장음표시 사용
481쪽
ssi EXCERPΤ DE PECCATORUM CONFEss.
, ut vobis, qm in eoelis es; dc alia multa possunt dici de hac mate. m. Item quaeratur ab eo , si aliquem induxit ad peccandum. , vel male faciendum, dc consilium dederit. Item quaeratur
ab eo , si durus est ad remittendum, si viderit suum jumen. tum necari in aqua, vel in aqua mori , si juvaret, si posset i& si fame periret si daret ei panem: si dixerit, quod nullomodo faceret, non est absolvendus. Si vero dixerit, quod siς
faceret absolvatur, & dimittatur sine poenitentia. Sextum. Non moechabens. Quaeratur cum quot mulieribus
peccaverit, ec cum quibus hoc est factum i si erant maritarie, vel virgines. vel viduae, vel consanguineae, vel assines, vel uoties eas cognovit, si meretrices, si fuit inde scandalum, fuit occuleum , ve, manifestum peccatum. Item si cognovit aliquam inordinate, praecipue uxorem , quia cum illa ponset mortaliter peccare, si semper peccat lc inordinath agieςum ea, vel si aliquo modo eam cognovit, vel quemadmodum vir cum femina debet esse; si aliter, peccat gravissimh.& non debet ei mulier obedire. Item si eam cognovit, quum haberet menstruum, id est fluxum sanguinem. Item si in partu & puerperio, illud est mortale i lc non peccat tamen mu- v. NωM ,d lier, si reddit debitum , dum tamen faciat invite. Item si tur-Eu. I Moab. piter membrum suum tetigerit ita, quod se corruperit vel
k polluerit, id est semen effuderit. Item si in solemnitatibus jejuniis non servaverit castitatem. Item si mulierem tetigerit turpiter secum ludendo, vel osculando, "ies hoe fecit. Item n aliquam videndo desideraverit, quoniam si homo mulierem desiderat ita, quod si habere posset, eam pro Deo non dimitteret, & consentit, licet non tangat peccat mortaliter. Item si dederit consilium vel auxilium . quod aliquis peccet
cum aliqua. Item si promisit alicui vel contraxit matrimonium mulier vivo vir' suo, quia multae crediderunt essem -- trimonio , quae potius sunt in adulterio.
Septimum, Nim furabem. Quaerendum est, si per se fecit furtum, vel per aliam personam, aut si consuluit , vel co cessit , seu partem habuit , comedendo, vel bibendo de fur-xo, de praeda , vel rapina. Item si fructibus vinearum , ve, olivarum damnum fecerit. vel in aliqua guerra. Item si inciaiat arborea ligna sectendo, vel alia de causa. Item si gallu
482쪽
xias, aut pullos, vel alias bestias furatus fuit, vel percussit vel bestiis aliquod damnum fecit. Item si solvit mercedemit lis, qui sibi servierunt. Item si fideliter laboravit, sicut sitasset opus suum proprium. Item si incendit Ecclesiam, vel
domum in exercitu, vel alio modo. Item si restituit quod in venit. Item si mercedem mercenariis lvere tardaverit. Item si scienter emerit rem furtivam, vel quae esseτ de rapina, vel de furto vel si recepit in custodiam suam fures, aut raptores , vel si decimas non bene solverit, aut si eas retinuerit. item
quaeratur a muliere habente virum , si expendit bona domus absque mariti sui lieentia infideliter , quia quidquid habet uxor viri, non potest dari sine licentia viri. Octavum est, Fallium testimonium non dices. Quς rassi pro . aliquo falsum testimonium reddiderit, ic aliquis inde damnum habuerit, quia tunc tenetur illud damnum restituere. Item si dicat mendacium , de maxime volendo alium decipere. Item si derisit alios, vel dixerit verba scurrilia, vel moventia ad libidinem. Si seminaverit discordiam inter unum, dc alterum, & maxime inter conjuges: & maxime si blasphenia verit Deum, vel Sanctos: si aliquid promisit, quod non servaverit: si fecit proditionem , vel traditionem de alio loco ssi causa adulationis laudaverit aliquem de malo. quod secit ,& istud est maximum peccatum.
Circa nonum, Non concupisces rem proximi. Quaeras si conc pivit rem alienam, ut domos vel agros, vineas, aut aliaS res vicinorum s quia bene potest homo peccare mortaliter, si concupivit rem alienam , nisi justitia mediante, & secundum Deum. Decimum mandatum cst, non Moechaberis, id est, non d si ierabis uxorem proximi, non bovem , non asinum . nec
aliam quae sui sit, nisi justitia mediante i & sic habes de decem praeceptiS.
De septem peccatis mortalibus.
ΡRimo videndum est de superbia. Quod peccatum cum
difficultate cognoscitur, ut cum homo superbit de allia quo bono, quod credit in se, ut de nobilitate , forma , depulcritudine, divitus, vel de sinitate. Item cum Crcdit so m
483쪽
liorem quam sit, & alios contemniti & gratias quas a Deo
habet, se habere non cognoscit ab eo: ut quidam, qui omnia quae habent ex suo labore M industria credunt habere, M volunt vicinis His dominari. Secundum est invidia, quae est, cum quia gaudet de malo alieno , & de bono dolet. Bene quidem sanctus dixit: Invidia est dolor alienae felicitatis. Tec tium est ira. Quaeratur, si manus injecit in Clericos violes ter , id est, percussit, &. alium proximum vulneravit, aut ei contumeliam vel improperium dixit , & Nasphemavit seipsum: si patrem, & matrem , & animas ipsorum diabolo re. eommendavit. Item si maledixit alicui, & vcllet quoddam malum eveni ite eidem. Item si permanens est in odio , vel maliquo peccato mortali, recepit corpus Christi. Quartum est
acidia, quae est raedium alicrius boni, scilicet dii p licentia , vel chm displicet alicui ivisse vel officio Ecclesiastico, sive praedicationi interesse. Item si Clericus est negligens in ossi .cio suo: Item si horas eanoni eas praetermittat. Item si Latiacus est, quaeratur si bene venit ad Ecclesiam in festis i &si loquitur in Ecclesia cum aliis r vel non audit divinum ossi-eium libenter : vel non videt corpus Christi cum reverentia qua decet. Item si bene complevit poenitentias a facerdote
sibi injumstas. Quintum est avaritia i & supra dictum est de
rapina de furto. Hic quaercndum est de usura : si habuerit terram sub pignore , & fructus non recipir pro sol utione. Item si dat ad medium, vel ad tertium pecuniam I dc hoc sine par te damni. Sed aliter peccatur per avaritiam. Unde quaeras s simoniam commilit, & si aliquid reeepit de exigendo alsis quod mysterium in Ecclesia sita. Item si mercator est, si pectacat in pondere, veI in starera , vel inumero alios decipiendo.& si vendit malum pyo bono. Similiter quaerendum de ossicio cujusque, agricultorum , interrogare debet sacerdos deteriis , εc finibus terrarum , id est . si de aliena terra trahit ad suam & usurpat: & si non facit hoc, si dimittit propter timorem hominum. Item si bene reddit fisco provisionem . vel bladum de aliena terra, quam colit ἔc laborat. Item si se Consul, si bene lacit justitiam &c. Alia potest videre discretus sacerdos, scut scit melius mores eorum inter quos mo-
ratur. Item si subvenit pauperibu , dc compatiatur eis , vel Diqitigod by Corale
484쪽
si exasperat eos, quando petunt cleemosynas, & dixerit cis malum:& si hospitatur eos. Item si vadit ad sepeliendum pauperes, quia ad divites bene vadit. Sextum est Gula i&oebet quaeri, si inebriatus est in tabernis di & s quod ebrietas possit esse peccatum mortale homo bene cognoscit, dc scit se cadere in id quod facit inebriari, M saepe facit, peccat mortaliter. Item si jejunia quadragesimae , quatuor tem
porum, & vigilias indicias ab Ecclesia bene jejunavit i alioquin, si potuit, & non fecit, peccat graviter. & facit contra praeceptum Ecclesiae, quod est in vigiliis quatuor temporum , & quadra sesimae , si vinum bibit, quando jejunat, ante prandium, solvit jejunium t aquam veris bene potest bibere. Septimum est Luxuria r quia superius dictum in illo
mandato : Non moechaberis, Ideo de paucis quaeratur. Sed potest quaeri, qua aetate incoepit i si multas concupivit: si ad coreas ivit ut mulieres videret: si personam aliquam infamavitis tetigit aliquam impudice, vel inhoneste. INTERROGATIO.
ITem interrogetur de peccatis cordisi si vindicare sede ali
quo voluit, si delectatus fuit in cogitationibus immundis αluxuriosis , si peccatum reduxit ad memoriam, de quo non dolet. Item de pollutione nocturrui, quae non est peccatum, Misi in his casibus, scilicet ex turpi & praecedente cogitatione ut si desiderasti in die mulierem. Item ex illusione diabolica,& infirmitate. Item interrogetur de bonis omissis , id est, de bonis quae potuit facere, & debuit, ic non fecit. Item si tempus suum perdidit. Item si tempus suum perdidit , &maximE tempus festorum ; quod debet bene expendere, magis enim peccat quam in aliis diebus. Item quali rinjunctam poenitentiam servavit, & qualiter opera nunc fecit. Item in fine subjungat sacerdos i Multa tradidisti oblivioni . de quibus debes generaliter confiteri. Sed tu debes de omnibus
poenitere, & dolere, cum proposito & voluntate confiteri, si ueris memor eorum. Sed propone firmiter nunquam rediis re ad aliquod peccatum mortale. Caveat sacerdos inter alia.
quando audit confessiones, quod non quaerat, antequam du
485쪽
316 EXCERPT. DE PECCATORUM CONpEss.
xerit confitens quod recordatur; εc eum audit, non debet arguere, sed confortare poenitentem , qudd secure confiteatur. Sed audita confessione tunc dcbet ostcndere, quantum gravia sunt peccata quae commisit, de dicere quod de quolibet peccato mortali debet imponi poenitentia septenis , id est , septem annorum.
debet a sacerdote. SAcerdos sit cautus in poenitentiis injungendis, consideram do statum personae , dignitatem, paupertatem , debilitatem, consuetudinem, lacrymas, Ec devotionem. Superbis i jungat humilitatem, de orationem : invidis charitatem, a v xis largitatem . iracundis patientiam , Fc benignitatem: gulosis de luxuriosis amictiones, & macerationes, ut pote vigilias , peregrinationes . Ec jejunia. Qui autem Deum ossendit, dicat orationes , eleemost nas ec opera misericordiae faciat , dc peccata praeterita plangar, dc plangendo iterum non omittat. Noe centum annis laboravit arcam fabrican do , ut mortem evaderet temporalem , vel aeternam. Sit tibi licenitentia lectus durus, tenuis somnus εe brevis, cinis & ci-icium. Satisfacere consistit in tribus, scilicet oratione, jejunio, &eleemosyna. Eleemosyna consistit in cordis contri tione , proximi compassione, re in manuali largitione. Carnis autona maceratio consistit in quatuor , in oratione, jejuniis , vigiliis, de flagellis, id est, disciplinis , scilicet quando percutit corrigiam qui est nudus vel nuda xx. vel xxx. vicibus pliis vel minus, prout qualitas eriegerit peccati. Item faciat genuflexiones. Item porter cordam cinctam circa suas carnes: hoc & solet imponi mulieribus , vel portet vestem Eneam circa carncs, Ec cum ista veste jaceat maxime in qua dragesima, pane ec aqua jejunee. Caveat sacerdos, ne injungat peregrinationem mulieri juveni, Nota quia perieulum esto Iicininiungat mulieribus Orationes plares, quam viris. Diqitigod by COOste
486쪽
V Idendum est quid operantur illae claves, quas Dominus concessit sacerdotibus t utrum ergo claves in hoc sunt scientia discernendi inter peccatum, & potestatem litandi& solvendi. Sed chm multi sint sacerdotes, qui non abent istam clavem scientiae, non habentes, quid erit quomodo poterunt absolvere Respondeo, quod non est illa unica clavis secundum veritatem. Quae quidem potestas sive jurisdictio dicitur, tamcn pluraliter claves propter pluresessicit, quae sunt ligare, & solvere, & aperire i &. ideo dicitur quod scientia est clavis, quae necessaria est potestatem haben ii , sicut lucerna in tenebris i & his praelatis dicendum est propite, quis d solus Deus dimittit peccata, dc debitum arterianae poenae. Sed potest quaeri, quando sacerdotibus dicitur.
Guorum remseritis peccata, nemιttuntur oc. Habent potestatem , & peccata dimittunt, id est , poenam corporalem, in quam commutatur aeterna, laxant ex clavium potestate.
OMODO SACERDOTES TIGARE POSSUNT absolvere. P Rimo ligant, id est, ostendunt aliquem ligatum & Q.
lutum. Unde Dominus per se leprolos restituit sanitati sucinde ad sacerdotes misit , quorum judicio ostenduntur mundati. Item primis Lagarum suscitavit e deinde mandavit duci pulis solvere suscitatum. Sccundus modus est ligandi, cum satisfactionem poenitentiae confitentibus imponunt, vel solvendo de ea aliquid. Tertius modus ligandi est, qui fit per excommunieationem &c. Et post miata alia de Sacram/ntis, Omnis quaestionibus, in ine ista leguntur
Explieit Formulariam Paenitentiale.
487쪽
31t EXCERPT DE PECCATORUM e NFEss.
EX LIBRO M s. BIBL. VICTOR INAE.cOVS TITULUS SIC I NS C RI B IT V R. INCIPIT LIB. QUI CORRECTOR VOCATUR, ET MEDICUsi
qui eorrecta gnes corporum , ct ammarum medecinas continet.
commissam tempore 'nimiunis admonere, o instruere debet.
ΡResbyteri admonere debent plebem sibi subjectam , ut
omnis qui sentit se mortifero peccati vulnere sauciatum, cum omni festinatione recurrat ad vivificatricem matrem Ecclesian iubi quod male commisit cum omni humilitate M contritione cordis simplicitςr confessus . suscipiat remedia poenitentiat secundum modum canonicis auctoritatibus praefixum : &. quidquid ei a sacerdote fuerit injunctum, ac si ab ipso omnipotentis Dei ore esset prolatum, ita diligenter intendat ,& cautissime observet. yPISCOPI , PRESBYTERI VITI RECIPI VAR confessianes, humiliarest debent,incum retinua , se tu , lacuis misique orare non solam pro suis delictis, sid es pno fratris cisse
Cum ergo venerit aliquis ad sacerdotem confiteri ei peccata sua, mandet ei sacerdos, ut expectet mossicum donec intret Ecclesiam vel cubiculum ad oranoηem: dicat autem hanc orationem ad pa nitentiam venientibas.
ORATIO. Domine Deus omnipotens, propitius esto mihi peccatori, ut condigne tibi valeam gratias agere, qui me indignum propter tuam misericordiam ministrimi secisti ossicii sacerdo talis , humilemque mediatorem constituόsti ad orandum & in tercedendum ad Dominum nostrum Jesum Christum filium tuum pro peccatis,& ad poenitentiam revertentibus. Id PsDihil irco by Corale
488쪽
Dominator Domine, qui omnes homines vis salvos fieri , &ad agnitionem veritatis venire, qui non vis mortem peccatorum , sed ut convertantur & vivant, suscipe orationem ineam, quam fundo an te conspectum divi nae clementiae tuae pro fa mulis & famulabus tuis, qui ad poenitentiam venerunt , utriles illis spiritum compunctionis, ut resipiscant a Diabo' i ta queis , a quibus astricti tenentur, &ad te per condignam satis factionem revertantur.
DA P OENITENT IA, ET CONFESSIO ME,
o reconciliatione , se interrogatione illorum, qui peccata sua confieri desiderunt,inoriane ad poenitentiam eis dandum. TUnc sacerdos blande , Iemterque interroget cuim pri naum de fide, qualiter credat dicens: Credis in Deum Patrem omnipotentem.& Filium, SI Spiritum Lanctum. Cre dis tres personas unum Deum este. Credis, quod in ista earne, in qua nunc es, resurgere habes in die judicii, & recipere sive Vbonum sive malum quod gessisti. Vis dimittere illis qui in te initri rati peccaverunt dic te Domino : Si non remiseruis hominibus per cuta eorum , non pater dimittet vobis pecciatu vestra. Postea re, quire ab co diligenter si incestuosus est, aut suo seniori infi- πλ' celis. Et si non vult incestum dimittere , non potes ei dare rino in ap. poenitentiam: Si autem vult , potes ei dare. His praemissio ,, . ' poenitentem sacerdos alIoqui a Tectuose debct his verbis: F a ter, nolierubescere peccata tua confiteri , nam & ego percator sum, & fortassis pejora, quam tu seceris habeo tacta. Spon te debemus fateri, quod nullo cogente commisimus. Si ver, scelcra nostra celaverimus, ab illo manifestabuntur , qui est accusator peccati &. incentor. Ipse enim nos instigar,. ut peccemus ; Ipse cum peccaverimus accusat. Si ergo in hac vita praeveniamus eum , & ipsi nostri sceleris accusatores simu ,ne quitias Diaboli nostri inimici e Tagimus ec accusatoris, Paulo reste qui ait 1 Si nosmetipsos judicAremus, non utique judicia re
Videns autem cum sacerdos verecundantem, rursum peris sequitur: Fortassis, Caatissime , non omnia quae gcssisti ad me moriam v uunL. Ego te interrogabo. Cave ne quid Diabo. Disilirco by Corale
489쪽
lo rudente celare praesumas, dc tunc per ordinem interro. Set , dcc. PoΤ maltas interrogationes sacerdotis responsiones paenitentis a praecedentibus piarum discrepantes sequitur haec oratio quam aerei ORATIO DEus indulgentiae , cujus nemo non indiget i memento famuli tui N. qui lubrica terreni corporis fragilitare mudatus est. Quaeso da veniam confitenti: parce 1upplici ut qui suis meritis accusatur, tua miseratione salvetur. Qui vi
Ex LIBRO POE NITENTIALI BIBL. VICTORINA .
AB his qui ad confessionem veniunt, quaerendum est: im primis de maxime a Laicis, unde sint : Si suo ordinarici confessi sunt i si de ejus licentia vel mandato veniunt, quia secundum responsionem suam potest eis consilium dari, vel poenitentia injungi. Quilibet Christianus duo habere debet in
confessione, fidem scilicet rectam, dc veram poenitentiam. Ad fidem pertinet, ut credat dc confiteatur articulos, qui in symbolo fidei exprimuntur, & credat omnia sacramenta Ecclesiae, hoc quod credit ec tenet Ecclesia , spem etiam habeat de vetania peccatorum . dc vita aeterna dummodo poenitcati charitatem autem habeat, ut Dominum diligat de proximum : erga nullum proximum odium habeat vel rancorcm, dimittat debitoribus suis, sicut vult sibi dimitti . Quatuor exiguntur a quolibet poenitente. dolor scilicet de praeteritis omnibus peccaris, quia uno mortali retento , Omnia retinentur : cautela de fututaris, ut scilicet velit ab omni peccato cavere mortali ; integra ac nuda confestio, ac si nunquam locutus fuisset facerdoti, cacquo navitat conse rem: denique poena, poenitentia scilicet
490쪽
gia iniuncta. Idem per alia verba Ioannes os aureum dicit inperfectione poenitentiae r quatuor observanda sunt , scilicet Compunctio cordis, propositum non relabendi, consesso oris,
satis actio operis. Compunctio nubis commendatur ibi: Scin-- aere corda vestria, o non vemmenta vestra, ait Dominus omnipotens. Propositum non relabendi nobis.commendatur , ubi
S. Augustinus dicit: Inanis est poenitentia , quam sequens culpa coinquinat , dc Iterum , Nihil prosent lamenta, si repli- Cantur peccata: nihil valet veniam a malo poscere , & mala denuo iterare. Item Gregoriusi Qui amissa plangit nec tamen desierit , poenae graviori se subjicit poenitentiae. Et ut ait Ambrosius , Mala praeterita plange , dc plangenda iterum
non committe. Item Gregorius: Poenitere est anteacta pec- Cata deflere, Ec flenda non committere. Nam qui sic alia deplora ut alia iterum committat adhuc poenitentiam agere aut ignorat, aut dissimulat. Poenitentia est virtus vel gratia, per quam commi ssa mala cum emendationis proposito plangimus.& odimus, dc plangenda ulterius committere nolumus t 'Dia sic poenitentia vera est in animo dolere, & odire vitia. Poeanitere enim est poenam tenere i ut semper puniat in se ulciscendo , quod commisit peccando. Confessio oris ibi commendatur , ubi dicitur: Iustus in principio accusator est sivi. Vere enim confitetur qui se accuset, qui execrando malum sibi imputat. Et ibit Ate coram illo corda vestra. Et iterum t Confitemini alterutrum peccata vestris , sec. Sarissectio a Ioanne praecipitur, ubi ait r Facite dignos fructus parmientiae, scilicet ut secundum qualitatem dc quantitatem culpae, sit quantitas dc qualitas poenae , quantitas poenae debet resp-siere quantitati culpπ.