장음표시 사용
141쪽
De facto vel donatione alterius. 3. Si quis alium datarum facturumve quid promiserit, nou obligabitur, veltitis
nondeat, Titium quinque aureos da urtim.
Uuod si os cturam se, ut Titius daret ,
COMMENTARI Us. I cur qui alitim daturum, Oe. ramistit, ndique ipse obligetur , neque alium Obliget tu De ea, qui se e rasinum promittit, ut alias
3 Interdum qui factum alienum promist i, etiam sina expressisne istorum verborum νbligari: Omoribus hodiernis semper . I Ut alium daturum aut sacturum promittit, neque ipse obligatur, neque alium obli-yat. Cur alium non obliget , ratio manifesta
est, quia nemo ex eontrabu alterius obligari potest, l. 3. C. ne ux. Pro mar. Cur ipse non obli petur, duae causae sunt runa, qu a non con sentit, ut det aut faciat: altera, quia, etsi pro-onamus eum dare aut sacere velle, tamen ve
is id non promittit: quorum utrumque per se solum ex regulis communὶbus stipulationum satis est ad impediendam verborum obligat in nem . De se igῖtur quemque promittere opor tet, si eum obi; gari volumus , d. l. Ater. 83. .npν. deverb. Obl. Sed an non saltem hactenus eum, qui alium daturum aut iacturum pron i-
sit, obligari dicimus , ut eurare debeat, ut ἰlle alius det, aut faciat Dicendum est, ne hactenus quidem eum obligari: alioqui stipulatio haec non esset inutilis ; sed factum alienum utili
ter Promitteretur, contra quam In universum
uui Usenurum feJ Aut si eviratisrum, ut allusa det, d. l. inter. 83. pr. red. quippe hae stipulatione, non tam factum alienum, quam PIO prium promisseris continetur, qui ob id in tan
tum tenebitur, quantum ut alter daret euratu
rum se promisit, per t. si haeres. 73. de legat. I. aut si promiserit curaturum se, ut alius aliquid faciat, tenebitur in id quod stipulatoris intererit . Communiter receptum tradit V vesembe-
eius, promisibrem liberari, si omnem diligentiam a)hibuerit ad rem eonficἰendam, nec profecerit, quasi hoc solum promisisse intelligatur: ut proinde non aliter conveniri possit, quam sneglἰgentia aut culpa eius arguatur , allegans Bart. cons. 236. BOer. Gers n. 16. Schurst . eon Is .eent. I. textus tarinen omnes indistincte loquuntur, vid. D Bronch. 4. assere. 4o. Ant. Fab. 3 c. ser. de eant r. st pniatιon. de . io. Interdum
sane qui lactum alienum promittit, obligatur, quamvis verbis non explimat , se esse rem aut euraturum , O c. quasi tacite id actuat vi atur
eonsiderata quat tale negoti I ; veluti si quia promittar', eertam personam pro se fideiussuram esse, ι. qui autem. I . f. a. de pee. eon . item si prorutator, de cuius mandato dubitatur, promiserit, rem ratam dominum habiturum, tot. it. rat. rem hab. Estque posterior haee stipulatio praetoriar ac proinde ut reliquae eiusdem generis, legem re interpretationem recipit demente praetoris, I. in eonventianalib. s1. de verbis obI. l. s. de stipui. prat. Similia 'exempla o eurrunt in I. st pni. 38. ia pr. I. qnotiens. 8t. t. Ater. 83. pr. de veνb. Obl. in quibus omnἰ-hus promissor sub alieni iacti promissione e iam de suo promittere intellῖ tur. Qui promist, se facturum, ut decem 4entur, ipse dare cogitur , nee liberatur dando expromisso rem, ι. si haeres. 73. delegar. r. At qui elaratu mcm se, ut deeem dentur, promist , placet , eum liberari alium reum Ioeupletem dando st. MI . I. I. de reb. ered. I.illa stipulatio. 67. I. I.
de verb. obi. Cuvare enim non tantum numeru
re est, sed etiam delegare alium, qui adnume ret. Facere dandi significationem in proposito habet Culae . ad d. l. 6 . Nostris & multo- 'rum aliorum morἰbus, qui iactum alienum promittit, tacite intelligitur Rromittere se euraturum aut effecturimi, ut assus det aut faciat . Grol. v. intro H. eap. I. Goris advers. tras. 3. cap. 3. n. . eonvenienter aeqn tat; iuris Ca
De eo, in quem confertur obligatio,ves solutio. q. Si quis alii, quam ei, cuius iurisbi ctus est, stipuletur, mial ait. Plane solutio etiam in extraneam personam conferri
potest: veluti si quis ita stipulatur, mihi, aut Seio darespondes 3 ut obligatio quidem stipulatori acquiratur , si dii ramen Seio, etiam invito eo, recte possit, ut tiberatis ipso iure contingat: sed ille ad Persis Seium
habeat mandati atilionem. Quod siquissibier alii, cujus iuri subjectus non sit, dari
decem aareosstipulatus est, valet quidem stipulatio. Sed utram totum debeaturIZθα- latori, quod in stipulationem deductum est. an vero pars dimidia, dubitatum est. Sιd placuit, non plas, quam dimissiam fartem ei acquiri. Ei vero, qui iuri tuo subieetus
est, s si palatus sis, tibi acquiris: quia vox
tua tamqnam Hii int lieitur in his rebus, va tibi acquιri possunt
142쪽
NAiι asis J Nee sibi aequirit, quia hoe actum
non est; nec alteri , quia hoc repugnat fini omnium obligationum , d. ι. 3 8. g. II. eod. xi 8. LII. da obL in. Etiam inHιο ea J Stipulatore scilicet. Caeterum haee pote stas adjecto solvendi, lite contestata intereidit, L is. de fideisss. l. 37. g. I. desolωι. aut statu eius in causam deteriorem mutato, ι.38. dict. tit. iunct. I. s6. s. i. de verb. lig. nec ipse petere, nec novare, nec acceptum serre potest: quia obligatio soli aequititur stipulatori, I. lo. de sotur: Vox tua tamquam filii J Patris εc siti persona paene eadem , c Mit1m. c. de imp b. O al. Est enim filius veluti portio patris . Arist. I.
stata habes, sive emane paιo isi Uemadmodum nemo al um daturum facturumve promittens , aut ipse obligatur , aut alium obligat; ita nee alitat stipulando autsbi, aut alteri obligationem aequirit, ι.pθω- latio. φ 8 g. alteri. i . de Hrb. obl. j. 3. c. de coni R. st p. s. alter . I 8. i . hoe iit. Non sibi , quia hoc actum non est, nec per ona ejus stipulatione compreheniae non alteri, quia repu gnat fini stipulationii in & obligationum ; utpote quae ad hoc omnes comparatae sunt, ut unusquisque acquirat sibi, quod sua interes tui vero alteri detur, nihil interest nostia , d. l. stipulatio 38. 9.alteri. i 7. dieque hoe ad stipulationes tantum pertinent, sed ad caetera, qu que conventiones, I. pem sup. er quas peUon. Ls ita. II 6. I. I. vers. respondιt. de verb. Obl. l. solutum. l. li pen. de p/gn. act. l. quo tutela. 73.νn D. de reg. jnr. In summa, ut Paulus scribit , qu eumque gerimus, cista ex nostro contracIu
Oνiginem trahunt, nisi ex nostra peνsna init tim uisant sidest, ut nunc vulgo loquuntur, nisin persona nostra radicentur, inanem actum nostrum e tami o ade., inquit, neqtie βιρ ἀ-
d. obi. O as. Verdiu Lic cautiones quaedam adhibendae sunt. Piimum enim quod dieitur, Ineminem st putando alteri obligationem aut actionem acquirere posse, de persona extranea intelligendum ell, εο sie temperandum, nisi ille alter, in quem stipulatio eonsertur, ficti ne iuris eadem persona eum stipuIitore habeatur: quo in numero sunt tum ii , quorum in potestate sumus, tum haeredes nostri. Plan8 enim quod servus domino, filiussam . patri stipulatur, eius obligatio dc actio omnis dom noave patri acquiritur, hoe texr. in pr. d. t. stipu
nia. Obl. Sed dc haeredibus nostris paciscendo distipulando quidvis acquirimus , d. l. sit Miali
38. 9. sed A ii. g. 4. daverb. Obl. ι. ιι. 33. depae . nec tantum cum nobis simul Sc haeredibus nostris stipulamur, sed etiam eum haeredibus solis : utique jure novo ut actio ab haeredibus incipiat, I. unie. c. ωι act. ab haered. D inde etsi ex alena stipulatione non acquiritur alteri actio d, recta; sunt tamen quaedam per in nae, per quas ratione officii aequiritur alteri actio utilis. In hoc genere sunt tutor . eurator saetor civitatis: nam si tutor pupillo , curator
adolescenti , actor civitati quid dati aut fiati hi putemur, placet, pupillo , adolescenti, eivitati utilem actionem dari, l. s. s pennir. de
pee. eonstis. In eadem causa est dc procurator militis, t. si peeuniam. 16. de reb. cred. item ma gistratus in cautione pro pupillo a tutoribus aut adrogatore exigenda . Et non solum m a gi stratus ipse ex his cauIis pupillo recte iupulatur , sed etiam alium adhibere potest, puta servum publieum, aut si v idetur, quemvis liberum hominem , qui idem pupillo stipulatur, l. i. f. si
magistratus. I . O g. exigere. ι . da magsrat. eonv. l. non aliter. l8. de adορι. l. 2. O 3. rempup. μιν. or. Ad haec ex stipulatione procuratoris tribus ex causis domino utilis actio datur . i. si ex re domini stipuletur , t. s. quod
tas id exigat, nec aliter domino res salva esle possit . Receptum id primum in eontractu i stitoris, t. i. in m. l. 1. de instit. act. inde ea-
dem conditione translatum au contractus Pro curatoris, t. I J. s. si rocurator. 1 .deact. empe. l. s. de praer. stip. l. damni. I 8. g. Mit. de damn.
inses. Quaesit uni de tabulariis, seu, ut nunc I vulgo appellantur, notariis publicis, an etiam hi civibu, absentibus recte uim lentur, iisque obligationem acquiran . Quod omnino nega
dum est , si quidem de iure civili Romanorum quaeratur; quippe quo iure nee semis publicus
143쪽
id potuit, nili in duabus illis, quas dixi, cau. sis, ae magistratu iubente stipulatἰonem inte poni . Si vero de jure hodierno , ubique sere
locorum invaluit error veterum interpretum, receptumque, ut notarii aliis recte sipulentur, Ssipulando actionem acquirant. De eo tamen nondum satis convenit, an ex huiusmodi ilipv- Iatione aliave conventione notarii alte i absenti ius aliquod aequiratur ante rati habit onem . vid. Thesaur. deeis. 7o. Fachin. s. eemtr. 9 I. Chrisin. vol. 3. deeis. 34. O vol. 4. dee f. l77. O 2 9. tibi etiam quaerit, an persona quoque non Publica alteri stipulati possit seeundum dispositionem iuris Canonici e. quoties eordis. 9. q. T. Sane non obstat ius naturae aut gentium, quo minus alteri etiam extraneo recte quilibet sit puletur, ut ei volenti &mmillum aereptanti
Obligatio & actio acquiratur. Immo id tuti na.
tum bene congruit, neque nihil mea interest per me alterum beneficio a mei. Grol. 1. de jur. bell. O ae. e. I I. n. I 8. & ideo moribus horum
temporum id passim obtinet. Groenevv. de te /b. as r. ad 9. I 8. ins Me ait. & ibi cit. Cyprian. ε eens Feb. ad s. 3. svr. Postremo etiam illud in quibusdam causis admissum est , ut alter; ex pactione & stipulatione alterius actio utilis quaeratur, si pactio adiecta sit a tui naturali , ut Puta rcin alienam, quam apud se quis habebat, alteri commodavit, aut apud eum deposuit ea lege, ut is eam domino restitueret ι aut alienos nummos alicui dedit, ut domino solverentur: ex his causis placet domῖno utilem actionem commodati, depositi, condIctionem dari, l. penule. c. ad exhib. t. si ita. 3 16. si x. deverb. obligat. Item si quis suos nummos alieno nomine mutuos dederit velut alienos, ei cuius no mine dati sunt, condietio aequiritur, l. 9 6.pen.
Similia exempla sum in ι s. c. de eand. .nd. l. de pign. amon. Postremo etiam assectioni personarum conjunctae cum favore eausae hie aliquid tributum , ι. critis. 4s. solui. matrim. I. 7. depact. eonri rigorque iuris posteriorum Impp. conititutionibus nonnihil mitigatus est, t. 3. c.
vetat regula iuris alte i stipulari, in hane sententiam vetat, ne stipulando alte i acquiratur.
Caeterum si eo spectet stipulatio, ut obligatio soli acquiratur stipulatori , ius autem sit promistori, etiam alteri solvere, quominus ad huncesticium utiliter persona extranea inseratur, repula non prohibet. Atque hoe est, quod hie
dicitur, solutionem etiam in extraneam per sinnam consori posse.
Mihi atii S.;o dare θο ει J Conser i in at um iuri seu potestas alteri solvendi fieri promi sis ori intelligitur, si quis disiunctim ita ilipule
inde utili, haee stipula tm in utilusque Personaecnsetur et in persona stipulantis ad aequisitionem obligationis, in persona adjecti ad sol
Sed age eonsideremus separatim , quid hae e stipulatio i ibuat stipulatori, quid Seio adiecto, quid denique promisto i ; tot enim sunt, ad quos ea pertinere potest . De stipulatore hoe r
est, ei soli ex huiusmodi stipulatione obligationem acquiri r & acquiritur citra dubitati nem totius summae in stipulationem deductae, ut solida deeem ei debeantur, non pars dum taxat. Neque enim quia deeem duobus stipulatus est, ideo summa inter eos dividitur. Divideretur, si conjunctim stipulatus esset sibi Se Seio, de quo mox plura. Qui verδ disiuncti rix decem sibi aut alii dati stipulatur, aperte stipulatur derem solida utriquet nee persona adiecta impedire potest, quominus in id totum, quod sibi quoque stipulatus est, obligationem& actionem aequirat. At ex contrario, Seio sadiecto ex stipulatione proposita nihil debetur rquippe cui nihil ex eonventione aliena aequiri potuit. Itaque Seius neque petere potest id, quod in stipulatum deductum est, neque pro missorem ullo suo facto liberare. l. 7. g. l. de eonstit. pee. l. io. de solui. non fideiussores aue pignora aceipere, t. si misi. 13. de si fug. ι. νιqui. 33. de pign. denique nee pecunia ei suo nomine tonsii tui potest , d. l. 7. f. I. de pec. eonst. Solummodo ad hoc utilis haee stipulatici in persona Seii adjecti , ut solutatra ex eausa stipulationis pecuniam accipere possit , eoque secto promissor liberetur. Cum verδ omnis adiecto solvendi lacultas promistoris causa constituta sit, videndum etiam, quid hie promissorὶ tribuatur ad liberationem. Promissori in summa hoe tribuitur, ut etiam adjecto solvere poG sit, eaque solutione ipso lure liberetur, ut hie expressum es . Et quamvis partem solverἱt stipulatori , nihilominus tamen reliquum rectΘdabit adiecto, ι. cum iacem. 7 . tr de stur. Hoc amplius etiam invito de prohibente stipulatore solvendo adiecto liberatur: nimirum quia certam conditionem habet stipulatio, quam immutare stipulatori non licet , I. II. g. pen.
d. solui. l. i6. de seu L. Sed neque promissori ad solutionem obstat adiecti conditio. Stipulatus quis est sibi aut Si cho Semproni; servo dari r soli servo sine voluntate domini recte solvitur, I. 9. de sim. Stipulatus quis est sibi aut
pupillor placet, promissorem etiam sine tui
ris auctoritate pupillo solvendo liberari, ι. II. d. tit. Hoe ideo , quia dum adjecto solvitur , ipsi ereditori solvi videtur, elim nihil intersit, iubeam te alicui solvere, an ab initio stipulatio ita concepta sit, i. si ita. sy. eodem. Ca terum & solui Ionis verbum & certae persoriae adjectiti aper: e t berationi modum facit, quem excedere non licet , ut in mandatis accidit , . 6. mandat. ut proinde iacultas haee duabus
rebus contineatur, certo sacto promissoris, ut
solvat videlicet, & certa persona, in qua haec veluti
144쪽
DE INUTILIA Us STIPULATIONIBUS. 7Oη
veluti e ditio impleri debeati si quid horum
servatum non fierit , placet, factum promisi soti ad liberationem non prodesse. Et prἰmum igitur nihil astit Promi stor eum Seio adiecto paciscendo , sive paciscatur Seius se non pet turum, sive obligationem novare inlittilat, sive pecuniam promissori acceptam serat, L io. de selur. Hanc quidem accepti latio vim solutio nis, habet & novatio, omnisque eonventio liberandi debitoris causa interposita , sed tum solummodo, cuar i creditore proficiscuntur , cuius sol iis est debitorem liberare. Adiectus vero ereditor non est . Deinde nihil agit pro missor, si alii solvat, quam adjectra: nam n que personam adiecti , q- a 1 ipulatore electa & probata est, egredi potest et in tantum ut et ii perlima servi adjecta fit, nee domino xecte solvatur, nisi ex voluntate servἰ, l. s. t. Stichum. 9 . g. piam β. 7. desint. Ad rem nihil pertinet, quod quaecumque per servum ac quiruntur , ea acquirantur domino: nam persona aliena hic non adjicitur, ut vel ipse quic- qua in vel alius per eum acquἱrat. Eadem ratione si pupilli vel furiosi persona adiecta sit,
nee tutori vel curatori dando liberatur , nisi pecunia in rem eorum versa lit , d. t. . f. 7.& quia adjectus proturatori similis est , nee uredi eius recte solvitur r quippe cum man datum morte finiatur, l. eram quis. s s. davreb. sit. Cari erum omnis adiecto solvendi potestas lite eum stipulatore contestata intercidit, i. s.
de Dei. I. si quis. 17. s. i. desilu3. Hoc ideo,
quia iudἰcio nova contrahitur obligatio , Nnioris novatio fieri intelligit ire , prout actori commodum suerit, i. 3. g. idem struit. tr. das peeul. l aliam. 19. de novat. Illud. ex sententia contrahentium placuit, ut ita demum adiecto rete solvatur, si in eodeni statu maneat, quo erat, cumsistulatio interponeretur, quasi haec eonventio tacite stipulationi talit , si in ead mea maneat. Itaque si vel in adoptionem se dederie, vel deportatus se, aut scinis sa diis, non reeie ei solvitur, l. eum qui. 38. prin . deflui. Plane si ad meliorem causani perveneri ζ,
puta si ex servo liber , es filiMain. sui iuris factus suerit, dicendum est, adhuc et is vi possise , argument. l. eMm qu . 26. f. 1. de veta. ob add. Donei l. s. y s. d. risui. ubi refellit CuiDCiuiu contra sentientem atque at os Qellic intem ostenditque esse aliquia proprium usussiu-ctus in specie, quae proponitur 1 Pafiniano in
I. Suehum. 9 s. s. 'mi Unmse. 6. de solin Adversus Seinm habeas mandati actionem. JHoc idem traditur a Scaevola in l. In sanus. I I. g. i. da veta. ul. R ideo receptum est, quia alia actio deficit, & adjectus instar procura oris est. Uerum enim procuratorem non esse, immo ne procuratorem quidem elis satis eon
: at , L ιι. s. i. O i. seqq. de filist. Caeterum si Pulator ut plurimum adjecto mandare solet,
Si sui sibi odis. J Hae stipulatione recepta,
hi aut Titis dare spondea qua plaeet solu-' tionem salieni utit ter in Titium conseres, quinsitum est , propter similitudmem conceptionἰs,nunn idem essetatur conitinctim st putando , Aa O Titio daeem ora. Sed diversa hie omnia seonstituta sunt , tum in persona stipulatoris , tum in persona adiecti. Ad stipulatorem quod attinet, hoc interest inter priorem stipulatimnem Ethane posteriorem, quod ex illa tanti tm, quantum promi illan est, stipulatori debetur , ex hae dimidium dumtaxat , t. si mih ro. de vreb. obi. O hoe text. Cur vero tam varie t ni mirum propter diversam vim orationis disiunctivae & coniunctivae : quippe huius vis est , ut Pro numero persoryarum summa stipulati ne comprehensa divὶ datur , illius non item . Cum enim disiuncti in quis stipulatur sibi aut Titio detem dari, non attribuit , hane summam pluribus, sed uni tantum , si alteri non detur. Quae autem summa uni attributa est, ea non potest diei enumeratione persenarum divisa. At eam stipulor eoniunctim milii NTitio decem dari , eodem tempore & si inulitipidor eadem sit in mam mihi & Titio i ueperinde sit , ac si dixissem, ubi Titio sim ildeeem dabis id est, mihi quinque , & Titio
quinque. Atque hoe est, quod Iulianus ait,
una decem communiter m hae Spulatio comprehendi, ι. eum qui. y6. pr. deverb. obl. Dc. t. eni fundas. s6. de emd. O dem. f. restr. M. f. r. de duob. reis . Hine etiam efficitur , ut
etiamsi non pecunia, sed certum eo us st pii- latione comprehensum fit, non amplius tamen quam pars debeatuet , ut recte censet Bacho-vrus contra Hotomam um , fata d. l. si mihi ri . de veνι. obl. Plane fi res m stipulat uiri dedi ita divisonem non recipiat, aut eius se conditionis, ut adjecto acquiri non possit, magis est, ut persona ejus pro supervactio adieci 1 habeatur, arg. l. s. eomm. prad. s. v t. snp. des'. sim . Quod etiam in emptione & venditione re eeptum est, sed alia ratione , nempe quia unum pretium pro re tota eonstituitur ; 'Bet iniuria afficeretur venditor, si res pro parte tantum vendita intelligeretur, L fundus. . de cons. empl. De Titio adiecto nihil nominat inia veteribus definitum legimus. Caeterum hoc
posito in hae specte, Mihi o Titio δ e in dabi, stipulatorem videri tantum qu nque sibi stipulari, reliquum Titio, satis intenῖg rur, Tillo
nee ullam obligationem, utpote extraneo, acquiri, nec ei quicquam a promi libre recte solvi ; eum non solutioni, sed obligationi persona illius applicata sit. 739nριus quam damidiam partem J Uti ex sti ullatione proposita obligatio in solidum stipiatori non acquiritur, ne quod extramo in ut, liter stipulatus est , partem eius augeae , t. βmihi. rio. de vers. obl. ita nee in totum inutilis
est, sed pro parte tantii , ne quod sibi utilitertii latus est, inutili adiectione vitietur, L ,
145쪽
Ioviagio colligunt, ius acerescendi inter coniunctos non habete locum in contractibus, nisi aut eausa onerosa, aut res in diu dua sit. --
seqq. Quod tamen insubtiliter dicitur. Nam de iure accrescendi non rectὰ disinitatur , nisi actus in utriusque persolia ab initio constar,
ut concurrentes singuli partem petere possint, uno autem deficiente torum ad alterum perti. neat, ut fit , cum duo ad eamdem haereditatem vocantur, aut cum duobus eadem res conium elim Iegatur, g. si eadem. 8. sq. de tritis. At in contractibus persona coniuncii facit, ut actus aut pro parie nullus sit, aut ut perinde fit habendus , ac si omnino adiectu, non esset, tin letumque negotium ad alterum solum pertindit et, add. Duar. lib. I. cia juri acerest. ea . I s. lBronchois. 2. assert. 6O. D. S. vanenb. de iuri sat restis e. 8. UINN. Quoties itaque copulative leoncipitur stipulatio: Mias O T. reo decem dare isto dest si putatio tantum ratione metu talis habetur , miliique debemur quinque. Enimvero an non turbar I. 38. I. ist. 1. de GO. ubi Ut
planus respondet et Elam qm dieat m/h. decem Titio dee- , eadem deeens , non alia decem dicere
credendism est Turbaret sane , s Ulpianus diceret , Titio t adem decem deberi: sed id non d)eit. Potius sensus est , eum qui sibi deeem& Titio decem, stipuletur, non stipulari visi ri, sed decem tantum , adeoque non decem sed qu nque tantum accipere. Aliud tamen in Diblimis obtinet voluntatibus. Nam , si qu sin
bus quin & alii absenti ab alio legari possit
2-i 1Μο juri stibi fur si Interdum qui verbi, si ipulatur, vi ipsa sibi stipulati intelligitur, libique actionem acquirit: idque toties accidit, uoties stipulantis pecuniariter interest alteriari: de quo dicemus infs 9.sed eis. 19. Pertinent huc dominus & pater, qui situm in potestate habet, quos placet sexvo Sc filio recte
contr. st ρ. nempe quia servo aut filio dati domini aut patris interest : quoniam quod servo aut filio ex illa stipulatione datum erit, id sta tim domino aut patri acquiritur . Ait, Tiso juri subjectur. Ergo si filio euianc patri pater stipuletur, non idem probandum est, i. si geriem. 26. c. de juri dot. Sed nec ipsi filio emaneipato ex stipulatione patris obligatio ulla aut actio ac quiritur, d. t. si genero. 16. Nec Obstat lis quodcumque 4 s. g. a. de veta. Obl. nam illud dum-ta Xat ex eo Ioco recte colligitur , quibus in causis pater filiae emancipatae stipulari potest , in his etiam huic filiae recte st puIari post mortem si iam, ut utilis adito filiae detur. At hoc tantἰm receptum in causa dotis, cum Patra
dotem & quidem 1 se pmsectam si putatur reddi
filiae, cuius uomine data est, L ajus. 4 . solui. matri l. I. c. de pactis r-v. Neque vero uter
tur Iurisconsulius exemplo filiae, si pariter filio
quoque emancipato, & quidvis liberis omnibus pater reete stipularetur. Donet l. ad ἰ.IUMIMA
V x tua tamquam Hii J Patris & filii, quem in potestate habet, eadem persona, eadem v Nese dicitur, g. ροβ -Hem. m. in Sed obsedivetur, hoe dici cum hac adjectione, cum per filium patri acquiritur, Me text. Quod si pater filio stipulatur, quod eons stat in persona filii, nec ad patrem redire possit, ille non eadem vox patris di filii habetur, nee magis ut lis est stipulatio, quam si cuivis extraneo stipulatus esset. Hinc impi ata primum haec stipulatio, si parer stipuletur faetum , quod in personam filii conferatur, puta ut ei ire agere liceat, t. quod dieitur. 33α de verb obι DUnde & illa, si stipuletur quidem si o id , quod iuris sit , sed quod leges ei acquiri non per-m ttunt, ι dominus. 39. eod. O hae text. veluti siquid stipuletur filio ex causa castrensis pecu lii, aut adventitii, quod patri nullo modo a quiratur: nam, ubi usu sfructus patri quae itur, salteiri usque ad quantitatem usus fructus eum actionem habiturum existimo : quia hactenus
eius interest iaT ε x T U F. De interrogatione, de responsione ..
. Praeterea inutilis est stipasitio, si quis
ad ea, quae interrogatus fuerit, non reno deat. velati s quis decem aureos a te dari
sbi stipμletur , tu quinque promittas, vel contra r aut si ille pure stipuletur , tu sub
conitione promittas, vel contra: s modo
scilicet id exprimas, id est, s cui sub eo
ditione vel in diem stipuianti tu respondeas se praeseim die spondeo. Nam s hoc solism respondeas, promitto; breviter vi- aeris in eamdem diem vel conditionem sp pondisse. Neque enim necesse est in respondendo eadem omnia repeti , qua stιpulatox expresseritis N o Tr. Si qMia decem, Oe. en quinque vel eontra JTota haec verborum eonceptio non est plane inutilis, sed pro ea sutrima dumta ars quae ves interrogationem vel resistonsionem excirrrit: quoniam cum in maiori summa semper insit minor, hactenus quoque apte responsum hic intelligitur, ι. r. b. . t. 8 r. g. 3. de vob- oblis Similiter si quis de una re interrogatus promittat & eam , Si plures Onjunctim ἔ aut de pluribus ecniunctis ex his unam, placet, promit lorein Latrem obligari in eam rem, de qua α
146쪽
nterrogatus est, & respondit, d. I. I. I. s. d. l. 33. S. COMMENTARIUS.
3 Iuid si eisca qualisatem seu firmam stipula
damque obIigationem verborum non satis est, respotulentem ilIico respondere , sed etiam necesse est, ut respondeat eongruenter ad interrogationem l alioqui inutilis est stipulatio, , auctore Iustiniano in pr. hujus g. Interrogati
nis & responsonis congruentia non tam ex ver
bis, Iuam ex re * sntentia :verborum aestimanda est . Nam qui idem respondet, de quo linterrogatus est, & respondet eodem modo frutiervata eadem qualitate interrogationῖs, congruenter respondere intelligitur, etsi non eadem lingua respondeat , veluti si Latine interrogarus, respondeat Graece , g. I. Dp. deverb. oll. z. estis. Similiter qui stipulanti denarios elusidem quantitatis aureos stondet, obligatur, tu qui apte ad interrogandum responderit, L quae extrinsecur. 6s. g. r. eod. Sed & qui
ita interrogatus, Dabis respondet, Quid ni recte respondisse intelligitur, & obligatio constituta , d. t. i. g. 2. Denique non est necesse, verba stipulatoris omnia in respondendo repetere, hoe text. m D. Qui vero aut non Idem respondet, aut respondet alio modo seu muta ta forma aut qualitate stipulationis, is non in. telligitur respondiise convenienter interrogationi, atque in ea causa est, ut non obligetur . Caeterum ad vim obligationis multum interest, utrum quis non idem respondeat, an alio modo ridest, utrum dive cluas responsionis versetur circa rein aut . quantitatem in stipulationem deductiun , an circa stieulationis qualitatem. , Cum in re ipsa distentii responsio, non qui dem quando rei ondetur plane aliud , veluti
pro Sticho Pamphilus, nam isto modo nullani omnino contrahi obi gationem convenit, sed cum respondetur plus aut minus Placet, non in totum stipulationem esse inutilem, sed tantum quatenus plus aut minus eli in responsione aut interrogatione, idque sive certa summative certa corpora in stipulatum deducta sunt.
Itaque si stipulanti mihi decem , tu viginti re-heondeas, aut ex contrario, si v ginti si putanti, respondeas decem ; non in totum inutiliteit Itipui .itio , sed pro ea summa dumtaxat , quae alterius vel interrogationem vel responsionem excurrit: nam in decem utique di utroque
easu obligationem contractam, diserte seribit V e. 1. gβst putanti. 4. ει v. b. Aia
militer si quis de re una interrogatus promittat di eam & plures coniunctim, veluti si de Sisecho interrogatus, Stichum & Pamphilum spondeat, aut ex converso de pluribus rebus eonii melim interrogatus, puta de Sticho & Pamphilo , unum ex his Promiserit, non in totum vitiatur obligatio, sed placet promissorem sal- P ς-miems de qua interrogatus est, &tesbondit, d. l. i. g. sed si s. neque nova seipulatoris approbatio effeti, ut in totumnae stipulationes valeant , & quatenus consuunt, etiam sine ea constant, I. snter. 83. g.
quidem Ulpianus d. l. r. b. 4. F. d. mo. Sed
nescio an omnes veteres idem senserint. Salii in Caius Iab. II. Instar. t r. '. g. ro. si eνed,ιον , quit, dum Ialaris debisorem Interroget , d b/toν θω nque promittat , Me redine νοιum dehia vaesIIame e gnoscrtur. Idem sensus videtur 6. ntis stri. Utrum ergo hane eontrarietarem nullo pacto conciliari polle dicemus eum Hotomanno
An cum Accursio dicemus quoad minorem summam valere eromissionem , si alter statim in eam conseri serit de de novo stipulatus sit P sterius sane magis placet, quam ut sine ea lis
miratione Paragraphum nostrum ex Ulpiani L i. f. da V. s. interpretemur. HEI M. At cum Inuis mutata stipulationis qualita e aliter respondet , quam interrogatus est ι quod fit, eum vel simpliciter interrogatus respondet se daturiam sub conditione vel in diem; vel sub eonditione aut in diem interrogatus respondet pure, id est lac ut explesie dicat se stati ni daturum: hie evonit, ut m totum nulla contrahatur obligatio,
au' i' nu haec exceptio probata est ,
niti diversitas responsionis illico placuerit stipv- Iatori. Videamus autem qualia recte haeeoninia dicantur . Illud extra controverIiam est, si dedecem ιnterrogatus respondeas viginti, non esse contractam obligationem in vig nti quia de visi uti interrogatus non es, quod significat Use
Plan. d. l. i. g.4. cum ait. Oporiere congruere fum
mam. At quid si mihi illico placeat te honsio tua Aio. nihilo magis te in viginti obligari: 4
etenim natura stipulationis, quae interrogati nem praecedentem desiderat, non patitur, ut in id , de quo interrogatus non e s, obligat m con trahatur, quantumvis pri, misito tu i mihi pla-c at. De eo quaeritur, an ex hujusmodi stipu- l. tione sal On tenearis in decem Et ait Ulpianus i. I. obligatio em saltem in deeem esse contractam , idemque est e S si me viguati interrogante , tu decem lespondeas. Sed utrum hoc ita demum, ii responsio tua mibi consellian placeat, u quidam ex .s limaverunt , an et linoni placeat Aio, etsi non placeat: hoc eniim evidoucr dcinon strat ratio Ulpiant, L era enim,
.nquit, oportet carirnere stimuram ἱ attamen ma
147쪽
est, sed summa interrogationἰs & responsionis saltem in decem optime convenit: quod si verum est , si ustra desideramus aliam stipulatotis
approbationem, sec. t. inter. 83. g. 3. deverb.
1 oὲl. Idem multo mapis dieendum est , si plures' tes coniunctim aut in interrogationcm aut in iesiponsionem deducantur e nam tune pilires sunt sipulationes invicem distinctae, tot videt. qtiot sunt res expresi, e quarum stipulationum cum illae utiles lint, in quibus ad interrogarum responsum est, per alias inutiles itiari non debent, d. l. i. g. . I. scire. 29 d. t. inter. 83. g. 4. I. quod dicitur. 86. eod. At enim Iuri lconsultus d. l. I. b. 3.1n D. se generaliter definit , cismain eitur aliquid, aut detrahitur Obligationι, sem- ρον probandism est, vitiatam esse obligationem , msi
stimulatori diνεψυι ν sponsionis illisa piaeuerit. Nego , hane definitionem ad eam speciem pertinere, cum sipiitanti res plures aut pauciores1pondemus, quim stipulatus est Nam ut1ὶ pi tes sunt stipulationes separatae, ibi una neque adiici alteri recte dicitur , quia nunquam CD- haerent, neque detrahi , quia prius in altera non lunt. Sed neque pertinet ad eam speciein , cum maior aut minor siunma promittitur , quam stipulatioire comprehensa est i satis enim est, ad stipulationem idem resipon .lere , de quo interrogatus e , etiamsi in patrem, dummo: do certam Se divisam ) nim autem ad omnia respondeas, l. i. g. 4. Quo igitui pertinet Ad speciem illam alteram, cui & sublicitur, eum rei licet responitetur, mutata interrogationis sor. ma, conditione, aut die obligationi adiecta vel detractu; quo easu alias in totum vitiaretur stipulatio, sise plus sive minus promittatur: quoniam neutiquam eongrua illa responsio, qua aliam iurniam 8c qualitatem obIigationis saeit.
VINN. Immo I. I. s. 3. omnino videtur ad eum
casum pertinere si stipulanti res plures vel
pauetores sponden us , quam rogavit. Exemplum est a Gud Plaut. in Trinum. AEI. s. seen. 2
v.33. ubi quum Charmidas interroganti Lysiteli: Sponden' ergo tuam gnatem uxorem mihi tres onueret: Spondeo O mille auri Philippum dotiar Lysiteles stipulationem repetit, quia stipulatoris diversias responsionis illico non pla-Wbar . Et tamen pliis promiserat Charmidas 6 quam suerat interrogatus . HEIN. Caeterum quia hie circa rem ipsam nulla est in interrogatione & responsione divellitas , placet approbationem si latoris de qualitate responsionis effcere, ut post eam perinde habeatur, ac si ad
interrogatum congruenter responsum ellet 3 atque ut Iurii consultus d. lota ait, quasi alia contracta esset stipulatio: ex quo recte etiam hoc colligitur, hane approbationem efficere, ut id quoque , quod plus hic promissiun et , debea
etiam tune obligationi adiici aut detrahi intelligitur, cum quis de una re interrogatus disjunctim plures promittit , aut de plivibus d si uitelim interrogatus unam ex his . Ut ecce,
s si qui1 de Pamphilo interrogatus , Pamphilum
aut Stichum respondeat, luc qui puri interr gatus est , obligationi adi ieit conditionem , Pamphilum sub cond7tione spondens , si St chum non dederit, Et ex converso si stipulantet me Pamphilum aut Stichum, tu unum datu-l rum te spoponderis, hie obligationi conditio-l nem detrahis, purὸ promittens quod ego sub conditione stipulatus sunt, ac Proinde utroquei casu fit, ut stipulatio in totum sit inutilis , quia
neutro respondetur servata stipulatἰonis sol ma, d. l. 8'. g. r. d. I. . s. 3. In summis vero et-i latia hic, quod minus iecte sponderi intelligi
: s. sed melius Q l. scire. 29. eod. sub D. GomeT. I. res l . n. q. Hodie postquam vis patii 8t stipulationis exaequata est , non usquequaqua huius subtilitatis ratio habetur. Tu qΜinque promistas, vel eontra J Ostendiisl mus ex Ulpiano I. i. g. . de veνcob I. cum i quis majorem aut minorem summam spondet,l quim de qua interrogatus est, non in totum,4 tiari obligationem, sed valere saltem in summam minorem: quoniam hactenus apte atque
ad interrogatum responsum est. Non est existi- ν mandum, id negare Imperatorem, eum hὶe ital proponit , inutilem esse stipulationem, si qA ad
ea, 'nae interroga ut fuerit, non risipondeat; Sad hoe deel arandum tali exemplo utitur , Si quis decem a tesibi dari stipuletur, tu quinqua
promittas, vel eontra . Suffcit enim ad probandum quod proposuit, ese in hoc exemplo stipulationem , in qua ad interrogatum responsum non est , dc hane stipulationem hactenus
csse inutilem : quod de verum est. At ex eo non sequitur, inutilem este totam istani eonceptionem. Deeem aureos mihi dare oondes siuinque dare θοndeo. Nam cum in quinque, quae manifestum est decem inesse, responso cum in te togatione eonveniat, utique saltem in quinque
etiam valere debet proposita stipulatio, iuxta uenientiam Ulpiani , & vel secundum hancipiam Iustiniani propositionem . Auctor Iris sti tutionum, quae Caii nomine stribuntur, lib. 2.
tit. de Obl. g. ro. Sive is Anianus suit, sive quis alius nihil moror . Plane alia ratio est contractuum onero ruin , in quibus quid vicissim praestandum est, veluti in emptione Sc locatione, ubi qui decem pro pretio aut mercede requirit, s quinque ei promittantur, pro dissen- tu me in totum habetur , ne praeiudicium ei
Ille pure stiptiletur, tu sub eondstione promiselas, vel eontra. Exemplum st putationis, quae ideo inutilis, quia respondetur mutata obligationis forma, adiecta scilicet aut detracta cori-ditione : cuiusmodi stipulationem prorsus muti lem esse paulo ante probavimus , nisi diversitas responsionis illi eo placeat ex I. I. g I. deverb. Obl. quamquam hoc omissum hie a Compositoribus, ut alia, In quibus hoc genus discre-
148쪽
vat a super ore. sciamus iqitur, alterum eum laltero secundum quid tantum comparari. Neci Me enim necesse est, cte. J Non est neeesse, ut respondens verba st puJationk omnia i petat, sed simpliciter respondendo, spondeo aut
Premitto, responsio ad universam eonceptionem atque ad omnia interrogata refertur g. quoties. 17. ins nam ut stipulator verba concepit, &uasi praeivit, ita respondisse intelligitur. Quid
interrosatus Dab si resipondeat impersonaliter, Dabrtur Puto recte atque ad interrogatum resi' nsum videri debere, arg. d. l. i. g. A. de vers. ob l. neque obstat auth. si quando. c. Gonst. peenim ubi Iustinianus cavet, ne obligetur de pecunia constituta, qui ita dicit, Saιδε- μι tibi. Nam in eonstituto nulla praecedit in-xerrogatio, ad quam verba ὶsta reserantur. Alb
6. Item inutilis est stipulatio, si vel ab eo stipuleris, qui tuo juris obiectus est, vel sis
d te stipuletur. Sed serotis quidem non soli m domino suo obligari non potest, sed nequidem ulti alii: filii vero familiarum aliis obligari possunt. N O T6. Vel ab ea, qui ius juri J Ratio est, quia nemo sibi ipsi obligari potest, I. I l. dele I.
aut secum ipse agere, j. le,. de fur . Dominus autem Si servus, pater & filius in iis, quae t iis sunt, & domIno ae patri acquiri possimi , vice unius personae funguntur, g. 4. sv.eod. sae. l. 7. de obi. O aEI. l. 4. de j-. Utique tamen naturalis saltem obligatio in proposito nascitur,s. 1. sis. prox. l. 38. de eand. ind. Filii Dis. aliis obligaν. possum J servi naturaliter tantum ex contractibus obligantur, ι. I 4. L 43. de ob in T. quia quod ad ius civile attinet , pro nullis habemur, I. 31. de res. jur.
is. At filii iam. extra patrem & caulam mutui etiam civiliter, ut reliqui cives, ι. 39. de obι. ina. l. 17. de jud. l. ista. g. L. de veta. νιι. lCOMMENTARIUS.
Q Ui stipulatur ab eo , quem In potestate habet, euiusve ipse est in potestate , nihil
agi ir cuius rei ratio petenda ex eo, quod superius diximus sub li. 4. h. t. quod dominus δέ servus , pater & filius iii iis, quae iuris sunt ,& domino ae patri acquiri possunt, eadem persona censetur . Nemo enim sibi ipsi obligari potest, l. i . de Iega3 I. ι. haeres xi L . dem jug. Et quidem ad producendam obligati nem civilem, de qua lue agitur, sive dominus Vina us in Institutia servo, sive pater 2 filio stipuletur, obi gationem naturalem nasci, argumento est, quod fidei uisot acceptus teneruet, g. I. in.
qms. 36. s. l. de DVHI Sed si servus a domino, filius a putre stipuletur, placet nee fidei usi sorem acceptum teneri, d. t. si μis. 16. S. Mir. Et an igitur hoc posteriore casu ne natural squidem obligatio nascitur omnino , t. quod δε- minus. 6 . L eona. ind. sed hὶc fidei utar acceptus ideo non tenetur, quia si qua hie esset fidei usibris obligatio, ea aequireretur domino
T..jaris sectus J Igitur a sensit contra patera filio emancipato, aut filius emancipa tus a patre si stipuletur, utilis est stipulatio . Idemque probandum est, si stipulatio ad bona filii eastrensia pertineat r quippe cum in his filiussam. vice patrissam. iungatur, ι. 2. desere. Mae. l. 4. de jud. Et quidni idem quoque dieamus de honis adventitiit, quorum plenam filius proprietatem habet ata. stori it . e. r. & h die simpliciter , quoniam . ἀ- illa una eum veteris patriae potestatis essectu exolevit. Filii vero familiarum aliis obligavi possunt IInter servum de filium iam. hoe interest, quod servus non tantam domino , sed uae ulli alii ex eoiuractu civiliter obligari potest , t. s.' .i . de ob l. Oas. Filius autem familias extra patrem & eausam mutui tamquam patremfam. omnibus aliis obligatur, ι filius am 39. eod.tis. vid. ins rit. quod eum eo, qui in alian. potest. T ε x T U S.
De muto & surdo . . Mutum neque stipulari, neque promistere posse , palam est: quod σω surdo receptam est, quia ct is, qui stipulatur, is
ba plom:ttentis, ct is, quι promittit, verba sti/ulantis aurire debet. Unde apparet, non de eo nes loqui, qui tardius exaudit, sed in eo, qia omnium non aussit.
COMMENTARIUS.CUm stipulatio consei non possit, ndi uir
que loquente, & altero interrogante, at tero ad interrogatum respondente, palam est, neque mutum neque surduin ad vesiorum o ligationem pertinere et non mutum, quia loqui non potest: non surdum, quia verba stipitiantis audire, & proinde ad interrogata respondere nequit . Non enim sussici t ad hane obli gationem constituendam , per litteras aut interrogari aut respondere , sed verba utrinque in te venire & lingua nuneupari necesse est , ι. t. r. de Hia abl. ι I. g. pen. Gult. de abi. am Enim veto quod mutus & surdus per se facere non pos sunt , ut aut stipulando sibi acquirant, aut pro mittendo obligentur, id efficere possunt per sex
vum, si quid eorum illum facere iubeant, d. t. r.
149쪽
.n pr. deveνb. bi. Etenim quod se us stἱpulatur, id domino volemi recte acquirit, cui etiam nullo ejus iussu praecedente acquireret, adique adeo invito, item vobis. 3. s. p. tur quas
pres. Si quid iussu domini promittat, placet dominum oblisari quod iussu , d. ι. I in D. n.
deverb. abl. l. l. quod Juts f. l. ias quod eum es, qωi in al. parest. At quomodo iubebunt inutu, Per numium, Per Pistolam . Qui surdus tantum est, etiam verbis iubere po st.2Mi amnano non auda a J Scribit tamen al biIustiniantis, neminem tam sui dum esse . quin audiat, si quis supra cerebrum eius loquatur, I. discrisii. I o. c. qui testam. Dc. Ego autem puto , commentum hoc esse, ut S alterum illud, quod talem codem loci assicinat, fieri posie, ut is , qui turdus natus si , articulatam vocem
Prius non I istinianus, sed Celsus dixit, sorte
ex philosophi alicuius veteris traditione, quatis ti aditiones de rebus natural bus saepe sablunt . Experimento quodam rem firmare voluit Casp. Scholt. Sehol. S ega v. cιέν g. eap. I . Anno r. L. p. 339. sed fides sit penes auctorem. Magis certum est surdum a nativitate articulatam vocem edere posse, Artem lite su- Perare naturae vitium exemplis pluribus mihi constat . Cons. Praeceptoris Sam. Stiyhii de Iisresens Dus 4. cap. I. 9. M. . 23. Hεuc. TEx TU s.
test, quia non intelligit, quod agit.
V Erbis fieri stipulat io dieitur, non quod sine consensu solis verbis fiat, sed quod sine
verbis non fiat solo consensu . Semper enim illud manere debet, nullam obligationem, quae quidem ex contractu sit, sine consensu consti tui , t. l. s. conventionis. 3. de para. Proinde quicumque animum habent voluntatis ει iudicii expertem. hi non magis ex stipulatu, quam ex quovis alio contractu Obligari poliunt. In hoc genere sunt iurios , mente captis prodigi infantes. Furiosum nullum negotium contra re aut gerere posie, natura manifestum est, ι. r. f. furiosus. I . δεσιι. Oam ι. si a reo. 7 . b. 4. αε fide Us L s. de res jur. Ea res facit, ut nec accedente curatoris auctoritate obligetur, d. l. s. de νeg. jωr. Prius enim est, ut quid agi aut geri intelligatur, quam ut evrator diei possist , quod agitur, aut geritur, probare. De su
lo quod dicitur, id intelligendum est etiam
ad uri te captum pertinere , qui furore noncorsipitur, quoniam non alia ratione iniurioso lacum habet, quini quia mente earet, sive ut bie lcriptum est, linia non λιειIssis, quod agit.
In eadem eausa eum surioso est Ac prodigus , seii is, cui bonis interdictum est, verum eum de eo oblἰgando agitur dumtaxat. In acquirendo enim dissimilitudo est . Quippe suriosus nullum negotium rectε gerit, neque quo oblis tur, neque quo obligationem sibi acquirat , d. l. l. 9. 12. de ObI. O in. At erodigus stipulando aut aliter eontrahendo sibi acquirere potest, licet promittendo non obligetur non magis quam furiosus , I. 6. de ver, obI. neque at opertinet comparatio surios aut prodigi in I. DNU. 4 . de reg. jur. Ob ter hie illud admonendi sumus, quod furiosus gessit in interni Asione turoris, ratum haberi, neque ullum n gotium antea recte gestum turore postea interveniente perimi, S. I. sup. quis. non est perm.
De impubere. 9. Papilius omne negotium recte terit, ita
tamen ut tibi tutoris aut σι tas necessariast, adhibeatur tutore veluti Fipse obligetur : nam alium sebi obligare etiam sene tutoris asctorιtare potest. Sed quod diximus de pupillis. utique de iis verAm est, qui jam habent aliquem intelleetum. Nam infans o
qui infantia proximus est, non miaikm a
Iuriose distan m quia hujusmodi aeraris p pilli
nultam habent intellectum. Sed in proximis infantiae propter Atilitatem eoram benignior iuris interpretatιo facta est, ut idem laris habeant, quod pubertati proximi. Seu qui in potestare parentis est impubes, ne auctore quidem patre obligatur.
septimum, I. I. g. v. de ad n int. l. 18. c. de jur.
del. qua aetate plene absolvi ur integritas i quendi . Macrob. I. in Samn. Sesp. 6. Infantia proximus I Qui septennium egressus adhue conlinit intra annum decimum Ec dimidium , aut pupilla intra annum nonum 3c dimidium . e atictore qMidem patre I l. MIι. g. 1. de verbis bi. sicut nec ex contrario auctore patre sibi acquirere potest. Pupilli alia ratio, cujus e re est, saltem tutore auctore obligari posse, cum
ipse vicissim sibi alios obliget.
r Gradus aetasis pup llaris , O quamdiu quis
150쪽
Da proximis pubertati: ct an non saltem natis-raliter fine tureias auctoritare obligemur y De obligatione puberum minorum 2 s. annis.
ε cur placeat , im uberem ne patre quidem a mre obligara D Upillus omnἱa tutore auctore recte agit squaedam etiam sine eo . Tutore auctore
tam se aliis , quam alios sibi obligare potest rsne tutoris auctoritate se quidem aliis non o ligat, sed aIios sbi , & in unὶ versum cond t onem suam meliorem sacere potest etiam sne t toris auctoritate, l. 9. de auct. tur. qua de re dictum lib. r. iat. de auct. tur. Caeterum quod
ita generaliter alibi definitur, id hoe loco docemur non pertinere ad pupillos omnes seu O-iuslibet aetatis; verum ad eos tantum, qui iam
habent aliquem intellectum . Quinam illi exi pupillis sint . postea ituelligetur. AEtatis eu pillaris tres sunt partes sive gradus. Est in .sans; est insantiar proximus; est proximus pubertati . Insans dicitur, quas fandi impos . At que haee duo idem valent, infans, & qui sari
non potest: sicut ex converso per eum , qui sari potest, siqn scatur infante maior, I. I. g. 1. dea . tui. I. servo. 6s. 9. yen. ad Trebell. l. t. f. huic prox mus. II. de obI. O act. l. mulier. Io. de verb. abl. l. 6. rem p . salv. for. I. s. de reg. fur. At enim verὁ sciandum est , iure nostio insantiam non usu ta naturali facultate loquem di, sed aetate aestimari. Is enim jure habetur& ὸeta tui insans, qui minoraest septem annis, I infanti. i 8. c. de jur. LI b. d. l. i. g. 1. de adm. tur. l. q. desponsal. Et si enim qui septiam annos nondum natus est, natura sari potest , tamen iure id facere non posse cxistimatur, quinniam qu d Ioquatur. non intelligit. Proximus 1 insantia: dieitur, qui septennium nuper supera
pillus appellari detinat, & vocari incipiat pubertati proximus, non est sat s expIoratum trum qu a id Iure expresse definitum non reperitur Itum qu a in eo definiendo mire var am inte pretes Alii enim terminum proximitatis in n-tiae fac unt annum duodecimum complutum sPc . Fab. ad d. t. s. de νεζ jur. Rae vard. ad I. upiliti m. iii. ιod. Alii annum decimum.te
Quibusdam pubertati proximus diei incipit, qui
vel decimum tertium, vel decimum quartum an num attigit.Cuiacio, cui ad pubertatem semestredecst, i 7. Obs . Accursius ad hunc Ioe. &in I. I.
de norat. censet , totum reliquum tempus, quod
infantiam sequitur usque ad pubertatem , di videndum cile in duas partes aequales, ut qui consistat intra priorem , hic sit infamiae proxi- u οῦ qui . hanc egrellus consistat intra posterio- m,' is dicatur Proximus pubertati i quia r vera hute sit pinximior, quam infantiar. Itaque rup:llum proximam infantiae eunt haberi, qui
septem ann s maior consistat adhue intra annum decimum & dimidium: qui excessit, esse proximum pubertati. Pupillam autem infantiae proximam eam esse, quae insant Iam egressa, eonsistat intra annum nonum & dimidium t quae eam aetatem excessit, esse pubertati proximam . Idemeenset Bart. & Castr. .nd. l. r. de var. com munemque hanc esse sententiam testantur De- eius ad d. l. pupilium. Irr. de reg. jur. Vigi. 1ng. testes . s. sui. de test. O . GOmeZ. I. resol. I. n. s7. Schneid. ad pr. sq. de auctis tui. n. I.
seq. Sunt denique , qui iudieis potestati fearbitrio hoe committendum existimant, ut is non tam ex aetate, quam captu & astutia impuberis aestimet, qua aetate vel insantiae vel pubertati proximus sit habendus; ut& alias fieri consuevit in iis, quae certo iure definita non sunt, L r. f. nitide jur. delib. in qua sententia iam olim suit Ioan. Fab. He. R Salle. ad i. 7.
c. de arm eamque probant Dec. Vigi. eitatis Le. Coras. 6. m/se. 23. Guar. de mair. p. 1. c. s. n. 7. Menoch. 1. arbiιr. e. y7. n. 2 o. oe seqq.
Goedd. de eontr. stip. e. 7. n. i8s. O seqq. Philipp. Marth. ad i. fere. Ios. n. 39. seq. de regis jur. In hac aurem varietate propius a vero ab-esidi videtur opinio eommunis, quam etiam Gomer. ubi μ' In iudicando & eonsidendo loquendam censet. Et vera cum tempus, quod insantiam sequitur usque ad pubertatem , in duas aetates divisima sit, in eam, quae proxima est insantiae, & quae proxima pubertati, quarum in computanda altera retro, in altera podiro eatur , hoe ipso & in illa term nus ad quem , & in hac terminus a quo satis iure desii tur, nimirum iusta temporis illius medietas.
Infans O infantiae proximisi non multum aD
νὼμ J Insans in his, quae animo & a flectu ge- Iruntur, non multum a furioso distat, ut qui non magis intelligat, quod agἰtur, aut estectuacquirendi ducatur , quani suriosus . Pminde nee eum tutoris auctoritate quicquam gerere potLst, nec contrahendo obligari, aut obligationem sibi acquirere. Illud tantum utilitatis causa receptum est , ut insans tutore auctore
possit incipere possidere, iudiciumque insantis in re, quae facti magis, quam iuris est, sup-pIeatur auctoritare tutoris, i. t. s. 3. t.2M.mo'. 32. g. ult. de aeqMiri possis. I. I. c. eod. Don. s.
eomm. II. Quod de infante, idem etiam de infamiae proximo hie dicitur, nullum eum hab re intellectum : in l. v. de ae q. haeri dicitur, nihiI scire aut discernerer alibi non intelligere , quod agitur, l. t. si hΛιe proximus. 13. de Obl.
O act. l. 6. remptim salm actum rei non intelligere, t. s. de νου. - . Caeterum cum & hie& iisdem illis locis proditum sit, eum, qui infantiae proximus est, & stipulari, & prum itere, S haereditatem adire, omia aque tutor auctore non minus recte agere posse, quam qui
proximus sit pubertati, quantumvis id benigne receptum sit, comparatio haec infantis & intantiae proximi cum mica salis aceipienda est, quod