam & in Graeco mno poenitentiae nomen nori ex delicti consessione, sed ex animi deinutatione compositum ' '' est. Lamintims l. 6. instit. cap. 1 . Graeci melius 3c significantius μι--ν. ω dicunt , quam nos possumus rcspiscintiam Icere.
473쪽
flenda non committere. Nam qui sic alia deplorat, ut alia iterum committat, adhuc poenitentiam agere aut ignorat aut dissimulat. Canis reversus ad vomitum, &poenitens ad peccatum. Multi lacrymas indesinenter fundunt, & peccare non desinunt. Quosdam accipere lacrymas ad p Cnitentiam cerno & affectum poenitentiae non habere, quia inconstantia mentis, nunc recordatione peccati lacrymas fun. dit, &. revivescente usu ea quae fleverat iterando coinmitiatit. Isaias de peccatoribus dicit. Laomini munda estore. Lavatur & non est mundus, qui plangit quae gessit, nec de .serit, & post lacrymas ea quae defleverit repetit. item Au. gustinus : Inanis est poenitentia, quam sequens culpa coin-ν-- νήρ. quinat. Nihil prosunt lamenta, si repetantur peccata: Ni is hil valet veniam a malis poscere, & mala denuo iterare. Hinc Augustinus ait: cavendum est, ne quis existimet infan- ὰὐi .et criminλ , qualia qu, gunt regnum Dei nota possi
Laurentium debunt, quotidie perpetranda, dc cleemosynis quotidie rediis menda. In melius est enim vita mutanda. Per eleemosynas peccatis praeteritis propitiandus est Dominus, non ad hoc emendiis quodammodo, ut ea liceat semper impune commit tere. Nemini enim dedit laxamentum peccandi, cis mise- o . chrys. rando deleat peccata. Item Ioannes Chrysostomus : Talis
iis ori 'i ja est, mihi crede , ratis erga homines pietas Dei;nunquam sper- nit poenitentiam si ei simpliciter de sincere offeratur. Etiamsi ad suminum quis pervcniat malorum, S inde velit reverti ad virtutis xiam , suscipit libenter, amplectitur, facit Omnia, quatenus ad priorem revocet statum quandoque praestantius de eminentius. Etiamsi nan oportuerit quis explere omnem satisfaciendi ordinem, quantulamcunque ramen & quamlibet brevi tempore gestam non respuit poenitentiam suscipit etiam ipsam quamvis exiguae conversionis praedictae mercedem. Quidam vero sunt, qui inter flagella duriores fiunt, ut Pha rao, praesentibus aeterna consecuturi ut lcmporale suppliciumst eis aeternae pcenae initium. Unde Augustinus: ignis succensus est in furore meo. de ardebit usque ad inferni novissima, id est .hὶc incip1et & ardebit usque ad cxtremam damnatIΟΔ-- nem. Hoc contra illos qui dicunt illud sciliceti non judicabit
Deus bis in idipsuin, ad omnia poenitentve flagella pertinere
474쪽
uia quidam hic Ec flagellis emendantur, alii hic & in aeter ηἱ
num puniuntur. Quinque enim modis flagella contingunt, U- v. vel ut justis merita per patientiam augeantur , ut Iob r vel e. ι -- ad custodiam virtutum , ne superbia tentet, ut Paulor vel ad corrigenda peceata, ut Mariae tepear velati gloriam Dei, Ut coeco nato e vel ad inicium poena , ut Herodi h quatenus hie videatur, quid in inferno sequatur secundum illudi duaplici contritione contere eos. Estenim .satisfactio poeniten- νω γα. υ. tiae , ut ait Augustinus, peccatorum caulas excidere. nec stigia gestionibus earum aditus indulgere. Unde sane qui scelerate vivunt, nec curant talem vitam moresque corsigere , dc inter ipsa facinora sua eleemosynas ctequentare non cessant, frustra sibi blandiuntur, quia Dominus ait: Date eleemosFnam, oecce omnia manda siunt. Hoc enim quam late pateat, non intelligunt. Multa enim sunt genera eleemosynarum, quae cum iacimus, adjuvamur. Non Isim qui dat esurienti cibum,tienti. potum, d hujusmodi psed di qui dat veniam peceanai, eleemosynam dat. Et qui emendativerbere eum, in quem - potestiis datur, & coercet aliqua disciplina, vel orat ut ei peccatum dimittatur , eleemosynam dat, & qui misericordiam praestat. Multa enim bona praestantur invitis, quando eorum consulitur utilitati & non volimtati. Sed & ea major est qui .ex corde dimittimus. quod in nobis quisque peccavit. Minus..enim est erga eum esse benevolum, qui nihil mali tibi fecit. Illud multo gratius, ut tuum etiam inimicum diligas, & ei qui tibi malum vult, etsi potes semper facere bonum, velis faetasque quantam possis. Non enim dicenda est illa saris- factio peccati, qua quis agir pro uno. peccaro, dum perdurat
in altero ; quia nihil prodest jejunare, & orare, & alia botu
gae, nisi mena xevocetur a peccato. .
475쪽
MAGISTRI ROBERTI DE FLAMES BURE
Solemem poenitentiam non injunget aliquis nisi Episeoupus, vel aliquis alius auctoritate ejus, nisi in necessitate. Tunc enim ' laicus poterit eum reconcit Iare.
MOMITUM AD SACERDOT ES. Attende tibi sacerdos, quia quamplures subscriptae sunt
poenitentiar publicae vel solemnes. Τu autem pro occulto pe 8 - caro nunquam publicam vel solennem dabis poenitentiam. ιι -. alioquin pro poemrentia solennItatem prodes, vel publicabis poenitentis peccatum: quod est pessimum. Quando ergo pro peccato quod est occultum , publica vel solennis est et danda poenitentia, si publicum esset peccatum, detrahe poenitentim solennitatem , dc ipsam puram injunge poenitentiam. De Mieoriatam alio etiam de moneo , quod aliquem vix invenies, qui subscripta ἡ-tas , quia graves sunt & austerae, suscipier poenitentias. Ta T - igitur paulatim eas mitigabis o ut aliquam habeat poenitens poenitentiam. Nunquam eaim dummodo velit cessare 1 sis. peccatis, omnino sine poenitentia a re recedet aliquis: alioquin , quod absie, in desperationem eum detrudes dc dam
476쪽
EX CODICE MS. BIBLIOTHECAE REGIAE NAUA RR AE
FORMULARII POENITENTI A L I S.
interrogare debeatIIN primis debet iacerdos interrogare poenitentem ut in sciat, Paternoster , se με Maria , or Credo in Deum. Si nescit, faciat vel praecipiat instrui eum i & si nimis esset difficile, Crias in Deam praecipiat, vel addiscat Pater se Ais Maria. Doceat eum de farma consessonis. 5c doceat cum humiliter. Ex transverso ad pedes sacerdotis, s femina sit, sedeat; ex transverso . id est ,ex latere praecipue si sit juvenis: ita quod sacerdos non respiciat faciem in ea externam, & pro eloquio moveat ipsam ad confessione & compunctionem proponendo beneficia, quae contulit sibi Densa 6c praecipue pas conem Christi. Item quod non venit Deus propter justos, sed propter peccatores. item qubd qui bene poenitent, magis postea diliguntur a Domino: quod patet in Petro. &. Paulo , dc Magdalena, & multis aliis. Item quod studeat, εc non verecundetur, quia non homini sed Deo confitebitur , seu .confitetur , Sc quia melius est erubescere coram uno homine in praesenti, quam in die judicii coram Angelis, ic omnibus sanctis Dei,& daemonibus. Debet autem ostendere sacerdos, quantam virtutem habeat confessio. Item qu6d peccatum mortale est venenum morti serum, quod per confessionem est evomendum. Item qubd singula peccata. εc eorum circun- stantias confiteatur , & caveat ne verecundia diutius dividat confessionem, sed integrE confiteatur 3 quia si omnia peccata sua confiteretur, &unum scienter absconderet, nihil ei ves me confessio sua, nec posset absolvi : intelligas si essiet pecca-Diuitiaco by Corale
477쪽
tum retentum mortale &C. tamen quod in se est faciat, de poetastea Deus dimittet ei quoad poenam. Si vero non habeat tem, pus supradicta dicendi, o essent personam& solitae saepe con fiteri, saltem haec tria verba quae sequuntur dicere poenitentii non negligat sacerdos. Primum est quod si bene contritus, Ec de peccatis omnibus. Secundum est quod omnia κsngula peccata sua confiteatur, ut supra dictum est. Tertium est quod proponat M propositum, firmum habeat in corde deinceps non revertendi ad pristina peccata nec vel mortale equod hoc propositum habeat hoc dico, qui multi contrita tem dcdolore habent de suis peccatis praeteritis quae lacer
& ea confitentur voluntas tamen mala remanet in corde
unum , vel plura repetendi peccata, & si ita est, nihil valec sua consessio. Item quod vere poeniteat , do satissicere sit paratus. Unde ponat se poenitens in potestate&jadicio sacerdotis, udeo vIvente sit paratus omnia. iacere pro recipienda animae vita, quae faceret pro vitanda corporis morte, ec cum eodem desideris; licet parum sit, ut recuperet vitam infinitam, scilicet Deum. Si vero non vult confitcri, terrores futuri judicii poenae inferni terribit iter proponantur: alioquin, accumtorem proprium Deum habebit, conscientiam, Diabolum. peccata uia, dc etiam totum mundum, quia, uidicit scriptura: saer Pugnabic orbis etcrearum contra insensatos, id est peccatores. Si non modo se accusat,accusabit eum Deus. Caveat auia rem sacerdos ut doceat ne ipse poenitens dicat mon potest homo facere,quod non peccet,vel peccemus omnesi vel Diabolus fecit me peccare. Post hoc audita confessione, priusquam poenitens dicere illud voluerit interroget sacerdos ordinate Ecdisti ac si se tetigerit turpiter ita,quod polluerit se, & corruperit: sic quum euet cum viris, num esset mulier luxuriosa, quia imhoc peccaverunt multi,multaeque saepe didicerunt peccata mcere. Post tales interrogationes : quia ante nesciebant,dc quia omne peccatum mortale est transgressio mandati Dominici ideo primo contra Decalogum . id est, decem praecepta pec-cra, videndum est; ut melius simplex lacerdos peccata cognon
eat , ut melius ad poenitentiam reducat. Sacerdos enim teneritur scire, & alios docere decem Praecepta Decalogi , artici
478쪽
os fidei, duodecim sacramenta Ecclesiae. Item de septem criminalibus carnalibus. de spiritualibus, & de his quae quinque sensibus committuntur, ut sciant ignorantibus peccata d tegere , dc ad memoriam reducere. Quia de hoc sunt multi sacerdotes ignorantes, idcirco ad corum utilitatem in praesenti opusculo eis notandum est.
TERROGATIO DE DECEM F RAECEPTIS
D Icendum est primo de decem praeceptis Decalogi. Cir
ca primum quod est Non adorabιs Deos alienos , inquiraiatur , si bene credit in Deum, oc omnes articulos fidei: De hoc, tamen non expedit interrogare discretas personas & honestas.. Item si nunquam exercuerunt, vel exercere fecerunt sortilegia, id est, divinationes, incantationes, maleficia, vel feminas i incantare ad facinium ι δε si credit, quod aliquis facinari ponsi, ut aliqui credant, quia est contra fidem, etiamsi dicantur bona verba. Item si credit, quod feminae efficientur steriles. Item si credit, quod anima quandoque moritur casu destinato, ut aqua , vel alia morte naturali, vel quod sit ei praedestinatum, vel ordinatum, quia hoc est haereticum. Item faccre diem, vel sortes. Item si observet diem unam, plus quam aliam , ad seminandum, vel aliquid faciendum. Item si praerusciae alaa de causa. Item , quando videt lunam, si dicat aliquid di si credit, quod luna possit aliquid prodesse , vel obesse, tamen ad quaedam facit luna secundisin sui narinam, ut in scire dendo arbores,& quaedam alia. Item si observat auguria,.quando cantat Gallus vel Gallina in cero. Item quando corvus vel pica vel alia ovis. Item si fecit, vel fieri fecit, vel curavit quod aliquis faceret pedem in domo. Item in quo die iter arripit ad eundum ad aliquem locum. Item si credit quod umbratici vadant, δc comedant: propter quod D aemones ita. homines decipient, quod se tranfigurcnt in hominum figuras, ει cetera mulin quae observantur. Sed quicunque qui talia obis servat consentat, Sc credit, sciat se fidem Christi & baptismi praevaricasse , & apostare , & paganum esse. & judicium Desectram gravissime incurrisse , dc damnarum esse , nisi per Ix
479쪽
sericordiam Dei postea reconcilietur. Hoc enim est sentenatia Augustini, & ranchorum aliorum. Item non debent servari dies Egiciaci ad minuendum sangvinem, vel aliquid facie dum. Item non .lum sunt haec in confessione quaerenda.& dicenda, sed potius in praedicarione. Ista sunt circa primum
Circa secundum praeceptum quod est, Non assumes nomen Dei in υanam. ouaerendum est, si perjuravit se, & s obediens Potenti, Consulipus , & justitiae, in eo quod praestitit jur mentum. item si fuerit in aliqua causa, vel habuerit quaestio nem, vel causam , vel si tu vit de calumnia, & quando intex rogabatur, si dicebat veritatem, Ec si ad quaestionem respondebat contrarium. Item ammonendi sunt Consules , ne saepe praecipiant .b juramento. Item si bene fecerint,&servave rmi. Item qualiter Bergarii; α Vinearii & alii tales juramen ta sua secerint . & si affuerint benna & pignora. It 3 6 confessus fuerit quis,quod fecit vel incurrit pessurium poenitens, interrogatus quando, & quoties: & sic fiat de omnibus pecca tis mortalibus. item si pronus sit ad jurandum per Deum, vel per sanctos, vel per Evangelium , vel aliquam creaturam: hqceamen non mortalia, sed gravia venialia. Item si juraverit in caute . indiscrete, vel fraudulenter , vel absque necessitates quia dicunt sapientes,quod talia juramenta sunt periuria. I tems juret contra Deum,uel charitarem proximi, ut si jurat quod non loquetur aricui fratri, vel quod non faceret bonum quod tenetur facere , vel quod faceret malum: & tale juramentum non est observaridum , sed debet agere poenitentiam qui hoe fecit. Item si fregit votum aliquod, vel nimis tardaverit illud
adimplere&c. sol vendo quod compleat illud. Item si sit proianus ad vovendum.
Conci a tertium, scilicet, Sabbata sanctifices. Quaerendum est, si festa & Dominicas observaverit: si fecit a siqua opera malai si etiam male dispoisit tempus suum ad ludos, circa sipectacula, vel tabernas: s in solemnitatibus se abstinuerit ab V P. z uxore sua, vel alia muliere, vel aliquid opus simile fecit. vel --τ- - ivit id ducen/as coreas, & maximein Ecclesiis, & devote
sicut quidam qui faciunt vigilias in festis in quibusdam p
480쪽
Quartum est a Honora paιrem o matrem se. Item hia quae- atur, si patrem & matrem percussit: factis vel verbis ad iram provocavit :& si eis in necessitatibus subvenit :& si eos in ali quo derisiti Si si patri spirituali scilicet sacerdoti detraxit : Mad Ecclesiam insolennssius non bene ivit, vel ad mortuos sepeliendos. Quintum est et Non occides. Quaeratur, si propria manu o cidit , vel consulit Occidere . vel ad hoc consilium dedit. Items vidit aliquem in articulo mortis , vel fame, vel alio modo deperire t & eum pro posse suo non adjuvit, vel conceptum mulieris perdidit, vel occidi docuit, vel aliquo modo fecit, qu bd non conciperet : quia mulieres habentes plures filios quam vellent non reddunt debitum . sed demendunt se a maiarito, vel faciunt pejus, quia postquam ipsis usi fuerint suragunt, veI se aliter movent. Unde caute quaeratur ab eis, si faciunt aliquid, quod non concipiant: sive hoe ante carnalem commixtionem k sive postea : vel si superbiberit potionem herbarum, vel alterius rei propter uiam causiam. Item interroget. si aliquem hominem serro , baculo , vel manibus odio vel vindicta o Irem si inguerra porrexit lapides quibus aliquem occiderit. Item si habeat aliquem odio, vel si non aliquis cui non loquatur , & si non vult loqui, inducatur ad hoc , si fieri potest: si ad hoc induci non potest, quaeratur si ille,cui non vult loqui . secit sibi injuriam ,&'miniis
scit cubpa, & tanta potest esse injuria vel contumelia sibi ab eo facta, quam absolvendus est , etiamsi non vult suo mimico loqui , d si aliter esici injuria, & nolet si br loqui, non debet absolvi , nisi loquatur inimico. Sed dicito quid vult ignoscere , 5c dolet, qu6d non potest eum amare. Si, dolet de hac mala voluntate . sic potest absolvi. Sed tape contingit , quod homo vel semina non vult parcere . re tunc dicen dum est, nonne vis tu , qu bd Deus parcat tibi γ Pius ofRndisti Deum in centupIO,. quam aliquis te offenderiri & tibi petis peccata a Deo remitti Tu non potes aliquid habere quod tibi plus vadeat ad remi tenda peccatae, quam si parcis inimico. Unde Dominus dicit: Dimisse , es Dominara dimittet vobis pia in cae es.& illis qui non parcunt dicitur in E vangelio : si a sentiae homχυό- peccata Uestra, nec parer meu .Hmi Disitirco by Corale