장음표시 사용
181쪽
aliquam sibi eavet, aliIs benefietis & remediis
renuntiare videtur, Per ι. o habet. I s. g. 3 . de preear. l. Mil. c. de pact. eonv. ν- sup. dor. Id enim tune obtinet, quando quis sua cautione
sibi prospexit de re aliqua, in qua illi prospieitur iure sine cautione privata , ut ostendunt exeinpla praedd. ll. Locum autem non habet in
pluribus cautionibus, quibus quis sibi privatim prospicit . Hoc enim chm fit , posterior
cautio praecedentem obligationem magis confirmat, t. q. g. si ex conventrone. q. de reind. l. pradia. 28. de act. empti Et se etiam fit in proposito: nam qui emit, privata eautione sibi parat actionem ex empto I ae y Oinde nova cautione arrharum non debet videri a priore
obligatione recessisse, sed eam magis voluisse
receptam testatur Busius ad i. 3 s. in m. hoc rati In Gallia tamen contraria obtinet, teste Pacio
seu a reensae adimplere contractum J Id est, qui recusat institutam emptionem perscere , aut
stare placito empi onis & venditionis suturae; quod ex iis , quae praecedunt , perspicuum est. Adimplere igitur hic politum pro perficere;
ut contra perficere contractum, dixit pro amplere, HL contractras. 17. eirea mediam . Caeterum
eum proprie & distincte loqui volumus, emptionem perfiei dicimus solo consensu in medicem ει pretium impleri harum rerum praestati ne. Illud simplicem perfectionem S constitutionem obligationis significat; hoc finem ultimum contrahentium, numerationem pretii, &rei venditae traditionem. Τ'Ε x T V s.
De pretio certo vel incerto vel in arbitrium alienum collato.
I. Pretium autem constitui oportet: nam
nulla emptio sine pretio esse potest. Sed scertam esse pretium debes: alioqui se inter
aliquos ita convenerιt, ut quanti Titius rem aestimaverit, tantist empta, inter veteres satis abundeque hoc dubitabatur, constaret ne venrtio, an non. Sed nostra decisio ita
hoc corsituit, ut qnoties sic composta sit venditιo Quam i ille aestimaverit, subh ic
eonitione saret contractus , At squidem ille, qui nominatus est, pretium definierιt, tunc omnimodosecundam ejus astimationem ct pretium persolvatur, ct res tradatur, e venditio ad est tum perducatur : emptorequιdem exempto actione, vendisore ex ven-
dito agente. Sinantem ille, qui nominatus est , vel noluerit, vel non potuerit pretiam definire, tunc pro nihilo esse Dentatronem,
quasi nuru pretio statuto. Quod ius elem in
venditionibus nobis placuerit, non est ab-
skrdsim ct in locationibus ct in conducti
nibus tradere. N o T AE. r. 'N-lla emptio sine pretis J I. s. s. I. h. e.
quemadmodum nec sine re, quae veneat, i 8.eod. Itaque non valet emptio donationis eauia contIacta, ι. ἰε. l. 33. eod. nec cum dicis causa & άοισεωώνως res venditur uno nummo δquar non vera , sed imaginaria venditio est , ι.s s. eod. 8e donationis instar inducit, i. 46. locat. I. 3. t. 9. c. h. t. Denique nummus unus pretium non est, I. Io. b. uir. de M'. ρUs emptionis autem substantia consistit ex pretio , l. 7 r. hoc rit. COMMENTAR IUS.
et Emptionis substantiam ex pretia eonsist/rer ω
quid inde. 2 Preraum certum eonstitur oportere, quando id earistis,im intelligώων 3 Emptιonem non eontraha , eum desin νιa pretia sen/raister alieno arbitrio permissa es seeua
quaedam observasu digna notantur .
Uemadmodum sine re, quae veneat, nulla Iemptio intelligitur, ι. 8. h. e. ita nec sine pretio, quod vicissim praestetur, emptio esse
potest, l. 1. g. l. eod. l. l. derre. perm. ι pacta conventa. 72. hoe tit. ubi Papinianus ait, emptis-nA substantiam consistere ex pretro. Itaque non valet emptio, quae donationis causa contrahitur, l. cum ιn vendιιεone. 3 1. l. si q-s. 38. eod.
aut chin dicὶs causa praetextu pretii quaesto , res venditur uno nummo, tui qu3s. 46. loeas. quae non vera, sed imaginaria vcnditio est, ι. nuda. ys. d. l. si qnis. 38. hoe tit. l. /magrnaria. νε. de reg. jur. Plane si non id actu ni sit, ut totum pretium condonetur, sed res viliore pretio, licet donationis causa, vendita suerit, elacet valere venditionem, extra quam si huius modi venditio iacta sit inter virum S uxorem, d. t. 38. In pretio duo deiiderantur , unum, ut id certum sit; alterum, ut constituatur in pecunia numelata. De Priore tractatur hoc f.
de posteriore g. seq.cretiam esse pretium debes I Quamdiu pretium x incertum atque indefinitum est , emptio imperfecta censetur, nec ulla nascitur obligatio.
182쪽
Itaque si emere volenti vend tor se d7cati H Eebis rem emptam, quanti postea aestimabitur, nihil adhue actum intelligitur. Enimvero si tra ditio seeuta sit, volunt DD. comm. inde resultare contractum in nominatum: quam sententiam
probat Fachin. 2. eontrov. I. Bus in I. I. de reri permul. contra Pinest. Para. 2.rub. de resier .vend.
G mez. I. res 2. num. 9. Quod ego in medio relinquo. Certum duobus modis dicitur, vel simpliciter, cum ab inὶtio certa quantitas exprimitur, vel de quo constat per relationem ad rem certam; vituti si ita dicat venditor: quant; tu emisti, quantum pretii in area habeo. Nam licet hie pretium in prae tia occultum sit, icapud eontrahentes incertum, re tamen ipsa &in veritate eertum definitumque est , I. I. g. ult.
hoe tit. Bene Iustinianus: sivae per rerum naturam certa sunt, non morantur obtigationem, licea apud
nos incerta sint , s. pen. Dp. de verb. Obl. Quid ergo si venditor sic dixerit: Res tibi erit empta justo pretis , aut eo pretio, quod justum Gelarab ιών Adhuc imperfectum negotium videtur iquoniam & justi pretii modus incertus est: qui inpe quod constitui non potest nisi ex arbitrio boni viri, quod in mercibus una & aequabili sor
Assentior autem Surdo d. deeis in D. & D.
Tuldeno comm. tae. cap. 4. qui venditionem justo pretio factam valere ex stimant in iis mercibus, quibus publicὰ pretium constitutum est, ut siepe panis, vini , frumenti, carnium at arumque rerum ad viettim quotidianum pertinentium pretium magistratus desinit . Hoe enim calii partes per iustum pretium non aliud, quam Illud ipsum , quod publice determinatum est , intellexisse vides pol sunt. Constat autem, etiam illud pro retto habe i, quod certum evadit ex relatione ad id . quod certum est . Et hinc insert Gomeae. dict. lae.Qvalere venditi nem vIni, olei, tritici & smiliuni rerunt, saeiam eo pretio, quo communiter talis res vendatur in solo publico, tali die vel tempore. Inter veteres dubitabatur J DubJtatum olim suῖt, an valeret emptio defin tione pretii collata in albi trium alterius. Quidam id affirmabant, quasi res omnis in arbitrium boni viti rej ccia censeri deberet; nec incertum videri , cujus definitio peiadeat a tali arbitrio , quod uno & Perpetuo tenore constat. Alii id negavere, hoc sorte argumento nixi, quod pretia reru in aestimatione communi , non ex affectu singulorum, L iguntur, l. pretia. 63. ad leg.Fale. Fuere dc qu alii diti inguendum existimabant, utrum xjectum ciset tibi tr. umboni viri simpli.
citer, an vero non inaci. .a arbitrium certae per
si persona nominata pretium definἰret. Quod si
ille, qui nominatus est, vel noluerit pretium definire, vel non potuerit, sorte iam mortuus, tum emptio nulla sit, quasi nullo pretio constituto. Illud autem semper constitit , in arbia trium unius ex contrahentibus definitionem pretii frustra conserti, ι.quod saepe. 3 s. f. I. Me sit. ne scilicet in potestate ementis aut vendentis sit, utrum debeant, an non debeant, l. 7. A
2uanii ille aestima jeris' Arbitrator scit Ieet nominatim electus: nam si pretium alieno arbitrio generaliter permissum sit, placet empti
nem non contrahi, uti nec locationem, mercede in alienum arbitrium indefinitὰ collata, Lsi merces. 2 s. princi loeat. veluti, sisndut tibi emptus est , quanti alιι Hiimabunt, aut qωanti vir bonus aequum putaverit, non facta relatione ad iudicem vel certam personam , ata. d. l. Dit. c.
hoe tis. Pineli. d. t. n. s. Quid vero si emptio
saeta proponatur eo pretio, quantum constituent duo periti eligendi, alter ab emptore, alter a venditorei Consequens est sit perioribus , ut dicamus, emptionem non valere; quoniamne hie quidem certa persona designatur: ade que eadem hie incertitudo est, quam habet designatio iusti pretii, vel pretii in arbitrium boni viri eollatio : nam & hare sic interpretare mur, ut eligeretur aliquis, qui neutri improbaretur, aut ut quisque eligeret unum, qui pretium statueret aut iusti pretii modum . Quin ficti etiam potest , ut ipsi contrahentes circa electionem peritorum diisentiant e neque enim hae peritia certum usque habet tenorem . Non obstat t. l6. g. ult. de pign. nam ibi negotium
subsistit ex pacto pignoris. Ita pro Pinello d.
sententiam communem disputat D. Tuldenus ecmm. hὶ e. eap. s. Communis tamen sententia in foro obtinet, ac consuetudine hujus taculi potissimum inter mercatores viget . D. Paul.
Bus. in I. r. n. s. de re r. permis
idem expressum est in ipsa constitutione Iulii
iani I. uti. c. bu tis. Ergo etiamsi Titius at bitrator multo pluris aut minoris rem arsi maverit, quam valet, dicendum est, valere eo
tractum . Sane si arbitrium Titii tam pravum sest, ut manifesta eius iniquitas appareat, consentiens sere omnium opinio est, arbitrio boni viri iniquitatem corrigi posse. Quod sic accipiendum eli, corrigi polle, non remedio aliquo restitutorio, sed officio iudieis, quod actioni bonae fidei subservit, exemplo foetetatis . Ut eni in si pati bus foetetatis desniendis arbiter electus partes manifeste iniquas constituerit, in qui taxarbitrii per iudicem corrigitur, instituta acti ne pro ineso posita 78. O seq. se
183쪽
num definier l, & venditor illud petat, pote iit iudex ostensi iniquitate ex ossicio id moderari, propter clausialam ex bona fide. Ita DD. comm. hic ct in d. l. ωιν. c. eodem . Quae se tentia eii insit aequitati plane conseruanea, utique civiliter accipi oportet, quod hie ait Iu-ilinianus, omnimodo secundum aestimationem arbitratoris pretium solvendum elle, ut scilicet his verbis non excludatur ossicium judicis in corrigenda mani sta iniquitate, etiamsi ea d midium iusti pretii non excedat: nam ad eam, quae excedit, restiudendam speciale remedium competit, L 1. c. do rese. vend. Inter quae hoc interest, quod ossicium iudicis locum non habet, nisi e diti re adhuc integra agitur ex empto aut vendito ad implendum contractum: nan si juxta factam aestimationem res tradita sit &pretium 1blutum, ossicio iudicis corrigi iniqui. vas non potest. Quod si ultra dimidium iusti pretii alteruter hesus sit, hie locus est remedio
rescissorio, d. l. a. c. darescivend. add. Bach-.eomm .ie. N D. Tulin east. 9.Iyro nihilo se venAtronem J Igἰtur m propinsito non recuriatur ad arbitat una sterius, tam
quam electum sit arbitrium boni viri. Idque etiam ante Iustinianum in partibus secietatis definiendi, obtinuisse constat, i. si eοίω. F. pr sec. Quin etiam Ulpianus seneraliter respondet, non esse recedendum a persona eius, cuius arbitrium insertum est, Iosi quis. 43. deverb. Obt. Neque hic obstat, quod scriptum est , ιμε ιεse. 14. pr. locis. si in lege locationis comprehensum sit, ut alterius arbitratu opus appro belut , boni viri arbitrium eomprehensum videri r nam isti e non coturactus aut substantialis aliqua pars contractus in arbitrium alterius confertur , sed mercede pro opera constituta &lie contractu iam persecto , accidentale aliquid, nimirum qualitas seu approbrito operio , quod redemptor faciendum conduxit. In huiusmodὶ specie id actum metito intelligitur, in arbitrium tale praestetur, quale viro bono comvenit, ne alteri iniuria fiati & hoe bona sdes exἰgit. Pari de causa si quid accidentale inam csemialia non poliunt ) arbitrio alterutrius econtrahentibus permissum si , placet in viri boni arbitrium id collatum videri, ut actus su stineatur; qui kustraneus seret, si persona comtrahentis tantum comprehensa intelligeretur quippe in cujus potestate tu , non arbitrari νl. 7. pr. hoc ara. d. l. a . loeat. In testamentis , in quibus voluntates plenius interpretamur νι. I a. de re . jur. hoc perpetuum est , ut legatum in alterius arbitrium collatum, in boni viri arbitrium collatum intelligatur, Si sive is, xu cuius arbitrium collatum est, arbitretur, sive non arbitretur, semper utile sit, ι. I. deles. 1.
taene integra constitutionis Iustiniani, quae &oe g. repetuntur, ad Caium in Linrecer. x s. ram. ιμ. appinxit Triboniani .
In quibus pretium consistat. Differentia
emptionis εἴ permutationis. 2. Item pret m in numerata pecunia consistere debet . Nam in ceteras rebus , an pretium esse posset, valde quarebatur, ve xti, an homo, aut undas, aut toga, ait
rius rei pretium esse possit λ Et Sabinus OCassus etiam in alιa re putabam Pretium pote consistere : unde illud, quod vulgo dicebatkr, permAtatione rerum emptionem Ovenditionem contrahi: eamque spe semet emptionis σ Dexdιtionis verse Usimam esse. A gumentoque utebantur Graeco Poeta Hom ro , quι aliquam partem exercitus Achivo-ν um vinum sibi comparasse ait permutatis quibusdam rebus, his verbis :
me est . Avecta ἡ Lemno time vina suere ear nis. Inde capillati silii vina parare Pelasgi: Ere micante alii, nitido pars alicra serro, Pars bubulis tergis, ipsis plerique iuvencis,
Didiersae fchoia aactores contra sentiebant ;aliudque esse existimabant permutationem
rerum, aliciis emptionem or venditionem ratioqui non posse rem expediri, permutatir rebus, qua videatur res venisse, CV qua προ iii nomine .ata esset nam ut ram Pe videri,
ct senisse ct pretii nomine datam esse, rationem non pari. Sed Proeuli sententia, di
centis , permutationem propriam ess peciem contrassitus a venditioneseparatam, meritopν υaluit: cum s atiis Homericis Dersibus adiuνabatur, ct νalidioribus rationibas amgumentabarnr . Quod σ anteriores Divi Principes admiserunt, ct in nostris Dige
Permutatio instar obtinet emptionis. Unde in aedilitio edino eum permutatum est, uterque& venditoris N emptoris lisco habetur, Lis.
FGM r εα Λήμνε J Atqui hune versum non habent editiones Plaraeque,ae ne Accursiana quidem a
184쪽
am,ubi versus incipiunt a vobis: δε ιν ἀνεω - Graecos vinum ex Lemno advectum sibi eomis. a. e. λ additurque eνMahae esse, Ma non legan-Lparalle aere, ferro, tergoribus, bobus, mane --. Sed nee Theophilus hunc versum agno it, piis, utens verbo εἰν o Paea, quod est Mis, nec Paullus i. i. g. . f. de eon ν. empl. HEIN. μω , vinΜm emere, meareari. Alium locum elusi cisteriores D. Principes J Diocletianus vi Ma-Idem Poetae, & qui magis pro hae sententia ximianus, i. pen. c. de reri perm. facit, Paulus, i. r. g. r. .e υι. suis nistrat ex - - - . - libro t. Oinris e rea sim
a. Pre um in atrare, quam pecunia nremerata,
eonstitui non pose , ex sententia Proesia...
3 Excutiuntur argumenta, qua bus Sabinus pra- lbare conatus est, permutatione rerum emptio
4 Vsum pecuniae signarae preanelynum esse .s Ivibur O quam validis rat/ombus Haculus demonstravit, emptionem O permutat3onem
plane diversa esse t6 Defenditur Salim cσι sentemA. a di Ntiquissima ratio commutandi inutilia eum o utilibus , S comparandi res necessartas
permutatio fuit: quae cum duo haec incommoda haberet, unum , quod non semper concurrebat , ut quod alter haberet, alter desideraret ;alterum, quod etsi concurreret, inaequalis tamen rerum esset aes matior invento tamdem nummo, quo res caeterae aestimat entur, & qui mensura esset omnium, his difficultatibus occursum est, eceperuntque homines res sibi ne- cellarias comparare, pretio earum in nummis
seu pecunia Numerata vicissim dato: quod genus commercii emptio & venditio appellatur, S secundum Nervae ae Proculi sententiam a permutatione inultum distat. Haee fumidia est disputationis Pauli in I. r. hoe ali. O huius loci. Innumerata pecun=a J Alterum, quod in pretio desideratur, est , ut illia consistat in nummis seu numerata & signata pecunia. In aliis rebus pretium non pone consistere , nee rebus utrinque intervenientibus emptionem fieri, ex sententia Nervae & Proculi pridem placuit. hoe
rexi. l. I. I. I. eod. I. I. de rerum permul. I. 9.C. hoc tit. l. ten. c. de rer. perm. Enim vero si pretium ab initio in pecum a numerata consi-rutum fuerit, consentienti postia venditori etiam alia res in solutum dari potest, contractu non mutato, t. s. c. de rest M. vend. quippe ei rea formam & distinctionem contractuum mi intium, non exitum , spectamus, i. i. g. idem Pomponias. 13. depos.s Sabmur o calfius etiam an aliari J Sabinus&Cassius putabant, non tantum in pecunia numerata, veram etiam in quavis alia re pretium consistere polle , rerumque permutatione emtionem quoque & venditionem contrahi. Ut antur ad confirmationem sententiae suae hoeat mento: Si emptio & venditio iam tum inum erat , cum nondum csset nummus , nihil obstat, quominus &post repertos nummos linetis consistat, die. Auumptionem probabant auctoritate Homeri , qui M. I. Iliad. refert , Vinnius in Instrius.
id ess, quam Eurieleam ancillam) olim Laerere emeras possessiani ιμ s. Nerva vero & Pmculus contra disputabant, pretium non nisi in nummis posse consistere, cintractumque emptionis &uenditionis a permutatione multum differre ἀquibus etiam caeteri fere assenserunt: argumentatorum mox videbimus. Illud Sabini & Cassii in Homero non putabant esse magni ponderis . Nam verbum οἰνομαι cile ambiguum , quod pro subjina materia di ad permutationem & ademptionem accommodari possit: & ideo apud Poetam d. ιμ. ad permutationem potius quam ademptionem reserendum e quod etiam Paulus notae d. l. I. 9 I. Me ris. Illa quidem,
Sabini opinionem magis iuvant: nam verbum μία avi proprietate vi vi sua non potest ad alium contractum , quam ad emptionem resertii &ramen emptio ista sine nummis facta est, sive verba Homeri sic intereretere, emit possession θιαι, aut faetiIιaribus suis , id est , d. suo, sive ut alii, emit in erepram praefeeit faenliartibus suis, ut subaudiatur praepositio me quoniam mox subii eit Poeta , pretium datum esse vigintibo . Sed tamen ne hoc quidem satis esse videtur ad probandum , emptionem ibi revera contractam fuisse: quippe cum Poetae , dum metro serviunt , verborum proprietatem saepe negligere cogantur. Inspicienda semper est rei veritas, quam s sequimur, statuendum omnino videtur , emptionem & venditionem non esse, nἱ si nummi intervenerint, etiamti dictum sit, me iundo meo emisse fundum tuum & ideo Plinius lib. 31. e. I. ex Homero eamdem re
rum Permutationem reserens, quae laic mem
ratur, impmprie loqui credendus est, eum di- est, Graecos via emptitasse coriis boum, Sc. Illud ex antiquis historiis, adeoque ex ipsi hi- εstoria Molis Genes e.13. Oe.42. eum aliquοι seqq. constat, usum nummi Scs3natae pecuniae antiquissimum esse, & Troianis ecmporibus multo antiquiorem . Plinius tib. 7. e.p6. se ibit, Liberum Patrem primum institutae emere & vendere . Qui Liber Pater temporibus Mosis suisse die tur multo ante bellum Troianum, quamquam primus nummorum auctor per Graeciam cel bratur Phaedon Eleus, qui Homero longὸ r centἰor fuisse sertur. Strabo lib. 8. Dive Uaeshola auctores eontra J Videlicet Nervadi Pi oculas. Hi negabant , pretium rei venditae in alia re consistere posse, quam in pecunia numerata, dicebantque, emptionem & venditionem diversam esse speciem contractus a Per mutatione. Sic erre ili argumentabantur. IuA a a 3 coci
185쪽
ς eontractu emptionis & venditionis haee perpetuo distincta esse oportet, pretium, di merem :sicut enim aliud essemere, aliud vendere, alius emptor, alius venditor, ita δι aliud pretium, aliud mercem esse. At in permutatione uti discerni non potest, uter emptor, uter venditorsit, ita nec utra res videatur venisse, utra pretii nomine data. Rationem autem non pati, ut dicamus, utramque dc veniisse de pretii nomine
Atque haec Proeuli & Ne tuae sententia tamdem obtinuit, Be constitutionibus Principum comprobata est, I. pen. c. derre. perm. Paulus ind. I. I. de ver. Perm. duas alias inter emptionem & pci mutationem differentias notat. I. Quod venis tor non con tur rem emptorix sacere, sed sussicit ei ad evictionem se cibi igare, pollessionem tradere, & pMegari de dolo malorataque si evula res not. ii , nillil venditorem debere. At in permurat cine uir nque rem accipientis scri debete ; ideoque rem alienam dantem nullam contrahere permurationem , d. l. . pr. lunct g. 3. 1. Q iod in emptione ex nuda consentientium voluntate obligatio nascitur, in permuratione res demum tradita initium obligationi praebet, L 2. 6ωμ. l. confruit t. 3. c.
eod. Sed utrumque hoe est a civili iure Ro
Aliis Homerista versibus J Puto, eos versus fgmficari, quos Paul. l. I. g. r. h. t. eitat ex lib. 6. Iliad. ubi Poeta reseri, Glaucum centum boum arma aurea permutasse eum aereis Diom dis armis novem boum. Quo loco utitur verboo is, quod est proprium permutationis. Eosidemque versius in hane sententiam etiam Theophilus citat. Sed Drofecto parum in utramque partem valere debet auctoritas Poetae, quem diei potest, dum metro servire eonitur, verbo rum proprietatem insuper habui sie.
Malidior .s rationibus J Validissimum illud argumentum est, quod in contractu emptionis res & pretium distincta esse debent: quod nee Sabinus negabat: & tamen necessario inde se. qui videtur, pro re non posse aliam rem ut pretium dati, sed opus esse pecunia signata: alioqui emptionem non esse, sed alium contractum. Atque haec quidcm ita pro Paulo Proculique &6 Nervae sententia speciose disputamur. Caeterum
si, quod res est , fateri, di libere philosophari volumus, verior est illa Sabini & Cassii, qui irebus etiam invicem permutatis rite venditi nem perfici dixerunt, eamque esse antiqv ει- mam emptionis & venditionis speciem , quae Permutatione rerum contraheretur. Nam 3t in antiquis permutationibus , quantumvis citra nummum fierent, utique venditor ab emptore, pretium a merce distinguebatur: atque hoc tum ex rebus ipsi , quae dabantur, tum ex animo& propoluo contrahentium intelligi poterat. Qui arimo rei tuae distrahendo permutabat , erat venditor; qui alienae habendae , emptor. res, serrum, aurum, argentum rude Pro Pro
t io erant i sed & per boves quoque rerum aestimatio fiebat. Ita apud Homerum vinum , quod ἡ Lemno In castra Achaeorum adveheb
tur, merx erat , qui advehebant venditores , A ellaei autem emptores; Pretium, quo umuin sibi eomparabant, aes, ferrum, bubulae Pelles, boves, &c. Didymus in Homer. - inet. εων,
ginti boves . Idem Poeta arma Glauci S Di media pretio astinians dieit, illum
hunc eoιάβυα habuisse. Quod si negamus, per mutationem veteribus usi ratam venditionis Atemptionis nomine appellandam , evr haec omnia
in suis permutationibus distincta. nominibus
agnoscunt emptorem , venditorem , mercem spretium , ἀνού-νο , ωνον φοι-τ ν Ari nulla tune temporis mercatura , nullae res venales,
nulli emptores aut venditores fuerunt & eur non loco peeuniae s gnatae res alia, puta aeris , argenti aut serri rudis massa, aut quid aliud, quod in μειδ detur pretio iungi queat , licet ex nummi usu eertius haee distincta Est tamen species aliqua permutationis veteribus etiam nota, ab emptione At venditione planὁ
diversa, & in qua nullo modo discemi potest,
uter emptor, uter venditor sit, utrum pretium , utrum merx ; nimirum ubi quis non animo vendendi rem suam cum altero permutae, quἰ
nee ipse rem alienam emptam velit ; sed ehmita inciderit, ut huie res alterius, illius alteri placeat, si de commutando invicem convenerint, veluti si arma eum armis, chlamys cum chlamyde, fundus eum iundo sorte commuteri tur: quod genus permutationis Graecis proprid M ., Gallis tνοε , Batavis ruptine, appellatur e quibus verbis emptionis Ac venditionis nomina minime eonveniunt. Fusius in hane sententiam disserit doetistinus Salmasus lib. densur. e. I 3. Sc tanto iudice in hae quaestione vineit schola Cassi de Sabini. Vi NM. Spreiosa haee magis quam solida. In permutatione adsectio magnis regnabati in emptione ad iustam aestimationem respῖcitur. Nimirum antequam nummus inventus esset,nullius rei eerta erat aestimatio, desciente quippe mensura communi,
qua omnium rerum quantitas moralis aestimaretur. Pern utabant itaqire homines res necessa
rias, non quali eiusdem p et ii e sene, sed quod par in utrasque eaderet affectio Et hujusmodi permutationem vel ἀμ. RU recte Pinculus emptionem venditionem dici poste negabat, quum lite nullum esset verum pretium, nulla rei aestimatio. Ast semel constituto pretio eminente, id est,nummo, etiam permutatio ita seri potest ,
ut res permutandae prius eerto pretio aestimeritur, & tunc res pro pretio velutἱ in solutum dentur, e. g. Si mereator unus piper suum aestin et mille aureis, & alter in hoc pretium eon-lcntiati hic porro vini quantitatem eodem in
tio aestimet, Ze alter in illud consentiat, secta sanὸ eermutatione harum mercium dici potest, emptionem venditionem mutuam facta in , ερ
186쪽
ntrumque merces pro peeunta in solutum dedisse. Sed de huiusimodi permutatione non disi putarunt Proculus & Sabinus. HEI M. TεxTUS.
venditae. 3. Cum autem emptio ct venditio contra
misi, quod esci diximus sim ui atque de
pretio con Denerit, cum sinescriptura res agitur,) pericutam rei veniu/ae statim ad emptorem pertιnet, tametsi adhuc ea res emptori tradita Mnsit. Itaqae si homo momtuussit, vel aliqua parte corporis laesus fuerit , aut aedes totae, vel aliqua ex parte incendio consumptaefuerint, aut fundus vi flaminis totus, vel aliqua ex parte ablatus sit, sive etiam inandatione aquae, aut arborιbus turbine dejectis, Ante minor aut deteriores e coeperit, emptoris damnum est, cuin
cesse est , licet rem non fuerit nactus, pr rixi solvere. Quicquid enim sine dolo ct
culpa venditoris accidit, in eo venditori
csirus est. Sed ct s pes emptionem fundo
aliquid per alia Oionem accesserit, ad empto.
ris commodum pertinet. Nam re comm
dum ejus esse debet, eHus periculum est. Guod Qerit homo, qMi veuiit, aut surr plus uerit, ita ut neque dolus, neque culpa venditoris intervenerit, animad uertendum erit, an custodiam ejus usque ad traditionem Oenaetor susceperit. Sane enim si susceperit , ad ipsius periculum is casis pertinet: se non susceperit, securus est. Idem ct in ea- terra animatibus, caterisque rebus intelligimus. Utique tamen vindicationem rei ct concctionem exhibere debebit emptori: qaia sane Pi nondum rem emptori tradidit, ad. huc ipse dominus est. Idem etiam est de fuditi, oe de damnι injuriae at ione. N Ο T AE. 3. cum sine seriptura J Et purer nam si sub
conditione, non ante emptio perficitur, quam conditio impleta lit& ideo inrer m periculum venditorem respicit ; I. r. h. r. l. 8. de ter. Oeomm. Fei vend. cui respectu pericu Ii similis venditio vini, olei &e. pretio in singulas ampli eas aut metretas constitutos ι.-g. s. h. t Perietilum νῶ venditae J Id est, certar specieI. AIiud est, si quis v. e. vendiderit decem boves u generer nam gcnus perire non potest , LII.
siae dati in eis a J Empi Io 8t venditio esteontractus, in quo utriusque utilitas versatur. Itaque ex natura horum contractuum venditor non nisi dolum & eulpam praestat , t. s. g. 2.
sit. 3. COMMENTARIUS.I Summa linis eonsilini de peristilo O eam modo rei vendriae. x unando emptio perfecta intelligaturr ex quo de perieula eommodo statuendum 3 Perieuli nomine pleriam' ue 'Midem etiam ea sum fortu/rum intelligi , sed non semper. 4 uuid F res vend ra , quae pondere, numero smensura eon Τει
ς Iaid ue vinum, quia veniit, degustarum sis ,
nondum admensum s conventione naturam eontractus immutari pορ
ν Auctoritares O rationes , quibus evineisur frei venditae perieulum statim ad emptorem
pertinere. 8 Oee.'δεων argumentis auctoriam eantraria semin
tant, sed a vendisore ei praestanda INtroducitur hoe loco quaestio de periculo &commodo rei venditae & nondum traditae, ad utrum interim utrumque pertinear, ad venditoremne, an ad emptorem. Ruritio insignis,& viae separatim proprii it. inre. O c. explicari meruit . Summa iuris de hae specie con- rstituti haee est i Placet , simul atque emptio per fecta est, licet res nondum tradita sit , omne commodum, & vicissim omne periculum atque incommodum rei , quod sine facto venditoris contincit, emptorem sequi. Sententia innumeris locis tradita, l. 7. l. 3. de per. comm. rei vend. I. r. I. 4. l. pen. O MIL C. eod. I. quod saepe. 3s. 9.s res. q. hoc fit. l. s. g. DIt. de rest. Vend. eum similibus, in hoc text. Quamobrem necessario stiendum est, quando emptio persem censeatur : tune enim sciemus , cuius periculum aut commodum sit. Et quidem 6 pura est eruptio, & sne scriptura negotium geritur , st, xtim ea persecta intelligitur, ut de pretio convenite si 'in seriptis rem geri placuit , instrumento contractus rite consecto; tunc enim obligatio eonstituta est, aqua sine eommuni consensu recedere non licet; sed hoe sollim restat, ut partes fidem contractus impleant, emptor pretium persolvat , venditor rem tradat, ad
187쪽
quod ille actione ex vendito , hic actione ex cmpto compelli potest, de quo uberius explicatum est in prine,p. hujus tit. Quod si sub conditione emptἱo contracta sit, tunc ea pellicitur , cum impleta suerit conditio , t. q. t. siquis. 37. hac rat. d. I 8. de perie. O commod. Itaque ubi pure res venit , statim periculum &commodum ad emptorem respicit: ubi sub conditione, eam conditio extiterit: nam si desecerit conditio, nulla est emptio: Pendente autem conditione , quod damnum aut commodum eontingit, ad vendit rem pertinet, ut tamen si res adhuc extet , licet casu aliquo deterior sacta, placeat, hoc damnum empto is csse : di itinctio tradita in d. l.3. deperie. commod. re/s verid. facit. l. Io. d. l. s. c. rad. inui vero
periculum dicit , is quidem plerumque etiam
rasum fortuitum intelligit, i. q. l. 11. de reb. crad. l. sigratuitam. ι7. g. I. M EeG de praescri e . l. I 2. eum I. Il. seqq. da perae. O cemino I. i. c. de cowmod. l. q. c. de re M.act. sed non semper. Nam interdum etiam periculo nostro tres esse dicitur , in qua culpam praestamuS , di maxime levissimam, non citaui casum improvisiam, l. a 3. g. r. de lib. eatis. l. qui Mevcedi m. qa. ιρως. l. non ob eam. 2 . pro sec. ι. I. g, qtialis. 16. de furt. l. I. I. sape. 3 s. depos l. 3. pr. ur. can. stab. & pastini hae phrates occularunt, persetitum e udrae Iubιre; peraculo eulpae , nigissentiasti*δει, a IravsI, 1lligari, l. DM. g.
4 98e. 3 s. depos. In quaesione proposita prior
sign ficatio obtinet . In rebus, quae pondere snumero, mensura constant, vesuti frumento , vino, olao, argento, n Odo ea servantur, quae in exteris, ita ut limul atque de pretio coa vcnerit , videatur persecta venditio: modo ut etiamsi de pretio convenerit, nou tamen si
ter videatur persccia venditio, utique ratio- lne periculi quam si adimensae, appensae, a numeratae lint. Est vero in his rebus Nobata e distinctio, ut si omne vinum, vel olcum,
vel humentum, vel argentum uno pretio seui aversione veniet iis idem iuris sit, quod in caeteris Itibus, persectaque empito intelligatur xsatim ut de pretio convenit . Quod si haec lnon uno pretio , sed ita venierint, ue i a sim gulas amphoras vini, in liugula, metretas olei , in singulos modios Bumenti, in singulas ibbras argenti , certum pretium diceretur, non prius quantum ad perieulum persecta videatur venditio , quam res hujusmodi adnumeratae , ad meusae, apileia saeve sint, quasi venditio sub hac conditione contracta s: textus elegans in
l. qMod s. e. ys. g. in bis. s. hoe aii. l. i. c. daper. o commo/.ρον vend. Ergo si quod damnum xcivenditae interea contigerit, ad venditorem ,. non ad emptorem id pertinebit , quali imperfecta adhuc eruptione , l. i. de perie. Os commod. d. t. a. c. eod. Quid autem dicimus ,
u vinum de auctatum sit, sed acndu ui adinc savi Non poterit verum esse, emoch d ei s let, plenissime videri ventille vinum , cum is
rit degustatum , atque ex eo tempore periculum ad emptorem spectare, d. l. I. deperie. Oeommo t. Id enim tunc recte dicitur, cim singula tim emptae sunt certae vini amphotae, minisciaque venditio est . Cui convenit, quod Paulus ait , aliam caulam esse degustandi vini , aliam metiendi gustum enim ad id tantum
proficere, ut improbare liceat 3.mensuram vero non ut Plua vel minus veneat , sed ut appareat, quantum ematur, ι. si in emptione. 34, 6. alia ca a. s. hoe ris. Proinde lacla etiam degustarione , cum nondum persectu empti. est, periculum qualitatis , puta acoris , aut mucoris non minus quam substantiae, spectabit ad venditorem ; quippe ad quem omne dammnum pertinet, quc d ante persectam venditioneat contIngit. Plane si emptor vina degusta verit, ct male probaverit, iam tum forte acida aut mucida , de se queri debebit , nee eo solo praetextu, quod nondum persecta sit emptio, ea Improbare postea poterit, quae semes probavit , i. si vina. Is . de pesie. O eammodis vid. Gloll. & DD. 3n d. l. quod saepe. 3 s. s. q. O s. hoe tit. ad i. I. κ. l. a. c. de peri
vend. desin. I. Christin. vet. 3. decis T . Atque ita quidem, ut diximus, res se habet ex natuIa contractus . Caeterum scienduin est, naturam contractus polle immutari converuione contrahentium, atque effici, ut & damnum, quod post persectam emptionem contingit, non ad emptorem , sed ad venditorem pertineat μ& quod ante persectam emptionem contingit pertineat ad emptorem, ι. I. I. Ioa de per. Oeommod. rei νeud quippe contractus ex con ventione legem accipiunt , I. contractus. 23. de reg. jur. Praeterea regulam, secundum quam
periculum post persectam venditionem ad emptorem respicit , non sequimur, si rex perierit, aut decetior facta lit culpa venditoris r sed
aliatu communem omnium contra uint , iaquibus utriusque utilitas versatur , ut dolum di culpam venditor praestet , ι. s. g. 2. com min. d. I 23. de rex, Dinia Pertinet huc spccies l. I L. iunci. I. I . in priae. de perie. O estm- med. Posti io& mora venditoris regulam mutat , facitque, ut periculo rei venditae etiam post persectum contractuni venditor subiicia Iur, ι. q. l. uti. c. eod. tis. Sed hi e vites. recipit regula, s postea iterunt osterent venditore emptor moram secerit in aecipiendo, t. illud. In d. tit. estque hoc ius commune Omnium debitorum , I. s. de reb. eris. ι. βex legati. 23. l. si servum. 9 I. g. 3. de verberio obligat. Perieuiam res renitie ad emptarem flatim peν-riinci d Hoc coirilanter a veteribus traditum
188쪽
eum omnibus illiis locis, quos supeclus in hanc venditori ablata adhuc ex tar. Hoe autem egiri
sententiain allegavimus , tum etiam pluribus evenit, tenetur venditor actiones suas emptori aliis, ut I. io.9. III. de per.= commis. l. v. g. I.ipraestare, I. l .pr. de Dra. r in ealee binis1 9. Quod I. . si idem. 4. de in diem addi I. l. si ea res. 3 i. deisi nullas actiones venditor habeat, aut, ut in easua I. empl. l. ulsim. de emd. ea. tat. l. 1 F. de jων. t. d. ιβ fnndus. I 3.culpa sua inanes,ob hoc ipsit m d I. ii .9. pian.. 9. O seq. quod vi am elam. ι. μι-Μ-imnandus est, t quod saepe.3 s.f. . hoe tit.utique uti νωι.39. de solui. eficiturque etiam his rationibus pretium restituat, d. ιβ fundo. r. 3 3. Recte autema. Quoniam casus fortuiti nullo bonae sdei jud,sDD.statuunt, in s cie AHeani fundunt publicais hcio praestantur, l. s.c.de pign. aE . imnio in una-itum debere intelligi Ob eulpam S delictum ven- versum nullo iudicio, l. xy deres. jur. 1. Quia ex ditoris; nam ut forte injuria iudieis id factum sit,
natura conua tuum, qui utriuique gratia sunt, tamen contraria praesumptio est, debetque hoe sa- venditor non nisi dolum & culpam in re vendita)ctum potius venditori nocere, adversus quem sei praestat, i. s. o. 2. eommod. 3. Quia omnes dubi-itentia lata est, quain emptori , I per. st .de e EI. tores certae rei liberantur, si ea res sine culpa co- Caeretum quoniam eulpa haec non tendit directorum perierit, i. si ex legati. 1 de verb. Obl. l. F.de ad impediendam traditionem , placet hactenus,reb. ered. 4. Quia ad quem perime commodum,lsaltem teneri vendkorem, ut pretium restituat ,
li secundum naturae regulam & incommodum,non etiam ut id praestet, si quid hiuris emptoris 2 ferre debet. Atqui illud pertinet ad emptorem ,sintersit, ut sie, cum rex iudieio evicta est, i. si iis die. Obiicitur tamen huic semenviae ι. 9 c. deluendιraone.6o. ι evicta. .de evict. Sed & si fundavpign. act. ubi Impp. eonsulti, si res pignori datatusus publiei gratia in specie Astieani publicat ea su perie it, utrius id det intentum sit, debito-idicatur, nihilominus tamen aequum estj ut venditisne, ad eredito is respondent, pignus perire de-itor pretium reddat, cum eo casu a fisco iterumbi toti, addita hac ratione, qui apignus in bonis tantumdem accipiat. Virum Sed nihil horum indebitoris maneat, quae ratio hanc includit scntem textu l. Istat. exprimit Asriemus . tiam, ut necesse sit rem perire e I, qui rei dona, Nec enim eulpa venditoris fundum publinas est . Hoc autem si verum esse satemur, eademicacum ait , nee usus publici caussa . Rerat ione dicendum videtur , rem venditam & non-icitius credideris iundum nullo venditoris me-
dum traditam pes culo venditoris Intertur esse, rito , sola belli injuria publieatum , qualia
eamque non emptori perire , sed venditos , ut- exempla sunt apud Uirgil. Eelos. r. nec non in pote qui rei dominus maneat usque dum tradita l. II .F. ἀσεννεῖ. Ol. I s. d. rei Gnd. Hoc easa sit, hoe g. insin . Respondeo, male ex d. t. s. g tenim nulla nec naturalis, nee civilis ratio est,neraliter colligitur, rem semper perire sito, do- cur iniuria venditori lacta eius personam egre mino; sed hoc recti , perire suo domino, si idemidi, & emptori nocere debeat. Rem expedivi e dominus sit & creditor in ea re, id est, cui res ex Vis C. Ger. Noodi comm. ad Pando lab. I p. tit. s. obligatione restitui debet: uti accidit in re depo-ip. fi 6 selis. Tom. II. Op. HEi M. Haec autem dispo fita, commodata, locata , item in re pignori da-ilitio iuris civilis eirca perieulum rei venditae &ta. Nam qui p gnus d2dit, is quidem habita ra- necdum rvaditae etiam apud nos quidem obliucetione sortis dubitor dicitur, sed in repetenda resin venditione rei mobilis sed an item iei immobi- pignotata creditor est. In his,inquam, omnibus f s venditae ante traditionem eoram, magistrat triccte dicitur, si res debita caci pereat, eam per- loci rite lactam periculum aeque ad emptorem rire domino ; nimirum quia idem est creditor mitispectet, dubitatur propter constitutionem Carolidoni nus : est autem regula certi & perpetuit inti editam anno Is 19. qua constitutione ve- iuris, si res debita sine eulpa debitoris perierit,itatur, &pro nulla atque i ta habetur omni et debitorem eo interitu liberati , l. s. de reb. ereLialienatio rei immobilis', quae saeta non est eora avt. 13ale verb. obi. At ex divello, si id ita qui domi-ljudice loci, ubi res sita , aut li sint bona seud alia ,sius rei est , sit & debitor eiusdem rei, puta ex coram partibus Curiae, Grol. 2.introduci. eq. c. eausa legati, Ilipulation s aut vendltionis, semper Paucis casibus exceptis, vidiar nevv.de Il.abra adversat o res perit, domino nunquam: quod e se ad tis.13. lib. 3. Iristis. Agitata suit haee quaeltio litis sicitur ex eadem re puta, secundum quam credit icidenter apua Curiam Hollandiae. I)lerique cen ri res perit,esiam si dominus nop sit, debitori nouisivere, Carol im P incipem hae sua constituti perit, quamvis idem sit dominus, dd.loe.Unus lo- ne etiam in i .e a iuro communi recellule , quod cus Africani in ta fundu1.33. loeat. turbavit sum- iei immobilis venditae periculum interini ad veri mos viros, Cui ac. traΗ. SI .ad African. Borcholt. ditorem, non ad emptorem pertinere voluerit: Vulteium hie, ut contra tot expressos textus &iquamquam Senatus nihil definivit, sed proptetnaanifesta n rationem tu is putarint, δι docue- opinionum varietatem amplius deliberandunt tint, perieulum rei venditae, usque dum tradita censuit, deciscvr. inuand. 3 2. Groenevv.dιe arast, ad venditorem pertinere . Ego vero nihip vi- Aat. ad istine , memorat, Curiam pol ea iudicassi
deo apud Asrieanum , quod hanc sententiam lu-sse, nihil iuri lc ipto in eo, de quo quaeritur, pervet . Ait Africanus: D IAnd-s venditias prius, daci. constitutionem Carolinam derogatum vis quam Vacuus tradeκetur, publicasus fueris, tenetuνideri in Hud ἔοr eX empto , ni pretium restit Dat. Igitur in commodum ejus esse debet, euitis perientum est I
cciri illic pronosita res proprie non petiit, sed Secundum uat ullam in , commoda. cujusque Πῶ
189쪽
eum sequi, quem sequuntur incommoda, I. Io. de res. jur. proinde cum omne incommodum rei venditae, quod post persectam venditionem contingit, ad emptor cin pertineat, iustum & aequum est, ut vicissim ex eo tempore commoda quoque rei omnia emptorem sequantur, t. 7. de per. o comm rei vend. l. r. c. eod. veluti si quid postea sun do vendito accesserit per alluvionem, Me text. D LA. l. 7.item laetus pecudum, partus ancillarum , t. yen. c. de are. empι. l. 8. de evis. seu cius etiam iam maturi, I. I 3. q. si fructibus Io.
vel adit aperierit aut deterior laeta sit, damnum ea. pior;s est ; verum etiam sex porcstate vendi- roris ex erit , ut tradere eam non possit: veluti si iugerit homo aut aliud animal, quod veniit, aut res quaelibet surrepta a miliave fuerit. Est vero eadem hic probata distines o, quae in casti rei codiruptae aut peremptae, vi licet, ut si culpa venditor s tale quid evenerit , venditoris detrimenium si ; si culpa venditor caneat , emptoris, ι. quias pr. 31.g.si res. .h. r. l. si ea rei. 3 l . de aes.
IO ii ι Uciam ebis usque ad traditianem 4 In contractibus, in quibus uti iusque versatur utilit , cuius generis eii cmptio venditio, p statur dolus Et ei Ipa,l.F.9.2.eommodat proinde etiam custodia& diligentia a venditore exigitur, non utique
summae& exactissima, sed media, id est, talis, qua lena vulgo bonus & frugi parersam. rebus suis adhibet: quam si praestiterit, securus esse debet, d.Lquod saepe. F 4. h.ι. Non obstat l. 1 An f .aut l. 3. de perse O commod. quia ibi tractatur de rebus quae pondere, numero, mensura constant,venditis; in quibus non semper nudus consensus venditi nem perficit, L l .f. I .d. tit.d. quod saepe. 3 s. g. s. Fu sus hoc jam ante explicui. At enim ver λ speciali conventione arctius venditor obligari potest, puta, ut prallet etiam summam diligentiam ac custodiana maiorem, quam natura contractus desi
iam agi intelligi uir, cum venditor custodiam rei in se sese pit, id est, cum conveniri ut venditor custodiam praestet: alioqui nihil operaretur illa conventio, cum, ut iam dictum est , mediocris c
stodia ex natura contractus etiam ei tra aliam convent ionem praestetur. Itaque custodiam in proposito accipere debemus eυxaatis M, cu stodiam maiorem , quisu natura contractus dem
I Sν nouusceperis, securus εὐ J suscepta rei ven dirae custodia nihil venditorem excuset erat tercatum de v m maiorem e non suscepta excusatur, si sine dolo aut culpa eius servus fugerit, I eo fur repta aut amis a sit, e ruad. f. e. 3 s. g. .h. .ι. si
ea res. I. dea I. empti Intellige hactenus , ut cuin
eo agi exempto non possir, in rem tradat,aut solvat interesse et nam ad alia adhue tenetur, quae sine an commodo suo praestare Potest, ut mox au
Viser- ramen vindieationem, ere. J Quamvis venditor, euius dolo, aut culpa, aut, in casu custodiae suis tae, levissima negs gentἰa nihil sactum est, re amisa aut surrepta hactenus securiis sit, ut conveniri actione ex empto non posisi i , ut rem tradat, aut praestet interesse; nihil minus tamen tenetur, ut actiones, quas habet, emptori cedat , atque in eum transferat, d. I. ueds te. 3 s.9. .hoe tit.ι si ea res.I I .de act.empl. I. ιε pr. t. si vendidero. 8o de fura. O Me text. ubiqitatuor huius generis actiones reseruntur, vin
dicatio rei, condictio , actio furti, & damni in
Viassicationem O eondict/onem J Condictionem intellige surtietam , quae venditori datur, cia ressurio ablata est . Neutra harum actionum alii competit, quam domino, ut videbimus in g. r de act.er s. ωlt. de Obl.quae ex del. Et lixe eausa est, quod emptori in proposito comperere non Pos sunt .: quippe qui dominus non est , ut mox
Adhue ipse dom, nur GJ Venditor rei venditardominium ratinet usque ad traditionem , Ll. I pr. te furt.I aeger. yo. de rei vind. adeoque in universii ni ita ius est, ut non nudiu pactis aut conti actibus, sed traditionibus dominia remm transeserantur, Lio. . de pact. Quinimmo eis res emptori tradita sit, dominium taenen a vendItore non recedit, antequam ci satisfactum sit, L quod vendidi. 19. h. i. g. venditae. i sup. de reν. Γν. ubi hoc a nosis explicatum est .
Idem est δε furti O damni in Viae actione J Non
solum condictio re vendita ante traditionem se
to oblata venditori competit, sed etiam poenalis actio Lirti: non quod haec actio soli domino detur; sed quia rem non emptori , sed vendi tonsur ptam proponimus r al7oqui omnibus ea actio datur, quorum intere ii rem salvam esse, si videlicet his ipsi, surrepta sit . Et igitur cum hic
solus venditor actionem furti habeat, eam quoque mandare emptori debet, d.l. . pr. l. si vendisso. de fori. Dainni iniuriae actio lege Aquiliaconiti ruta est, qua omne damnum per iniuriam datum vindicatur. Plaee actio soli domino regu lariter datur, & ideo venditori quoque in proposito impetit, & emptori cedenda est. De damno injuria dato agitur ri . lio. q. rit. 3. Tax TUs-De emptione conditionali iam, Earptio tamsub conditione, qI.impure contrabι potofo Sub conditione . velutι, Si Stictauit intra certum diem tibi placuerit is erit tibi emptus aureis tot
190쪽
per. O eomm. Oe. Potest & pure se contrahi, ut stati conditione resolvatur, I. 3. eia. l. 6. ciderest. Fend. quo etiam pertinent duae conventiones in hoc genere maxime celebratae , qουν
res emptori intra eertum tempus Ilaeiseris, valere , non valere indesinite ita eono
Nam , si emptori placebis : O eur tam
aeris νI De retractu eonventianati legitimo remis,. . 3 In diem addictio er lex commissoria quomσδε transigamrar Contractuum omnium hoc commune est , ut non pure tantum, sed etiam sub eonditione iniri possint. At enim ver3 huiusmodi
conditio, Si res intra eertum drem placueris νnon temere in ullo contractu, si venditionem exceperis , occurrit . In venditione autem frequens ea r nemo enim facile aliquam reme it , puta servum , equum , vinum , sne probatione Ec exploratione qualitatis rei. Igi. tur cum res ita veniit, ut esset empta tot a
reis , si intra decem dies emptori placuerit , in mercem quidem & pretium consensum est, sed obligatio conditione suspenditur 3 quae eonditio in arbittium emptoris pro certo tempore consertur , ut si intra tempus definitum res ei placuerit , emptio perfecta & obligatio constituta siti sin minus, nulla videatur obligatio sutile . Itaque non est contrarium , quodi placet , huiusmodi emptionem non valere , Ouani. votis , vel , Si placebit , habebis emptum, ι. quod saepe. 3 s. h. ν. i. II. c. eod. ita enim totus contractus consertur in meram &liberam , nulloque tempore circumscriptam voluntatem emptoris r quod fieri non potest, ne semp4r in potestate sit emptoris , utrum obligetur , necne , ι. 7. h. t. At in casu nos io arbitrium emptoris non est perpetuum , sed eonclutum intra certum tempus . Adde
quod his is ulis, stisanti voles i Si placebit, in arbitrio εc voluntate emptoris ponitur ipsa substantia contractus , vel quod de Rabstantia est , quod inutiliter fieri constat , d. l. qisod saepe. 3 s. g. I. θ' d. l. 13. In casu autem hic proposito, ubi de re & pretio iam convenit, non de substantia negotii aut parte aliqua substantiali arbitrium emptori datur , sed de rei
in conventionem deductae qualitate dumtaxat, puta bonitate , colore, sapore , aut similibus accidentibus , quae eum rei probatione improbationeve , arbitrio contrahentium permi ti possunt , Gomeae. h. vari resoL 1. n. 'Porro ut sub conditione emptio potest contrahi , ita εc purὸ sie contrahi potest, ut subeonditione resolvatur ; cuiusmodi eonventi num exempla occurrunt sub tit. c. de pact. int. empl. O vend. Huius generis conventio est , cum ea lege rex emitur, ut si intra ceditum tempus displleuerit , liceat reddere , I. 3. h. s. l. 6. c. de rese. vend. l. 4. c. de adit. in. adeoque valet etiam conventio , ut in perpetuum redhibitio fiat et quippe qua con ventione non periereo contractus a volunt te
suspenditur emptoris , sed resolutio , I. quod si notis. 3 i. g. si quid. xx. de adii. edict. Go-ine Z. d. Ioe. O num. - Ο. Ejusdem sene iseli Se pactuni de retrovendenda , ut vendi mri haeredi ve ejus quandocumque , vel intra certum tempus pretium reserenti res vendita restituatur L x. C. de pam int. empl. O . . de ibi m. Estque hoc pactum, seu potius ius eo pacto quae6tum , quod nune vulgo retractus convent onaus d citur , nitiarum ad differentiam retractus gentilitii seu leg timi , cujus olim vix usu , nunc frequens . De utroque retractu ex professo scripsit vir Iurisconsulti munus D. Andri Tiraquellus. Legitimum nolito idiomate Vastu dicitur , quod ius quibus personis , in quas res , qui
bus in locis apud nos competat , docet D. Grol. 3. introduct. ad , ri'. Rat. e. Io. eo sule porro Groenev v. de Il. atros. ad ι. I . c. da eσων. empl. O ibi laudasos . Duae conventiones ex hoc henere praecipue celebrantur ,
propriisque explicantur ris. in addictio in diem , & lex commistalia. Addictio in diem his verbis tranligitur : Ille fundus emtum estolabi empi us, nisi quis νntra Calendas Ianuarstas proximas mel/orem eondissonem feceris, qua res
a domino abeat , l. r. O palsim de an temadd. Lex commissoria est , cuin quid ita vera.ditur , ut , si ad diem pretium solutum non fuerit , res sit inempta , l. 1. O pGs de lee. comm. Utroque isto modo pure contrahitur emptio , & resolvitur sub conditione , nisi
aliud disertὰ plaeuerit, veluti , li in addicti
ne id facium est , ut persceretur emptio , nisi melior eonditio offeraturr tune enim emptio conditionalis est. l. a. de in diem add. l. t. O l. 2. de leg. eomm. Sed de his opulentius, favente Numine, tractatu Proprio. TEx TUS.
De emptione rei , quae non est
3. Loca sacra, vel reliriosa, item publica , c veluti forum, basiticum, Urustra quas