장음표시 사용
171쪽
exinde exceptionem perpetuam debitor consequatur , 1. 3. O in contractibiis. I 4. g. vlt. O
meratae pecuniae adversus creditorem intra biennium agentem, L3.Ly.du.8α.eia. quae ericepti praeter naturam aliarum omnium onus probandi transfert in creditorem, d. I.3. Ratio disserentiae significatur in L lo. c. red. quod facultate negandi xco concessa non debuerit ab eo exigi probatio, ut opterea quod negatio facti per rerum naturam directo probari non potcst, i actor.23. c.de probat. Ad quam r tionem accedit praesumptio pro confitente, ducta ex eo,quod frequenter accidit, si licet cautionem expolitam fuisse ante numerati nem : cuiusnodi praesumptio in caeteris causis cessat; quippe cautiones pecuniae numeratae & chirographa plerumque riciduntur ante factam numerationem , & spe numerationis sutum, qu ne frusti entur, qui pecunia indigent, n. Eil non sacere solent ad nutum creditoris . rubust . ed conseis.
-. 3. decis37. niam. t. Adjuncta eli exceptioni non numeratae pecuuiae generalis exeeptio doli mali, l. 3. . de non num, reeisM. vcI in sactum detracta doli mentione, l. 9. c. ced. atque his remediis consessum uti polie etiam adversu, initrumentum garentigiatum , censet Gonac L. 2.ν0. l.6. n. 3.
quamvis In contrarium proclivior sit Clitisit n. d. reis n. 13. Exacto vero biennio convellitur vis cautionis in canta arium, Omninoquc consessus, qui beneficio iuris usus non cst, necc stitata solvendi adli tingitur, his text. l. 8. I. I .c. dis/:. Haecs ergo Obligatio recte dicitur litterariim, seu ex li teris nasci, siquide m post b ennium non amplius quae Iitur, an pecunia conflassa numerata sit, necne: sed scriptura auctoritate iuris pro veritate habetur, sicut res iudicata & ju,jurandum,ut noutantim probet, sed etiam obliget confitentem . Plane veteres nullam littetarum seu scripturae , ut caul, alicuius obligationis, mentionem iaciunt, ac ne iis quidem locis, ubi ex pro sesso causas Sseneta obligationis recensent, t. I. g. 3. de pact. i. I. g. I l. obligamur. F 2.de obliso a Z.l. 8.F. .de Duus I. i. de vat. sed opinor, eos hanc obli, gationem retulisse inter eas, quae in re nascuntur, propterea quod qui ex ea agit, pecuniam quasicrcditam petit, & condicit tamquam ex mutuo, I. s. c. de non num. 'euxi. O hoc text. Rectius autem ex litteris haec obligatio esse dicitur: nam etsi in cautione adiicitur causa, nempe mutui accepti, dc pecunia quasi credita et itur, tamen re nequit dici quis obligatus, nisi quatenus ei numeratum est , l. r. I. 3. l. l. 6. l. de να. Gred. ut
Proinde N quon am nulla alia sit best causa obli, sationis praetex l iteras seu scripturiatin emissam, recte dic at ut lItteris obligatus: neque enim si sine scriptura confe lius esset, linii liter obligaretur.
Iin. lib. 1. de ju- νωνιδ. eat. 6. Caveat autem quisque , ne temere inficietur chirographum
suum aut numerationem conses,am : nam meu
dacii coovicto poenam.duilli S amissionis cate
rarum de sensionum novissima Iustinians eoisDtutio imponit, aratia eontra Ll. i. c. d. Nitisi ut fixe obligatio civili quadam aequitate , quae boni publiei finem, ac iudiciorum expediendo-
tum facilitatem maxime i pectati eademque s re ratione defenditur, qua usucapio N praescriptiones temporales , ι. r. de Huc. t. vir. pro suo t.
I/uae nominibus fri die.baιών J Romae olim smoris suit, ut unusquisque palei tam . rabulas domi haberet, in quibus qui equid per singulos dies
vel acciperet vel expenderet, perscribebat, ut Cicero in ea pro cluent Op I .demonstrat.De harum tabularum fide censores quinto quoque anno eives ad iusiurandum adigebam, teste Dionys Hali earn.lιb. . Atque hinc fidem in iudiciis sacere solebant, ut ex oratione pro Q. Roscio ostendit H IOmannus. Ascontu autem Padianus, in φρονιn. 3.scribit, nomina in tabulis dici consuesse titulo, seu vi ticulos debitorum. Itaque nomini bus obligatio contrahebatur , cum in tabulis perseribebatur, aliquem alicui certam pecuniam deberer neque aliud erae nomina sacere, quit vin tabulas reserve , aliquid alleui deberi , quoatune ficbat , cum peeunia praesens non numer batur. Atque hinc est, quod obli ationes se indebita appellantur nomina. Ruserri autem solebat non tantum in tabulas eredito is, verum etiam in aliorum quorumdam ; quae tabulae idci eo in iudicium interdum afferebantur. Latius hae explicat, ει veterum testimoniis , praeser tim Ciceronis , confirmat Hotomannus. Ego vero non puto huiusinodi scripturam valuisse
absolutu ad obligationem, sed vim dumtaxat --bui sie probationis. Illud ex iis, quae diximus intelligitur , non tantum liue pertinuisse scripturam mensis argentariae, verum etiam privat
rum codicum aceepti & expensi . Maiorem lueem expectamus a D. Salmasio in libro, quem prae manibus habet, de usurix Iustinianeis. QNN Ita quidem vulgo litterarum obligationem Uinteres explicant. Sed ita non quadrat descriptio Caii Inst. tib. . t 2. ubi Interis obligatio Le- νι iacitrar aut a re in perso in , aut a persina impeUonam . Inde enim ad patet, hane obligationem novationis speciem fui sis & recte eam de
Nimirum , ii quis mihi ex locatione vel aliae
caul,a deberet centum , egoque mallem eum C litteris obligatum habere , verba proferebat et
CENTUM AUREOS , UOS HII EX CAUSA LOCATIONIS DEBES , EXPEN
SOS TIBI TULI simulque eadem inscribsebat risulis . Respondebat alteri EXPENSOS MIHI TULISTI , eademque reserebat in ta bulas j addito procul dubio nomine. Eo facta
pilor obligatio exstinguebatur, & nova Πλω batur , quae ex litteris solis substantiani capiebat. Ita fiebat litterarum obligatio. a re in Peinsonam m
172쪽
sonam. Unde saei te intelligitur, quo pacto a persona inpersonam facta se . Plura U. C. Ant. Sehult ng. Iuri'r. antejust. p. I 63. & nos in
AntiqΗri . . .mdie non sunt 3n usu J AEtate Iustiniam n mina in usu non erant: quippe, translato Constantinopolim imperio consuetudo Graecorum re-eepta est , qui syngraphis utebantur, hoe ell, cautionibus utriusque contrahentis manu lubscriptis atque oblimatis. Posterior tamen aetas non α'e sed νομιε-ma appellavit : Latini υι- frumenta & eautiones, voce generali ad chirographa quoque producta r qua de re eonsule doctis'. Salnias. lib. de mod. usur. c. Io. Dum queri mn potes', scr/ρ- -J Sieonsessus post biennium scriptura obligatur , consequens omnino est, eum necessitate rei solvendae iam adstringi, ut solutionem nullo modo evitare possit. Est enim hic certissimus obligationis effectus, ut qui secundum Mimam ii ris obligatus est, non aliter liberetur secto suo, quini si solvat aut satisfaciat creditori , . . qnιb. mod. toll. obl. l. 9. g. 3. de pign. aes. Atque hoc etiam expresie rescriptum est in speeie debiti Propoli ta l. 3. c. de nom num. pee. Quid ergo fidebitor post biennium paratus sit probare, pecuniam sibἰ numeratiam non else . anne sic quidem audiendus erit Accurlius de quorumdam veterum sententia putat audiendum ei ter quod& Bariolo & comm. DD. visum in ι. I. O I. I c. d. tiri Gome 2. r: M. s. n. F. M a. de eamιν. it. de mutuo. n s. Batoni , Schneid. Baehori Corvin. in enehir. hie. D. Bronchorstio x. assert. ι 22. Ant. Perex. in d. tu. c. n. Moventur, quod exceptiones natura sita perpetuae sum , ι. s. s. ult. dedol. mia. excepi qund cum exceptio
ne Pec r.e non numeratae concurrat: exceptio
doli mali, l. 3. c. d. rit. quae cum sine dubio Per tua sit, L .s.f. ult. utique etiam pos biemnium competere debeat γ etiamsi cellare dicamus exceptionem non numeratae pecuniae. Ad lixe non sunt admittendae , aiunt, illicitae exactiones, ι.ει de Q. praef. Illicita verδ & iniqua exa tionem, nee novum hoc esset obligationis genus, quod ex litteris nasceretur , sed ex re t a nique nihil haberet cautio pecuniae mutuae, quod non est in caeteris, quae non sunt de pecunia mutua , praeter immunitatem probandae exceptionis intra biennium Oppositae r qua parte elaiam major vis est caeterarum cautionum, qu pecuniae ereditae; ex quibus tamen obligationem litterarum non nasci , inter omnes convenit . In summa, nulla esset revera litterarum obligatio, nullus effectus scripturae, nisi in probatione & fide facienda, ut uni ante biennium incumberet probatio, post illud tempus alteri a &consequenter expungenda esset iraec obligatio. ὸ eat talogo verarum obligationum 3 eum verὸ debi- or appellari non possit, qui exceptionem perpetuam habet, l. 66. I. I lx. da rep. jur. Loci iuris in eamdem sententiam manifesti sunt. In
l. asi veratio. ro. c. de num. pee. traditur , querelam seu exceptionem non numeratae pecuniae definito legibus tempore non propositam evanescere: quod ad immunitatem probationis minime restringi potest. In I. g. c. eod. scriptum est, eum , qui cautionem exposuit, ii intra biennium questus non est , omnimodo debitum solvere eompelli. Idem expressum est in l. i . pr. C ead. ubi verbis disertissimis ravetur , ut post biennium nulla ullo modo querela de pecunia non
numerata introducaturi ergo ne tunc quidem, elim reus probationem pecuniae non numeraIae
in se suseipiet quomodo de Graeeἰ hoc accepe
. Hoe amplius in d. ι. Iq. s. 3.lud nominatim observari iubetur, ut ne liceat di bitori , qui questus non est, uost biennium ereditori agenti Osterre iusiurandum ; cum tamen alIM recusatio iurisiurandi iudic alis adversus recusante im , qui iustrum recusandi causam non habet, pro inanit. sta consessione & probatione habeatur, l. maia esta. 3 3. de iure ιεν. ademque iacit u admittenda sit ius iurandi dei
ctio est, si re p obm volens, pecuniam sibi tio, qua
numeratam non este , non audiatur. Postremo
non potest biennii lapsus debitori ad mere , nihquod prius ex biennio habuit: at biennium solummodo tribuit de tori immunitatem probquituatur, ut rem uno vetbo trans Oe possu, qud in prolixae 8d adversus invitum silices se probationes, g. l. I. O l. v. d. iit. His accedieti textus in l. tili. c. d. emi. ex lin. ubi no-
lummodo tribui t debitori immunitatem Pr a l ' .im o. '...d. Eγgo nee lapsu, biennii et minat,m eavetur, ne emtio postitit in amn- amolius adimere potest. Sed procul dubio ve-l puo condicatur. Iam vero si cautio oblata pr sus cst, debitorem nee probationem uΗro okl batione pectiniae nutara '
serentem post biennium audiri. Etenim posita obligatione , id est, nece uitate solvendi, quae
ex litteris, non ex re aut numeratione nascitur, omnino consequens est , eum debitorem audie dum non ei se, qui chirographum quidem tuum , seu causam obligationis agnoscit, caeterum nu mirationem , quae iam huc non pertinet, Inter venisse negat , quantumvis ejus rei offerat prinuationem. Quod si probatio contra cautionem
post biennium admitteretur, iam nec scriptura ad iabligationem valeret, sed tantum ad probD
pus condici noci potest , nulla ratio est , e exceptio pecun; de non numeratae oblata probatione admitti debeat. Possiemo uno tantum m do legi nuis exceptio em pecuniae non numer tat perpetuam fieri , mota scilicet intra biennium querela, seu Ma protestatione , d. ι. I .g Argumenta , quae in e trarium asteruntur , infirmiora sunt , quam ut hanc sententiam convellere possint . Nam quod exceptic nesio die tur esse perpetuae , id ad eas non perti
ne i , quae etiam ultro a debitore per modum
173쪽
738 Li s. III. anssionis propon; possunt. Exceptio verδ doli ,
quae eum it Ia pecuniae non numeratae concurrit, non est exeeptio doli sipecialis , quae asversus eum , a quo dolo decepti sumus , ut promitteremus , perpetua est ι sed generalis, quae cum aliis exoptionibus concurrens illaxum naturam N conditionem semper sequitur, gene liter. f. de dolis misi. exe. Planes, debitor dolo se inductum dicat, aut vico elum ut confiteretur, aut dieis tantum e sanumerationem intervenisse , cum aliud ager tur, aliud simularetur , etiam vost biennium ex his causis exceptionem eum nabere , nemo est qui ambigat. Don. ad I. g. c. de num. pee. Ant. Fab. cod. suo, eod. ii . desin. v. Porro non est iniqua exaeuo , ubi debitum petitur :nee iniquum, ii rationem civilem spectamus, eum , qui proprio chirographo se debere comsessu est, post silentium totius biennii hanc quali eontempti beneficii iuris poenam luere, in consessioni suae littetis testatae omnimodo stare, & consessam pecuniam solvere cogatur . Qiod ad tertium contrariae opinionis argumentum responsum esto. Postremum in eos ipsos, qui illud asserunt, retorquebimus hoc modo. Quod biennium debitori trihuit, id lapius biennii totum adimit et at biennium cst bi tori non soli im immunitatem tt buit probationis, sed maxime exceptionem non nimiet atae pecuniae, i. I.
c. d. rat. ergo lapsus biennii utrumque adi- miti quod & expressum est in d. l. s. l. s. edi d. l. 14. c. eed. Hanc nostram sententiam jam olim amplexus est Io. Fab. hie. aliique nonnulli
cessante veνbartim oblisatione d Si cautio intervenerit, & simul intei posita sit stipulatio. non nascetur quidem obligatio ex litteris, se. ex stipulatur caeterum eamdem vim di pro reoti contra eum habebit, quae sutura esset sine stipulatione , l. s. c. de non ntim. Pecum b. 2. νή.
II No ultra bienni ν metae J Tempus, intra quod excep:io pccunae non mImiratae opponcnda , alma quinquennium fuit : pro quo Iustinianus si ibstitu: t biennium eontinuum, qu ad currer incipiat a tempore emisse cautionis: ita tamen , ut haec praescriptio non currat minoribus 1 .
annis. & maiores, qui per iustam absentiam
querelam movere non potuerunt, adversus exceptionem amissam in integrum possine resti.
tui, d. l. I . c. de non num. pee. iunet. l. 2. c. .n qu b ea. 3n triti res. nec. non est. l. t. in D. ex cru b. ea. - . In tempore proponendae querela seu exception s dotis non numeratae, quae species exceptionis non numeratae Pecuniae, divertum in nihil statutum l. vlt. a b.seq. C. de dat. Cant. non num. Datur querela & exceptio seu replicatio potius non numeratae Pecuniae
etiam ereditori, apotha eonsesso, meuniam sibἔsolutam esse , quibuscumque ex eausis soluta dicatur, sed tantum intra uiginta dies, d. LIq. f. x. Exactoribus autem tributorum, vectigalium, aliarumque publiearum lanctionum eontra apochas factae a collatoribus solutionis prorsus non datur, d. l. I 4 9. . Moribus nunc sere receptum est , ut exce Ixptio non numeratae pecuniς Intra biennium tueatur debitorem sine probatione, & creditor, qui intendit numeratam esse, intentionem probareeogatur: post biennium veri, audiatur adhuc debitor eadem exeeptione utens; exterum hac conditione, ut ipse exceptionem probet, secun dum sententiam Accurui, Barioli & aliorum, quos superias allegavimus. Ant. Fab. cod. Dode non num. yee. dom. 1. Christin. vol. I. vicis 37.
Zang. de exc. p. 3. c. o. n. q. Grol. 3. manu
duct. e. s. In Gallia rereptum, ut debitor post biennium etiam iusiurandum ereditori deserre
possit. Autumn. & Mornae. iis d. l. 4. c. de non num. sec. Secundum suod & Curiam Hollandiae aliquando iudicasse refert Groenov. deII. abrog. ad μιν. c. d. tit. Eadem conditione auditur Sc ereditor post triginta dies adversus apocliam seu prosellionem pecuniae solutae, Antis Fab. d. tit. duis. i. 't. Apud Gallos, quae conditio est caeterarum cautionum , ut se licet statim fidem faciant, transferantque onus contrariae probationis in eum. qui cautionem exposuit, eadem est & cautionis pecuniae creditae 3 testibus Imbert. i. inst. serens. 3r. Rebum. ac
68. Idem de universo B Agio testatuc Gudelin. 3. de jur. nov/s . eap. s. insin. sed procul dubio errat. Apud nos sane idem quod in Gallia observaturi sed in nonnullis aliis harum regionum provinciis beneficium excepti nis, quod intra biennium ex causa inutui consessi tute eommuni competit, adhuc in usu esse , vel illud argumento est, quod huie beneficio& exceptioni non numeratae pecuniae plerumque i nstrumentis & cautionibu pecuniae creditae renunciarii solet r uuam renunciationem hune estectum habere volunt, ut creditor ne cessitare probandae numerationis in totum exoneretur . non ut non possit adhue obii et exceptio, sed ut obiecta etiam intra biennium sit sine privilegio: ita post Glosam in l. 3- c. demsa num. e. D. Ioan . a Saride lis. I. re r. ju die. tis. 1. de in . t. D. Dcilier. lib. t. disieri. 6. n. q. qui etiam refert, Cu iam Brabantiae iudicasse, locum non citi execptioni pecuniae non numeratae contra instiumentum publicum, ne
que etiam inter line cili res, inter quos summa
vigi re debet aequitast Iacit u uoad hoc dissentiat
quoium sententia de iure verior videtur Cliti si in To d. rol. 3. decis 37. nutu. 16. quamvis con traria obtineat , Uroenevv. d. loe. O rbi eri
Note tui obiter D. Grotii υ μ. d. lib.
174쪽
DE OBLIGATIONIBUS EX CONSENSU. 739
d. lib. 3. cap. s. Merul. I. q. dist. 4.βEL 3 . tu. t. num. 3. Illud lite monere non est extra propositum , ne diu frustemur creditores, apud nos & in Gallia usu fori reeeptum et Ie , ut debitoris initio litis cautiones tuas vel agnoscere , vel negare copantur; agnoscentes ut
mox solvant & pecuniam consignent, quodnampti are O namplissemem vulgo appellant recepturi postea, li nihil deberi constiterit inegantes, si mendacii convincantur, poenam dupli subeant, iuxta auth. contra qui. c. de nonnum. pecvn. aut Poenam arbitrariam expectent, quod nune magis in iudiciis observari notat Rebust . ad protrm. eonstit. res. gloss. s. num. 5. de post eum Christin. d. decvi. I. num. ix. εceonservandi iuris fiscalis gratia traditur obligatio sive cautio procuratori generali , Me rui. d. Ire. Vide circa hane materiam Imbert. lib. t. institi forens eap. 3 s. O seq. Rebust . ad
DE OBLIGATIONIBUS EX CONSENSU.
tractu species , obligatio ex consensu rquippe qoae ex quatuor propositis adhue superest. Habent quidem etiam carinterae Obligationes, quae aut re, aut verbis, aut litter7s contrahuntur, in se consensum, utPotequi communis est omnium contractuum spiritus, i. i. g. 3. de pact. sed hoc amplius requirunt ad persectionem contractus, & obligati nis stibstantiam, ut res, aut verba, aut litterae cum consensu concurrant, obligationes autem , de quibus deinceps dicturi sumus , exeonsensu esse ideo dicuntur, quia consensu solo perficiuntur & constant , nihilque desiderant
praeter mutuam contrahentium voluntatem .
Solo consensu obligationem pariunt conventiones de contractus iuris gentium quatuor , emptio venditio, locatio conductio , s cietas, mandatum: quae singula singulis titulis explicabuntur. VINN. Quibus quatuor speciebus L die quinta aceedit, Emphyleuticus contractus, qui quum oliin inter emptionem venditionem, Belocationem conductionem fluctuaret, singularis contractus naturam sortitus est a Zenone Imp. I. I. c. dejur. emph. TEx TUS.
Consensu fiunt obligationes in emptioni.
bus, vendιtionibus, locatιοnibris , conuultionibus, δε ιetatibus, maudaIιs. Ideo autem istis modis obligatio dic, tur consensu contrahi, sinia neque scriptura, neque pruentia omnimodo opus est; ac nec dari quic
quam nec se est, ut substantiam capiat obligatio, Ied se imit, eos, qui negotia ge
runt , consevIιre : unde ιnter absentes qχoqhetalia negotia contrahuntur, ut Iutι per epi-
solam vel per nuntiam. Item in his contractibus alter alteri offigatur in id, quod a terAm alteri ex bono oe amἰo l stare oportet , cum alioqui in verborum obligationubus alius stipatetur, alius promittat.
COMMENTAR I Us. et suibus modis eεnfensur decIaretur et Obligationum ex eonsensu pinguiorem esse natu ram quam obligationis verborum.
N Equ scriptural Hoe dieit ad disterentiam
obligationis litterarum, ad quam constituendam scriptura requiritur . Caeterum nec obligationes , quae re aut verbῖs contrahuntur,l magis scripturam desiderant, quam eae, quae consensu. Quod verδ in his etiam scripturat saepe adhibetur, ideo sit, ut saei lius probarii possit quod actum est : non quod ad Lubstantiam contractus, obligationisve constἱ tutionem l scriptura pertineat, t. 4. de D. inst. ι. q. de pign. Totus hie locus ad verbum descriptus est ex Cato t. a. de Obl. OaEL deque praesentia J Ut in conficienda st pu-
Iatione: nam quae obligat ones re aut litteris contrahuntur,umiliter partium praesentiam non desiderant. Ac ne dari quisquam nee se est 3 Ut in mutuo, commodato, caeterisque eontract bus, in
quibus res tradita demum in tium obligationi
SedRFeis, Oe. eonsentire J Declaratur consensius aut eertis ind ciis, aut ex re facti, ve aliquo eolligitur. Indicia sunt, veluti verba, ii terae, i. a. de pact. t. 4. pro sae. item nutus eram & nutu conveniri posse , argumento est, quod fideicommissa nutu relinqui possunt, quam
vis non relinquantur nisi ex voluntate, i. nn xu. 2I. delegat. i. Facta intelligimus ea omnia, quibus intervenientibus, praecedens conventio non potest videri non placere . Exemplum hoc esto: vendidit aliquis praedium meum me Praetente , ncc tamen aperte consentienter si pretium ex ea causa accepero . v dcbor ipse
vendidisse, i. ii. d. evict. Sim I a exempla sa-b inu, in l. 6. g. I. I. qui paratur. IS. mandat.
175쪽
Vnde intere absentes quoque J Quoniam adeonstituendam obi sationem ex consensu praeter
conventio tum & nudum contrahentium consensu in nihil requἰritur 3 ex eo colligit Iustinianus tum Cato d. l. i. de obl. act. huiusmodi nepotia & obligationes etiam inter a sentes conti alii polle, puta per epistolam aut nuntium. Est verδhoe intelligendum de nuda S simplici epistola nuntἱoque solo i alioqui &re contrahi obligatio per nuntium potest , veluti mutui, commodati, missa per eum pecunia aut te . Similis eoilectio est in I. I. pr.
Alteν alteri obligatur in id , quod ex bono Ox aeqωο J His verbis indieatur alia proprietas contractuum , qu I solo consensu perficiuntur, quod obligationem producant pleniorem & pingui rem, qtam ea cst, quae nascitur ex stipulatu; nimirum quod in istis eontractibus alicr alteri
obligetur, non in id modo, de quo convenit, laut dictum est, sed etiam in id omne, quod ex lfide bona seu bono Sc aequo alterum alteri praestare oportet , quamvis de eo nihil eauia tum sis tum ex stipulatione obligatio eatenus tantii in nascatur, quatinus lingua nuncupatum est , t. qkicqu/d. 99. de veta. oblis. Non est vero hoe eontractuum , qui consensu fiunt , proprium quarto modo , sed ad caetera quoque judicia fidei pertinet: nim in omnibus his placet tantum valere i m c um iudieἰs ex bono S aequo , quantum in stipulatione nominatim facta rei interrogat Io , I.
eo & apud Caium dict. lib. 1. de obi. O act. videri potest per excellentiam quamdam hae qualitas lolis tribui contractibus , qui consensu pei seiuntur , eademque ratione his opponi stipulatio . De natura & disterentiis iudieiorum bonae fidei S stricti iuris dicemus ex professo infra sub g. aetionum. 18. de
x Ratis ordin a. Emptionis oriso utilitat. x Emptionis definitio , eum explicatione singulariam partiam.
EXplicaturus Oidine contractus, qui solo
consensu perficiuntur, orditur ab emptione ee venditione, specie huius generis contractuum nobilissima , & ad Itae communis usum maxime necessaria, teste Paulo . i. hoe tit. ubi ser psit, originem emendi vendendique a permutationibus coepisse rsignificans, ut ipse se declarat , dissicultatem permutationis, S indigentiam humanam, cui
Permutatione rerum aegre succurritur, causam
esse, quod nummus inventus , 8e emptici introducta str quod etiam doeet Arist. s. Ei his. y. ubi nummum ait hominum instituto lactinn
; quasi sponsorem suturae indigentiae . Emptio & vcnd tio est contractus, quo id agia tur , ut Pro ceria pecunia uni danda Ialter rem accipiat. Appellatur hic contractus emptio &venditio, quia duobus hisce lactis seu parti bus constat, emptione & venditione, quae juncta unum contractum constituunt. Factum eius a quo pecunia est , emptio dicitur, ille emptor: ejus, a quo res proficiscitur, venditio, ille venditor . Notandum autem est , sic has
partes esse unIus contractus, ut tamen Paries
sint inter se distinctae ae separatae, ut una non possit esse alteras aliudque semper sit emere , aliud ve ere, alius emptor, δ ius venditor , i
I. t. ἰημε. Me tis. I. I. pr. derer. permul. Nam quod dicitur in l. veteres. I9. O seq. de an.empst.
veteres in emptione & venditione, sicut in Io-eatione & eondiictione , his appellationibu promiscue ustas esse , id non hoe significat , u s esse una pm altera , ut male meo iudicio D. Vulteius; sed usos una, puta vel sola appellatione emptionis , vel sola venditionis , ad utrumque intelligendum , indicandumque totum contractum , ut passim in hoc argumento seri videmus: scilicet quia unum sine altero nee esse, nee intelligi potest, ut est na
tura relatorum. Coman. 7. eomm. 6. Doneli.
ad risis. c. hoc tis. n. q. Non expressi in definitione , quod plerique faciunt, emptionem esse contractum mutuae praestationis, iuris gentium , bonae fidei, nominatum , eonsensu constantem; quoniam ex verbis definitionis satis intelligitur, praeter eonsensum ad perficiendam emptionem nihil deiiderari : caetera vero insunt generi, nullus enim contractus est, ex iis, qui consensu fiunt , qui non sit δέπα εαι, bonae fidei, iuris gentium, nominatus: nam conVe tio de pignore, pactum donationis, eonstitutum, hue non pertinent, quia non sunt contra ctus . De caeteris huius generIs contractibus idem iudieium esto . Res quae traditur , in hoc contractu dicitur merer pecunia, quae Prore datur, pretium, L I. i. g. I. subsin. Me rit. igitur circa haec duo consensus in emptione versatur , circa Pretium & mercem r illud ut svenditor; detur, haec ut tradatur emptori r ex
quibus substantia emptionis aestimanda S defi
176쪽
n enda fuit. Iustinianus hoc titulo explicat , quomodo contractus emptionis & venditionis perficiatur tum sine scriptura, tum etiam , cum convenἰt, ut per scripturam fieret: inde de materia , forma, s ne & est ctu disputat, quamquam nonnihil confuse. Postremo de rebus , quarum venditio non consistit. TEx TUS.
De emptione pura. De pretii conventic-ne, arthis , dc scriptura. Emptio ct venditio contrahitur simul
atque de pretio con verit, quamvis nondum pretiAm numeratamsit, ac ne arrhaqaidem data fuerit: nam qhod arrha nomine datur, argument m est emptionis oevenditionis contra te. Sed hoc quuem de
emptiovιbas ct dienditionibus, quae sine scriptura consistunt, obtinere oportet I nam ni
hil a nobis in hujusmodι emptionibus ct
venditionibus innovatum est. In iis autem, qua scriptura conficiunt r. non aliter perfectam esse venitionem ct emptionem compithimMs , nisi ct instrumentia emptionis fuerint conscripta, vel manu propria covI hentium , vel ab alio quidem scripta , a contrahentibus autem subscripta: ct siper tabellionem uiant, nisi ct completiones acceperint, ct fuerint partιbus absoluta. Donec enim aliquid deest ex his , ct paeni tentia locus est, ct potest emptor vel ven. ultor sme poena recedere ab emptione 2
venda ione. Ita tamen impune recedere comeedimur, nisi iam arrharum nomine ali.
quid fuerit datum : hoc eui ubsecuto, sive in Ariptis sive sne scriptis venditis cele
brata est; is, qui reculat adimplere comrractum , s quidem est emptor, perdit queddedit: si vero venditor, duplum resi tuere compeItitur , licet super arrhis nihil em
N o T AE. Simul atque de pretia eonveneris 3 I. h. g. . Meth. I. I. g. L. de rer. perm. nisi aut conditi natis sit emptio , l. 7. Me ιδε. l. 3. de per. Oeam rei vend. aut eam in scriptis fieri placuerit, ut infra. 7 H ct instνumenta emptionis, Ere. J Si pr. vata sit scriptura, sufficit, instrumentum pro Pria contrahentium manu per scriptum esse, aut fi scriptum ab alio , manu eorum confirmatum :fin publiea, non aliter instrumentum completum intelligitur , quam si a tabeIlione exedi Ptum, partibus prie lectum atque ab ipsis arprobatum fuerit, d. l. ιλ
Qωι reeissat ad 'lere eontractumJ FIM est , quΤreevia temptionem perficere, aut stare placitoc otionis & venditionis suturae , d. ι. II. d. νεν, . Cum enim contractus persectus est , &semel eonstituta obligatio , nullo modo alter invito altero reeedere potes , l. s. c. de oblig. O T. l. 3. c. de rese. vend. I. I. o a. c. quand.
te. ab empti disci COMMENTARIUS. I suando emptio eontracta intilligatur, O quia
inter' inter perfectionem eonfractiss er eonsummarimem 1 Re eeria vendita , diversam ese emptoris Ovenditoris praestasionem , genere vendito ,
3 Esse qui negem , venditorem Gera facultatem
tradendi habeat, praeire teneri rem tνade
re , sed praestando id , quod interest , d.fungi .
4 Praeeipua huius sententra sirmamenra . 1 merina ule, variditorem praedicto casu praesta
6 Hujus sententia potisma fundamenta .
7 Respondetur ad argumenta pro eontraria vi nime adducta .
s Ouando res an hoe eontractis desinar esse integra duplex DP. error notatur. Io Pisando inter cretrahentes actum intelligatur ,
ni eontractur in seriptis sat I I 2uando negotium , suod seripiura fieri pi
euis, pro perfecto habeatuν II A eam ractis perfecto sine eommunί eonsensu Needi non posse licet arrhae interveneνint . II Aeeurata estntrariae opinionis confutatis. T primum de re & pretio eonvenῖt, est Iptio persecta intelligitur, quamvἰs nec res tradita , nee pretium numeratum, nec arrhadata fit, ι. r. f. i. Me ιδε. l. I. g. 2. de rem perm. t. 8. de perie. er eo . rei vend. O hoe se xt. Ita queri contrati bus, qui consensu perficiuntur νdis nguenda persectio eo ratius a consumma tione sive implemento. Emptionem & vendἱ-tionem perficit solus consensu et de re & pretior eonsummat rei traditio & pretii numeritio; qui extremus est contrahentium finis. Simul atque autem emptio persecta est , nast, tur utrmque obligatio, teneturque emptor acti ne ex vendito , ut nummos, quos pretii uommine pro re vendita promist, Blvat; venditor actione ex empto, ut rem venditam tradat emptori, sis. . . O c. de Hy. empl. Est ver3 praestatio haec emptoris & venditoris nonnihil diversa. Emptor enim nummos , quos pretii nomine praestat, venditoris sacere cogitur: venditor vero tant tin vacuam rei possessionem tradere: quae res, si venditor dominus fuit, faeit de emptorem dominum: si ncm fuit, eH- αι nil tantum nomine venditorem obligat et nequc
177쪽
neque enim eo tur venditor do nium rei inemptorem transferre, sed sati, iacit obligationi, si praestet, habere licere, I. ι . q. 2. l. servus. 3 o. s. r . daari empr. l. si ira. 2s A. t. hoe tit. t. i. de reri perm. Hoc ideo tam varie, ut credibile est, ne usus huius contractiis impediatur . Nam etsi venditor non praecise obligatur ad dominium tantum non ubἱque in praxi recepta est , pIurecque habet auctores, quibus &meum calculum addo, nimirum, venditorem, eui potestas tradendi sit, teneri actione & exempto, ut rem ipsam tradat, nee solvendo emptori id, quod eius interest, obligationi sati sacere. Cyn. αBart. In d. l. stipulationes. 72 deverb. ob . item
rei venditae in emptorem transserendum, tant , Bart. & Castr ad d. l. r. de Oct. empl. Bald. intum dena tamen conseqtiit in emptor tr i: a rei vacuar possessione ν & evicti nc, re evicta prae sita. At vero pretii, quod in pecunia numetata consuit, nullus cst usus, nis ae ei pientisfiat. Adde, quod pretium non in speelz , sed lin genere constituitur: generis aurem debitores constat non liberari: nisi rem ex eo genere perte te faciant accipientis, i. β asubstituta. 4s i.
Usarer. 38. de emis. Quam ob causam& in venditore generis idem probandum credider m , puta si quis in genere vendidit bovem aur equum
cum Rariolo in l. r. sie ενα ei. nrivt. 7. Illud nou: l iti, expeditum est, utrum v nd. tor, ii statem tradendi habeat, rem praecise tradet
reneatur, an cisterendo colutionem cius, quod cmptoris interest, de sun p. po Ist. Joannes Bulgarus , Aeto, Hugolinus, ite ite S a ceto in t . .
tum, cἰma secuItatem trad cndi habct, non posse praecise compelli, ut tradat, sed lolvendo in- ltetesie liberari. Consentiunt Alciat. ad I. un. . i
O seo . Atque eo quoque inclinant Couar. 2.
i. disp. 18. thrs. 2. Gudelin. 3. de jur. nov. c. 7. Christin. 3οι. I. dεcis, s q. num. 6. O decis 6 l. n. 1 item deeis. 7s. n. s. ubi refert, etiam ma
gnum Senatum Mech liniensem secundum hanescatentiam saepe pronuntiasse. Firmamenta hu- ius sententiae praecipua liaec sunt. i. In obligat onibus iaciendi ita in universum ius est, ut d bitor liberetur, solvendo id, quod interest, ι. si quis, i 3. b. ult de ra jud. l. stipui ais '
qui tamen, ut est inconstans , in alteram partem transit deeis 8 s. erν r. q. sed in cod. fiso tit. d pact. desin. t t. refert, Senatum Sabaudiae s cundum hane posteriorem sententiam iud casse. Ita quoque decidunt Rot. Genuens. deos 2 14. Soari en rhesib. recepi. sent. lit. V. venditor , si fueuitatem. Pinet l. int. I. c. de hem. matem. pari. S num. II. Fundamenta huius sententiae poti si s sma sunt l. rei aequitas, eui minime convenire
idetur , ut emptor praecise teneatur pretium' solvere , venditor autem contra non teneaturrem tradere, ut emptor rei periculum sustisneat ν rem tamen consequi non possit: denique ut propter fraudem venditoris, fidem conventionis adimplere, cum potest, recusentis emptor probat oni dissicilliniae ejus ,. quod interest, quod di ad exiguam summam pletumque deducitur, ι. ult. de My.prae t. aditio gatur. 1. Quod responsiim est , tum non posse agi, ut venditorrem tradat, cum, quod multis modis aeeidere potest, tradendi facultatem non habet, t. si eum fundum. 68. g. l. hoe tit. Hine enim a contrario recte colligitur , cum eam lacultatem habet , agi posse, ut tradat. q. Rescriptum Impp. in ι. 6 C. de νερ. venat. Unde se recte insertur rSi emptor duplo pretii sibi oblato ab emptore
recedere non cogitur ; igitur nec oblata praestatione ejus, quos interest . utpote euius a stimatio in venditionibus duplum exeedere non potest, i. un. c. de sent. quae pro es quod inr. profa. Probatur hac fouentia omnibus iis iuris Io
eis, in quibus traditur, venditorem' oportere obligatio, qua tenetur venditor, ars. I. si rem, in pi in x ipsDra rem praestare, obligat ima esse , i litora stet, rena habore licere : quod absque tra- Σου. d. l. stipulationes. 72. tod tit. I. Non uno in loco traditum legimus , fi r vendita ntradatur, in id, quod intercii, agi, velassico rem non tradentem , quanti intersit, condea na xi, l. . l. II. b. idem ait. 9. l. 12. de act. em Pt. l. lo. Mib. mad. pign. μH. 3. Hoc amplius di serte scriptuni est in ι. 4. c. de act. pr. etiam tum venditorem , quanti emptoris interest, con dum nandum, cum procacia eius fiet, quominus res tradatur. Atqui nulla procacia, nulla con tu macia in eo est, qui facultatem tradendi non babet. 4. Nola obscure elestio venditori tribuitur, utrum contractiam pei ficere , hoc est, ven 'ditionem implere, & reni ii adcrevelit, an em mori , quod interes , Perlolvere, I. contra ct r.
s 17. c. dem i se . Caetcrum contratia opini ditione possessionis fieri tum potest, i. 2. l. φ.
empl. qua rima n altera scriptum elS, venditorem compelli rem tradere; in alicta, costi venditio, ne in implcre . Aliud autem cit implere contra ctum, aliud , id, quod inter ii , praenare, leontractres. i 7. c. de Od. νωλ 6. Apertii in te lisco Pauli, I. sen: . t r. ubi sie scribiti Si id . oti od
178쪽
DE EMPTIONE ET VENDITIONE. Tψ3
Item alter In g. 2. Iup. de donat. ubi eamdem traditionis necessitatem , quae incumbit venditori, ad huius exemplum donatori quoque imponit , ut fatendum sit , aut ei, qui donavit, necessitatem traditionis non incumbere, aut si fatemur incumbere , fateamur & incumbere et , qui vendidit. 8. Postremo non pollet venditor, si jure publico ei concessiim esset, rem venditam, quam tradere porcst, non tradcre , modo
pati velit se condemnari in id, quod emptoris
interest, non tradens aut facultatem tradendi sibi adimens, dici frangere , rumpere contractus fidem, ut in I. 6. c. de haer. vend. l. IO. c. deas. empl. Ad argumenta dissentienti uin non quaeram operosas responsiones . Fefellit eos primum , quod putaverunt, omnes obligationes
iaciendi elle ciuidem naturae 1 factaque nuda &sitiplicia , seu quae in meris laciendi. finibus consistunt, qualia sunt, exempli gratia, Romam ire, tabulam fingere, insulam fieti, soLsam sodere, sinitia esse iis, quae in rei alleusus
praestatione & iuris possessionisve translatione conlistunt, quale e st ejus, qui tenetur ex causa
venditionis rem traderer inter quae multum iu- teresse alii recte docent, arp. l. in conventionalibus. s r. b. I. dν verb. obl. l. qui res. 98. s. ms
hi. 6. de solui. Nam prioris generis facta sunt ejusinodi, quae ut quis faciat cog non possit sine vi N impremone: & ideo , ne homini libero vis fiat, placet, in his debitorem non praeciae ad faciendum, quod promIsit, obligari, immo iactum hactenus iantum esse in obligatione, ut faciendo debitor libcretur, inti nunquam possit, sed id solum , quod interest: neque id iiDtim, sed tum demum, cum transierit tempus,
intra quod seri potuit quod promissum est, ut
hie post moram, quasi per speci cm quamdam novationis, in locum priorἰs obligation 1 sue- cedat obligatio in id, quod interest, cujus iam praeliandi ncccssitatem debitor evitare, & faciendo se liberale non potest, nisi ante litem
aliqua tradenda est , non tam illud agitur , ut tradentis factum ali Piod interveniat, quam ut in eum, cui res tradi debet, possc ilio transferatur: quod si facto ejus ipsus, qui ad tradendum obligatus est, non iudicis auctoritate poterit polleuio avoca H, atque in eum, cui res tradi debuerat , transferri, per i et M r ιιuere. 63. de res vind. Dissint. litudo clarius apparebit ex paucis, quae subiicimus . Obligationes, in quibus nudi facti praestatio versatur inc riae
utpote in quibus id dumtaxat, quod interest ,
i quod vel ex ipsa pronunt: alione apparet incer tum cile,) ita venit, ut cum 'cst. civ pcti possit, usi paulo ante de Ui:1 iratum. obligatio
auic in venditori, certa cst, quia non commet
nudum factum , sed causam bono :m, ι., 4. I. I. d. tit. idcii, certae rei prastac non cunisranslatione dominii aut tutis uiu capiendi, t.8o. 9 3.
hoe tit. I. 3. l. II. g. 2. I. servus. Io. g. I. deas. em 3. Ponamus ergo, rem aliquam mihi pure venditam ester hic dubium non es, quin eantiosam rem, quam emi, petere a venditore pm
i, & vel confestim, releti alimum post inci-ium: ex quo porro essicitur, etiam iudicem in
eamdem rem venditorem victum condemnare
debere, non in aestimationem, ut sententia sit conformis libello , juxta l. tilia c. desidete. libret. At ex mera facientsi obligatione nee statim a ripotest, neque ad facti praestationem, licet pcstia oram , sed in id solum , quod interest, quam, is promistor fac endo ante litem contestatam liberetur, ι. si insitam. 84. de verb. οἷI. Quamobrem non minus vere, quam eleganter mihi
selibere videtur Fayius in supplem. aὸ connan. l.7. cap. ult. si laetum , quod in conventionem ded. Etum est, in rei alicuius praestatione eo stat, sive ad dationem , domini ive aut iuris alicujus translationem ordinetur, id magis pro datione, quam iacto habendum este, arg. l. in Gra . ventronal3bιυ. I. g. r. iunci. Luis. 7 s. g.ult. deverb. ObI. uti ex contrario datio ad factum o
di nata pio laeto magis habenda, veluti si ancilla procuratori in rem suam constituto manumittenda detur . Non obstant textus in I. II. pr. l. s. g. 7. deverb. obl. ubi landum tradere cum alii, iitque puris saetis coniungitur . Nam ex eo, quod laeta omnia In eo conveniunt, quod per se divisioneni non recipiant, aut quod per se nude considerata incerta sint, non recte intuleris absoluta ii convenientiam . De iide de causa considerandar potest enim & qui eo inmodato aut precario rogat, rem sibi tradi stipulari, & a quovis possessore . Denique S restitii re factum est, & tradere ex causa donationis, dotis, permutationis, cte. Secundo in eo decepti sunt contrariae sententiae auctores, quod
existimaverunt, obligationem, qua tenetur ve ditor, esse altein Mivam, in qua constat, electionem esse debitoris , arg. l. contractur. 17.
c. de D. instr. Nam obligatio vendi toti non est altei nativa a pi incipio, sed succestiva, ut scilicet teneatur in id , quod emptoris interest, si
conti aeium implere, id est , rem tradere ric- queat. Nam profecto si alternativa citet, S conseque mei venditori, in ea electio, non pe caret, non stanseret sdem venditor, sacuit tem tradendi sibi adimens eamdem rem alteia
vendendo . Cur igitur qui hoe facit, erimen salsi
committere dicituri l. qisi duobus. xi ad leo corn. de fals aut certe stellionatus, i non dixerit mercem liberam esset l. I. b. r. stet Anat. Plane si dolo aut frustratione veri. uat ,
qui minus itis tradatur , PO si timoror ultro omilsa petitione rei agere, ut coit c tu li quod sua intercst, taxundum non iureiurand cotis
in litem, sed arbitratu iudici, . Quo ertinet cies, i. . c. aeact. empl. & in hanc quoque
prolixe admodum di putat Vinnius, maximam
179쪽
partem vera, sed supervacua sunt . Contraria enim sententia nititur praeiudicata opinione , eum , qui factum nudum promittit , liberari ,
praestando id, quod interest, quum tamen I.72. de V. O. l. 33. f. ult. de rejud. t.7 I. g. 2. f. de cond. O vim. l. 2. f. de lib.Mm. exbib. non dicant, promittentis in arbἰt io esse , factumne an id, quod interest, praestare malit, seis stipulantem opti . nem habere, factum exigere , an id quod interest, petere malit. Vid. Cuiae. adl. 2. f. de V. s. Coras. MUeell. l. II. eap. 3. Huber. Praelect. ad Inst. h. t. s. s. & quem honoris caussa nomino,
celeberrimus Thomasius Dist. g.an, qui Dctum promisit, liberetur praestanda ia q-dνmerest.ΗEIN.
iliae nomine aliquid ὀari ab emptore sileti sed
quod ita datur, datur firmandi contractus gratia, & quo facilius probari possit , eonvenisse
de pietio, non quod sine arrharum Interventu emptio non perficiatur, ι. quod saepe. 3 s. pr. Mes iis. Datur autem arrha, vel simpliciter, ut sit argumentum dumtaxat S probatio emptionis contractae, veluti si annulus detur; vel ut simul pollea cedat in partem pretii data certa pecunia , t. I i. g. rs qui visa. 6. de aes. empl. t. tili. deleg. eommisi. Cum arrha tant lim ut symbolum data est, impleta emptione, id est, re tradita & pretio numerato , restituenda est emptori, utilisque in eam rem est actio ex empto, aut condictio sine causa, d. t. II. g.ε. de act. empl. ceuii in certa pecunia, cedit in desaleationem
pretii, nihilque repetitur; sed reliqua pecuniare tradita exsolvenda est , d. l. Mir. de tu. eammis'. Utroque autem eas u hoe evenit, ut si postea placuerit emptionem este ire tam, id , quod arrharum nomine datum est, emptor repetere posi' sit, vel actione ex empto, vel etiam eondictione sine causa, d. l. it. g. 6. de as. empl. iunct. I. v. c. quand. lia. ab empti dist. Et cum ergo utroque casu , etiam arrhis intervenientibus solo
communi consensu ab emptione recedi possit, apparet , datione arrharum neutrubi rem desinere elle integram; constanter enim traditum est, solo eonsensit, licet mutuo ab emptione &similibus contractibus recedi non posse, nisi adhue res sit integra, liab emptione. s 8. de pact. LI.
9 mcd. tolt Obl. Quando igitur res integra elie desinit , ut solo consensu ab emptione recedi ne queat Nimirum cum aliquid praestitutum est e rum , quae ex natura contractus praestari debent, ut expressum est in d. I. 1 8. depas. puta si vel vend tor rem aut partem rei tradiderit,
vel emptor pietium aut partem Pretii, d. l. I. O l a. c. quand. l1e. ab emyt.dise. O d. b. vlt. εω fr. qurb. mod. toll. obi. Ex quibus apparet ,
DD. vulgo duplici in errore versari r primum quod existimant, quando arrhae dantur in nummis, qui postea in pretium imputemur, rem non amplius aestimari integram: deinde quod ara ha data in argumentum contractus, res sicini si a maneat, ut vel uni lῖceat invito alterol ab emptione discedere, emptari eum ain Issonet arrharum, venditori cum duplicatarum ressit tione. Quod perquam absurdum est , atque in
cellissima iuris mineipia impingit. Sed de eo paulo post diligentius.
Ira iis autem , qua scriptura eon sciuntur J Potest contractus emptionis ex voluntate & eouinventione partium aliam naturam adsciscere , quam est ea, quam ex iure communi & gentium habet , ut scilicet ad vim 3e eonstitutionem obligationis scrἰpturam intervenire neeesse sit, eam absque tali convent one sorer, ut nudo dc simplici eonsensu, aut alias sine ser plura, perficereturi nam non in emp ione solum, sed etiam rin aliis causis id ut venit, ut in permutatione, transactione, donatione , quae non excedit so . selidos, &e. l. eontraeyur. I . c. de M. instr. Quando autem id inter contrahentes actum in-io telligatur, diligenter observandum est. Etenim in scriptis contractuin dicἰtur, non quoties de negotio in conventionem deducto scriptura con
secta est, s quippe solent plerumque scripturareonfici, non ut robur & substantiam ex iis contrae iis aeeipiat, sed facilioris probasonis gratia , S ad suturam rei memoriam, veram tunc demum, eum id actum est, ut non aliter eon. tractu valeat, quam si in seripturam redigatur. Id verδ actum intelligitur, ut rect8 Placent nus & AZo, non tant viri clim nominatim& expresie convenit , ut non valeret contractus ,
nisi in scripturam redactus ellet : verum etiamsi simpliciter convenerit, ut in seriptis contraheretur, vel, quod idem valet, si ab initio placuerit, contractum in scriptis fieri: nam&nle non ob ure id agitur, ut contractus non nisi scriptus
valeat,neque ad hoc expressiorem conventionem requirit Iustinianus in P. I. eontractus. 17. Consentit Glos s. hie. Castr. in L I. contrari u g. I7.
Sicliard. ibid. n. 3. Qua etiam ratione si partes
aut in ipsio actu contrahendi, aut paulo ante contractum petierint, ut calamus afferretur, iri ae- cresceretur notarius contrahendi 8e conficiendi
instrumenti gratia, rem in scriptis geri, & sine scriptura nihil actum voluisse censeri debent . Quae sententia etiam rebus judiea is confirmata est, tes e Ant. Fab. c. suo , de testibnt, dese. 23. O de D. instri desin. t . quamquam dissentie
Salic. in d. l. eontractus. I . & nonnulli alii quos allegat. Et, ut, causae serviat, probare videtur D. Dckher. ιib. r. dister. 13. n. 3. At
vero si, quod saepe fit i post contractum initum& conclusionem negotii, instrumentum de eo eonfectum fuerit, scriptus potius, quam in seri piis initus, contractus dicetur. Si euti nee rectὰ quis dixerit, restamenta nuneupativa, quae hodie frequentamur, per scripturam fieri , licet plerumque scribantur, quoniam, ut scribantur, ad substantiam eoruna non Pertinet , yid. sv. f. nit. deis. M. Sed etsi in contractu ineundo
convenerit, ut de eo instrumentuni conficeretur , ne se quidem id actum intelligi debet, uecontractus in scriptis fieret, sed potius ut sine
180쪽
scriptura initus perfectusque ad suturam dumtaxat rei memoriam describeretur . Quippe in dubio, si non appareat quid actum sit, credendum est, ad probationem potius, quam ad validitatem actus, scripturam intervenine, caminus talis est, qui line seripi uia potest subs- stete , ι. o. de p/snor. l. 4. de D. instri I. enm res. 11. c. de probar. & ibi Bald. ut iure communi magis, quam speciali contrahentes usi
videantur, ι. myerator. 3 . de reb. auctor. jud.
ret onem oblIgationis desderatur , poenitentiae eum non esse, nec posse ullo modo unum invito altero ab eo recedere. Ex ipsa constitutione Iustiniani d. ι eouirinus. I . Id elucet clarius verb. super Deienda emptione. Item -n proeedente eon iractu . Item qui vendere pollaeum est, qui emere pactus s. Quae omnia manifeste ostendunt, nee ait his statis poenitentiae locum esse , nisi contra ctu adhue impersecto . Putaverit autem sorte aliquis, hoc non convenire cum eo, quod a rhae diruntur esse argumentum emptionis eontractae r ex eo enim sequitur, arrhas non dari , nisi contractu iam persecto. Respond. Uerum est, arrhas plerumque quidem contractuxi αδ o instrumenta emptioni, J Quoties pl'l demum pereecto dari solere r eaeterum nihil
cet, negotium scriptura confici, non ante id pro periecto habe rur, quam in scripturam redactum est , instrumentumque eius negotii rite prohibet quominus & ante contractum dentur super lacienda emptione ei , qui vendere pollicitus est, quae sunt verba d. l. centractur.
eonfectum- si privata sit scriptura, suffieit ad i . Et in ipso actu contrahendi, qu1mdiu ad
completionem inlitumenti, propria eontrahere sum manu id perlcriptum esse : modo ne quod
scriptum est pro prima scheda & deletitia, in qua partes aliquid addi aut detrahi & deleti voluerint, habitumst; tum enim ad pereecti nem contractu requiritur , ut scheda illa in mundum redigatur. Quod si instrumentum non ab ipsis eontrahentibus , sed ab alia per naprivata scriptum sit, id pro completo habetur;
eum utriusque contrahentis subscriptione con firmatum est. Si vero instrumentum sit publi-Cum , puta conficiendum Per tabellionem sive notarium, id non aliter completum intelligibetur, neque vires ullas habet, quam si a notario exceptum persectumque, & partibus praelectum fuerit, atque ab ἰpsis approbatum, hoc text. O d. l. contractus. 17. De requisitis in.
frumenti publiei , BE quae de more inseri s
d. sid. instr. Althus lib. I. e. 41. num. I 3. Oseqq. eum ibi e talis . Donec aliq4id drist, paenisentia loeu, M J Camcontractuin in scriptis fieri placuit, seriptura ad
substantiam eontractus pertinere incipit r ει ideo quamdiu instrumentum perfectum non est, obligatio non nascitur , 8c nihil dum actuin intelligitur, qua de causa interim etiam plinnitentiae loeus est, licetque alterutri a negotio, quod institutum est, fine poena discedere . Cinterum hoc ita, nisi quid arrharum nomine da- eum lit. Quod cum factum est , Haeci quidem, adhue line mutuo conseirs,receat posse, sed emptorem consilii u mutantem, quod dedit, amittere ; venditorem eius, quod accepit, duplum restituere, d. l. contractns. G. c. de Ad. instr.
.ix Sive in seriptis sive sine scripιis venditis eo lobjaia si J Id est , celebrari coepta lit ; quamelle mentem Iustiniani , cx eo intelligitur , quod ante dixit , poenitentiae locum elle , quamdiu aliquid deest ad persectionem coturactus . Hoc enim ipso aperte significat, cum contra.
ctus est perlectus, & nihil amplius ad consti-
Uinnim .n D'tur. hue eontractui aliqui a deest, ut est inhoetext. neque id tam is cum in seriptis res geritur , verum etiam eam sine scriptis. Neque enim statim inter partes de pretio convenit, accessionum quoque & finium definitio saepe tractum temporis habet , & interim aliquid arrhae nomine dati potest ab eo, qui de re emenda trinctare coepit; ne quis alius facile praevertat ;nee venὀitori liceat impune recedere. Con 33 cedunt omnes, si sne arrhis emptio celebrata sit, recedi a negotio sne eommuni consensu non posse: caetervim si arrhae intervenerint, Pu tant plerique , etiam tune locum poenitentiae
dari , clim contractus iam perfectus est , x posse adhue ab eo discedi hae eonditione, si
emptor distedere volens arrhas relinquat, veri ditor recedens reddat dupli eatas.. Quod minime serendum est. Quid enim certius hae iuris sententia , obligationi semel constitutae renun tiare invito adversario non lieere ι. s. c. de obi. O am Atque hoe vel maxime ualet in contractu emptionis de venditionis, ι. ab em- ριione. x8. de pact. l. r. O a. c. qMand. lie. ab empl. disci usque adeo ut eonstitutum sit, nee ex rescripto Principἰs ab emptione iure persecta recedi posse, l. 3. c. de rest. vend. Non mutat hane sententiain arrharum post contractuna perecctum interventua, sed magis firmat rquoniam arri ae non dantur infirmandae empti nis eausa, sed confirmandae r dantur enim tunc in hoc , ut lint argumentum emptionis iam contractae, Me text. quod saepe. 3 s. eod. Iam vero absiurdissimum est, id quod ad confirmationem csntractus datur, ad eversionem eius flecti: & omnino saliuni est . quod pro deis sione contrariae sententiae affertur, datione aditharum hoc tacide agi intelligi, ut liceat ab terutri ab emptione eontracta recedere eum iactura arrharum aut duplicatarum restitutione. Neque interpretis est , huiusmodi tacita pacta sine auctoritate legum, Sc contra mentem atque intentionem contrahentium introducere. Non obstat, quod is, qui nominatim in rem Α a a si-