장음표시 사용
111쪽
quorum in altero dolus & culpa levis, in altero etiam culpa levistima praestatur, ite coni sanitar , quasi utriusque ea dein essent praestationes, ut in d. l. I 3. S. Mit. de ριgn. act. I. centractiι . 23. deret. jur. Ad neque diligentia aut custodia culpae opposita seinpet ii nisi caediligentiam summam aut custodiam plenam , qualem praestat commodatarius, sed interdum inediam , ut culpae levi in non iaciendo ex ad. vereo respondeat, i. quod saepe. J s. s. si res. .
Iecas. eodemque 'modo eustodia aecipienda iud. l. I 3. g. titiι m. de pign. act. E. t. 19. C. de
pis r. Ut NN. Immo amnes t3. de pi n. a I. tenebras dimississe videtur V. Ger. Noodi. Probab. lib. i. ea . 4: ubi una terula & interpunctionibus leviter immutatus legit: M. t autem bis tae actiana o dolui ct enim; ar in eommdidaio veniι γ eustodia i ,
nemine praestantur, d. l. eantractur. II. da venjur. l. uise ortisvir. s. c. de pen. acia nisi cui pa aut mora casum Praecesserit, aut nomin 1tim
placuerit, casum quoque praestati: de qu0jain explicatum est sup. s. t.
Xposita in ptima species obligationum,
quae cum ex contraesulint . Lolt tamen consensu non conlistunt, illae nil tum νid quas consit tuendas praeter comen t Anem rem intervetiire ripor&t. Reliquae sunt ei videm peneris adhuc duae , quarum alteraeest yycibis, altera litteris ad contensum aece. dentibus cons i tu iure unde ille verborum, haec litterarum dicta'. De verborum obligatione prius agitur 1 atque in ea d plicanda &hie& proxili e- ἰ ucstes quinque tituli consumunt gr. Litteraruat obligatis brevius perstringitur, iis Q.Veibomni obligatio, si C o lib. t. sit. 9. cre d mus, duobus olim modis contrahebatur, aut interrogationb praecedente, eamque subsequente
rei q. tione , aut interrogatione non praecedente, urioque tantum loquente, aut Promittente : cuiusmodi duo psolari exempla, dictionem dotis, &juculandi mi libelli d operas & alia
patrono pra stalida . Velum in corPOre iuris i innitul .O tantummodo contrahi verborum oblitationem legimus, id in praecedit linterrogatio,&1 qu. tui congruens responsio, hoe tit. - νῆραι. . f. verbis. 7. de obi. O am I. obligamur. 2. s. t. e orit t. Neque alia causa huius obligationis in toro . hoc tractatu assignatur, quamnipulatio; quo nomine appellatur integra illa verborum conceptio, sitae interrogatione & responsione constat . Igitu i verborum obligatio eii ca, quae nascitur ex stipulatione. Stipula- explicat one g. nit. Dp. de ebl . VINN. Uerum quidem in iurg nostro unum occurrere contra num verbalium genus puta si putationem. Sed ideo negandum non erat suisse 'i Jura, imprimis dotis dictionem & iusiu: andum liberti. Hi contradius olim & eatissam Fabii isse videntur, verba puta solemnia , & cognoui Gs produxisse actiones, N. g. condictionem certi vel incerti ex dotis dictione, ex iureiurando &e. Sed quia omnia pacta dotalia valida hab*antur xempore Iuliiniani , hine de dotis diti ione nitiis in Pandectis exstate passus est Tribonianus. Immo ubi suid ex stit , ibi leges mutavit, vhlmi l 2s. ι. 4 . f. L. l. 4 εἴ s7. Ls . f. de dur. dotia I risiurandi a libertis praestiti passim in Pandecti, fit silentio; sta nec illud ta,
incn nunc sorte admodum frequens suit, quia
d .icer. ea Lythi N. Est autori μιμπ si 's t Intummogo obligans te ondentem. R Pompo- 3nio dc finit ut ver boviam conceptio, quibur is, qui interrogatur, daturum se rumve se, quod . terroratur est , respondet, t. s. g. l. hoe tit. V lim Iurisconsultus eo loso genus non expressit, quod nec semper necessarium; formasn tantii mseu disterenti alii posuit perinde enim hoc accipiendum in , quasi dixi sies, stipularis est eo n- tractus constans conceptione.verborum OE. Ueγbis titinuir In omnibus sere contractibus, sed excepta stipulatione ad substantiam ςontractus verba non pertinent. DeInde in caeteris contra. ctibus fui sciunt suaevἰs verba, nuda etiam &vulgaria ; lipulatio solemnia & certo modo eoΠ-eepta deὐderat . Ex quo recte plerique colligunt, stipulationem. esse contractum juiis civilis. Nam etsi verboruni usus omnium genti vii communis est, & cum fatione iuris genti in i
responsione cellis vcrbis concept s. Stipulatione lax contractum esse,.abunde Probavimus intro est contractus constans interrogatione: & optime eonv it, ut quis consensu vernis -
el aratri obligetur; tamen i simplicitate illiusiuiis alienus est, . adiuubstantiam alicuius actus
112쪽
DE VERA ORUM OBLIGATIONIBUS. 677
exigere certam eonceptamve verborum lingua nuncupandorum formulam e quod etiam Paulus non obscure innuit t. I. Ioeat. Deit item ι. si
Stipulationum usus iure civili maximus est rne quis putet, hanc speciem conventionis seu- sita induciam esse. Qiotiescumque en m, quod in multis causis est opus sine re ac litteris obligationem constitui volumus, necesse est ad obligandum promissorem stipulationem adhibere . Nimirum leges Romanae ex nuda conventione neminem obligari voluerunt, ne qIMlecumque promissam & sermo saepe inconsultus magis, quam ex voluntate proficiscens necessitate iuris promittentem ill staret , & litium quoque, ut opinor, praecidendarum causa r sed excogitata est eonventio certo modo& forma eonc pienda celebrandaque , quam deliberati animi certum signum esse voluerun I,& ex qua certo iure actio competeret; quam eonventionem stipulationem dixerunt. Itaque stipulationum usus non tantiam utilis est, v
ram etiam necessarius In s. eiultoribus constituendis, ins de fide jussi. obi gationibus novandis, I. I. I. r. de novat. interdum di inusinris, quas nobis praestari volumus , ut in striciis iudiciis, I. 3. c. de is vj. Sed & stipulationis vinculo caeterae quoque conventiones Ecobligationes firmantur. Quod videre est tum in pactionibus nudis r quae clan per se jure civili infitinae snt ad producendam actionem , stipulatione muniendae sunt , ι. divisionis. 4s.
inquit, stipulatio Myei debει , ut ex stipulatu
actιo ei post: tum etiam in contractibus iu-yis gentium et ex quibus licet actio jure civili competat, tamen his et am stipulatio utiliter accedit, ut & firmior sit obligatio, di certior
ratione p stationum, L 3. s. I . de as. empl. l. . g. uir. de Hur. l. quisquid. 99. de verb. obi. Denique omnium sere negotiorum novissima
parte subiici etiam stipulatio solet, I.Titia. 33 .
s. l. de verb. obl. I. . g quod fere. 42. de pact. Hinc fit, ut quae omnium oblisationum sunt communia , ea sub tis. de verb. sit. tamquam
in Pandem tractantur , & stipulationi attribuantur. Quod nonnulli tradiderunt, stipii lationem non esie contractuin, qui per se conmstat, sed alterius obligationis sive ei vilis sive naturalis aecessionem & sulei mentum , per t. s.
niter sic exprimunt, ut d erat , stipulationem non subsistere, quae causam nullam praecedentem habet, propter quam adhibita fit. Et rem. Nam eum stipulatio non habeat certam & des terminatam naturam, ut eontractus caeteri, sed ex variis causis , saepe etiam ex iniustis interponantur, merito requἰritur, ut, si eam valere volumus, de eausa , propter quam in erposita
sit, constet : quod ex eo Iolo intelligi non potest, quod quἰs simpliciter dicatur stipulanti
prona sisse. Enimverd in causa donatIonis, ut subsistat promistio, non est necesse antecedere alἰquid actum donationis, sed satis est, stipulatione Ipsa hoe agi, & promittentem votum liberalitatis habere, ι.hoe iure. 19. de donat. Illud tamen addendum, summo adhuc iure ex stipulatione sine causa nasci actionem, sed ineficacem eam reddi opposita doli mali exceptione , l. 2. g. I. de dol.mal. exe. l quis. 36. hoe t t. Glossi. &
summa Herbis obligatio contrahitur ex interrogatis ne ct responsione, cum quid dariseri die nobis stipulamur: ex qua duae proici
ta sit stipulatis, quam ex stipulatu, si iu-
certa sit: quae hoc nomine inde utitur, quod stipistum apud ueteres firmum appellabatur,
incerti ex stipulatu, ι.ε. densuri Caeterum generaliter & συσι.ῶe esam rem certam ex stipulatu petentes,' ex stἰpulatu agere dicuntur, I. 38. g.6. deverb. ebl. l. r. profoe. ι 28. de eant. empl. I. I . c. depac T.
Si ineerta sit 3 Exempla incertae st putation e
pete exi. 7s. deverb. Obl. Illa stipulatio incerta non est, Triticum, quod in illo horreo est, daret stolides t d. I. s. sae. t. Io. g. 4. ad Iιg. Falc. l. 7. g. . de eonti empr. Itaque non leviter hie
errat Theop. Quod si id, qtiod in obligationem deductum est, nullos certos fines habet, aut ad vilissimum deduci potest. st putatio inutilix est: veluti si landu sine demonstratione
promi ilus, i. o. g. . detur. dor. vinum, tritibeum sne designatione mensurae, I. st . e se l. s. pr. h. t. Thalel. ad I. r. c. de dor. prom. Harm. lib. q. tit. 8. g. 44. Stipulum apud veteres mirum J Hane nominis rationem reddit & Paul. s. sexu. 7. & probat doctissimus Salmas de Uur. e. 6. COMMENTARIUS. t Vrebo stipulatιdinis non interrogatιonem tantum , sed etiam restonsionem , O Ga ratum eo tractum sigmsicari . . 1 Etiam eum ex si pilatis agere dic/ , qu3 certum
ex βψμlatione petit: O quando ι erιί, udo β-usationem viliai 3 Si putationis vera originatro. Ex interrogatisne est' responsione i Verborum obligatio nascitur ex interrogatione & re
113쪽
bonsione, i. r. s. verbis. 7. l. obligamin. sa. i. i. de Obl. act. Nam duabus hisce partibus conat illa verborum conceptio , quae uno nomine
stipulatio a veteribus di ta est, I. s. g. r. hoeriti non proprietate verbi nam stipistari is dicitur, qui interrogat I alter promittere, I, ndere; interrogatio autem sine responsione inutilis est sed propter partium necessariam consequentiam , qua Polita una, altera quoque intelligitur: quod etiam in purisque aliis appellationibus usu venit, ut in emptione , locati O-ne, mandato, donatione, δἰ c. Graeci interpretis reddiderunt . Harum autem partium quaedam sunt communia, veluti ut & qui rogat S qui respondet , verbis id faciat, ut uterque alterum exaudiat: & intelligat quaedam responsionis propria, veluti , ut qui respondet, illico id saciat; ut respondeat cum venienter interrogationἰ Sed de his posteae cxplicatius. Diri feriri J His verb7s indicatur stipulat innum materia, nimirum non solum res in stipulationem dc duet, sed etiam lactat unde stipulationum quaedam in dando, quaedam in faciendo eonsistere dicuntur, l.2. pr. hoc tis.9.ult
Duae prosici eum in actiones J Iustinianux hoc pallinaec recte observat , ut ad notitiam cuili Gque contra eius & obligationis etiam adilones adiungat, quibus id , quod ex obligatione debetur, si sponte debitor non solvat, ab invito obtinere liceat P ter duas illas actiones, quas hie Iustinianus commemorat, quasque ait pro scisci ex stipulatione, datur Si condictio triticiaria: quippe quae si eausam excipῖas pecuniae
numerarae , seneralis est, i. Iia de cond. trιι te canictis emιJ Hac communem naturam habet cum ea, quae competit ex mutuo, caeterisque obligailonibus, ex quibus certum petitur, l. 9. t. si quis. 24. de rebiaer dia dixi plura sub tr. rit. praeced.
non intelligitur ea, quam certo interpositamelle constat, incerta, de qua ambigitur: led certa & incerta dicitur ratione rei in stipii lationem deductae, quae res si certa sit, id est, si appareat ex pronuntiatione, quid , quale , quantumque sit in stipulatione, si putatio diacitur certa e ubi autem hoc non apparet, incerta, Ilipulatshinem. 74. O l. seo. hoc iit., Ex stipulatu J Hoe verbum non significat causam generantem: nam &eon dictio certi ex stipulatione nascitur, quod hic expressuin est, Scres ipsa loquitur. Atque in genere etiam quῖ rem certam ex st pulatu debitam petit, recte&naturaliter dicitur ex stipulatu agere, I. interis . f. Frem. 6. hoe tit. L quod L 42. pro soc. ι. q. c. de pact. t. pradia. 18. de act. empl. sed denotat maceriam, Sc est nomen actionis specialis. Unde explicandum quod tradit Ulpiam
d. l. 2 . de reb. eredia tum , qui certum 'stipulatus est, ex stipestatu actioncm non habere ,
sedeondictione certi Id persequi debere, nἰm
rum non habere eum actionem, quae in sp eie & σεχνικωt ex stipulatu dieitur, 3e est actio ex stipulatu incerti, l. . pr. μν. VINM. Ita quidem usu invaluerat ut li eertum peteretur, actio voearetur condictio cerri r sin intertum, condictio ex stipulatu : sed quia contractus nominatus Producere soleat cognominem acti nem , satis adparet, actionem hanc d clam fui se ex stipulatu, non modo si incertum . verum etiam si certum petatur . Exemplum est in I.8 I.
g. 6. f. de M. O. l. 41. f. pro se. alibi ρ --. Nihil novi est, nomen generis uni speeiei
haerete. Non tam σιχνι- νει hic deprehendo, quam usum vulgi, quem penes arbitrium est Sc vis & norma loquendi. Quia priorem acti nem condictionem eerti vocabant pragmatici , hinc commune nomen alteri actioni relinquebant , eamque vocabant ex pipulatis . HAIN.
Si incerta sit J Sed inquis, an non ineurtit
do stipulationem vitiat ' Sane aliquando interest etiam, an res, quae in obligationem deducitur, nullos certos fines habeat, ut si quis fundum stipuletur non adjecto nomine, vinum aut triticum sine de lignatione mensurae, insulam aedifieari non dei nonstrato loco r an ea certis finibus natura circuit scripta sit, ut homo, equus , bos i illuc stipulatio non consistit, i.triticum. 9 . cum seq. ι ita stipialaru 3. I s. in tria hoc ritia hic contra , vid. Dp. 6. si gene
uuia stipulum apud veteres semiam. J Eamdem huius nominis rationem reddit & Paulus r. sent- 7. quam & D Hotomannus probat , dc vetissimam censet doctissimus Salmasius lib. de usur. e. 6. Uarm autem lib. 4. de lingua , euisere & Festus consentit, astite deducit. Stipem autem astipando dictam seribit, eo quod vete
res, caeri aere gravi uterentur, acceptum maiorem assium numerum , non in arca pone
bant, sed in aliqua cclla stipabant . Aliam huius verbi etymologῖam apud Isidorum lib. 3. e. 24. reperio, ubi j cribit, stὶpulati mem nomen invenisse a stiptita . Verrees enim, inquit,
quando sib/ promtuebant aliquad, βιριι iam tene res frangebam et quam terram jungentes, agno
sebant sponsiones suar et quod. unde sumpserit ,
Forte ἀ stiplie J Stipes est sustis validus terrae defixus , telle Festo . Durior autem videtur haec notatio , Sc salsam esse arguit syllabae quantitas, in uno brevis , in altero longae . D. Hotomannus legendum putat a πιώς, ut est, denso dc spistol. Sed nil ut muto, cum dc Theophilus legat inre σοῦ ς έχουt, a pνρ te
Probabisius est , stipulum dictum ex Graeco
114쪽
DE UERBORUM OBLIGATIONIBUS. 679
De verbis stipulationum. I. In hac olim talia verba tradita fuerarari; Spondes Spondeo. Promittis Promitto. Fidepromittis ξ Fidepromitto. Fi- dejubes Fidejubeo. Dabis Dabo. Facies Z Faciam . Utrum autem Latina an Graeca, vel qualibet alia lingua stipulatis concipiatur, nihil interest: sc licet se utemque Iripulantium inteluctum ejus linguae habeat: nec necesse est eadem lingua utrumque
ut se congruenter ad Interrogata
respondere. Quin etιam quo Graeci Latina lingua contrahere obliIatiovem possunt. Sed hae solemnia verba otim quidem in Uufuerunt: postea autem Leonina constitutio lata
est , quaesolemnitate verborum subLua sensum s consonantem intelliaλ m ab utraque parte fotam desiderat, quibuscumque tamdem verbis cxpressum est.
r. 'rum latina, an Iraeea J I. I. s. tili. Md. R he stipulatio usu facta est iuris sentium et quod de acceptilatione traditur, l. 3. g.ulιιm.
me solemnia verba J Que etIam directa , t. o. c. de contr. sti . civilia , di legitima, quibus opponuntur vulgaria, l. is. desidete. tib. COMMENTARIUS. quaenam adhue
1 Ad substantiam stipulationis
2 conlectar/a aliquot Ade deducta .
3 Vt alia lingua quam Latina pupularis fieri pos
Moribus hodierni, stipulationum o pactorum jura fere confundi . Omnon 'u'vis verba vim adstringendae obligationi, habuere, sed ea demum, quae 'femma erant & directa , atque a Iuriscon-lulti, in hanc rem concepta parataque e quod
vel ex lola desinitione stipulationis intelligere licet, quae est apud Pomponium l. s. g. I. hoerat. Et si autem scrupulosa haec verborum obtervatio a Leone pollea lublata est , i. Io. c. eod. illud tam ii ad rima que substantiam stipulationis adhuc requiritur, ut fiat utroque loquente, ac Proinde verba ex utraque parte interveniant, ut promittens respondeat comgruenter interrorationi, idque sine.notabili intervallo, Se animo ac proposito contrahendae verborum C bl gationis, t. r. pν 9. L mer. 83. g. i. t. contis, ι 3. I 37. hoc tit. ι T. g. quad fere. ιι. depact. Itaque inutus ad verborum obligationem non pertinet: sed neque su
dus, qui quamvis ipse loqui potest , alium
tamen loquentem audire nou potest, I. I. g. m. nitide l. Oaa. b. mutum. I. r . de Aurip. Praeterea S illud hine sequitur , stipula.
tionem inter absentes contrahi non posse, sed nec posse in scriptis , licet partes praesintesimi r quamvis secus sentiat Uvesembeeius . Utitur ille argum. l. ott1mam. I . c. hoetis. l. non figura 38. de Ob action. Uerom neu
tra id quod vult probat; sed illa hoc tantum,
praesiimptionem eue pro instrumento, in quia script uiri est, omnia solemniter esse acta , sit putationemque ricte iactam, I. sciendum. to. Meιptum. 36. . ..dae inui. stip. s. ult/m.1nsine sturaeomm. haec , non minus valere, quod litteris exprimitur, quam quod verbis nuncupatur . Sed sciendum in , lacie toties verum esse, quoties verba ad constitutionem actus ne- cellaria non sunt e quemadmodum e converso cum lcriptura ad essentiam rei requiritur, vel ba intervenisse non sufficit, i. eontract. ιν cde D. instrum. Porro etiam laine efficitur, nee eum obligari, qui sine verbis adnuit, i. r. I. 1.1 ac tri. ubi hoc quoque adjicitur, adnuenten. tantum nec naturaliter obligari r sed hoe referendum est ad rationem iuris civilis, quo iure propter delectum substantiae obligationis ne quidem pro naturaliter obligato habeatur, qui
adnuit tantum . Nam dubitandum non est , quinti quis interroganti terio adnuat , aut per litteras ulpondeat, is iure naturae obligetur. De congruentia anterrogationis S respontionis di- conus sub g. Fraterea. s. de inlat. βιρ. Postremo actus stipulantis S promittentis etiamnum con tinuus este debet, l.continuus. III. piam p. Merat. Caeterum non omne intervallum excluditur, sed longiusculum , ut verisimile sit, ad alia negotia discessum esse , ali mumque con
prolatras, ut hoc obiter moneam, mihi dubium non est, quin legendum sit Proeulas. His ira concurrent ibus stipulationem contractam esse intelligimus , nili ex cὶrcumstanti is , aut iis, quae acta sunt, probetur, non stipulandi, sed paciscendi animum partes liabuisse, i. 7. 6. quod fere iv. de Pact. Viruro. Atqui si i Σ. pr. duob. reo. pro prolutus legas Proetitur , tunc verbum deerit e. g. putat, serabis , via simile, quod, si additur, emendatio ei t paullo audacior Immo vix tanti momenti tantaeque obscuritatis erat quaestio, ut ICtos ea in re di Glensisse putemus. Hi ne Haloandri lectio inag probanda, qui pro proluitis, quod niani lomendosum, legit probartir. HEIN. Tatia verba tracita J Neque at verbis stipulatio contrahi poterat. Itaque ii quis, verbicau a , ita interrogasset, centum dare polliceris tcur ιιι Me sierit relpondente alicro , polliceor,
aut curabo, non contrahcbatur verborum obligatio. Quin tanta erat olim in verbis mi)ulationum scrupulositas , ut etiam dubitatumst
115쪽
st, an valeret haee conceptio, Dabas si I. I. s. a. hoe iat. Larana an Graea lingua J. Certum est, Romanos in omnibus actibus civilibus , qualis etiam cst stipulatio, solemnibus sormulis ac verbis , ut tum dicebantur, legitimis usos fuisse, a ae proinde non nisi Latinis . Sed cum Hipulationis magnus esset usus , 8c plerumque alias convention; bus , quae quacumque lingua heri solitae erant, haec annecteretur, propter utilitatem receptum fuit, ut & ipsa quoque qua-
eumque lingua fieri posset: videturque primus Sabinus hoc induxisse, ut G ea lingua pollet stipulatio concipit postea vero sentim ad aliam quamvid linguam idem ius productum I. I. g.isit. hoe sit. Sie stipulatio usu laeta est iuris gentium : quod & de acceptilatione traditur, I. s. S. MD. de aecept I. Solemnitate πενborum stilla I Leo verborum solemnes formulas in stipulationibus sustulit ,
Et quorumvis vel rum opportunitatem admist, I. ro. c. hae tit. Illa tamen , quae Paulo ante memoravimus, Rost hane constiriationem adhue manserunt, εc in vi obligandi, notissima pacti & stipulationis disteremia . Morex a vero hodierni pactorum & stipulationum iura
fere confundunt: tam enim ex nudo pacto , modo serio & deliberato initum sit, obligatio& actio nune nascitur, quam ex stipulatione , sive hoc ex iure Pontificio , eiulve iuris interpretatione invaluit, sive ex eo, quod poli: Horibus laeviis grave visum fuit, etiam in nudis pactis fidem fallere. Itaque eum hodie stipulationis non maior vis si, quam cuiuslibet pacti, nulla amplius est sipulationis necessitas, nec minus pacto, quam stipulatione Sfideiussores constitui, & novatio fieri, & ulu-rae promitti poterunt. Verbo tamen stipulandi plerumque adhue utimur, vid. GomeΣ. 2.res . n. 3 i. n. 3. Gudelin. lib. 3. dejtiri
uibus modis stipulatio fit. De sti
putatione pura vel in diem. 2. Or niis stiphlatio aut pure, aut in diem, aptIub concutiones. Pure , veluti, Quin- qm aureos dare spondes ne congestim peti potis. In diem, ciιm adjecto die, quo
pecuniosi tur, stiphlatio sit; veluti , D
cem aureos primis Calendis Martiis darespondes 3 Id autem qui d in diemstiphlambur statim qui dim debet;r , sed peti prius , quam dies venerit, non potest ac ne eo qaidem
ipse die, in quem stipulatio famet est, pera
potest ; quia tot As is dies arbitrio sol dientis imbui dent: neque enim certum es, eo a e,
in quem promism est . tiarum nos esse , priusquam is dies preterreris. N o T AE.
x. Peti prius , cte. non potes J l. 4. I . de Obl. O act. l. h. b. t. t. 9. in D. pr. de reb. tria. I. x I3. de νreb.An. quo respiciens Ulpian. t. r. I. I. hoe t. ait, diem adiectum emcere, ne praesem; die pecunia debeaturi id est, ne debeatur plene & e Teaeiter, non ita, ut 3c peti possit. Arbitrio solventis J Quoniam ad icctio diei pro
reo est, d. l. 4 i. g. I. cui ob id liberum etiam ante diem solvere , & vel invito creditore , L so. de abi. σact. l. 7o. de solin. ι. 38. g. IGhοe tit. nisi sorte dies creditoris gratia adi ctus, I. 7. de res. juri ut in I. I s. de ann. let. ι. IT. g. 3. de isti friCOMMENT ARI Us.
DIVisio stipulationis 1 d; verso eontrahendi
modo, quae tamen non magis ad stipulationem pertinet, quam ad conventiones ca terra: nullus enim contractus, nullaque eo
ventio , quae non fiat, vel pure, vel in diem, vel sub condictione. Quamquam in depolit dies aut condictio adiecta nihil operetur, LI. f. si depositum. s. o s. seq. d U. . . Idque eonfestim peti potest J Purae stipulationis et dies, ita nostri loquuntur, statim & cedit et
nuippe posita pura nec impedita obligatione, actionem poni necesse est , latendumque ius
exigendi competere, d. l. eedere. 1 3. d. l. ινων mo. M t. f. I. Puram autem stipulationem ex re accipimus, non ex solis verbist eamque intelligimus, cui nec conditio nec dies vel tincite insit t alioqui pura stipulatio interdum Mea dieitur , quae verbis pura est, cum tamente dilationem habeat, & te pus tacite comple
116쪽
DE VERA ORUM OBLIGATIONI RUS. 68 I
ctatur, quae huc non pertinet, i. interdum. 73. Me sis. Non obstat definitioni propositae quod seri pluin est in g. ult. ins de in m. βίρ. eum , qui fundum aut hominem stipulatus est, non posse continuo asere, nisi tantum sparaum praNerierit , quo traduis feri ρίι. Hoc enim non ad ius petendi, sed ad eius, quod petitur solutionem, ct executionem obligationis referendum est Iut non continuo urgeatur S compellatur debitor ad traditionem aut solutionem fac;endam , sed dilatio ei atqua indulgeatur ex humanitate , & tantum temporis spatium, intra quod traditio commode fieri , pecunia confiei, & Iulio expediri queat. Licet enim d isculta, praestandi non moretur actionem, Leontinuus. 37. s. illud. 4. Me tis. atque adeo qui decem hodie dari stipulatus est, ex ratione iuris non praeina ture agat, ac proinde nec in poenam plus peritionis incidat, etiamsi nondum finito stipulationis die petat , d. l. liber homo. II 8. s. l. eod. quia tamen spatium aliquod inter contractam obligationem & solutionis exactionem intercindere aequum est, atque incivile statim cum saeco venire creditorem, ari. quod dicimus. I s.
de solui. placet , debitori confitenti debitum, S parato solvere, modicum tempus ad solvendam pecuniam dari, nimirum id, quod reis post condemnationem indultum est, ne deteriore conditi me sit, qui ultro debitum agnoscit, quam qui negat & convictus condemnatur, ι. ex. Indicatum. 16.jtid. solv. itinei. t. si elebitori. LI. de judic. Don. ad i. 4t. b. t. dic t t.
m. 34. Oseqq. Caetetuin DD. vulgo id iudicem I rore nata, Proque Perisnatum ec causae qua-itate, definire S moderari oportere seatuunt, ars. l. Afraridem. s. g. Dealibus. i o. de jur. me. Et sane nec praecise tempus iudicati tervare ma- pistratus cogitur, l. a. de re judis. sed ex eausa id vel arctare vel prorogare potest, vid. Me
noch. de arbit. 2. eent. I. cas 27. Dura autem
nimis est Cujacii in d. l. i. & Tim ei Fabridi p. anniv. 2 3. sententia, qui nullum laxamen
a cum ad oen die J stipulatio in diem est, quaest adjecto die, quo pecunia solvatur. Diem hic
certum accipere debemus , quoniam incertus conditionem iacit, utique quoties incertum est, an exti intus sit ; veluti in hac conceptione , Dahis, cum Titius uxorem duxeris aut eum Titius
tribes facti ueriti t. dies. II. O l. seq. quant dies ιὸζ Nam si illud dumtaxat incet tum, quando sit
exiturus, certum autem, extiturum esse: veluti si quis ita stipulatus fuerit, Dab/s, cum ma riar , aut eum morιem hujusinodi diem pro conditione non haberi, argumento est quod soluta ante diem mortis pecunia repeti non potest, l. 16.
cum I. sely. de eonae ind. Equidem stio, in legatis hane distinctionem obtervari , ut, si ita lotetur, Haeres meuε ciam morietur decem dato. id:gatum quali incerto die adscripto pro conditionali habeatur, ae proinde ad haeredem legatarii vivo haerede defuncti non transeat . sin onmitis in Institur. vero ita, eum 'se legataritur morietur, hoc quas post certum diem relictum transmittatur, I. I. g. x t. ered. 9. de eo . O dem. I. 4. quod. dies let. Sed non est talis legati, Haeres meus eum morietur, Titia decem dato, & stipulationis huiusmodi, eiam morieris deeem dare Pondest eadem ratio. In legato adiectio illa, eum haeres morietur, conditioncm ideo lac i, quia pereamvis legati in incertum eventum suspenditur ri quippe quod praemoriente legatario effectum so i ii non potest. In stipitiatione ver δ hFe adjectio, cum marieris, nullam incertitud nem pa-i rit: nam etsi ante promissorem stipulator decenserit, haeredi tamen eius debetur, F. . ias eod. ι linum .ii mi genus diei plane incerti contras ctum condictIonalem non facit, nempe in hac orati ne , eiam petiero dare θοnris quod ex proposto contrahentium intellectum est, quorum procul dubio in hujuli nodi adiectione haee cogitatio est, ut statim & sine mora , ubi petitum e it, solvatur, non ut obligatio d:fferatur in casum i ideoque si decessero prius, quam petiero, non videtur defecisse conditio, l. si de-eem. 8. h. t. Sed nec dies certus adiectus simpliciter conventionem in diem facita veram ita
demum si adjectus sit solutionis & actionis disserendae causa , atque ut terminus a quo. Quod 3 si apponatur dies, ut terminus ad quem , id est, finiendae obligationis causa, puta hoc modo, Vsque ad calendas dare θοndes aut, e radvivam , dare modest pure contracta obligatio intelligitur: caeterum petenti post Calendas ,
aut haeredi retenti obstabit inceptio pacti aut
dol. mali, L. astigarionum. 44. g. l. de obi. O act. l. eum qui. 6. g. qui ita. q. b. t. vide quae
sub I ser. Porro dies vel aperte adiicitur, ut in sormulis usitatis, calent i Martiis, prosmis nundinis, post bie iamr vel tacite stipulationi , verbis alioqui purae, inest, propter vel loci adiectionem, vel qualitatem rei promissae, ut in stipulatione operis faciendi, seu iuum naseitu
ter. I 6. l. centesimis. Q. Me t t. l. eedere. 2II.
4 verb nn. Atque huius praesentIs obligati nis intuitu hujusmodi uim latio Dura interdum dicitur, ut & eiusdem generis legatum , Oppositive nimirum ad stipulationes Sc legata conditionalia, r. 9. g. r. de norat. l. 79. de eota. .
demonst. Quid ergo est, quod Ulpianus in Leum qist. φ . g. I. Me rit. ait , diem adjectume ere, ne praesenti die peeunta debeatur nimirum verbum debendi cum essectu eo loco Iuris consultus accepit: ut sit sensus, diem adjectum esseete , ut ante diem non debeatur plene & eE-caciter, non ita, ut &peti possit: quod locu qipse satis evincit. Non negat igitur Iurisconsill tus, diem stipulationis cessisse; quod pugnaret eum manifesta ratione iuris: sed venisse negat. Et si autem diei adjecti haee vis est, ut ante diem agi non possit; alia tamen praese ni is obligat onis
117쪽
efiicta sunt. Si pulatori haec commoda affert, i Etenim posita eaula oblIgationis proxima, ptis. ut id debitum solutum ante diem, quamvis per i serui videliret obligatione , non potest non poni errorem , repeti non possit, I. lo. de eond. ind. t actio . Sed sunt alia huius rei argumen a. gen- ut possit novari S constitui, atque ita uossit, ii ante d em dicitur obstare exceptio , 9. t ut etiam ante diem obligationis principalis petiiratis. Io. . . de except. At exceptIo necessatio possis, I. r. ct l. s. de novat. l. 3 . g. isti . l. seq. praesupponit actionem . Qui ante diem agit , de pee. eonst. In debitore hoc efiicit, ut & anteapramastire , mal. , & perperam agere dieitur , diem vel invito creditore rectὰ solvat , i. quia1ι..u. insim quand. ειυ les. ced. l. liber homo.
sipislatio. 33. s. imer. 16. Leontim tis. 337.9.2.itie. S tempore plus petere, s. si quis. 33. . . dahoeris. quod interpretandum ex ι. 9. c. destist. aEI. Qui autem nullam omnino actionem ha-Nam eum diei adiectio pro reo sit , non semibet, ii quid moverit, is non maIe agere, sed stipu latore, d. l. 4 l. s. I. eod. medium tempus inutiliιεν, l. bovem. εἶ. g. pem de aedιι edaa. nec
reo liberum esse debet ad solutionem; quae et-iplus petere, sed nihiι faeere dicitur, ἀι. Mn. να iam ratio redditur in d. t si putatis. 38. Od. I. D. Ad haee effectu nihil interesse, utrum sti- quod certa. 7o. Et vero quidni mihi liceat dila-ipulationi pure factae dies postea adjietatur, antioni pro me inti oductae renuntiare pεν vulg. ab initio adiecto die stἰpulatio fiat, Hare a
Et miror adeo Culacium in re tam aperta disi xuit d. f. temporales. Io. . . da exeσι. 8c fri- sensisse, atque eo magis, quod sententiae suae gide contra disputat Donet. ad i. 4 I. g. r. 4r.
firmamentum petit ex L ar/m. i8. de pee. eanstia. O a. seqq. Denique s dies finiendae obligati qui locus etsi solus esset, illum iugularet. Ni- nis caula, atque, ut loquuntur, adiectus Perhil sententiam Cujacii iuvat l. si soluturus. 39. modum termini ad quem, adveniens obligati de sitit. numquam enim obtinebitur a impori in nem & actIonem ipso jure non tollit, sed hoc num tempus esie id, quod diem adjectum an- tantum essicit, ut per exceptionem actio et id teredit. Postea comperi , & GuIllel. Masium tur; etiam adjectus differendae obligationis Aedistentire, lib. I. sing. opia. ea . 4. euius ars iactionis causa, atque ut terminus a quo, essi mentis vel una hac responsione Meurri potest,icere non poterit, ne statim obligatio & actionempe quod cuique iure latere lieri, ia ei li- nascitur; sed hoc tantum, ut mota ante diem cere etiam altero invito. Plane si appareat , actio exceptione temporali exeludatur . Non diem adjectum esse etiam ered; toris gratia, aliudiobstat quod aiunt, contractus & obligationes dicendum est ι veluti si quId eerto loco dari pro-ipendere e voluntate contrahentium , Ly. c. damistum fuerit, i. a. quod eres.loea qui Roma. in x. obι. in. actus agentium non operari ultra
,Mr. Don. in d. l. 4 i. g. r. n. 47. O seq. D. ΤuT ut proinde eum debitoris intentio non sit, uedem. comm . bἰe. cap. II. ante diem obligetur, nec creditoris, ut obli-Frairitur, quam Ges venerit J Quod in diem get, dicendum videatur, nee ante diem adi debetur, sive ex stipulatione sive exaIia causa ,sctum obligationem dc actionem nasci . Nam id ante diem peti, eo nomine agi, debitorem- voluntate contrahentium ratio iuris publici mu- e conveniri, antequam dies venerit, non positari non potest, quo placuit, eertis modis obli- se, innumeris locis proditum est, i. eerii. p. .n gationem constitui & finiri, inter quos non
mo. 98. g. I. hoc sit. etim simit. Atque hactenus Magis obstat I. inter m. r. h. e. ubi Iuristo squidem interpp. omnes conveniunt, quod etsi sultus, propositis aliquot speciebus stipulati dies adjectus non impedit, quominus obliga- num, quae ex re ipsi dilationem capiunt, subito statam oriatur, tamen efiiciat, quominus lici, sisne amonem ιnei ere, &e. Et mox, nons statim agi possit . Caeterum non levis quaestio antecedeνe diem, Se. An dicimus , aliud iuris est, agitata Citramontanos inter &Ultraenom elle , cum dies tacite inest, aliud cum apertitanos, ut apparet ex Cyno &Saliceto in I. un. adiicitur l An potius exemplorum omnium, quae c. tia act. ab haered. circa explicationem horum in d. l. 73. confusim proponuntur , non unam verborum, agi, pari non posse t utrum scilicet eamdemque esse rationem Sane enim etsi mea se accipienda sint, ut nulla prorsus ante putationes illic propositae in eo omnes conve- diem actio esse intelligatur : an vero sie , ut niunt, quod dilationem habeant, non eamdem ipso quidem iure una cum obligatione proti- tamen habent omnes, sed aliae ex tacita con-nus nascatur actio, sed quae ante diem cum es ditione, ut stipulatio opIrarum aliae ex consectu intentari nequeat, atque intentata exedi ditione & die simul , ut stipulatio fiuctuum iu- Ptione temporis & plus petitionis submoveatur iturorum; aliae ex die dumtaxat, ut quod certo
Ego in hac quaestione posteriorem sententiam,sioeo dati promissum est: seeundum quae nisi
quae Clyramontanorum suit, probandam censeo praedicta ilIa, a Tisnam incipeve, d.εm eedere , cum Salle. in L ι. Mn. & Gomeae x. res ii. n. 1 r. commode explicemur, in certissima iuris p in
118쪽
O p a Imp ngatur necesse est. Sie ergo sentio , ex stipulatione in diem concepta statim & o Iigationem nasci & simul actionem quoad habitum S actum primum ; sed diem adiectum impedire seu suspendere actum secundum, id est , exercitium actionis S operat onem: breviter, ipso iure etiam actionem competere, sed quae intentata ante diem stipulatione comprehensium exeeptione repelli possit. Quid intersit, actio
pia iure non competat, an quae comperit , per exceptionem removeatur, dicemus i . subiit. de excepi. UiNN. Non selam in I. 73. 1. d. V. O. sed& in I. I. g. vlt. f. Od. quaedam difficultas emergit eadem r Plan. inquit Ulpianus ,
si insulam fulciri quis stipulatus sit, non est expectandum , ut insula ruar, se deinde agi post ,
nee infulam fer , ut tantum temporis praetereat,
quanto inbuti fabricari post. Sod ubν jam e is mora faciendae insulae sierν, rum agettire diesque obligationi cedit. Quae sane repupnare videntur t. r . O l. 8 . f. eod. ubi post aliquod tempo-xis intervallum, intra quod insula eonfici Stabsolvi potuerit, actio nasci dicitur. Sed non repugnant. Uere enim agi potest , ubi mora sit laetendat insulae , quod promisser insulam iusto tempore non inchoaverit , ad id, quod interest, moram lactam non fuisse. Elapse autem tanto temporis spatio, intra quod probabiliter insula fieri potuisset, agitur ad id quod
interest i insulam persectam sta ise. Eodem modo explicanda videtur l. I 37. 5. 3. sis eod. uti recte observavit Harprech t. ad Inst. h. t. h. b.
hoe genere dici debere, diem venisse, non cum dies stipulatione comprehensus venit; sed cum in dies venit, qui illum sequὶtur. Est enim is, quo primum pecunia peti potest : non is, in 'quem stipulatio collata, l. eedera diem. M 3. deverb. Ru.
Torsis arbitriosIvent a J Tempus adiectum pro reo, non pro stipulatore est, ι.ει. b. I h. . Li7. de reg. jών. ideoque n si partes adiecti temporis omnes praetei ierint, stipulator non recte agit: ut puta, qui hoc anno, aut hoc mensae dari stipulatus est, is non recte petit, nisi omnibus partibus anni vel mensis praeteritis, ι. qui Me. 42. Metit. q. ult. infride anui. stip. Planes quis ita stipuletur, bodia dare spondes pu ram esse hane stipulationem Papinianus respondit: neque enim in proposito diem disterendae actionis insertum videri, sed quo praesens ostendatur esse responsium , Lliber homo. II 8. l .eyd. Sive autem hae formula eoncepta sit stipula γ tto , Proximis calend/s Mart3M, Me biennio, ν ximis n. inis, dare spondes 3 sive ita , Ante caιencas anse biennium , ante nisias t sive denique hoc modo, Post calendas , post biem n s post παndana ti non prius recte peti pintest, qium Calendae. biennium, nundinae prae terierint; ut promissio semper in tempus finitum, non coeptum reseratur, l. II. l. l. cum
L seq. l. eum qui. s6. s. qui ita. s. l. r38. eod. In diversis temporibus longissimum sequemur, sicut in summis secuimur minimam , t. m. eod. Quod si simpliciter noe modo, calandra Ianuariis d bi, nlsi p imas accipimus, inutilis sutura est stipulatio, ἀι. I. Apr. Qui certam silmmam in tribus terminis se soluturum promisit, in eae ausa a DD. habetur, ae si annua b ma trima die promisisset, id est, ut universa summa intres pensiones annuas dividatur. Sed recte prudentissimus D. Tuldenus hoe ita demum probandum ait, si per relationem aut saltem ex consuetudine hoe actum appareat: alioqui j u- dicem tempus arbitraturum habita ratione summae & personae pro millatis. TEx TUS.
De die adjecto perimendae obliu
3. At si ita stipuleris, Decem aureos amnuos quoad vivam dare spondes Z ct pure falla obligatio intelligitur, ct perpetuatur rquia ad tempus non potest deberi: sed hares petendo pacti exceptione submoveritur.
N o T AE. 3. Decem annos J Sive In sinpulos annos, aut quotannis. Quae adiectio fieri intelligitur non disserendi, sed multiplicandi eausa. Eo autem omisso confestim quidem adhue decem peti possimi, sed semel tantam, I. 6. g. h. t. 29σad νίVam J Quid si hoe omissum Tum
effectus obligationis etiam post mortem durabit, i. 16. g. r. eod. Legati autem annui ratio nonnihil diversa , d. l. 16. g. I. l. . t. I. de ann.leg. l. Io. quand.dιer leg.
Euia ad lemyu 3J Nam quod alicui debeK eoepit, certis modis debes desinit, puta solutione, acceptilat Ione , novatione, &c. nihil autem ho rum est tempus, i. 44. f. t. de obl. a I. Factί exeetrian. J Vel doli mali propter illa verba quoad vixain, quae finiendae obligationi adjecta, d. l. 16. 6 4. d. l. 44. g. I. COMMENTARIUS.
nos a simili letarat Ea qisi istias disserem tiae effectus f siuid juris in easu bἰe proposito Mitur hic de inicientia diei stipulationi adiecti in modum termini ad quem, id est, per
iniendae obligationis causa, doceturque ea con ventione non fieri, ut aut ab initio suspendae V v x tin ι
119쪽
tur: exterum stipulatorem post tempus poten-ilegit tu a vel ad νciarur paes vitae: eo enim moistem pacti conventi exceptione summoveri. ΑDido si legas, mpnabie ex diametro d. versicuisse riui pro exemplo casus, quo quis annuum qu dilus cum principio D itaque omnino legendum a stipulatur, quoad vivet. Nos vero , ut rea pla- veι - adjiciat- , ut Graci Ub. r. in M. . nior fiat, tres ea sus distinguemus. Primus hie Multum ergo distrat stipulatio in lingulos an- sit, si quis stipuletur deceni, quoad vivet, non nos a simili legato . Legatum annuum muli, addito , minua aut insinsutis annos. In bae spe iplax cst, ι. i O. quand. crestet. l. II. de ann linc e responsem est , decem confestim rectὰ peti, neque infinitum tempus habet, sed morte lega- quemadmodum si quis usque in Calendas darittarii finitur, ι. 4. d. iis. l. i6. s. r. hoerii. Sic stipulatus fuerit, etiam ante Calendas petere enim ius est, eum annuum aut in annuos sin-νotest . Sed & obligationem perpetuati, ideo-isulos legatur, ut primi quidem anni iam eceptuque & hanedem illius, & hunc post Calendas legatum purum habeatur, S deiuncto post uror-
petere Posse : eaeterum Petentes cxcemione Pa- tem testatoris legatario, ad I redem eius lecti conventῖ aut doli mali submoveri , t. eum gatum illius anni transeat, sequentium, cro an inqιι . s6. 6.qMitta. 4. hoc tis. t. Αε. s. I. de obt. norum legata conditionalia existimenicie , ii Goact. Utrum autem, qui decem, quoad sti- que inesse videatur haec conditio, si legatarius putator vivet, dare spoponda, intes ligatur de- vivo, eiusque tantum anni legatum transmi cena semel, quod Dira reno in L l. s. ylacce, latur, quo testatarius vix;t, l. 4. t. 8 de ann. an decem annua piomi sille, quod Donello ibid. legat. Unde etiam illud e st , quod per sineula S D. Tuldeno in eomm. hici cat ri. S ego quo' legata excutitur laersona leg tarii , an iux eaque vexixis puto, i ter te utili loquendi hodier- p cndi habeat, i. ii . d. sit. Diversa omnia in st io magis convenit ad id de quo nunc quae ii ipulatione annua. Haec una est, d. l. t ε. f. r. iur, id est, an statim ex ea itipulatione agi i hac tis. ut tamen sit plurium pensioniim divedipsssit, & semel eonstituta perpetuetur, nihil sis tempotibus exigendarum re pra standarum se, interest. Alter casus sie estor si itx stipulario l.sia tim. 38. de DV HIne fit . ut con- concepta sit , Decem frigutas in annos dabιι t ditio stipulatoris semel tantum & initio eo omissis his verbis, quoad rivam , Hic illud Pri' tractus inspiciatur, I.s sns. 3 s.f. MIL Gmονt. inum tenendum est , e flectu nihil interesse,utrum ea. don. l. si sibi inam. 8. Me iit. Cuius diffe- quis decem in sngulos annos, an decem an tentiae hic estectus, ut si verba eausa servus , nua, an decem quotannis, aut singulis annis cui annuum legatum est , primo aut altero stipulatur, ut nee in legato annuo rescri , qui tanno post nioritin testatoris consequatur libet-bus ex his verbis utare, L 8. g. si in singΜlον. 23ω tatem, sequentium annorum legata sibi aequi.
Deinde in hac u7pulatione adiectionen annorum I dicemus in annua stipulatione , d. l. si filius-
non efficile, quo minus statim nascatur Obl ' fam. 8. d. Lsenastis. 6. ulti Pos temo , gatio Et actio, aet, hujus s. 6. sae. I. 2o. qUnd, ut jam diximus , stipulatio in annox singulos dies leg. l.etim qui. ys. g 4. h. s. ac Proinde ini-i per perua est, nec morte stipulatos s finitur . Eo cujusque anni decem tamquam pure promissa diat. I 6. q. r. Me tit. Cur tam varie Nimi- rectὰ peti. Ratio est , quia annorum adiectio I rum quia testator in legato annuo , etsi non,
non differendi, sed multiplicandi causa fae in im adiecerit, quoad vivet tigatisitis, tali tamentelligitur, idque ex eo apparet, quod nisi anni'legatario coasulere voluisse creditur, nim hinadiecti essent, intelligetemus, summam semel redi eius. Praesumptio ex eo, quoniam legata natu m debeti, non irpius . Non idem iuris vel ob metitum per nae legatarii, vel ob te- est, edin quid promittitur hoc anno, hoc bi 'istatoris erga eum benevolentiam relinqui son; o, & semes : quoniam in te, quae et i am eiu , t. s. cum s '. pro μει quorum neutrumno non adiecto deberetur, non potest intellisi i in hae dem legata iii, utpote quem testator nomannus adjectus, nisi obligat onis disserendae cau' novit, cadere eotest. At in conventionibus pro 3 sa , t. qui hori 'x. h. t. Aliud quoque eist, s in communi hominum este tu ea mens & cog ta aperte obligatio unius summae in plures penso' l tio contrahentium esse putatur, ut qui sibi camnes dividi dur : veluti si centum a te stipula ua vet, etiam lia redibuscautum velle intelligatur, sim , di convenerit inter nos , ut eam divisis nili contrarium probetur,. t. p. caprobar. Plan/erium annorum pensionibus praestare, hic Pri isi causa obligationIs coiisceat misonae stipula- mi armi pensio non nisi finito primo anno m. toris, veluti si quid annui in alimenta alicui
potest: eademque ratio est sinuentium, L te promistum fuerit,aut si medicus certam summamaa. a. dem l .ered. p.3. de aran. legat. t. si cu . 49. annuam stipuletur l. io. g. ι . de anu. legat. dicende legar. l. ilremo annuam ilipulationem unam dum est, tali stipulatione per tu in haeredis nomella ec perpetuam, ita tu adhaeredes quoque contineri, ideoquc si petat, doli in.ui exceptio .Higati transmittatur, ι.ε. g. r. hoc τες. aetum. ne posse lirbmoveri. Teri ius ia postremus casus xl. II. c. eod. Moliar. s. semest. ε8. quamvis idisit, qui hic proponitur , si quis stipuletur , niget Barz. ars. l. saucimM. 34. f. ulta versic. A. decem annua, quoad τι νet, sibi dari. Iustinia---. c. de danar. Nam, ut bene observa crunc , n expresse ait, hoc easu obligationem puris, sista
120쪽
DE VERBORUM OBLIGATIONIBUS. 68
laetam intelligi , atque etiam perpetuari, quoniam ad diem obligatio constitui non potest . Quamobrem quod propclum est purae obligationis, ex hac stipulatione limiliter, ut ex suis periore, eontistim seu initio citiusque anni recte agetur, nee morte stipulatofis finietur obligatio . Caeterum hoc inter hime S praeceduntem casum interest, quod hὶe haeredes stipula-
totis petentes pacti conventi exceptione repellantur, propter verba illa, qu-d, a qua finienda obligationis causa adiecta esse constat, ι.εum qui. 16. I. 4. boe νιν. I. obli at ianum . f. .
De Conditione. . Sub conditione stipulatio sit, eum inatiquem casum differtur obtigatio, ut se ali
quid strumfuerit, vel non 'erat, commisistatur Upulatio. Vetuis, Sh Titius consul fuerit faeliis, quinque au reos dare spondes Si quis ita stipuletur, Si in Capitolium non adscendero, dare spondes perinde eris ac sistipulatus esset, cum moreretur i dari. Ex conditιonali stipulatione tantum per est debitum iri r eamque ipsam spem in haeredem transmittimus, si prius quam conitio ex-ret, mora nobis contigerit.
4. Perinde ausicism moreretur J In eo utraque
haee stipulatio eonvenit, quod ex neutra ante mortem agi potest: caeterum illa, Si in capat Isum non adhendero , conditionalis est, & obligationem differti altera vero , eum mor ar, in diem, quae non differt obligationem, ι. II. σDqq. de cond. nec In haeredem tran misitans J Ut existente pomea conditione etiam haeres stipulatoris agere possit, I. y . hoe sis. ne. ι8. de Ieri in e minia. rei vend. Non idem est in eonditionalibus legatis, t. 4. I. F. s. a. na s. dies lem Cuream varie t Quia stipulationes etiam conditiovales ex Praesen ta vires accipiunt, quamvis obligatio &petititio in suspenso sit, ι. 16. de stip. serv. L IM.
g. l. deret. Dr. Legata autem demum cum deberi incipiunt, d. l. 4. s. l. um S. 7. dacia.
1.Iι. Unde α aliae differentiae , de quibus in
s Pendente eanditione nihildum dureia,O quae inde conseiuentiae 6 Insigne diseramen eirca stiptititiones O legata
et An id discrimen quoque pertineas ad eand
HActenus dictum de stipulatione pura, & ea, quae fit in diem: sequitur ea, quae fit sub conditione. Conditio , it alibi quoque definivi- mus , est adiectio, qua id quod daK aut fieri .
Iumus, consertur in aliquem rasum: ad quem modum etiam hie definitur.Itaque duo haee conditionem iaciunt, dilatio, di cassis, sive incertus eventus . Ae proinde quae adiectiones obligationem non differunt, quales sunt, quae ad prae
rens aut praeteritum tempus reseruntur, F. peri. quas certum est omnimodo extituras
en , veluti si stipuler mihi dari, si morireis; β
hus non sunt habendae. Enim vero quicquid adiectum rem in ineertum eventum dimeti, id sive arbitrarium est, sive fortuitum , sive mixtum ex utroque, stipulationem facit condit onalem,
ι. centesimιε. 46. f. a. l. qmequid. 99. LI. t. a ιιo. I S. I. p sipulatus. II s. g. I.- . h. e. l. 1. ι. . de eond. sedem. Atque hine nata distinctio vulgo retepta, quod conditiones quaedam sint casuales, quae scilicet a stilo casu d pendent , veluti , S. Tisias eonsul factus Deris,
vel non fiaevis. Quaedam potesat ivae, 'quarum impletio in potestate reorum est, ut, Sι capi tolsum adscenderas, vel non ad enderis. Quaedam mixtae, partim sortuitae, patetim arbit alta , ut, D Maeviam uxorem duxer/a . Duae omnino conditiones sunt, quae inutilem e ventἰσnem ab
iam in ea um differtur obligari. J Atque ideo . existente demum casia, in quemd lata est , diea
huius obligationis cedit, neque aurea quicquam debeti intelligitur, ι. cedere. M 3 . de verb. signis. Distertur autem obligatio in ea. non tantum conditione eonventionis expressa, ut in exemplis hie propositis, sed etiam intellecta seu tacite comprehensa . Quod ex rebus ipsis intelligitur. Puta vel ex incerto tempore, veluti si dies in- eertus stipulationi adiectus fuerit, qui an extiturus sit, ipnoretur, de qlio dictima s. v. vel ex demonstriuione rei promi IIae in futurum coli ta . Ut in hac conceptione, Stichum, qui hae rino rum erit, dare sponder ι.ε. de legat. r. t. nuper. 8s. de legar. 3. item in hae, quod patrem meum debere eo πενεν, darespondes 8 L qui