장음표시 사용
131쪽
An servus stipulati possit. Semus ex persona domini ius stipulandi habet . Sed ct hereditas in plerisque persona defkncti vicem sustinet : ideoque
qMM Ieroses haereditarius ante atatam hereditatem stipulatur , acquirit hereditati ,
ac per hoc etiam haeredi postea facto ac
, personamιων, ut GloK. Gr. Lat. Hine est; quod etiam cum servis testamenti lactio est , . de har. ιU. v. stip. eis. iati di quod ius sipulandi habent , ut hie . 3 exsonae de unm urcem a l. I. ε I. de aeq. rer. dom. v. sv. , a. de bH. inst. COMMENTARIUS.
QVφ servo aut eum servo gestum est,
id ex persona servi valere ius civile non Patitur: quippe quo iure servi pro nuliis habentur, t. quod Grinet.31. de ret. J'. M a tamen ex persona dominorum aestimantur; quod eleganter Theophilus his verbis Grae
nao est, quod etiami cum servis testamenti factiost, ut & haeredes iustitui & lesatum iis relinqui Pollit; de quo non uno loco lib. x. item quod ius stipulandi habent, ut ex eorum stipulatione ob-I natio εἰ actio domino acquiratur, perinde ac si nesbi stipulatus esset, & vox servi vox domini sit, sicut vox filii vox patris, b. si quir. 4. σμ. s morti m. II. ins de in Q. siis. Quae tamen Ic non impedit, quominus inter tavum , S sui
cum eo coi trahit, nascatur obligatio naturalis, ι. I .ae abi. P act.VINN. Fundamentum enim hu-
tu iuris est, quod servus ex principiis iuris Rc
mani st res mancipa, non persona, adeDque sibi a P magis actione ulla quidquam acquirere po- illi , quam iumentum . At cui hoc principium lias natura prorsus ignorat, adeoque consequens est , ut naturalit Li ieivus obligetur, tanquam
hcno intellectu voluntatcque praeditus. HEIN. Haveritas inplerisque persona defunct. vleem JQuoniam dixit, servum ex persona domini ius stipulandi habere, videri poterat, servum haeinditarium inutiliter stipulari, utpote qui dominum non habet. Huie igitur objectioni Oeeurrens are haeredi talem taeentem personae vitem sustinere ,&interim pro domIno esset quod etiam identi
dom. λit, personae destincti visem sustinet, ut etiam supra b. 2. de har. inst. & diserte Iurisconsulti ial. non minus. 3I. f. l. de hau d. inst. l.in eo.33. in D. o I. seq.de aeq. veri iam. Pomponἰus tamen eo tra scripsit, haereditatem perionam sustinere haeredis, t.nsvasis. F. de novat. Sed hane pugnam aliis
bi tollimus sub d. g 1. de haν. inst. Ait, inplerisque et nimirum quia quaedam sunt, in quibus h. reditas vice pertinae fungi non Dotest, quae proinde nec haereditati per servum lin reditarium acquiri queunti qualia sunt, quae iactum operamve personae desideranti haec enim constat, in rem i animem , qualis est haereditas, non cadere. Huius geneKs res est haereditas r etsi enim servus haere ditarius recte haeres instituitur, tamen quia une iussu domini haereditatem adeundo nihil agit,h- res expectandus est , I. o. s. I. I. I. de aequinis rer. dom. Et idem generis in us fructus: usus- fructus consistere non potest, mu ut perso a , quae fruatur , d. l. 6i. I. I. s. z. quand. dies His . Ieg. & ideo servus haereditarius inutiliter usuin fructum stipulatur , ι. UuUructus. λαhoe si . TEx TUs.
Cui aequirat . De persona , cui stipulatur . De stipulatione impersonali. I. MDe autem domino, sive sibi. sive com servo suo, sive impersonalιter seri ustetur, domno acquirit. Idem iuris est σin liberis , qui in potestate patris sunt, ex quibus causis acquirere poclum.
COMMENTAR IUS.C Ervus stipulando domino aequἰrit, nc- tiim si ipsi domino dari sti quietur,
etiam si sol aut conservo suo: quinimmo eiu I et sonaliter seu indefinite non comprehensa pedisiona, puta hoc modo ι centum darespondes. ι. I.
In liberii , qui invisara J Filusam. iis caulis , ex quibus patri acquiritur, id est, ex caula
132쪽
prosectitii peeulii, item adventitii quoad usurn
ructum, stipulantis eadem ratio est, quae se vi , patri ut ex his causis acquirat, propter ius scilicet potestatis , quod hactenus simile herili, ι. stipulatio ista. 38. g..hi qui. 6. O g. alteri. I . l. quodcvmytae. 4s. pr. O D. de verb. obl. 7 . quod eum eo, qui in al. por. in pr.. Repetenda hie est distinctῖo peculii filii fatu. tradita & explicata g. r. q. per quar persenis. aeq. Plane si filius nominatim patri stipuletur, hoc casu etiam ex causa adventitii peculii patri in solidum acquiret rquippe quacumque ex causa ita stipulatur, patri aequirit , non sibi ; per se enim sibi acquirere non vult, per patrem non Potest. Don. ad H
i 2. 'Sed qunm factnm hi fletu one cov. inebitur , omnimodo perfna stipulantis eontiuetur ἰ vela ti A se ejus stipuletur, Di ι ire agere liceat; ipse enim tantisn prohiberi nou debet, non etiam dominus e Hs. COMMENTA RI J s. P Roponitur hic per modum exception s re gulae initio posse, quod eum servus lactum in stipulationem deducit, idque quod sit bui. diendum esse exemplum subiectum ostendit, inibam personam confert , in hac stipulatione persona servi, non domini, consideretur. Caeterum revera nihilominus valet S subsistit lixe stipulatio ex persona domini: quippe cui obligatio de facti illius emolmnentum quaeritur a iusque servum iubendi facere, puta ire agere, pro commodo si io , di cui commissa lii putatione actio in id, quod sua interest , compet t. Itaque dicendum est, hactenus tantuin in huiusmodi stipulatione personam servi spectari , ut ipse solus ,
non etiam dominus eius ex mente promissoris sa-cti illius exercitium h1bere debeat, .l.38.6 hi qui. 6. O seq. de 'erb. Obl. Atque hoc sensu alibi dictum est, ea quae facti sunt, non transire ad dominum , t. qui haesedi. 44. pr. de eond. ct dem. Ire agoe ι rear J In hae stipulatione non ius, sed iactum versatur; ideoque persona servi tantum colla prehensa intelligitur, ut is solus ire ag re prohiberi nou debeat , non etiam dominus
eius, d. l. 38.9.6. erseum vera, quamquam sesevus non ibit aset pro arbitrio suo, sed pro domini , cui illa stipulatione ius quaeritur servum transmittendi. Quod si servus viam, vel iter, vel iactum ad fundum doni ni stipuletur, etiamsi
servi non domini pellona coni piehensa sit, domino jus eundi agendi acquiret: quoniam ea stipulatione non siniplex iactum , sed ius tervitutis continetur, Per t. ι7. Metis.
T E x Τ V s. De servo communi. 3. Serdius communis stipulando unicui que dominori m pro portione dominii acquirit: nisi jussu unius eorum, aut nominas Mati ni eor-m stipulatss est ; tunc enim sues acquiritur. Quod servus communis stipώ- latur, salteri ex uominis acquiri non potest, solidum alteri acquiritur: velutis res, quam
daristipulatus est, unius dominisse.
dum stipuletur , cum unus dumtaxat vicinum iundum habeat, i. . Di λ. L I7. Od. COMMENTARIUS. SErvus communis sic omnium est, non quasi lingulorum totus, sed pro partibus, utique indivius, ut intellectu magis, quam corpore par
tes habeat. Et Ideo si qui I stipulatur, vel quaque
alia ratione acquirit, omnibus acquirit pro ea parte, oua domini sunt, verbi causa, si unus duas partes, alter tertiam dumtaxat habeat, Il; commodum stipulationis pro duabus parsibus acquῖretur, huic pro una, Ly. Id7.hoc ιιι Sed tamen non est hoc perpetuum. Nam primum interest, utrum hoc modo servus communis stipuletur, D L. inis mei, dare stondes an expressis propriis dominorum nominibus ita, L. TιιA.o αδεμ darespondei nain priore quidem stipulatione partes dominicae debentur, ex posteriore verδ viriles et quoniam dominorum vocabula pro demonstratione habentur, I esmmunis. 37. hae ita Sed de tres hi
ea ius hic excipiuntur; si iussu unius ex domitasst puletura si uni tantum; si res in stipulationem deducta ad unum tantum pertinete potest : Placetque, his casibus uni illi acquiri in solidum, d.
l. s.cum aliquot seqq. l. II. l. si ex re. 28.6.3.eod. Eth& quartus casus ejusdem naturae, si stipuletur ex re unius, i.siairmus. 19 iunct.d.I 28. g. I Od. Extrahas eausas,sive sibi quid dari stipuletur,sive impet-sonaliter, pro partibus dominicis acquirit. Atque
haec etialia ἀναλ ωe ad eum servum transferenda
sunt, in quo plures usumfructum habent: item ad hominem liberum & servum alienum, qui a pluribus bona fide possidentur, quatenus scilicet hi ex
Iussu uniui J Ae proinde hoc casu et anali non noni natim ei qui iussit stipulatus suerit, nihil minus tamen liuie soli acquiret. Sunt enim ha eduo distincta membra, eiusdemque potesta is est stipulatio jullii unius facta, euius facta uni nominatim citra ivllum . Sed quid si iussu contempto stipuletur alteri nominatim Apud veteres utri acquireret dubium fuit; sed Iustinianus in I.tili. per quas pers ob t. ate , se hanc controversam dec dille pro eo qui iustit. Extat constitutio ejus in
133쪽
Ratio ordinis. Unde sumpta divisis hie preposita : eaque au
PRηeessere duae stipulat lonum divisiones.
Quarum prima ducta es diverso conti aliendi modo; unde aliae purae, aliae in diem, aliae conditionales, s. 2. sv. de verb. ob l. altera a diversitate materiae, rebus stilicet & saetis , quae in stipulationem deducuntur a unde aliae dandi , aliae iaciendi , 9. isti. d. ris. Protatur hic & tertia, ex l. s. eod. quod aliae sint iudiciales, aliae praetoriae, aliae communes ram lud ciales, quam praetoriae, aliae conventionales: quae tamen species non ideo siedistinguuntur, quod postreuia a caeteris differt conventione , sed quod origine Se conventionis causa ; ut appareat , distinctionem hane sumptam elle a causis efficientibus. Nam etsi nulla est si putatio , quae non habeat conventionem; non omnes tamen ita habent, ut inde primum nascantur, sed solae eonventionales; unde etiam hoc nomen acceperunt. Potest haec divisio eommode revocari ad bimembrem , ut dicamus, stipulationum quasdam esse necessarias, quasdam
voluntarias. Necessarias, quae invitis pro auet ritate praetoris aut iudicis iniunguntur: voluntarias, quae concipiuntur ex voluntate atque a bitrio contrahentium; quae veteribus dictae sunt conventionales, eo quod ex sola conventione partium fiunt, d. l. y.pri vers.conventimales. TEx TUS.
Divisio. Stipulationum alia sunt jucciales , in
lia praelorιa , alia conventιon tes , alia communes tam praetoriae , quam iudicι a
COMMENTARIUS.i Utis stipularianism judie aliam , ct in his
offerum judicis. x Exempla harum stipulationum , in quaedam non alligata in textu.
. Quod additam in definitione, ut removeantur e mmunes I nam praetoriae etiam eo iomissio satis excluduntur. Igitur iudiciales stipulationes sunt, quae a iudicis osse io proficiscuntur , seu quas iudex pro officio suo interponi jubet; ac proinde his locus non est, n si post litem contostatam; nam tum demum iudex quis esse incipit, I. un c. de lis.eom l. i.c.dejudie. Officium iudiei stimus positum esse tum in eo, ut de re in iudicium deducta cognoscat, tum ut de ea re sente tiam serat, aut convictum tondemnando ut norieonvictum absolvendo, l. qisa de re. 74. de indie. I. R. c. od l. I. de rejM. Ergo si quis iudex lite contestata iubeat aliquid pro ossieto caveri, fleparere recusantem condemnet in id , quod adversarii interest, aut reum absolvat, sciamus, hoc profieisci ab ossieto iudicis, stipulationesque iussu eius interpositas iudiciales nominari , etiamsi praetor sit, aut alius magistratus, qui de causa cognoscit: quippe cuni in eo non magistratus, seiuiudieis pedanei partibus iungatur. Alio sensu, atque hoc loco, iudiciales dieuntur in ι. .de ρω. λψμι. nimirum, quae propter iudieium interponuntur, ut id ratum sit; seu iudieii suturi stabiliendi causa, ut iudicatum solvi, & ex operis novi
nuntiatione; quae species sunt praetoriarum . Stipulationum iudieialium duae species hie asterun- Ltur, de dolo ea utio, in actione in rem vel quod metus caular nam iudex in r. st tuendare, de qua agitur, caveri iubet, dolum risum abesse, l .praeterea. 2O. t. si homo. s de rei vinda. 9. b. Iulianara. s. s. x hoc. 7 qmod met. ea. item ὸe servo persequendo S reddendo, qui in fuga est, ι servo legaιο.69. g. nit. de legar. l .l. iem M i4. s. q. β mo. l . quod meι. ea. Sunt & mialtae aliae, velut qua interponuntur officio iudicis fami liae etciu undae, I er puto. 16. Maaeredes 1 s.f.contra. o. n l. erer h. iten.qtie ossicio iudieis addicti viridiscationibus ti 'rultu. un , ι. 7. l. I a. siserν. vinced aliis aetionibus.
134쪽
De praetoriis. 2. Pratoria sunt, qua . mero praeroris of
ficio proficiscuntur ; veluti damni infecti ,
vel legatorum. Praetorias autem stipulaIionesse audiri oportet, xt intis etiam continean
tur adititiae nam ct hae a iurisdietione prin
ciales excludendas supervacuum et sed asditum hie itidem, ut excludantur communes . Ab ossi eici praetoris proficisci dicuntur , quae ii iurisdictione veniunt . Hoc ex eo cognoscemus , si extra iudicium cautio iniungatur , di adversius recusantem procedatur remediisn agis ratus propriis , pura missione in posse Glionem. bonorum elux , aut denegatione iuri Ddictionis. Igitur quod hoc Ioco scriptum est ,& l. r. g. 2. desim prati cautiones, quae prae stantur ex ea uia damni insecti S legatorum servandorum , stipulationes esse praetorias , id hine intesigimus recte dici , quoniam extra judicium iniunguntur, & nisi caveatur, miti . tur adversarius in possessionem bonorum eius,
qui non cavet. I. 7 de da . in stit ne Ieg. m.
eam O tis. ωι .n possest. leg. Similiter eautiones iudicatum solvi , S ratam rem habeti , hine
coxnoscimus , elle praetorias , ut scr ptum et In ι. . s. i. O a. de prat. st'. quia & ipsis lite nondum contestata exi Funtur , 5. si vero. s. ms de fati t. l. Pomponinc qo. g. pen. de praeuro εἰ qui illam praestare tecusat , eum prator non admittit ad alienam de sensionem, s. O s. ia . d. Di. qui hanc,'ei denegatur alieno nomine agere volenti actio , g. 3. d. iri . t. murus. 4 I. g. ρ a. q. de praeur. Eius- idem generis est & cautio fructuaria i nam si
ulu,tructus nomine non caveatur , denegatur petitio aut retentio ususDuctus , ι. 7. Unsse. quemadm. ean Plures recenset D. Cujac. in I. . de Mis. obl., comine me etiam aedilitiae J A dii tiae sunt, quibus venditor eavet de morbis & vitiis r rum venalium , puta rem morbosam non esse , servum fugitiviam non esse , errorem non esse sde de caeteris , quae edicto aedilium curulium Prom ttuntur, l. r. O pas , de edit. edret. t. a quis. 3r. O l. seq. d. in I. Hae stipulati
nes omnes proficiscuntur a mero aedilis os.ficio , qu7a iubet aedilis eas interponi sine vita iudieio , ac nisi interponantur , vendito rem non tondemnat , sed actionem adversus eum dat ad redhibendum intra duos menses svel quanti emptoris intersit , intra sex menses, L flvenditor. 18. da Mil. etis. In quo licet agnoscere aedilis quatenus aedilis , id est , magistratus & ius dicentis auctoritatem , c. I. de fur d. VINN. Praetoris re o voeabulum hic in sentu latissimo aeeipi videtur pro quovis magistratu , cui est iurisdictio. Unde S pro- eos. in provInetis si stipulationem interponi iubebat, praetoria haee diei poterat stieulatio.
Quo observato nec admodum necessaria vid tur emendatio , de qua paullo post auctor noster . Ius enim aedilit7um sere sub praetorio eomprehendebatur g. 7. Inst. de I. V. G. c. OC L Rit terinus. h. 3 p. 438. HEIN. A fur dictione ρο ισνισJ Vox Datoris abest L s. d. --. obL unde totus nic locus ad verbum deseriptus est e & expungendam cen seo eum Rustard. Baron. Doneli. Cuiae. Η tom. Etenim aedilitiae stipulationes non posisunt diei venire a iurisdietione praetoris , cum veniant a iurisdictione aedilium, quod exprensit Theophilus r sed quod de praetoriis tam. quam principali specie stipulationum honor, riarum dicitur, id etiam ad aedilitias recte resertur e quoniam di hae ab osseio Ius dicentis veniunt , commmemque cum praetoriis
originem & causam habent , videlicet iurisdictionem magistratus . Neque aliud Iustinianus hie , aut Pomponius in d. l. s. sentiunt . Hodie haee praetoriarum & iudicialium stipu- stationum distinctὶo minus conspieua est, postquam iudices a magistratu dari desierunt ,
idemque nunc iudex , qui praetor seu magistratus . Distinguunt vero nunc interpp. inter
ossicium judicis nob Ie., quo Lest iudicis , qua magistratus est , & quod ri iurisd ei nisatque imperii suἰ exercet ς & mercenarium , quod est eiusdem , qua iudex , & nudae notionis , subserviens a soni institutae . Itaque praetoriae stipulationes et Iamnum sunt & diei Possunt , quae extra iudicium aut ante litem contestatam interponi iubentur propter cogendi
remedia , l. 4. de jurisd. iudiciales , quae post Iitem contestatam instituti judicii promovendi
TEx TUS. De conventionalibus. 3. Conventionalis sunt, quae ex cam Oen. tione utriusque partis con spiuntur: hoc est,
neque jussu juicis. neque tu sis praetoris, sed
ex conventione contrahemium, quarum totisdem sunt genera , quot spane dixerim rerum
135쪽
COMMENTARIUS. EX eonmentiam utriasque partra J Pomponius
ex conventione reorum, ι. Ne tis. Ex conventione autem sic accipe , ex eonventione sola: nam & caeterae iii pullationes ex c uera
tione eartium constant i at non inde solum profici lcuntur, sed pruna eorum causa est a ctoritas iubeatis. Unde existit & haec distere tia , quod praetoriae stipulationes ex mente ipsius
Praetoris, conventionalcs ex mente contrahe
tium interpretat onem accipiunt, L I. I. Di L in praetorιία9. de praer. βψ- & quod in Praetoriis, si quid addi, vel detrahi , vel mutari oporteat, id iurisdictionis praetoriae sit: in cae
l. l. I. I. uti. desi'pναι. ἁγὼν rarism eonirahoniarum J Id est, obligationum scu negotiorum , quae contra bi Pωl- sunt. Et ideo necesse non fuit ullam conventionalium it putationum exempli causa piose re, ut sactum in superioribus, quae nouaeque notae S. usitatae. Illud cpane dixerim in tantummodcstiae causa additum v detur : nullum enim omnino negotium inter homines conta bi tur , super quo stipulatio non recte inter-
Φ. Com,m liues sunt, vetati rem fac mfore pspillo, nam ct praetor iubet rem salvam Iore pup.llo c.r Oeri, Cr inteγdum judex; s autor haec res expedira noniores , μι derato stipulatio . NOTAE.4. Et prator iubet νmm salvim J Et quidem regulariter : unde etiam haec cautio inter Praetorias numeratur, t. I. s. a.de stip. praeris
Da rata stipulatio J Haee est , quae exigitura procuratore at eno nomine actioneni postin lante; quae & ipsa praetoria sere est. , L r. s. 2. de stim praer. Caeterum si in ste contestanda omissa sir , εἰ postea eertum est ' coeperit, falsum esse procuratorem , recte iudex hanc satisdationem ab eo exigit , per d. t. I. c. dεHL jud. Add. Pomp. I. R. de verb. Obl. Se stipulationem duplae, qua se. venditor cavet rem mitissam mn esse, &e. L 31. de mict. assidua dieitur ι. 3I. 6. xo. de aedil. ed. & haec interdum ivlla iudicis interponitur , interdum imperio aedilis, d. t. s. da meis. I. Caute hic legendus Theoph. COMMENTARIUS. I cων Gaa stetistataones hia prensitas Uifianua πανοrras, O quo sensis quascam commune
juber, qnando iudex Et Theophilus notatus . 3 Irim 'naeratur νn stipulatione rem ratam Minber. .
. An sipulatis duplae , O quando communis r
Tipulatione' communes sane , quae rebullo ita exigentibus interdum auctoritate ρον toris aut aedilis interponuntur , interdum iubente iudiee , di l. s. in tri vers commu nas . Huius g5neriis duae hic commemorantur , cautio rem pupilli saliuam sore N , rem ratam dominum habiturum . Ulpianus I. I. g. 2. de stip. mo. utramque hanc i
ter praetorias numerat , nimirum ex poti mri , & eo , quod regulare est , rem aestimans . Quod & nos consideravimus sq. g.
a. Apud Pomponium d. l. s. resertur 3c tertia ei uidem generis stipulatio Apta : ne que platas , quod sciam , quae qua dein communes eo , quo diximus , sensu appelle tur , Occurrunt . Longe enim aliter atque hoc loco communes aec;piuntur ab Ulpiano
L i. da pim 'aer. nimirum ex praetoriis illa quae & iudicii constituendi ianiandique causa interponuntur , & simu I eautionales sunt , ut instar adtionis habeam ; quales simi , quae fiunt iudicio silendi causa , d. αν. g. 3.
regulariter iussu praetoris interponitus , nullo interveniente iudicio aut causae cognitione v& ni caveat tutor , pignoribus captis auτmulcta indicta cocreetur , su p. de sari L. ut, ρν. iunci. f. pen. l. a. de adrn. rvt. quo
tum nihil est iudieis , qui nudam dumta xat noxionem habet , L s. de νε iud. iunc L da jώνιμ. Sed finge , debitorem pupil ali convςntum a tutore , post litem conte tam donum inter moras iudieii cognovitia non satisdediise tutorem , atque ad hanc
exceptiovem confugere ς utique audienduseries arg. l-3. C. de isti qui M. . in ded. 84 ἡ-ficio iudicis injungelut stipulatio . Quippe
quae propria magistratus sunt & jurisdictis. nis , si de his principaliter agatur ἱ ea vi in iudicium per consequentiam inciderino , ad iudicis cognitionem & ostietum pertinere incipiunt, L I. c. de ard. iud. Aperte autem hic lupsuo est Tileophilus , . honug ali qui ερ non clantemnendus laterprest qui dum erobare cupit , uipulationem rem pupillit alvam sore aliquando iudicialem estit, pro iudiciali attulit exemplam praetoriae ν eius nimirum , quae ante litem contestatam interponi iubetur ab eo qui de ea re in ius aditus est . Quo catu noti potest non ess. Psatoria , cum eo tempore nullum adhuc iudicium , nullus iudax iit - indemque erro
rem mox iterum. errat in explication: cauti
nis de rato . Quod ideo monendum putavi , quia plerique decepti aucistitate viti satia
136쪽
habem , lectorem, tamquam in re explorata, ad
Si abire hae res expediri non νιερ J His verbis , hae νυ, perspicuum in non antelligi cautionem , sed judicium seu rem, de qua iudieici contenditur. Cautio enim semper per praetorem expediri Pintest, si ab eo stipuletur; iudic um vero non semper, nisi iussu iudicis cautio interponatur. Hi de rarastipuiaria 4 Stipulatio de rato seu 3 ratam rem haberi, ea est, quae exigitur a procuratore alieno nomine actionem postulante. Haec itidem regulariter iussu praetoris , atque auin Iitem contestatam interponitur. Caeterum si in Ille contestanda omissa sit , & .postea certum esse coeperit, cum, qui tamquam procurator expertus est, salsum procuratorem esse, recte P nutante adversario nane iudex latisdationem ab eo exigit. Nam quod dicitur, in L Pampanin s. 4O. 9 .pen. de proeων. lite semel contestata, pr curatorem ad cautionem ratiliabitionis non compelli, id in re incerta, ubi de mandato non Plcne constat. & aliqua pro Procuratore prae Iumptio est , locum habet, quo scilicet casu ante litem contestatam etiam reo invito eum cautione admitteretur, l. i. c. de procur. Neque obstat regula de exceptionibus dilatoriis, quales sint proculatoriae, post litem contestatam non
opponentis , I. 4. c. de jurisd. L r ι. c. de proci Q. quippe quae fallit, quando dilatoria eam
vim habet, ut nullos reddat omnes aetin tuis. eii. Cuiusmodi luter alias est exceptio fals procuratoris, L lisei. et . c. da praeaer. ubi Sichardis 2 -m. L. O 3. Gail. L. Obs 37. nu . 1. Pomponius d. l. . de verbis abi. communium stipulationum numero adscribit ia stipulationem duplae, eamque ait vel ab iudice venire, vel ab aedilis edicto, id est, interdum iudieis iussu interponi, interdum imperio aedilis. Nam ut edictum aedilium
publicum hie interpretemur, neque verba Pom ponii patiuntur, quia illud non est unius aedilis, sed plurium , La. Opassum. de Mil. inrct. neque sententia; quod manifeste arguit praeeedens definitio praetoriarum . Quando i itur hare stipulatio communis Aneum ob evietionem interpo nitur minimὰ . Haee enim petitur actione ordianaria, semperque iudieialis est , numquam aedilitia, tot. tu. de evis. Sed est praeter vulgarem illam ob evictionem & alia, quae ob eas causas petitur,
de quibus edicto aedilium eavetur, putarem vitiosam non esse, morbosam non esse, &e. I. quia die/ιur. 31. de evι A. stipulatio affidua ab Ulpiano
appellatur, t. quod si nolis. 3I. f. quia MD .a .deaedat. edia. De his rebus qui sibi duplam promitti
postulat, is adversario recusante aut agit ex eminpto praecisὸ ad duplam, qua parte iudicialis est a aut redhibitoria, & hie est aedilitia , quia post litem contestatam numquam interponitur. Don. in d. t. F. tr. n. 17. O 28.
DE INUTILIBUS STIPULATIONIBUS.
C. Lib. 8. Tit. 39. Continuatio. Uxot modis accidat, ut inutilis sit stipatavior H Λ ς'u' visum, quomodo verborum
obligatio tenὸ eontrahatur, stipui
tionesque utiliter concie antur . S quuntur contraria, ea videlicet, quae stipulationem vitiant , eamque inanem atque Inutilem reddunt. Quarum quidem rerum tractatio etsi ad caeteras quoque conventiones &obligationes pertineta non male tamen hoc loco instituitur, ut in argumento communi: quippe elim, ut initio tinde verb.οbI. dictum est, stipulat: ones inventae sint caeteiarum conventionum
di obligationum firmandarum gratia a & ideo sere novissima parte cujusvis negotii subjici s leatu. Ut vitiosa sit atque inutilis stipulatio,inultis modis accidit. Quaedam enim inutiles iant Propter materiam seu rum in obligationem dedu.ctam; quaedam propter desectum eaus, i Helenistis, aut qualitatem personae stipulantis promi tentisve: aliae propter vitium soram S adiecti num . Quae sere summa est eorum, quae hoc sit. explicantur. Ex his autem eausis fit, ut stipulatio ipso iure sit inutilis, ita ut nec actionem Pro ducat . Quibusdam etiam modis fit, ut inutilis Funius in Ii Auti sit non ipso iure, sed ut ex ea agens exeeptione submoveatur, ins de excepι. T s x T V s.
De his quae sunt in commercio. Omnis res, quae dominis nostro sublicitur, i
is stlulationem deduci potest, sDe ea mobi-
solet, y-πIώειν δωIasea, Theoph. verba enim iudisciplinis potentialiter accipiuntur. COMMENTARIUS.
Dominis nostra sis ieitur J Id est , subii ei
potest. Nam & ea, quae nondum in domἱ-nium nostrum Pervenerunt s atque adeo quAE nondum sunt, in stipulationem deduci possunt; veluti frumenta , quae in herbἰs sunt, fructus sundi , partus ancillae, L modum. δ.ι.ubi autem. 7s.
137쪽
orporalis sit, sima inorporalis t nam & iura in stipulationem rem dedueuntur, veluti usushuetus 3c servitutes praediorum, s. i. sv. r. s. uir. sq.de serveν ad. Quin etiam non modo res in stipulationem utiliter deducuntur I vertim etiam iacta, ut superius docuimus sub g.MIι. de veri. σει. TEx TUI.De his quae non sunt. I. At si quιs rem, qua in rerum natura non est, aμt esse non potest, dari stipulatus fuerit , veluti Stichum , qus mortuus sit, qAem vivere credebat , aut Hippocen.
tavram, qai esse Aram possit, inutilιs erit sti putatio.
N o T AE. I. Aut esse non potest J Particula disiunctiva aut posita videtur pro coniunctiva , ut interdum solet, l. 13 .de --.nn. Nam v. e. fructus suturi recte in stipulationem deducuntur, ι. 7 I.
Hippoeentaurum J Lueret. lib. s. v. 87s. sen. Epist. 18. Cie. a. de nat. Deor. eat. I. Quis, inquit Hippocentaurum Dasse credat Plinius tamen suisse tradit ita. 7. cap. 3η . Inutilis eris stipulasis J d. I. I. g. 9. de obl. eraa. adeo ut nec aestimatio debeatur, nee Medaeo nomine promissa committatur, t. 69.L Io3. de verb. obLCOMMENTARIUS. I camones , qui observanda e rea materιam si pulationum e tum eonfectaria inde dedi
, uuid si in stipuiatum deducta res , qua esse disii 3 st id si qua nee est, nee umquam fuit: ub; de
Hoc s.ct seq.docetur, quibus modis fiat, ut
inutilis ut stipulatio propter id,quod in eam deductum est . Quae res ut persectius intelligatur, duo hi eanones pilus nobis observandi sunt. I.Ut valeat stipulatio, necesse esse , ut id quod in eam deductum est, dari aut fieri per rerum naturam aut leges possit. 1.Ut intelligatur, quid illud si,& quam utilitatem afferat stipulatori. Hi ne iam apparet, duobus modis in universum fieri, ut ratione materiae inutilis si stipulatio, si dari fierive natura aut iure non potest , quod promtisum est, ι stisuler. . deverb.οbI. eoque Pertinet regula iuris Limposti, Lum. r8s. de ret. μν. si propter incertitudinem non potest intelligi, quid lie, &quam habeat uti l talem , l. tritieum.' .l. iras pinlatur. 1 s. d. tis. Quando In stipulatione faciendi hoc aecidat, vidcbimus ins sub g. ρωοd turpi. 23. Rerum, quae dari non possunt, tria sere sunt ge-
nera: quae non sunt In rerum natura nee esse possunt, quae commercio sunt exemptae; quae stipulatoris sunt propriae t. t. s. si id quod. s. es' g. seq. de obi. O act. De primo genere astrur haeg. de reliquis s. seq. In cinetitudinis, quae stipulationem vitiat, exempla habemu In d. l. re risum. 9 . O d. t. ita siqntatur. II F. pr. de veis. obl. Quod in rerum natura non est 4 Primum genus rerum, quae dari non possunt,ae p Inde inutiliter in stipulationem deducuntur, earum rerum est, quae non sunt, necesse possunt in rerum natura. Id iterum in duas abit species. Nam harum re- Irum aliae fuerunt, sed deserunt esse; aliae ne suerunt quidem umquam. Illarum numero sunt, homo mortuus, aedes deustae, &e. . t .s si id quod.9. de abl.ct aa I.homo.69. de verb. Obl. Quod autem harum rerum stipulationem inutilem esse dicimus, hoe eo maxime spectat,ut intelligamus, nee aestimationem earum deberi, I. liber hamo. o3.deverb.οbl.s 4. sop. de legat. nee poenam eo nomine promissam committi, d. to homo. 69. de verb.οbl.
Plane si res, quae dari poterat, ab initio in obligationem deducta , culpa debitoris dari posse de-lierit, aut si is in re praestanda moram secerit, placet , Creditorem eas res, quamvis extinctas, utiliter adhue stipulari, Linter pisulamiem. 8 I. g. pen. eod. quoniam eulpa & mora debitoris obligatὶonem perpetuant, I.flex legat. 13. I. si servum. 9t .
Hinocentaurum, qui esse non possit J Exemplum irerum, quae ita non sunt, ut nee umquam sue-rInt . Cic. 1. de nat. Deor. eap. 1. 2Mis , inquit, Hippocentaurum aut chimeram fuisse putati Lu-eret. lib. s. v. 878. Sed neque centauri fuerint, neque tempore in
ullo Esse quεM dullisi natura ct eorpore bina
Ex alienigens a membris eo acta potestas . Stoici apud Seneeam Epist. 8. In rerum, inquiunt natura quaedam non sunι. Et haec autem , non sunt, rarism natura complectιtur, qua animo sis currunt, tamquam centauri, Gigantes, O quis .id aliud falsa eooratione firmatum habere al/quam imaginem empit, qtiam vis nan habet Iubstantram . Plinius tamen lι . .e. 3.testatur,Claudium Caesa rem scribere, Hippocentaurum in Thessalia natum eodem die interiisse. Et nox, inquit trincipatis eius allatum illi ex aeristis sn melle vidamus. Cae terum utut hoc verum sit, tamen quia portenta lemonstra haee sunt, etiam naturae quodam peccat genita, e rum ratio nulla dueitur. Centauri, qui
idem & Hippocentauri dicti, populi fuere Thesesaliae iuxta Pelion montem, anteriore corporis parte, cui Poetae sabulantur,ὰ hominum , posteriore equorum effigiem reserentes . Fabulae ocea sionem praebuit,quod Centauri primi equitarunt; non sine horrendo vἰcinorum populorum spectaculo,a quibus primum conspecti equis insidentes, erediti iunt habere membra partim humana , partim equina. Idem Indis occidentalibus patrum nostrorum memoria evenit.
138쪽
DE INUTILIA Us STIPULATIONIBUS.
T E x T U S. De his, quae non sunt in commercio. a. Idem iuris es, Fremfacram, aut re
ligiosam, quam humani iuris esse credebat, vel publicam , quae usibus populi perpetuo
expositasit, ut forum, DA Iheatrum; Des liberum hominem, quem servum esse credebat;
vel cujus commercium non habuerit ἔ vel rem
suam dari quis stipulatur. Nec in pendentierit stipulatio ob id, quod publica in privaram deduci, ct ex libero fertius fieri potest, ct commercitim adipisci stipulator potest :sed protinus inutilis est. Lem contra, licet initio Atiliter res in stipstatum dedueta sit, si tamen postea in aliquam eorum caUam, de quibassupra disium est, sine fatuo promisseris deveneris, extinguitur stlatatio. At neestatim ab initio ratis stipulatio valebit rLucium Titium , cum servus erit, dare
spondes 3 ct similia. Quae enim natura sui
dominio nostro exempta sunt, ιn obligata nem de ci nulio modo possent.
stipulatione deberi. Sed pretium rei meae recte stipulor, & rena meam mihi restitui, d. l. 8 1. Pror νιμι inuritis 4 Protinus, id est , statim ,
λ ζωt . Huc pertinet regula: Iuod initia νιtiosum est , &c. t. 19. de reg. Iur. Licet in iis utiliter J I. 13. l. 83. g. s. de rob. obL siunt haec exempta regulae, quae definit, etiam ea, quae recte gesta sunt, resolvi, si in eum eas in inciderint, a quo non poterant incipere, t. pen. s. uti. eod. LII. de servit.
Sine facto p rdimissoria a Meus est, si facto aut
culpa promissor s res commercio exempta 1 d. l. 8 s. aut postquam molam in ea praeitanda le-ci: Ict, t. 23. I. 9 i. pr. O g. 3. eod.
Euae natura sui J Aliud iuris est in his, quae per
accidens non possunt acquiri, puta quia itipulatoris sunt, ι. St. de veta. Obl. C OMMENTARIUS.
I Genera rerum , qua non sunt in eommercio . 2 Etiam earum rerum , quarum nullum omnino
commeretum est, si pis lationem prersas inutilem esse . 3 2 inas siqui ιον fiat, rem non esse m commere
I Euando earum rerum, quae seeundum quid cir
tra eammenium, stipulatio milis aur iuuiis lis 6 De stipulatione rei nostrae.' Ampliatio νQuia initia positae. 8 Ampliatis seeunda. 9 Quid si eorumna promissia fam aliena adibus juncta tio Dissensio veterum eirea easum, qus res initia re A. promissa, deinde eommercιο e.xempta, post ea rursus dari posse eoepit. tr R.strictis ampliationis seeunda. ia Amplιasio tertia, ejusque restrictio. Ecundum genus rerum, quae dari non possunt, est earum, quae sunt quidem in rerum natura, sed non sunt in commercio hominum. Huius autem generis quae sunt, earum quaedam condi tione sua & absolute commercio exemptae, ut res
divini iuris, publieae, homo liber: quaedam certo respectu, qui vel est in rebus ipsis , elim alioqui natura sua sint in commercio, quales sunt verbi causa eolumnae, marmora aedificiis iuncta; vel in personis contrahentium, puta si vel stipu- Iator, vel promissor commercium non habeat, elim alii habeant . Sunt enim quaedam quorum dam hominum commerciis exempta, ut praedia Eeelelias habentia haereticis, mancipia Christi,na iisdem & Iudaeis, ι.si quis. I o. c. de hoste. tit.
c. ne christ. mane. haeret. Enim vero non omnia
li estieulati mem vitiant eodem modo, quaedam nec vitiant , estque in singulis, quid seorsum consi derandum. Si rem saeram, Oe. J Quarum rerum nullum omnino commercium est, eae in stipulationem 1 deductae perinde eam vitiant, ut illae, quae non sunt, nec esse possunt in rerum natura, ι. i. g.β ιdq-L9.de Oll. I.t stipulator. 3 s. l. nter 83. g. heram. s. t. liber homo. ro3. deverb. Obl. wamobrem neque hoe casu magis, quam si neri ore aut aestimatio debebitur,aut poena promissa peti pote
etiam hoc ipso satis significatur, quod eiusnodi stipulatio dicitur esse inutilis, idemque iuris hieelle , quod sciret, li res promissa nee esse posset interuim natura . Neque enim inutilis stipulatio diei potest, ex qua aliquid debetur, & maxime ii prore debeatur aestimatio. Diversui, omnino est , si quis aedem sacram aut locum religiosum aedificati stipulatu fuerit; hie enim in stipulationem deducitur , quod Sc natura seri poteth, & iure sace
Sed eur liber homo , res sacra, religiosa, Pu blica in stipulationem deduci nequie , quum tamen constare ioleat earum rerum liberique hominis emptio venditio , bona fide facta fl. 4. ι. e. l. 6. ff. de eontrah. emr. Cur, inquam, tam variὰ Iinino non vari E . Uere enim huiusmodi emptio non valet nisi eatenus, ut d eeptus possit agere ad id quod interest. g. isit. Inst. de emi. vend. Ad traditionem enim aLinon potcst d. b. ult. l. Ios. F. de V. P. ad 'o
139쪽
u tametsi In eum easum venditus laetit liber homo , si servus factus fuerit , non valeat ea
venditio , quia nefas est tales casus exspecti. xe. l. 1. . de cam/r. empl. Ergo m Lubin . O seqv. supra adductis ramum eatenus emptio intelligenda dicitur, quia emptor , ignorans rei qualitatem agere potest ad id , quod interest, vel re iam tradita βι b. L possisla ad instandam evictionen . HE N. Quo humani juris a se credebae ' Eodem modo inox quem servμα use credebar. Uti & f. praere . quem vivere credebat. Et limiliter Caius I. I. g. βιd quod. s. de ρ5L Oact. An ergo si sciebat stipulator tem eae diviai iuris , hominem liberum e ste , δέ c. ualebit stipulatios Quidam putaverunt valere saltem ad hoc , ut stipulator tonsequatur quod sua interest, ne stultra ea verba hie & apud Caium expressa videantur. sed & recte Uveselub cius respondet, verba ista addita es te, propterea quod in ignorante maior est causa dubitandi, an non saltem aestimatio, aut id quod interest, peti possit i in scientdienim vix esse potest, quoniam
Luna non modo ratione materiae, verum etiam
ea uis efficἱentis , seu propter desectum conse sus, harum rerum stipulat o nullius momenti est,
mpi. Sed quid sit solus stipularen conditionem rei ignoret, promissor stlae , an non saltem propter dolum promisto iis dabitur stipulator actio in id , quod sua interes deeeptiuia non esse ' Adhile dicendum videtur , non dari ; siquidem in locis omnibus ubi de stipulatione rerum, quae in eam
nrercio non sent, agitur,sinpliciter pronunciariar, inutilem eam esse & nullius momenti. Emptionis alia lausi cst: nam etsi nec emptio hominis sibinii , loci lacti aut religios, hactenus teneat, ut re ipse debeautur, aut peti possint . tamen si haec pro privatis aut profanis veneant, ει inter ignorantes id fiat, aut dumtaxat venditor sciat, emptor igno ret, placet emptionem eatenus satiem eonsistere, ut emptor actione ex empto vel pretium recupiat, vel consequatur, quod intersuit eius, ne deciperetur, ι. 4. Pi o Π.62.6. I .Uiberi. 7o. de
causa onexosa stipulatio interpolita sit, putarem sum IQ. Fab. ἰ casu proposito nomine doli a versus promis rem agi polIe. Mua usibi spopuli l Quae in usu publico habe, tur . Additum ad disterentiam eorum, quae sunt in pecunia seu patrimonta populi aut Principis,
uti s suis ea stipulatur, mire aessibus Iuncta sunt
quoniam ea eximi & praestari Senatus vetuit,t.--μυ- .de legas. I. Et igitur eum etiam hoe easiares ipsa non debeatur, nec debebitur rei assim lici, quae promista non est, quod tamen non puto esse perpetuum, sed exemplo legati harum rerum aliquando etiam ex stipulatione aestimationem peti posse,d. t. carera. 4r. 9 β duobur. vel propter
personam stipulatoris, quod ille rei commercium non habet, veluti si Ihidaeus mancipium Christidinum dari stipuletur di hoc eni ui easu non magis utilis stipulatio , quam si res simplicitet atque in
totum commercio exempta sit, iac rex ι. mul-
de vereb. Obt. Quod la si pulator eommercium habeat,licet pronussor non habeat, placet stipulationein valere, d. l. 34.quippe posteriore hoc casu praestatio rei non est promtisori impossibilis . Nam etsi ipse rem, quam prom sit, habere , posi,dere non potest; nihil tamen prohibet, quominus eam sic comparet, ut non sibi habeat, sed statim ei praestet , cui ius est eam habere, arg. Laliud.JI. ac verb sign. atque eadem hac ratione defenditur legatum rei cujus haeres commercium non habet, modo legatarius habear, t nae O. 9, 3. sed Proc Ius. 3.de tuo. x . de quo plura scripsimus ad s. non sotam. 4 μ . de legat. Vel rem fuam J Tet vim genus rerum, quae dari εnobis non possunt, sunt res nostrae r quod enim nostrum est, i cynobis dati aut amplius nostrum seri non potest, s. sie itaque. 14. . f. de aΠ.Nemo
igitur rem mam sibi clari utiliter stipula ur, . ne
Cui item consequens est, nec pietium rei ex ea stipulatione deberi. Sane rem nostrant nobis le-stitui, tum etiam pretium rei nostrae nobis dari, utiliter stipulamur, d. ι. nemo. 81. Sel & reni surtivam dona nam a iure recte stipulari plaeet, modo tanquam im uvant nipulatur, I.serre. rsing. ut .devorb. obc cuium rei ratio petenda ex d. g. filla ita
que. I . in . de acP. Nee m pendeνὸιν, eis. J Sequuntur aliquot am. pliationes , quae tamen non pariter ad rimnes superiores specic 3 pemnent. Prima significatur hoe vers. & apud Paulum t. inser. saeram. .versquamvis fac ra profana sieri , Oe. de verb. ObI.estque Iiure di quod etsi re sacra postea profana . publicagivata , homo liber servus fretus sit, nihilo magis ipulatio vites habeat aut sumat, vetante nimirum regula Catoniana, quod in tio vitiosum est, tractii tempoKs eonvalescere. Qitae regula ad sti
stipulator post 1 rei commettimn nactus suerirs stipulatio convalescet, nee si sua res stipulatoris este desierit, Me νεχε. nec si iuno aedibus postea
silerint separata , d. l. caetera. I. S. . Lices imiis ut diser , C c. 4 Ampliatio seeunda. x
Non solum inutilis est stipulatio, in quam ab ini-tra res, quae commercio exemptae sunt, aut alias
dari non pollunt, deducuntur, sed etiam fi quid
recte atque utiliter promisium postea in talem caulam sine facto Promissoris devenerie, placet,
140쪽
si putationem extingui , & d sibi, i obligati
nem, lieet ab initio recte contracta si r ut putat, stipulatus sum rem profanam aut Stichum mihi dari , ea res postea sacra , aut Stichus libet esse coepit sine facto promissoris, placet, eum liberari, & satis esse, quod eventu praestatio facta sit impossibilis, d. l. inter. 83. g.
sacram. F. vers. nam ct eum l. isqvi. si . de veta.
ebl. Suntque haec exempla regulae ,iquae definit, etiam ea, quae recte gesta sunt, reselvi,s, eum casu in inciderunt , a quo non pote runt incipere , l. II. de servit. l. pen. g. vlι. deverb. ob l. vid. notata sub L ex eontraria.. 4.
sui. de legat. Eadem ratione & stipulatio rei alienae perimitur, si res antequam traderetur, ex alia causa iam facta sit stipulatoris i sed hoe ita, si utraque ea usa suerit lucraxiva, non
si alteia onerosa, d. l. 3nter. 8 I. g. 6. I. Omnes debiιονς s. i . de obr. O as. rationem diversi
iuris reddidi sub , . si rei. 6. sv. de ter Quids si columna piomitia iacto alieno iuncta lit aedibus Non putarem , hoe easu stipulatio, mcvancicere, i. caetera. 4 i. g. si dadibus. q. dei Iegat. ι. De illo inter veteres non convenit, hres initio recta promi ilia, deinde commercio hominum exempta, rursum mutata conditione
coepit dari posse, veluti si servus liber factus
in servitutem reti dege, an obligatio, quae si v et subi ita fuit , restituatur. Celsus censuit cui tui, magisque esse, ut propter impedimentum interveniens cectastu videri debeat, ligatio , quam penitus extincta suisse . Sed haec Celsi sententia admisia non est, erebriusque placuit, obligationem non restitui, utpote semel penitus sublatam e quemadmodum enim homo mo tuus vitaercstitui non potest, ita nee in perpetuum extinctam obligationem posse resul tari, d. t. imer. 83. b. saeram. s. mers nec reν eamus. I. qui res. 98. g. aream. 8. de solui. quibus Iocis etiam Celsi argumentis Occlirritur .
Eadem dissensio & eirca servum legatum interim manantissum, & postea servum iterum sactum, inter Celsum & alios LI sie videtur, Ly e rus. 79. q. ult. de Iegat. I. iunct. I. servus. 27. b. I . de ad . legar quos tamen locos di- sinctione conciliare nititur Don. in d. l. inur. 83. g. ram. s. n. g.
x Sine facto pomissorιι J d. l. 3nter. Sἶ. g. y. Additum ideo , quoniam si per promissorem factum sit, ut res dari posse desierit, veluti si
servum promissum manumiserit, lacum prinnaissum relisiosum aut publicum fieri passus sit, non extinguitur stipulatio , nec magis debitor liberatur, qu in ii servum promissum occidisset. Itaque ne dolus aut culpa ejus adversario noceat , cum res Ipsa praestari non possit, praestabitur aestimatio . Idemque est , si postquam debitor in re praestanda moram iacit, ea HremPta aut commercio exempta sit: quoties enim aut culpa aut mora debitoris mervenit; Placet, obligationem eontinuari , id est , ex Q remPore Perinde perpetuo eum teneri, ac
tertia. Rem commercio exemptam non tantum
pure Inutiliter stipulamur, sed etiam sub conditione, licet nominatim in eum casum nobis caveamus , si dari posse coeperit. Itaque Improbata est etiam hujusmodi stipulatio, alum,
eum semus er l, darespondes t item , eum laeum scum ex saeva profanus esse coeperit, dara spondes nimirum quia nee praesentis tempo is obligationem recipit, & ea dumtaxat, quae natura sui
postibilia sunt , in obdigationem deduci possunt. Sed Sc mali ominis causa istiusmodi sti.
pulationem detestamur, quon am non solet ea mutatio contingere sine interitu civitatis, quod Paulus d. l. inter. 83. g. saeram. 1. 6c Pomponius LF in emptiane. 34. g. 2. de coni. empti de
clarant sub persona libes hominis sub conditione promissi. Enim vero haec ampliatio Pe
tinet dumtaxat ad stipulationes earum terum , quae absolutὰ & natura sua commercio exemptae sunt; ad eas res non pert Inet, quae cum per se sint in commercio , nunc tamen non sunt propter impedimentum aliquod extrinsecus accedens S temporarium . Etenim , quae
aedibus iuncta sunt , sub conditione stipulari non prohibentur, tum de sub conditione I
gari possint, d. Leaetera. er. g. I. de legat. l. Sed nee pertinet ad stipulationem rei nostrae.
Quippe & hane sub eondictione recte stipulamur, ut stipulatio teneat, fi tempore existentis eondictionis nostra non sit, i. si rem. 3 t. t.
existimo. 98. de verb obt. d. I. caetera. 4 l. s. I. de legat. I. t. rxistimo. 6 I. de conre. empl. Neque
enim quominus hoe fiat, aut regula Caton;ana impedit, quae ad conditionalia non pertinet, d. l.eaerera 4 I. g. I. aut vitium rei, quod nullum est: potestqim ea mutato Interim do-mmo nobis praestari, nec incivile est hane mutationem expectate . Non caruit tamen haec sententia dubitatione , ut apparet ex d ι. exi pra-mr. 98. de verb. Obl. Illud ei adversari videtur, quod etiam conditionales st putationes ex praesenti vires accipere traditur L Utisfructur. 26. de stiri serv. 3e generaliter in omni stipulatione id tempus spectari , quo contrahimus, i. Νιvsfam. 78. de verb. Al. Sed hoc recte dicitur, cum de persona stipulantis agitur , aut ejus, cui inde acquiriturr ad res quae in stipulationeni deducunti , non pertinet. Ut enim statum capiat stipulatio , necesse est , eum, qui stiri latur, sive pure stipuletur, sive sub conditione, stipulandi capacem esse; eademque ratio ejus, cui ex stipulatione acquiri volumus . At rei quae ulibus hominum non exempta in stipulationem deducitur, praestatio & obligatio in eventum differri potest, ut ante illum eventum neque peti possit, inique quicquam debeatur, t. redere diem. III. de verb. sisn. sed tantum spes sit, debitum iri, quam in haeredem transmittamus,jJbb eeuditione 4.ses e ver .ebL