장음표시 사용
151쪽
ille stilicet nuIlim omiano intellectum habeat, quod pupillus pro sit, teneatur, LD, tam
hie nullam pe i lectum: ille omnino non intel- mT: deveris. in D quod praecedens obligatἰo, ligat, quod agitur, hie non onan no. Nam filmpi flo eam citra tutorem in se suscipiente , no nec pioximus in lautiae ullum intellectum habe- vetur, ι. r. iam. de re vat. Ex quo corruἰt dpret, ne tutore quidem auctore quicquam agere stinctio eorum, qui eo demum eam pupillum posset, neque illa interpretationis benἰ ni eas sine tutore natur: liter ex contractu obligati se magis in hoc admittenda ellet, qnam in infan- tuunt, cum locupletior famis est. Ne nici enire, te. Denique non alia ratione receptum est, ut ex prona issione sua . aut seseeptione alit na obli- Epaennio niator , idemque infantiae proximus garionis umquam si locupletior. Deinde si ex ιponsalia eontrahere, item sine auctoritate tu- gestu aut contractu sine tutoris auctoritate loe toris incipere possidere queat, quam quod ea pletior factus sit pupillus, rim naturaliter tam attM iam aliquem intellectum habere credatur, ism, sed etiam eiu liter obligatur ex eonst; tu- ut diserte testantur Iurisconsulti, l. i . de hormitione D. Pii, ut actio in eum , in quantum loc sal. I. i. g furiosus. 3. de Mq. νε ι. quamviri pletior laetus est. detur, t. 3. g. papillus. q. de
Idem tiris, quod puberiar; proximi Ut scilicet non potest intelligi, L .ra'. d. MAE. Obl. ubi si putando aut alitei contrahendo sibi obligatio- vid. Don c t. Quod vero id, quod pupil-nem acquirere, & cum tutoris auctoritate omnia lusita debet, compensari aut sellatum retineri recte gerere possim, t. s. de reg. iuri Quod cum non potest, non eam rationem habet, quod nul
illis benigniter pia sutum dicatur, I. i. s. hu/e i lavere his subsit obligatio 1 sed quod personae
proximus. I 3.deos l. actis Ly. de M'. har. ' pupilli hoc tributum est, ne obi natio ei noceat o Oetexti sciamus, in alii, adhuc disserenti an ma- Plane quoniam est chus naturalis obligationis , nere; vehat; quod qui tam 1 pubes est , ut ad- quae ex eonventione nascitur, potissimum cerni- hue insantia sit proximus, expers doli re iniu- tur in iure compensandi & soluti retinendi, ι.ε-tiae habeatur , quoi uim N panae ea pax est puber- l de compos. I. natu eri O. de obl. aEI. in peri ali proximus, ι. prestium. m. de reg. jur. l. y. sona autem pupilli obligatio eumdem effectum pen. adtig. -cquit. I. y. g. r. δεθροιch. ,Al. L non habet; inde fit, at pupἰllo sine tutoris au- impuberem. 13. de furt. ι .i3. g. t. de GI.mal.ω- l storitate contrahente , se aliquando loquantur e T. 3. rasu. t. n. 7. Sc cum insantiae prox mus, Iurisconsulti, tamquam ne natura quidem isto ciis remoto tutore de eo obligando agi mr, in modo obligaretur, I. quod pupit r. 4r. de estnd
eadem plane causa eum insante & sufioso tam- ind. ι.εωριιlus. 19 de obl. G a I habita a inquam, quam nullum intellectum habens ponatur, de ratione personae pupilli, in cuius gratiam & δε- pupillo pubertati proximo quaeri intelligitur ,ivorem Mopter debilitatem consensus obligailon.
cum quaeritur, an non saltem pupillus ex eo ivis omnis detracta est, quatenus ipsi noeere pos- Iractu sine tutoris auctoritate inito naturaliteris tr non autem confiderata eonditione obl5gatio-
obligetur. De quastione quid habendum sit vi- nis, quasimulta omnino subesset: alioqui ne ae deamus. Et potato eo, quod pupillus , qui ρο- eemones quidem admitteret, aliisve prodesse aueherrati proximus est, iam inteli gere, quod ag, nocere poliet. Si quis adhue strupulus haeret,
rur, velle S consentire natura potest, neminem l eum eximere poterunt, qirat de naturali obliga- dubitare oportet, quin ex eonvera ione sua na- tione disputamus supindrubr. de ebris. trin.deturaliter obligetur. At pupillum, qui eius aeta-l pact. e. 4. Multo magis promittendo iure nat
tis sit, actum rei intelligere, ac proinde consen- l rati obligantur puberes nil nores xrannis. Quie' stire posse, satis probant hie textus&supra citati l pe qui fi curatorem nore habent, etiam iure ei, loci, in quibus noe solo intu tu iusantiae proxi- vili ex conventione sua obligantur, ita ut ea mu, separatur a proximo pubertati, quod ille l ptis necessaria sit in integrum restitutio. Eni in non intelligat quod agitur, hie meelligat; ille vel, si curatorem aceeperim , consensum eius doli expers sit , hie eaeax. Nam quod generaliter adhibere debent, alioqui nulla iure eἰvill ex eo de impo xibus omnibus Iustinianus monum ruin contractis obligatio nascitur , l. 3. c. de imitat, nullam et se eorum animi iudicium, s. t. t Ais. r.' --. eui ρ diametro obstare videtur,
Ap. 'μει. non est parm. fac. test. id quidem recta l.puberes. Irat. do verba obl. nisi dicamus , ver etiam dicitur de pubertati proxim x, sea in re,sbum suis ia d. ι. neneralem tantum respectum de qua ibi agitur, dispositione testamentaria, euratorum & adultorum, tamquam correlato in qua merito malus & solidius iudicium requi- rum , exprimere. Modestinus haud dubie Grae titur, quam in ullam partem pupillaris ae talli cὸ sic scriptit, re .gMeἰ om axe τε sin , Sc. Quocicadere posse creditur ia Sed di nonnullis locis e. autem quidam eum locum restringunt ad sponsa
presse traditum est, pupillum intellige semperilia aut nuptia , oppido quam ineptum est. DD-
adin proximum,) sine lut ris auctoritate coa. m d. l. 3. ef ind. l. t m. mird variant in horumeralientem naturaliter obligati, ut in liacum il- locorum conciliatione, vist. d. cap. I . de pactis I d. I. r. 'mand cestes. l. pupillisa. xi. MiUbi num. is. probo sententiam Tim. Fabri πι,--ι g. FH L Stichum. 9s. g. x de solist. Idemque νεν εθυαμ verba d. t. l . t uberer sime curat ra
di estecta huic obligat it,ni iure civili tributa adi bu fiso Oe. se interpretantis, absimibus cura tuum 3 clavi Mod fideiuv)r acceptus pro eo, , totibus suinpubores sibi vulsantcs sine eurator
152쪽
tuis, quos habent, Sc. non utique s ne eorum consensu, sed praesentia: ut intellisamus, hoe inter impuberes puberesque interesse, quod tutor in ipso negotio prae sens esse, & statim a
ctor seri dcbeat , l. s. g. penula. de auet. tui. curatoris autem consensus etiam pestea accedens 4 atque eius etiam, qui praesens non fuit,
sussciat. V1NN. Acuta haee, sed parum solida . Modestinuin haec si aece scripsisse, aeque i
certum est, ae quod scripserit, M' ἀν Δ κουι-ώ
εων. Nec principiis iuris satis convenit eommentum Timaei Fabri, quia sie minor facile posset curatori suo illudere , & quascumque
contrahere obligationes, modo eo absente promitteret. Verissimum itaque est, pupillum sine tutore naturaliter quidem , sed non civiliter: minorem sne curatore & naturaliter N ei viliter oblipari, eiusque rei consultissimam hane
esse rationem, quod tutor personae , curator
rebus datur. Unde & minor non restituitur , nisi in rebus tuis detrimenti quidquam passus sit . Luculenter hanc minorum obligationem praeteri Iol. 1. de RO. Probat. l. 43. 1. de V. O. Adde quod S iusiurandum deserre potest, ι. 9.f. 4. 1. de jur . & ex consessione tua tenetur. I. 6. b. Pen. de consess. Eles anter & solide haeessemonstravit vir amplissimus Zachar. Hub. dig. de σεισπιισω puberum, ubi & L 3. c. de in intesν. restis. lus principiis non adversari
docet Op 7. HSIN. 6 Ne aractore quidem patro obligatur. J Absit
dum vidcri potest, quod hic Iustinianus & Iurisconsultus in I. ut . s. v. de verb. obl. tradunI, impuberem fili uulsam . quamvis infante maiorem ne auctore quidem patre obligari, eum
pupillus, ex quo sari posse coeperit, obligetur auctore tutore. Sed sciendum , tui Is Spatiis, pupi Ili Sc impubeiis, qui in potestate est, disti m lem esse rationem . Pupillus non tutori, sed tibi acquirit , placetque eum etiam sine ultoris auctoritare contrahendo alios libi obligare , quo fit , ut ad utilitatem pupilli pertineat , ut & ipse invicem saltem tutore auctore obligari possit : ciun alioqui nemo facile eum eo contracturus se. At qui in lintestate patris est, non sibi , sed patri aequi-rἰt, non ad sitam, sed ad patris utilitatem contrahit : ut proinde numquam e in impuberis in potestate constituti esse possit, vicissis Obligari. l leoque cum Pater auctor esse non possit, ut filius sibi acquirat, placet, nec aucto rem esse posse, ut filius obligetur. Quod si patri videbitur e re sua esse obligari, ipse promittat. Plane cum pater , non ut pater , sed ut legitimus administrator bonorum filii adventitiorum tonsideratur, auctoritatem filio impu- heri accommodare potest, l. F infanti. 38. in D.
De conditione impossibili. I . G ι ossibιλ eonditiostipulationisis adjiciatnr, nihil valet stipulatio. Imposs-
bitis autem coradit o habetur , cui natura
impedimento est, quominus existat; velutisi quis ira dixerit, Si digito coelum attigero,
da respondes 3 At si ita stipulatur, Si digi
to coelum non attigero , dare spondes
IO. cia natura .mpediment. J Nuies milis est quae legibus ac bonis motibus contraria, I. II. de eonnd. inφι. I. 26. Oseiq. da veta. obl. Si disits eaelum non attig-ο J Hae stipulario non continet conditionem impossibilem , sed α-- ντ . Nam cuius affrinatio est impossibilis, eius negatio est neeessaria. Aristot. αμ ερρε. cap. Consentiunt ICti, L 7. O 8. ediu. Co MMENTAR IUS. I cuiui masio impo bilis, diu negatio ne
ee Faraa . EX desectu causae essicientis seu consensus
contrahentium est, quod lile docemur , stipulationem nullius momenti este, quae con
cepta est sub conditione impossibili r nam qui sub eonditione quid promittit, is se obligari
non vult prius quam eonditio extiteriti unde fit, ut si defecerit conditio, eonstetque iam amplius eam existere non posse, nihil actum aut promissiam videatur. Idem ergo & maxime evenire necesse est , cum stipulatio facta
est sub conditione impossibili ; quippe qnain
iam nunc statim certum est defeei lle, eum natura existere non possit. Neque hoe solom in stipulationibus, ι. I. g. Lem I. de obi. Oact. t.7. i. si pipuler. 3s- δε verLGI. sed in caeteris quoque conventionibus locum habet: siquidem in omni contractu di pactione voluntas contrahentium aut paciscenti imi spectanda, qui proeul dubio nihil agi existimant, cum conventioni apponitur ea conditio , quam sciant esse impossibilem, l. non olum. 3I . de νbi. Oact. Aliud iuris. est in ultimis voluntatibus , quarum favore impossibilis conditio sub col re mendi detrahitur , & pro non scripta habetur, t. r. de eo . inst. vid. sis. s. impossibilis. Io. de haer. inst. cu; natura impedimenia est J Impossibilis condi tio proprie est, quae in cum casum confertur, cuius eventus natura prohibetur. Caeteriim &eam non inepte impossibilem dixeris, quae tur pis est de legibus ae bonis moribus contrariari quoniam nec illud fieri posse eredendum est ,
153쪽
quod leges Ac boni mores seli prohibent, i. silius. I s. de eond. inst. & sub tali quoque eonditione secta stipulatio aeque nullius momentἰ est, I. generaliter. 26. eum fer. ι. si stipuler. 3s.
g. r. L stipulatio. εν. ι. contantius. 137. h. cum qis s. o. devreb. obl. De turpi stipulatione separatim agitur in serius, b. quod turpi. 26. hoc tit.
Si disisa eslum non artigero J Impossibilitaseonditionis non ex re, quae in ea est, sed ex eo, quod de ea re fieri debet, aesti inanda est. Nam quod fieri debet, si per rerum naturam fieri non potest, conditioncm habet impossibi Iein: lin potest, possibilem : quod s etiam fieri
non potest, quin eveniat, necessariam. Itaque haee stipulatio; Si digito earliam non attigero , dare spondeat non eontinet conditionem imposisbilim, ut ptior illa in faciendum concepta , Si digito est&- ιευ- : sed necessu am , &qua in certum est extituram esse. Tho m. in A. I dstn LI. 19. arr.3. q. 3. Nam cuius affirmatio est
impossibilis, eius negatio est necessaria, ex re gula Dialecticorum . Arist. de intrep. eap. Ien. Ex quo porro intelligitur, sola vel borum figura huiusmodi stipulationes conditionales esse,
levera non esse , sed puras, l. 9. g. . de novas.
tibi Iurisconsultus scribit, eum, qui sub eonditione stipulatur, quae omnino extitura est, pure stipulari videri . Et vero absurdum esset, aut suspendi obligationem, aut petitionem differri ea conditione, quae hoc ipso revera iam extitit, quod non potest non existere. Recte igitur lite ait Iustinianus, si talis conditio inseratur stipulationi, Si digito eaelum non alia ero ν purὸ contraetam obligationem intelligi, & protinus ex ea agi posse . Contentiunt Iurisconsulti in l. 7. O l. 8. deverb. abi. ΤΕxTUS
De absentia. II. Item verborum objigatio inter absentes concepta inutilis est. Sed cism hoc materiam litium contentiosis hominibus praestabat forte post tempus tales allegationes apponentibus, Cr non praesentes fuisse vel se dies adversarios hos contendensibus ; ideo nostra
constiti t. propter celeritatem dirimendarum
litium intr/ducta est, quam ad Caesariensem addiocato cripsimus: per quam i posuim Marales scripturas, quae praesto esse partes in dicans , omnino se credendas , msis, qμι talibμs utitur improbis allegationibus, manifestis is probationibus, vel perscriptura m , vel per testes idoneos, approbaverit, toto eo He, qao conficiebatur instrumentum, sese
vel audiersarium sutim in aliis locis fuisse.
tr. Torsis die, Oe. J Igitur quod dἰeitur,
. factu in ncgantis per rerum naturam probatio nem nullam esse, L 2I. c. d. ν t. non pertinet
ad factum, quod tempore & loeci circumscrἰ-ptum est, euius negatio per indirectum probaia potest, ἀι. t . c. de eontri stis. QuintiI. lib. s. eap. 6. O7. Aristot. R . ad Alex. c. I . COMMsNTARI Us. r Explieatur l. set. de don. int. vir.& lax.
tio e fiet non potest, ut aliquoties dictunt est, nisi utroque loquente & altero alterum δudiente, perspieuum est, absentem non magis, quam mutum aut surdum stipulationem e latram here posse, t. t. pr. de veta. σbι. l. 3. c. hoe t. . Non adversatur Paulus in I. ea. .a. y . de don. τἐnt. vir. O nx. ubi proseri epistolam , qua continetur sponso absenti vIro ab uxore absentemisia i intelligi enim debet stipulationem antea inter praesentes eoniuges interpositam fuisse , ut est lex & eonditio stipulationis, cujus inter praesentes interpositae cautio litteris Ili Is uxosseontineatur . Absentes variὸ pro loeo dieuntur: hie sunt, qui invicem audire non possunt
ex eo quod non nisi inter praesentes stipulatio fies potest , oeeasionem litis eapetent homines contentios , objiciendo , se vel adversa tum suum, quo die stipulatio eelebrata dicitur, absentes fuisse, nee satis expeditum esset, actor. ne stipulationem factam este assimans, partium praesentiam, an reus factam negans, suam vel adversarii absentiam probare deberet, iustinianus huiusmodi litium mater; am constitutione
sua amputavit, quae extat in I. optimam. I . C.
de eant.stip. Voluit fidem haberi scripturae, id neae nempe ad probandum, qua continetur, par- res praesentes fuisse , nisi qui contradῖcit mani festo ostendat perscripturam vel testes omni exceptione maiores, se vel adversarium toto eo
die alibi fuisse, vel quod eodem recidit, aliqua eius diei parte tam procul egisse , ut illo
tempore in loco, quo inurumentuin e nfectum dieitur, esse non potuerit. Itaque In hoc quidem utile hst, locum & diem instrumento infert. Debet vero illa probatio, sive per ἰnstrumentum sve per testes fiat, aliquanto poten tior esse scriptura ex adverso prolata , ut iudici fidem saeiat: per t. precibus. ι8. c. de probar. DD. ad d. t. optimam. Iq. C. de eontr. β p. Seripinrar tales esse eredendas. J Id est . veras esse praesumendum . Quae tamen praerumptio
non est iuris, S de iure, ut loquuntur, cum
adversus eam admittatur contraria probatio: sed iuris tantulit. Atque hanc pro instrumento praesumptionem interpretes appellant praesum ptionem veritatis, eo quod verum esse praesu mitur & credi rur, quod in instrumento scriptum cst , donec contraiium probetur . Eth ini
154쪽
DE INUTILI a Us STIPULATIONIBUS. 7 Ist
enim Bro instrumento & alia praesumptio , ouae dieἰtur solemnitatis . De qua νή. g. Fβristum. I s. Tata es die , quo e Vistebatur .nstrumentum JFacti, quod tempore & loco circumscribitur, negatio probari potest; veluti si , quod me Lugduni promissse, aut mihi numeratum fuisse dicitur Calendis Ianuariis, id me promisisse aut
mihi numeratum esse negem, quia eo die Ro-4 mae suerim. Nam quod dicitur, factum negantis naturali ratione probationem nullam esse, I. actor. 23. c. de probat. t. o. c. de non num. pee. id verum est, quatenus si lium negat, nec quicquam assirmat praeterea . Quod si quis prius
aliquid assitinet & probet, unde id, quoὸ n
at , per necessariam consequentiam colligatur, ac ratione etiam id, quod negat, probari videtur: quamquam ne sic quidem revera quicquam probat, quatenus negat, sed quatenus affirmat tantum . DD. in L I. a Dr. 23. c. de ρνοb. Duar. cap. q. de probat. in post. eomment. Doncli. cap. 4. de probat. Quintil. lib. s. eap. 6.
De stipulatione post mortem, vel pridie
I 2. Post mortem am dares binem os putari poterat, non magis quam post mortem ejus, a quostipulabat ἰιr. Ac nec is, qui
in alicujus potestate est, post mortem ejusm-
palari poterat'. quia patris vel domini Dore loqui videretur. Si dorsi quis ιta stipuietur: Pridie quam moriar, vel, Pridie quam ino rieris care spon it s inutιtis erit stipκlario . Sed cism, hi jam dii 'im est, ex ou- sensu contrahentium stipulationes valeant, placati nobis, etiam in hunc iuris articulum necessariam inducere emendationem, ut, sive
post mortem, sive pridie quam moriatur sti- p lator, sidie promissor, stipulatio conceptas , stipitLitio valeat.
o Lim nemo stipulari poterat post mortem vel suam vel promisioris sibi dari r cujus rei
haec una & vera ratio est, quod ita ius erat, ut obligationes & actiones, quae non coeperant adesuncto vel contra defunctum, a persona harre dis vel contra eum non inciperent: quasi in his nec defunctum repraesentaret. Eamdemque ob
causam etiam post mortem haeredis aut legatarii inutiliter legabatur, I.post mori. I s. fust. ει ιegat. Exceptio huius regulae videtur in mandato post
mortem, Ll x. in . eum Iseq. mandas.
Pridie quam moriar J Putaverunt veteres hanest putationem, Fridie 'nam misiar, aut Pridie quam morieris dabis i incidere in speciem praecedentem , cum quis post mortem aut suam aut promissoris stipulatur, propterea quod illud pridie certo sciri ae definiri non potest, nisi
post reorum mortem. Qua de eausia huiu nodi quoque legatum , Pridie quam Meres aut legata rius moraeιur, inutile esse censebant. d. g. post moriem. 3 s. sup. de legat. Plaeisit nobis , in hune iura r artientum. J Iustinianus scrupulosam hane iuris veteris subtilitatem sustulit constitutione sua, quae extat in L serupulosam. I r. c. de eontristip. ut iam &stipulatio in tempus, post mortem , aut in aut ante diem mortis tam stipulatoris, quam promissioris, concepta valeat, & post mortem haeredis vel legatarii, aut pridie quam morientur , liceat legare. Idem alia eonstitutione in unis versum abrogavit regulam iuris antiqui, voluitque, obligationes & actiones etiam ab haeredibus & contra h eredes incipere posse , ι. umc. c. ut HI. ab har. In hujus iuris mutatione 1 ait, se respexisse non ad conceptionem verbintum , sed ad sententiam & mentem contrahentium, quasi qui stipuletur, post mortem suam fibi dari , non debeat existimati tam stultus, ut
sibi ipsi in id tempus stipuletur, sed hoc perinde sit accipiendum , ac si post mortem suam stipulatus esset haeredi suo , in euius persona
quodammodo ad Eue vivere videatur . Unde quidam putaverunt, stipulationem pactam in tem pus post mortem stipulatoris aut promJssoris, veteribus ipso genere habitam suisse pro impos-libili, eo quod nee dare mortuus nec accipere possit. Sed hac ratione essicitur, ut & haec quoque stipulatio . eism moriar, vel eum morι eris νdabist apud veteres inutilis fuerit, contra f.
ita aistem. I . ε eod. & tale legatum, Haeres meus post mortem fuam Titis eentum dare , utile , ars. eorum, quae notavimus ad ealcem f. t
De stipulatione praepostera. r3. Item si quis it a stipulatus erat, si na
vis cras ex Alia venerit, hodie dare sp desὶ inutilis erat stipatali 1, quia praepostere concepta est. Sed quum Leo ioclyta re omdationis in dotibus eamdem stipulationem, qAa praepostera nuncupatur, non esse rati te
dam existima dierit, nobis placuit, is huic
perfectum robur accommodare, ut non I
lum in dotib93, sed etiam in omnibus υ lea: -jusmodι conceptio ipulationis.
155쪽
COMMENTARI Us. STipulationes hoc modo aut simili coneeptati
νosterae dictae sunt, quoniam qui ita stipulatur, filiam vult nasci ante matrem, id est, obligationem constitui ante eventum conditionis: quod ζmas --τε ν, cum in omni mpular one condi. t ionali obligatio ex eventu conditionis pendeat , g si p. da verb. Obt. Itaque huiusmodi conceis Ptiones, ut sutiles & mani se stam eontradicti nem implicantes, veteribus improbatae sunt . Unde dubitatum est de stipulatione eoncepta hoe modo: Si Titius consul factus fuerit, stum ex hae die sn annos fingislor dena dari θο ει ρnum & ipsa praepostere conee a videri debeat Sed praeposteram non esse indicae pari icula rum, quae Iesertur ad tempus existent;s eonditionis, ut tota. obligatio & datio a conditione pen deat, licet retro habita ratione praeteriti temporis tunc, editi conditio extiterit , dari oporteat , L hujusmodi. ε . de veta. abi. Si navis cras ex Asia, m. J Ita 8c Theoph.
quidam eodices non habeant verbum eras, eo tamen addito elatior fit praepoli eratio . Pac. Sed quum Leo rareota mea inationis J Cum prinposterae stipulationes ta dotibus a Leone admi
essent , Iustinianus exemplo Leonis provocatus, omnes huius ganeris stipulationes valere statuit .. Cumque ut valeant, neeesse sit, aut de- rahere conditionem diemve, ut tota rura fit obligatio; aut praesentis temporis mentionem, ut tota sit conὸitionalis inva diem; posterius Iustiniano placuit, ut scilicet perinde valeant, quasi vel in diem ML sub conditione tanti conceptae e sient, ac proinde exactio usque ad diei aut conditionix evenum ditarreaur , lirain posteri .2s.. c. de te m. TEx TU P.
De stipulatione eollata in tempus.
mortis q. Ita autemsipulatio conoepta, velinis Titius dicat, cum moriar , dare spondes Τ via, cum morietis, ct Oxu veteres utilis erat, s nunc valet.
I I. Item post mortem abstius recte se
f. an stlL aructores nostri torum illud, quod
itur , vitae adstribunt, ι. g. g. . de m-- de reosim quaesitum. ν. Fost moriem alterius 3 In hae serina,
ps mortem T/rii tame oondes aperte cessat ratio, ob quam placebat stipulationem post mo rem contrahentium conceptam non valerer ide que numquam improbata fuit. COMMENTA R I Us.
A Uctores nostri ex sentent a quorumdam philosophorum trid. Gell. ιibis. eap. I 3.
momentum moriendi v tae potius, quim mores dandum censuerunt : eui consequens et ut quae in tempus post mortem non recte eonfinxuntur , recte tamen conserantur in tempus moriendi. Unde hae sermuta, eism minio, vel seiam moleras dare stondes semper probatae su runt, t. quodenme''- Pen. de verbis Obl. uti& legatum huiusmodi, e m Merer mo νέοι r 3 ι. haeres. 79. s. a. de e 1d. in dem. Ut rat. de ιVat. f. post mortem. I y. Neque obsae hic regula iuris veteris, quae vetat actiones ab haredibus ει contra eos inalpene e nam cum momentum moriendi non morti, sed vitae at tribuatur, obligatio εἰ aetio in casu proposito a defuncto aut eontra eum incipere intellἰgitur, indeque ad haeredem transmitti r que δε modum. de conditiones quaedam sunt, quae extremo vitae momento implentur, ι. uti. de eon
inst. Add. quae se ipsimus ad g. post mortem. 3s.sου. de legar. Hoc autem iure posito , posse quemque sibi si laulati, cain morietur, admits tendum fuit, ut etiam qui in al; a potestate sunt, eodem modo sibi stipulari possim, ut obligatio aequiratur domino vel patri, in quorum
erunt potestate , cum molientur, ι. quod in D e. 4 F. S. I. de veta. ab LPost mort/m alterius J stipulatio quoque hoc
modo concepta, Post morae Titii dare θον dest numquam improbata suit: nimirum quia.& hie cessat ratio, ob quam placebat, stipulationes in tempus post mortem contrahentium P neeptas non valere . Quaeritur autem, quiae hie futurum fit si stipulator ante Titium moriatur Respondet D. Bainovius, spem debitum lia in haeredem stipulatoris transmitti, ut iuris ess in stipulatione conditionali, 5 4. μμ
de verb. ab . Ego vero didiei, diem adit intinquem certum est extiturum esse , etsi ignoretur quando, in contractibus conditionem nori sacere , neque huiusmodi stipulationes, eism mo
riar, cum orreris, ciam Tatius moν etiar, iure
conditionalium censeri , ut obligationem diseserant; sed eumdem effectum habere , quem habent conceptae in diem eertum , ut statiit, etiam in hix dies. obli Vtionis eedat, de pecavnia debeatur, sed peti tantum antequam diem vcniata, non possit , si x. f p. d. tis. l. 79. d. cond. O dem. Itaque in propolito direndum. est, non nudam spem dubitum iri ad haereden stipulat s transmitti , sed transmitti debitum in sum, atque obligationem , quae stipulatorὶ statim quaesita fuit ., T
156쪽
De pio ut istione seripta in instrumento .is. Si scriptam in inser mento fuerit , promisisse aliquem , perinde habetur , at . que s interrogatione precedente resonsumst
COMMENTARIUS. D Ro Instrimento duelex praesumptio est: unaquae dicitur veri r s, propterea quod verum esse creditor, quod seriptiun est, ni si eontrarium manifeste dotemur,' item. rop. Od.altera,quam appellant praesumptionem solemnitatis; quoniam si de re aliqua , quae eertas selemnitates iure demderatine riptum fiet in instriimento, eam interveni Gse; et ii expressum non sit, restam eam esse adhibi,
tis iis solemnIta ibus,quae iure requiruntur, mnen e ipsum intelligitur, oinniaque credrint urso-kmmter acta, I.sciendumqαde Yfrb.obi. Veluti fiserimunt fiet in instrumento , promisiile aliquem , perinde hoc haberi placet, ae fi scriptiun esset, Im
' unde hie loeus deseriptus videtur . Item fi scriptum fit, fidejussisse aliquem, praesiimitur, Id Ω-cium rite atque utiliter, interpositasti fieet stipulatione, g. . tit. seq. Ceterum adversius hoc
uoque genus P sumptiones contrariam assinit.
T ε x T V s. De plui ibus rebus. ID Quoties plures res una stiputatiora eomprehenduntur , siquidem promissor smpliciter respondeat, Dare spondeo, propter
smnes te et ar ω Si vero unam ex his ves
quasdam datvνum se spoponderit, obligatio
in i s, pro γιbas spoponderit, constralatur. Ex pluribus enim stipularionibus una vel Dad.υm ridentur se perse Let segesas enim
res Itipulari , cst ad singatas respondere
bo collectivo in Epulatum deductae sint, ob uti, gnaue tam illam dare standes sive nominatim sine uiae, veluti , Salebaem, Pampiatam Erotem dabit ubi tot stipulationes sunt, quot speclas . Ratio est , quia indefinita respontio pro
Fro quibus spoponderis P L-ς. de verti MLAliud est, si qui, stipulante me Stichum aut Pamphilum disiunctim , unum se da urum It Oiam:
deat, d. l.33. t.quia ille similἰs est ei, qui stἰνω lami sub conditione pure promittit, mutata io ma interrogationis. v. sv. 9 s. . Et ad singulas resipondree J Quarum se. praest, tione adstringi volumus: neque enim indiget hie
locus emendatione Hotomanni. COMMENTARI Us. I cur, eum plures res nominatim Astipulatum d d---ν , dubitarum, anpromissor simplicito
REs plures duobus modis una eoneeptione inst ulmum deducuntur ; vel nominitim, ueverbis fi ipulationis singulae exprimantur, velutἔνSιiebum Pamphilum dare θωσdes Deeem erq-ndeeim dabist Srevum segri viam non esse, ereronem non esse, furem non ege, frondes vel eoli elim, ut verbo uno generali live communi res plures significentur, ut Summam illam aut Aeedivum illum peeuniae dabis stisadruam, aut Famialiam, aut Lectiearios dabis' Illi e plures intelli, guntur esse si pulationes, tot videlieet, quot sunt summa aut res in stipulatum deductae, Me ut una coisceptio, ita quoque stipulatio una , Is M. i'. t.
De posteriore specte nuIlum dubium est,mῖn pro- rmissore simpliciter responcknte, Dabo, oblinatio recte consti tuta fit. De priore autem dubitari po erat, an una smplex de indefinita responsio promissiorem in res omnes, quae expressae sunt, oblia facet : quo iam cuat, uti dictum est, Hures hic intellἰguntur elia interrogationes, plures quoque responsiones ad persciendam stipulationem re quiri videntur. Noplacet unam Sc hic responsi nem sussicere ; quippe simpliciter tessiondendo, Drabo, ira promittorem respondere vi caeri, ut stipulator verba eoneepit, de quasi praeivit, s. prinyeνω. ψ .eod.Itaque intelligendum est, etiam inluna illa responsione plures esse responsiones. Extat apud Livium lib. i. eap. 38.deditionis Collatinorum haee formular Dediit ne vos populum coli
xin m , urbem, agros, quam, terminor, dei rautensilia, rivina humanaque omnia,in meam populi que Romani disionem Devimus
In iis pro quibus responderit J Nam ubi pluressant stipulationes, iliae censentur persectae, ad quas responsum est i verbi eausa, si ego stipulo Stichum & Pamphi Ium , in unum ex his spopon deris , teneris in hunc unum: quia ad unam ex duasus stipulationibus videris reipondisse,i. inter. M.f. . de νeria oblig. Divet gausa est rerum plu- ωrium disiunctili, tu stipulationem deductarum; veluti si stipulante me Stichum me Pamphilum , tis unum te daturum spopo eris; hic enim, quia mutata qualitate stἰpulatio a respondes , pura promittens quod sub coditione stipulatus sum, v tatur tota obligati O,datanter. 8 S iamneti L 1.. ,
157쪽
e. . In plusebus tamen summis hὶe quod mimia est sponderi intelligitur, αι.ίπιεν.83.s 3.dixi Iust.
Ea singulas respondera debemur, J Siquidem in res Omnes, de quibus interrogati sumus, obligati volumus i alioqui si ad quasdam dumtaxat respondeatur, obligatio in his tantum contrahitur, ad quas responsum est; in caeteris manet stipulatio imperfecta atque inutilis: quae huius Ioci
sententia est, non usque adeo obscura, ut probare non possim emendationem Hotomanni, qui se legendum existimat, nan ad sitanias resipandere
De poma adjecta stipulationi, alii dari. I 8. Alier impalari cursvia dictum est θ
mmo potest . Inventa enim sunt hujusmodi Flulationes vel obligationes ad hoc , ser
unUqκsque acquirat sibi quod Da interest. Cateram s alii aetur, nihil interest stipia a-
toris. Plane, si quis velit hoc facere, poenam stlulari conveniet, ut nisi ua factum sit, At est com prehensum, commuratur poena sipularis etiam ei, cuius nihil interest. Poenam enim ciem stipulatus quis, non illud ims icitis, qhod intest ejus, Ied quaesit quan- tuas in conditione Ripalationis. Ergo sequii ita stipulerare: Titio dari 3 nihil agit. Sed si adiecerit poenam, Nisi dederis, tot aureos dare spondes 3 tunc committitur sipu
scet . Aficctioni autem tantum tributum non est, ut propter eam extraneo obligatio acqui
Ut alter dari aut fieri seipulatur, neque sta
Lybligationem aut actionem aequirit, quia istipulatu suon est; neque alteri, quia hoc pugnat cum sne stipulationum omniumque obligationum , quippe quae ad hoc iure civili constitutae sunt, ut unusquisque aequirat sibi, quod si, a truci est y ut mo aut detur, nihil ituerest nostra, bis textio I. mpntaias. 38 Iteri. I . de Μνb.ebr. In lumma, qui alii data stipulatur, nihil agiti qua de te dictum copiose, adjectis aliquot eautionibus & ptam horum temporum, sub g.4 GLCaeterum quia saepe ad assectionem S votum nostrum pertinet, alteri, eui cautum volumus, dari, ostenditur hoc loco & apud Iurisconsulium ratio, qua quod alteri stipulando recta eonsequi non
possumus, id obliqua via consequamur, aut cedite non minus nobis consulatur. Ea est, ut, si quis alteri dari aut fieri stipulatus, velit hoc fieri, pcenam Hipuletur, s ita taetum non e it , uti cautumesti se enim futurum est , ut metu pomae promissor faciat quod promisit, ciun si id ita factum non sit, committatur poena stipulatio etiam ei, cuius nillil interest.
M pniatio. 3 9.alsera. 17. de poenali stipulationestatui animadvertere possumus. Primum poenam utilatet nos polle stipulari etiam tune, eum stipulatio, cui poenae subiicitur, jure non valet. Deinde poenam, exissente conditione,deberi &peti posse, etsi stipulati tis non intersit id fieri, de quo cautum erat, & cujus non iacti nomine subiecta erat poenalis stipulatio. Postremo quantacumque cunia pinnae nomine promitia erit, tantam deberi. Quae an verὰ omnia dicamur, videndum est. Adversus primum objici potest, quod poenae stipu- alatio videtur pendere ex priore, cui subiicitur, eiulque esse acceuio quaedam & sequela; ideoque priore non consistente, & ipsam consistere non
posse, cum sinere principali accessioni locus esese nequeat. Argumento elIe, qu stipulatio poenae non committitur, quae subjecta est stipulatio-nompossibili, aut rei turpis, ιβ pulatio. si l. si
homo.69.deverb. obi. Respondeo , verum non est,
quod hic assumitur, poenalem stipulationem esie accellionem prioris, sed aeque atque illa principalis est , ut nihil proh beat, quominus subierex poenalis sipulatio utilis tit, licet prior, eui subiicitur, si inutilis r cum nunquam una stῖpulatio, quae per la utilis esse potest , per aliam inutilem, La entit . eadam. Quod vera impossibili aut turpi vi putationi subiecta poenae stipulatio & ipsa inutilis est , non ex eo si , quod poena ii, stipulatio est accesso eius , cui stibile tur, sed quia haec eodena vitio, quo prior, laborat. Qii 'pe subiecta impossibili & ipsa impossibili, habetur, turpi subiecta & ipsa turpis , ut pcite delicti
invitandi causa subiecta . Ncque vero pecunia dari potest, ut Poena, ubi non praestat promissor , quod natura aut iure praestate non potes , auum. ι- ud est Irans. I. de veri. Mn. Donet l. ad λι ψsi homo 69.de verb. os t. Alterum.quod hic diseimus, st , quod poena committatur etiam ei, cuius nihil interest , intellige, cuius nihil interest alteri
dari aut fieri: utique enim poenam consequi interest stipulatoris, quam tibi, non alteri stipulatu gest. At, inquis,etiain ut alteri detur, potest nostra interesse, utique ex astrictione et se enim seribit ut sconsultus in L 7. de se . expoνt. Benesicio afim, hominem , huminis inrevest. Respondeo, pr petie
158쪽
prie ἰd quod interest significat, quod nostra interest pecuniaritet; se enim definitur, quantum nobis abest, quantumque lucrari pstruimus, i. t 3. Oram rem hab. Non lucramur, non consequimur, nisi quod pecuniam nostram & patrimonium augeat. Unde intelligimus,a sve dici in te esse nostra, eum ex sola affectione interest r cui assectioni tantum iure tributum non est, ut propter eam extraneo obligationem acquiramus. Postremum est, quod quantacumque poena suerit, tanta
a debeatur& peti possit. Hoc ex eo intelligimus, quod dἰcitur in poenali stipu alioue non inspici quod intersit, sed quaesit quantitas S conditio stipulationis , hoc est , id solum, quanta pecunia in stipulatum deducta sit, di utrum conditio poenae extite it, necne; quorsum, nisi ut si extiterit conditio, ea pecunia, quantacumque sit, prasetur Igitur et si duplo, triplo, aut etiam quadruplo plus cqm prelaentan si stipulatione poenali, numn efficit id , quod alteri dari aut fieri debuit, valebit nihilominus stipulatio. Non enim uti poenis legitimi, certus modus constitutus est, ut ne excedant quadruplum, Domnes. xl. U.de acti
m b.s. ita S conventionalibus: sed has unusquisque voluntate suas bi imponit, dum pro comm do stipulantis quid futurum esse paciscitur, facig. ultim. Dp. de verb. Obl. l. Ditim. de stipui. praei. Non obstat quod constitutum est, ne promissor ultra duplum periculum subeat, i. ume.c. de sen-
lens. qua pro eo quod νην. pros. Quantumcumque
enim est , quod in stipulatione poeniti promittitur , simplum tantum est, non duplum , triplum Sc. alterius rei, cum ad id quod interest . aut alterum sinaelum non. reseratur. Donelian. de eo quνd ini. circa D. & in d. l.stipularia. 38. g. aia 4 teri. t r. n. uti. Caeterum hane sententiam Citra montani existimant tunc solum procedere , cum poenali stipulatione certa quantitas expleta est: secus autem est, si, ut loquuntur, Poena fuerit promissi per nomina multiplicativa , veluti , Tabulam mihi pingere spond/ι Si mn pinxeris , triplum, aut Quintuplum darespondet Hie volunt, poenam recluci ad id, quod interest i quia manifeste ad priorem stIpulationem sit relatio , neque aliud triplum aut quadru-Plum Sc. c'nsiderari potest , quam simpli eius , quod in psorem stipulationem deductum fuit;
itaque non polle ultra duplum exigi, per d. l. D n. . de sent. quae pro eo quod int. aut certe non polle ultra quadruplum poenam extendi, per t. si dictum. 1 6. de et rct.
Ttine eommittitur stipularis 3 Id est , tune committi potest, videlieet si non dederis. Nam committi tum demum stipulatio eonditionalis dic tur , cum conditio extitest , & pecunia deberi coepta est , s. sub eondiripne. q. sv. de
Si intersit ejus , qui alii stipulatur. i 0. Sed ct si quis Ibpatitur alii , cum
eius interesset, placuis stipulatiouem valere. Nams is, qui pupilli tutelam aiami rare
coeperit, cesserit administrationem contutorisuo, Ostipulatur rem petilii Lalvam fore. quoniam interest stipalatoris feri, quad*puratus est, quum obligatus futura st pnillo. si male refregeris, tenet oblu, tia. Ergo ct si quis procuratori suo dari situlatui sit . habebit Dires stipulatio. Et si creditori fusquis stipulatus', quod sua ιnterest, ne forte
Dei parna committatur, vel pressia distra, hantur , qua pignari data erant, valet stipulatio. N o T AE I9. cum ejus inter set Id.I. 38. g. 2p. Rat o perspicua, quia tum non tam alteri, quam sibimetipsi stipulati videtvr , s. a I 8. s. uti.red. Ideoque otlibi actionem acquirit, non ei, cujus in personam stipulatio collata . Si male res gesseris. I Alii, eserit, ut & apud
Ulp. d. l. 38. g. xo. in de haec transcripta.
Obluatus futurus M pupilli J Nam qui tutela
administrationcin contutori cedit, non liberat ut periculo tutelae, I. 3. s. 1. de adm. eue.
. Procuratorisus I Quia procuratori daK potest
interet se stipulantis , puta quod procurator P euviam pro eo exposivit. COMMENTARI Us.
CVm6- inter stu. J Cum d elmus, eum qui alii dari stipulatur, nil, i l agere,duo dicimus,
nimirum ex eius inodi stipulatione neque ei, in quem collata est, oblitationem ullam acquiri. neque aequiri stipulanti. PHOris partis excepti nes nonnullas protulimus, & casus quosdam, quibus ex st Eulatione aliena actio acquiritur ei, iacuius personam stipulatio collata est, inexpliea
trone. g. 4. hoc tis. Hic posterioris partis exceptio proponitur, & tres casus, sive exempla pios
runtur, quibus is, qui alte i dare stipulatus est , sibi aci onem acquirit. Exceptio hic una & generalis est, nisi stipulanus intersit alteri dari, t.
stipulario. 38. g. si ἔ-uler. 2o. de verb. Gl. cu ius exceptionis ratio perspicua & sacilis est , quoniam cuin nostra pecuniariter interest alteri dari tum non tam alteri, qu .im nobismetipsis stipulari videmur , L Uber hams. II 8. f. ult.
sitit pupilli autelam admia*ν,e 3 Exemplum primum . Qui tutelae administrationem contutori cessit , recte ab eo stipulatur , rempupilli salvam sore, d. l.sipulario. 38. s. si st/-
159쪽
tulis. 1 . ubi Marcellus se, valere hane stipuistionem , obligationemque parere stipulatori, quia stipulatoris interest fieri , quod stipulatus est i quippe qui periculum Be exitum ill Ius administrationis praestet . Etenim qui tutelae administrationem contutori cedit, non liberatur periculo tutelae , sed pupillo , si maletes geratur , obligatus manet, ι. 3. s. a.deari
Si quis noeuratori suo J Exemplum secundum . Si quis procuratori suo dari stipulatus est, valet stipulatio ; ob eamdem stilicet ca sim ; quia procuratori dari potest intereste stipulantis , puta quod procurator pecuniam pro
Eo exposuerat, quam actione mandati restitu
Si eraditari suo J Exemplum tertium . Si quis creditori suo dari stipuletur , recte stipinlatur , cum eius intersit, puta. ne vel poena, sub qua pecuniam certa die debebat , committatur, vel bona distrahantur, quae pignos dederat , & propter moram distrahi poterant, d. I. stipulatio 38. S. Mnde. 23. d. l. liber M-mo. II S. b. utiam. eodori. Sunt 8c aliae personae 1 per quas ratione osseti placet etiam alteri actionem utilem acquies , vid, sup. b. 4. num. Σ. eodem. VINN. Alia huius rei exempla , hane doctriram egregie illustiantia exstant in L L38. S. 2 o. seqv.f. de V. O. HEIN.
De sinna adjecta promissioni tacti
alieni. 1 . Vice versa qMi alium facturum pro. misit, videtur in ea esse causa, ut non tenemrur , nisi Poenam ipse romiserit.
FActi alieni stipulationem inutilem esse, &
eur inutilis sit, audivimusIM.f. 3.eia. Caeterum etiam hic remedium stipulanti in poena paratum est, qua adiecta, si alius non dederit, seceritve, committitur stipulatio , ex qua proniissor suo nomine recte convenitur. Licet etiam hie quanti ea res est stipulari, I. stipulario. 38. f. I. O L. deverb. obi. Sunt qui promissorem factum alienum sub poena promittentem excusandum a poena eensent, si omnia humana expertus, ut is, de quo promist, saceret, nihil promoveat. Sed aflentior iis, qui eontra sentiunt, ars. l. sameimus. 26.c.de ei Τ Ll. stipularis. 38.6. a. o huius texi. Quin ob hoc ipsum auxilio poenae uti leges suadent, quod alieni facti obligationem inanem reddit praestandi difficultas , ut adeo nec omnino culpa careat, qui promittit, quod praevidere potuit, sorte praestitum non iri, arg.l. 7. f. .
qui satis A. . atque ob hane ipsam difficultatem promisisse videtur id , quod in potestate sua habet, hoc est, poenam. vid. Fach. 3 .corur. 2P. Diod. Tuld. in comm. b. e. cap. s.
2I. Item nemo remsuamraturam, in eum
Q Uemadmodum stipulat o ab InIllo non eonis sistit, si quis rem suam sibi dari stipuletur, &sipulatio rei alienae evanescit, si ea res ant quam traderetur, ex alia eausa iam lacta sit stipulatoris, g. I. sui. eod. ira quoque dc eadem ra tione inutilis est stipulatio rei alienae eoncepta in eum easum, quo nostra sutura est e quia eo tempore agere, ut nobis detur, non possumus, s.' itaque. 14.. .de act.& transi aestium est, actum in id tempus inutiliter eonferri, quo pure inutiliter fieret, ι.ε. c. de don. ante nup. TEx TU 1
De dissensu. 12. Si de alia re stipulator senserit, de
alia promissor , perinde nalia contrahitur obligatis , ae s ad interrogalum responsum non esset ς veluti si homnem Stichum a te quis stipulatus fuerit, tu de Pamphilo senseris, quem Stichum vocari credideris. N o T AE. ii. Tu de PamphA. J Ηὶe non simplex in nomine error est, ut putat Schol.Theoph.sed etiam in re, quia nec de eo ore consti tit. Erior ve in s lo nomine, cum de persona aut re ipsa constat, de eonsensu nihil mutat, ι.32. de verb obt.f. 29. sv.
COMMENTARIUS. I suando error eonsensui obstet, aut non obstet
x Euid, si non in ipso eorpore , sed ἱn materia rei
SAEpeiam dictum est , sine consensu utfiusque
eontrahentium nullam obligationem ex contractu constitui , I. I. g. 3. depin. l. in omnibus. 11. de Al. as. Consensum non esse, etiam e ror arguit. Quid enim consensui tam contrarium est, quam error, qui impestiam detegit t. si per errorem. I s. de juri . l. a. de judie. At
enim non omnis error consensum non habet . Error aut est in nomine propido personae reive, de qua agitur; aut in persona ipsa; aut is re promissa; aut denique in causa promittendi. Primi generis , dum de persona 8c re ipsa eonstet , de consensu nihil mutat', I. si in nomine. 31. de vob. obi. g.siquidem. χ9. - . de ligas. l. q. c. detestam. In persona autem qui enat, puta Titici stipulanti promittit, quem putet esse Sempronium , omnino non obliga ur, pri d. l. is . da
160쪽
DE INUTILIBUS STIPULATIONIBUS. 72F
DHILO LI. 1. da iudie. Ge. l. s. tr. de haered. . . Non enim simplex tile in nomine error est, sed etiam in re, quia nec de corpore constat. Tan tum dem est , si erratum sit in re promissia, ciam de alia stipulator, de alia promissor senserit; perindeque nic nulla contrahitur obligatio, ae si ad interrogatum responsiam non fit. hae text.tanteriis. a g. I. continuus. I 37.9. I.deve . Gl. Quid tamenc non in ipso corpore error sit, sed in substantia res, aut materia, verbi causa, si quod aurum putabatur, sit aes, aut quod vinum, ab initio ac vim fuerit 3 Placet, hὶe valere stipulationem, ι. si M. 12. eod. quamvis emptIo non valeat , ι. s. in o. cum L seq. t. l . in D. de eom r.empl. Nimirum stipulatoris , qui nihil vicissim praeli M , consensum in corpore error in mater a non impedit: emptor autem non pintest videri consensisse in pretio 3 cum utique longe minoris aes , quam aurum s acerum quam vinum empturus suisset . Plane si non in totum in materia erratum si , etiam eminptionem valere placet , ut in specie d. t. I . de conre. empl. Quod si quis in causa promittendi erravit , eum suo ipsius errore inductus putat se debere, quod non debet, & stipulanti promittit , hic summo quidem iure obligat uxetit, sed si conveniatur , exceptione doli mali se defendere potest , t. si quinos de υνλ
23. Quod tarpi ex ratisa promissum est, Deluti se quis homicidium , vel sacrilegium
se Iurum Proth. iti tu , non Uuisto COMMENTA R OD. STipulationes ex turpi eausa Interpositae nublius momenti sunt i veluti si quid homicidii vel sacri Iegii iaciendi aut facti causa pro mittatur , I. generaliteν. 26. I. seq. l. si 'asMA. i 23. de veta. obi. Nec ea tantum, quae aperte flagitiosa sunt , in Spulatione deduci
non pollunt z verum etiam, quae bonis morubus ad vel santur , veluti si de sutura successi tae contrahitur, I. stipulatio. ει. eod. ι. uti . c. de pact. I. Φ. c. de inut. sip. Quinimmo Ac si quis pecuniam promiseIit , .ne furtum aut coedem saceret , aut sub conditione , si non iecerit , adhue dicendum , stipulationem nu, lius esse momenti , cum hoc ipsum flagiti sit in sit , pecuniam pacisci , quo flagitio a smeas, L juristσntium. T. L. 3. d 8aLI. UIN Nec magis valent quae lepibus civilibus dum axat probibentur , veluti stipulatio poenae, fiquis inorem hanc non duxerit. L I34. pr. Is de V. O l. r. c. e inutit.' putat. st putatio quoistae litis l. 7. f. mrand. ι. ς 3. p. de DEI. Non autem valere dicuntur , quia ipsio iure inutiles sunt, quod copiose contra Cujacium pro bavit Donellus. HEIN. T E x T V s. De morte contrahentium. '
a . Cum quis sub aliqua conditione sti
pul.itus fuerit, ticet ante conditionem δε-
cesserit . postea existente conditione haeres e us agere potest. Idem est er expromissoris
parte. NOTAE.24. Idem est O ex parte promissori, J Ut si
pendente conditione promissori quid humanitus contigerit , haeres promittoris existente postea conditione conveniri pollit , I. y7. deverb. abi. sicut ex converso stipulatore ante conditionem mortuo haeres ejus agere , f. q. si p. d. t. COMMEMTΛRIUS.
HIe locus a me expositus est ad D subestia
Quando agi potest ex stipulatione. 23. Qui hoc anno , aut hoc mense dari stipulatus est, nisi omnibus panibus anui Vel mensis praeteritis, non reete petet. Si suo, dum dari stipuleris, vel hominem, non poteris continuo agere, nisi tantu patιum pr. Lerierit , quo tria tis fari possit.
NOTAE et s. stui bκ anno J Ex Pompon. l. 42. eod. v. sv. g. 2. eod. An poteris continuo agere J Noe non ad ius petendi, d. g. r. sed ad eius, quod petitur, prinitationem& exeeutionem obligationis refere dum est: quia inei vile, statim cum sacco vendire ereditorem, t. tos. de soluti COMMENTARI Us.
OUo hie docemur. Rimum est, quod o ligatione in diem eonstituta, ante agi non possit , quam totus ille dies praeterierit . ADterum , quod etiam ei, qui pure quid stipulanti prom sit , dandum sit aliquod spatium , intra quod rem tradere & lutionem expedire possis . De uuoque dixi ad S. MIup. de νπb. αι. ι.ε