장음표시 사용
381쪽
de Li.,duale satiatario. 2I .ram rem.hab. & satis inistelligitur ex generali regula passim tradita, quod nem alienae iei defensor idoneus est sme sati sidatione . Rationem hanc esse arbitror, quod susceptio iudicii species quaedam est delegationis , I. I .s. . de nov. iacitque, ut subtilitate tutis reus liberatus videatur. Ut proinde merito qui in i cum rei succedit, & dominus litis essicitur, haecautione oneretur, etiamsi mandatum habeat, ne invito actori alius reus objiciatur. Et inde est, quod stricta ratione iuris in procuratorem sententia sertur, & actio iudicati datur: quamvis lex a qu tate praetor actionem in eum denegat, &in reum, cuius revela nc soliuae scii L n est , concedit, i. 4. de rejud. Iuod si prσνιο nomine' Qui suo nomine acti neni in personam suscipii bat, iudicatum solvi satisdate non terebatur. In Mione in rem contra erat. Dificrentiae ratio hac redditur, quod in actione in m sonam reu, non aeque condemna tionem evitare potast quam in actione in rem, quippe mota oblisationem pcrpetuat, at eamdem
Ius novum. De Reo. 2. Sed Miue haec aliter obsereantur. SL
persona uo nomine, milam Iasi dationem pro lisis aestimatione dare compellitur : sed Prosua tantum persona, quod in iudicio permaneat usque ad terminum litis. mel comm/trimo promissioni cum iureiurando, quam
urat orsam caAtionem secant, vel nudam
promusionem, vel fart ationem pro qualitate perso suae dare compellitur. NOTAE ox. Pro lisis ast marisne J-ρ διamno se ψ δ ,M, id est, iudicatum solvi satisdare non cogituri quae satisdatio ab eo, qui in rem iudi cium accipiebat, exigebatur. COMMENTARIUS. Hodie qui suo nomὶ ne quaeumque actione convenitur, satisdare de litis aestimationentin eoritur . De litis Mimatione dixIt pro iud, Catum sol i, quae olim ab eo, qui in rem iudicium acciplebat, exigebatur.
reus principalis de exitu litἱs expectando vel satisdate , vel iurare, vel repromittere tenetur. I
rator cautioni committuntur pauperiores, ut
iurent scilicet se facturos, quod alias, fideiustari- ' u datis, promittere debuitient ; simul & hoc , se idoneos fideiussores reperire non potuisse, ainrb,
io Taliter . c. de Dist. Octer. Personae quoque illustres non satisdant, sed iurant, t. -ινe .c.da dis lib. 2.A reliquis exigitur satisdatio, exceptis iis, qui immobilia possident, ' θῖendum. i s. q.; saryd. me. quos nec iurare tentiri arb tror: alioqui quislocus esset midae repromission , quae hoc loco S in rubr. qui fati'. opponitur cauti ni iuratoriae Et igitur stabitur nudae posse libris immobilium promissioni. Interpretes in l. i. O
ἀι. sciendum. t s. d. sit. fere cresciit, P. stellorem
teneri ea bona simul hypothecae obligare. Quod mihi a mente Iur,lconsulti in dastae nin. r .valde alienum ella videtur. Quin cautio pigneratitia non minus idonea, immo aliquando utilior est , quam h de iii floria . Roue ad serminism ιAAZ Haec igitur cautio plus continet quam vetus illa judicio sisti . Nam illi sati,sit, si reus judicio tis beatur, neque necesse. stlitis exitum expectare. Huic vero non si titat, nisi terminiis litis expectetur. Alia eautio est, quae novissimo iure in executorem litis exponitur de comessanda lite intra duos menses. ih. libellum . C. de lit. eoni.
TEx TUs. De procuratore aetaris. 3. Sin autem per procuratorem lis dies imfertur , ves suscipis Q, in actoris quidem pera sua, sinon manuatum actis instruatum est, vel praesens dominas litis in tuario procuratoris Di personam confirma Perit , ratam rem dominum habiturum , fati assonem procuraIor dare compellitur. Eodem obser- Danao ct si tutor, vel curator, vel aliae tales persona. qua alienarum raram lisernatio nem receperunt, titem quibusdam per aliam inferant. N o T AEa 3. Via alia ratis persona J Intellige sendi eos,vel
actores municipiorum aut corporum.
Luem per aliam inferans J Puta vel pr euratorem , L II. c. eossi vel per actoremuein ipse tutor aut curator ex sua persona eo ituere noslunt, t. a n. . de act. ὰ νων. seu eur.
cand. ipsi vero per se agentea non satisdam , ι. 13.
nomine admitti postulat , squidem mandatum probet, vel praesentis dom ni habeat auctoritatem, satisdare non cogitur rem ratam domi num habiturum , ι.ε.c.de sat bd.ιs 'ν craratorem. ε .de prse. ι. l .c. eod. . 3., 2. vi inposs. IV. t.ne sar μdaxi . I. rar. νem hab. lin minus, sine satisdatione non admittitur. Sed nee omnes, qui mandatum ad a endum non habent, oblata cautione derato admittuntur, sed solae t nae eoniunctae, Lsed in hae. 3su. Pomponius. o. S.ul introe.irem
382쪽
proeurator omnium bonorum , t. s. g. si procur
1ar. Ig. de in U. - . eademque conditione as
mittitur , eui an mandatum sit, vel non sit, dubitatur, d.I. .g. 2.- inposueta .Lι. I. c. deproe.& secundum haec temperandi textus generales in ι servum.33. s. ait prater. 3. ι. non solae . 39. S. I. da proci Eodem observando e si tutον , vel eurator , CN.l tam por a Nisis infeν-ι J Puta vel per procuratorem a pupillo vel adulto constitutum tutore veleuratore intervenient t. li XAa prac.vel per actinxem, quem ipse tutor vel curator ex sua persona constituere possunt, L Mn. c. de as. . ιωι. μω
Tax TU s. De procuratore rei praesentis. . Si ver. aliquis convenitur , siquidem rasens procuratorem dare paratus est, po
.st diei ipse in iudicium venire, ct fui pro
curatoras personam per judicatum solviD-risdationem folemni stipulasιone firmare , vel extra juaicium satis Itonem exponere,
per quam ipse sua procuratoris ydejussor existat pro omnibus iudicatum solvi saris dationis clausetis. Ubi 2 de ripothecasua
rum rerum convenire compellitur, si die in imaicio promiserit, si is extra jμdicium ea-rit, ut tam ipse quam haredes eius obligentur . Alia insuper cautela vel satisdatione propter personam ipsius exponeMa, quod tempore sententia recitavia in judicium voniel . veis non venerit, omnia dabri fidei
sor, quae in condemnatione continentur, fuerit provocat Am. COMMENTARIUS.
DE eo, qui nomine rei iudicio Intervenἰt, duplex tractatio est. Prima de prmuratore rei, id est, eo, qui mandatum defendendi habet. De quo agitur hoe s. altera de eo, qui mandatum non habet, & in specie defensor dieitur . De quo g. q. Porest νει ipse in iudicium venare, e re t sup Hus dictum est, eum, qui alenae litas defensionem suscipit, teneti omnino satisdare iudieatum solvi . Hie propon tur modus , quoreus procuratorem suum ab hoe onere liberare valeat ; ni rum si ipse pro procuratore suo vel in iudicio vel extra iudieium ham eautionem exponat , atque procuratoris sui existat fideiussor. Pro omnisui judieatum sit,i et tu uti, J Nempe tribus illis, de te iudica i, de re defendenda, de dolo malo, ι.εi d. soti.
Pe quoniam ipse reus priac: il . h. e fid initor est, qui etiam alias tenetur, praetuc satisdati nem hoe amplius ab eo existur, ut etiam bona sua hypothecae obliget, quo certius actori eauintum sit. Alia insuper eaut/ia, ere. J Duplirem igitureautionem in proposito reus praestat; unam pro persona procuratoris sui, alteram pro persona
sua. In illa ipse fidei utar est; in hae t qua pro
mittit, se tempore reeitandae sententiae in iudicium venturum, fideiussor non est, nee esse potin
est, sed alium fideiussorem dat, qui idem ad-
Propter personam ipsi. exponenda J Non pr euratore, ut male nonnulli; se. Aeeurc& Cure. Theoph. interpretes, sed ab ipso reo , a quom niseste tam hane quam superiorem caut onem exigit Iustinianus . Fabrot. Nee minus apertἡ Theopnitus, paraphrastes Graecus . Nam verba illa, . praen ore, non sunt Theophili, sed emblema Curtii interpretis Latini. Quod tum est in editione Theophili non animadvertis se D. Gothostedum. omnia datis μιραβον. J A reo In eausam pro
sor. Et ita Cujac. in ποι. postre. T ε x T V s. De procuratore rei absentis. 3. Si vero reus prasto ex quacumque caκ-
sa non fuerit, ct alius Delit defensionem eius
subire, nulla adferentia. ter aftiones in rem vel personatis introdurenda, potest hoc facere: ιta tamen utor dationem judicatum solvi pro litis aestimatione prastet. Nomo enim secundum veterem regulam ut
iam dictam est aliena rei e fati aιι
ne defensor idoneus intemgitur.
COMMENTARI Us. AD agendum alieno nomine sine mandato nemo admittitur , praeterquam paucis easibus , quos supra memoravimus. At de sentionem alterius susci'ere nemo vetatur, qui modo par
tua sit satisdationem iudieatum solvi pro litis
aest matione praestare , ι Mn. c. de sata d. Cuctam var et Nimirum humanum est, atque ideo publice exped t, abs rites a quibus inque possedc fendi, ι Irvum. 33. g. v. de prori nulla Uero aut humanita aut ratio publicae utilitatis su det, ut cuivis permittendum sit, alieno nomine agere. Sed de multum interest, rei, ne conveniatur a salso procuratore. quoniam d minus iterum experiri porcst; nihil autem inter st aetori , , a quo rciis db in datur, modo idonea saltia
tio ea, quam dixi uus, praestetur . Ex quo porro ot in1 hoe est, qu J ac iansor it tim atque eavit, dominii, i iis eiscitur etiam ante liti, eont statio-t m, 1 Titias. s. de praeor. & in ipsum aet . a ii dicati datur, ι. Plautiiss. 61. d. tit. ι.ε. do re iMd.
383쪽
tidiano iudiciorum usu in usu rerum documentis apparent.
Ubi hae sorma Observanda. 7. Quam formam non follem in haeretia aris, sed etiam omnibus nostr/s pr vinciis ses propter imperitiam forte aliter eelebrat tir ) obtinere censem xs : quum necesse sit , omnes pro υἰncias captit omnιum nostrarum civilatum , ta est , hanc regiam arbem , ri que observaritiam ,
. 7. Non in hae νegia ωνιε J Constan. tinopolim inteis ge quae etiam nova Roma appellata est, quod in eam imperii sedes trans
appellant . Byrantium ante dicta fuit.
COMMENTARI Us. I indirenωs satisdationum modus in Uur. LX AZe non indigent interpretatione . Cieero A in lib. r. de .l'. eap. 18. Nee medici, nee impe
ratores , nec stratores , quamvis artis praecepta
pereeperint , quiegnam magna Iaude dignum si ne isse or exere ratione eonseqMi possunt . Usus satisdariomini hodie perexiguus Praeterquam adversus debitores extraneos , quos detinuimus, qui alias etiam eoguntur domiei sum interritorio, ubi agitur, eligere. Actor non de aliaeavet, quam de aestimatione sumptuum tDtis reo sorte vincenti repensanda ; adeoque ad nullam cautionem tenetur , si domicilium
sub iurisdietione iudicis , apud quem agitur shabeat, vel etiam bona immobilia possideat.
Procurator sine mandato ad litigandum non admittitur , nisi arcto sanguinis aut assinitatis vinculo ei, pro quo intervenit, eoniunctus staquo casu admitti solet eum cautione de rato. Deserisor idoneum mandatum exhibens i dieatum tui fati,dare non tenetur; vid. Glossi Io. Fab. his. Tulden. tap. 1. O 3. Merul. Πλε. distinct. 3. tis. 33. cap. I. der e . Osera. 3. tit. s. eat. I. Uvesemb. qui μιίμ. eos n.m. αGudelin. tib. de jur. nov. eap. 4 O ν . Christi vol. 2. deess. 14s. EP . . eitat. & Nαὶ ,-Gisse uv. de it. abrog. hie po tot.
DE PERPETUIS ET TEMPORALIBUS ACTIONIBUS, ET OVAE AD HAEREDES ET IN HAEREDES TRANSEUNT.
Q hiam actio allevi eonst tuta non semia
per durat, sed actiones certo temporisipatio terminatae sunt ; neque etium omnes, quae in defunctum competebant , aeque in haeredes dantur; ct aliquando nec haeredi datur, quae competebat dcfuncto; non abs re ist, quod hie titulus sit perioribus subjicisur ad tractationem de actionibus eoncludendam. TETTUS
De perpetuis S temporalibus. actioni hus. e loco admovendi semus, eas quidem
actionei , quc ex lege Senatu e confulto, sive ex saeris constitutionibus princiscum Ar , perpetuo solere antiquitus con petere, donec faera constitutiones tam in rem ν quam in personam actionibtis certos fines dederunt ἰ eas vero , qua ex propria praetoris iuris ait tione Pendent, plerAmque intra anuum viavere et nam ct ipsius pratoris latra armam erat imperium. Aliquando tamen ct in perpetuam extendantur. id est, siaue ad finem constitktionibus introductum p qvales sane ea. quas bonorΜm Possessori, ceterisque, qui haeredis loco sunt, aecommodat. Furti qumque manifestι actio, quamvis ex ipsius pratoris jura Ut ne proficiscatur , tamen per petuo datur . Absardum enim esse existimavit anno eam terminari. NOTAE. Praetor a Area annum erat Imperiam I Pra tores in armum ereabantur. Dis. 32. 27. Tac. ann. l. Praetorum annivertariorum edicta erane annua, quae quisque proponebat initio magistra,
tus sui ex lege Comesa . Dio 36. Pisas bonarum possessori J Bonorum possessorde hie commissarius Trebellianus prohaeredes
384쪽
I Rectena tarer actiones 'atorias numeren fide
tusve consulto , aut ex principum const tutionibus proficiscebantur, olim perpetuo sol hant competere . Nimirum cum legis & similium iuris constitutionum vis esset perpetua, consentaneum videbatur, actiones ex sis iuris paribbus prosectas nullo tempore finiti.
Donee sacra eonstitistianes amansuetia certas fines
dia runs J Quod publicae utilitatis causa commturum est, ut litium aliquis essetfinis, tamdemque aliquando possessore x & debitores securi
extos Des dedo naJ Ut scilieet actiones tri-rinta & ad summuni quadraginta annorum Prae scriptione excluderentur, ι. 3. O q. c. de praescri
3O.ann l. l . g. I. c. de ann. exe. quod tempus nunc
abusive perpetuum dicitur. Paucae sint, quae de mum Α .annorum spatio finiuntur. Tantum tempus durat actio hypothecaria, sed uno dumtaxat casu , videlicet cum ipse debitor haeresve eius dabat aequitas, perpetuo ius dici. De quo vid.
Aliquando in perpetuum extendianιων Immo se pe . Nam honorariae actiones omnex , quae rea
perseeutionem eontinent, veluti Publiciana , de constituta pecunia , ex iureiurando, exercit ria, institoria, de peeulio, Ece.perpetuae sunt sidest, 3 o. annos durant, nisi sit, quae rescindat quod iure civili ratum est, ι. in honoraviis. 3 s. de abi. act. Sed N ex poenalibus quaedam ροι-
petuo comPetunt, ut mox audiemus.
Banorum Possessori eaeterisque, qui heredis Iaea JSignificat duas hasce ἰn rem actiones de universitate, possessoriam haereditatis petit:onein,& fidei
commissariam haereditatis petitionem . Has acti nes ait sie perpetuas, licet iure praetorio constitutae sint. Perpetuas esse constat, priorem quoque, praetωriam utpote, proditam bonorum possessoribus, quos praetor velut haeredes fuit, I. I.depos.
haeripet.Sed altera illa, quae proponitur iis, quibus εκ fidei eommisse restituta est haeredἰtas, non vl-d tur esse iuris praetorii, sed actio civilis, quippe iis coim etens, qui pro haeredibus sunt ex Sen tusconsulto. Nisi dist liguendum putamus inter obligatae possessioni iucunabunt , ι. 7. 6 r. c. de i petitionem haereditatis, & actiones haereditarias,
praescr.3 . ann. l. I. g. I. in A. c. de ann. exe. Nam
extranei possessores bona fide possidentes decem
aut vἰginti annorum, mala fide tenentes 3 . anata.l. a.des Thareet. Sed dixerim potius, eo loco ius ei vile in specie per exeellentiam accipi pro iure antiquo legἰs xx. tabularum i εc opponi petinorum praeseriptionem opponere possunt, t. r. tἰonem saereditatis ei vilem retitioni fideiecim-2.cβών. cred. pr. e. d. l. 7. in pν.c. de praescr. 3o. t missariae, non ut actἰoni praetoriae, sed ut novo i
an Tuld. ad Qti . Christ; n. vol. 4. dec/s si num. s. quamquam & ubi bona fide postidetur, 3 o. annorum spatium requiri, Senatus huius provinciae iudicavἰt, deer Cur mil. 3. Ad haec actiones omnes iudicio semes inclusae non niti o. anno. rum praetcriptione excluduntur, d. l. I. I. I. in
Tam in rem J Act ones In rem non minus quam actiones in personam olim perpetuae fuerunt tutraeque autem nune eodem temporis spatio , id est, triginta annis terminantur . Neque enim illae, quae in rem sunt, limplic t exceptione temporis decem annotum inter praesentes , viginti inter absentes excIuduntur, sed propter posses sionem alterius coniunctam eum titulo di bona fide , & tanto tempore continuatam, prioris d
re civili Introductae , nimirum Senatusconsuli Trebelliano. Nam minime novum est, ut hoe sensu ius civile opponatur iis iuris partibus, quae pol ea accesserunt , puta senatusconsultis aut prine pum constitutionibus, g. .eF 6.μp.de fideis. bHed. s. 3 .sv. de testam. ord. UtvN. Sed procul dubio I Ctus, quem hic Tribonianus exscripsit, non innoravit , fideicommissariam haereditatis petitionem esse actionem praetoriam. Quamvis enim fidei inmissa ex moribus sint, vel ex SCto, non tamen sequitur , ut ver mores, vel SCtum etiam actionem dederint fideicommissario ad p tendam a tertio haereditatem. immo legibus eo sentaneum non erat, haereditatem ab eo peti, quῆ stricto iure non sit haeres . Praetor itaque hὶe ad iuvit ius eiulla de dedit fidei eommiliariam hare m. ni Ius extinguitur , de alteri dominium rei l ditatis petitionem. Quin non dubito, praetores
posse liae tute civili aequiritur Ina ex pratoris iurisdictiona pand/nsJ AIt ata nes, quae ex iurisdictione praetoris veniunt, ple rumque unum dumtaxat annum durare , Et lubi cit pro vatione, quod praetoris edictum, iniae prinscὶscuntur, diuturniorem vim non habes. Quae ratio li bona est, dicendum erat actiones praeto rias non pIerumque , sed semper anni spatici tabri ; ει eledibila quoque est , init o nullas diu tu niorem εἰ ira habuille, quam habebat ipsum edictum, ex quo descendebant; sed posma nonnulitas coepissi perpetuo competere, pol quam n niam Praetorem quam praeturam spectari plaeuit Mque ex edictis, maxime quae evidens commen fideκommii satias hanc actionem in alis suo proposuitIe . Nec obscure hane actionem praetoriam ei se Oeet ICtus, dum eam haereditatis petitioni civili opponit in I. 1.1.da fide eAM. et .HEIN. Furia quoq- -- . iactio J Actiones in
Hae menales regulariter tantum intra annum da tur . t. ia honorarias. Ir. de ιιι. in act. Exem,etur actio furti manifesti, quae, quamvis & ipsa praetoria se & poenalis , perpetua tamen est. Quod hanc iste rationem habet, quia non προ in praetor poemam iuribus manisestis e stituit , sed eam , quae ex lege ix. labb. constituta erat, mitigavit, arque ex emporali secit pecuniariam,
vid.s P. f. r a. s. da obc qua ex daLActio 'mis in
385쪽
me de surto aut damno in navi , caupona aut stabulo facto , item actio adversu a publicano s, quamvis&hae praetoriae fiunt& poeriales, perpin
.sid Ohi. 3. L isit. δερ MLeam. Iudicia erimina lia regulariter viginti annis finiuntur , LIx. c. in corn.de DII. Sed ea huc non pertinent.
- eunt, vel non. I. Non autem omnes actiones, qua in aliquem aut ipse jure competunt, aut a Praetore dantur, is in heredem eque competunt, aut darisolent. Est ratim certissima juris regula, ex maleficiis poenales actiones in haeredem rei non competere ; veluti furti, vi boneram raptorum , iniuriarum , damni inju.rie. Sed hereiasus hujusmodi amones com. -- petunt , nec denegantar et excepta injxria
rum amone, cr si qua alia similis is venti
tur ia Aliquando tamen etiam ex contrat uactio com ra heredem non competit; velura
cum testator dolose versatus sit, re ad ha- redem rins nihil ex eo dolo perdienit. Poenales autem a tiones, quas supra diximas, sab ipsis principalib9s personisberint coni stata, σ haered bus dantar, ct contra hare
Excepta ιHvrεartim ectisne 3 Quia vIndictae magis, quam pecuniae persecutionem habet, La. f. de eotiae. /q-ndo ex eontrariis actis, Oe. I sensus hic esse videtur, etiam aliquando ex comm actionem adversus haeredem non dari, cum te stator dolose versatus est, & nihil ad hamedem ejus ex dolo pervenit, eontra regulam l. I 2. ι. 9. de νιι. O act. l. I si. g. 3. de reg. jur. De d posito miserabili hoc plerique putant acciPie dum, L I. g. I. dens Fueriae eontestata I l. 16.L 38. de obl.ct a T. I. Ii8. t. I M. de να. jωri quod ex eo est , quia iudicio accipiendo nova contrahitur obligatio i dicati a I. de perni. COMMENTARIUS.I Amoma omnes , quae rei persecutionem conti. nena , o haredibisso in haeredes dar. , erram ii quae ex edicto M. Σ tenditur perspicue, eondictionem sum va- ,
iam ινι an solidum . 3 In haredam non dari ullam poenalem di licet ex
quid bie juris hodie EACtionum quaedam S haeredibus & contra
haeredes dantur e quaedam haeredibus quidem , sed non contra haeredes: quaedam denique neque haeredibns, neque eontra naeredes. Et hae. Iredibus & eontra Kaeredes dantur, quaecumque rei tantum persequendae eausa comparatae sunt; nisi quod aetio in rem tantummodo respectu possessionis in haeredem datur ; quippe quae possestarem semper sequitur, ι. rn rem. 1. de re vind. Lam num. 2 de Obl. aft. Dum autem actio praeterreἐpersecutionem nihil eontineat, non distingu mus in proposito, utrum ea sit ex contractu, an ex maleficior sed utroque easu non minus in haeredes, quam haeredibus actῖonem dari contendimus; &quidem in haeredes in solidum; hoe enim semper intelligendum est, etam simplieitet diei tutactio in haeredem dari . De actionibus, quae exeontractu descendunt, res est expedita, L i . tot. ἡ .de haered. aes adeoque pallim veteres de Gniunt, actiones ex contractibus venientes, licet delictum quoque versetur, in haeredes in solidum dari, I. .F. I depost. 1 2.I.ex e tractibu .49. de obsio act.l. ad ea. Is T. f. tili. de rem jur. De iis verὸ , quae rei persecutoriae sunt ex delicto, quases essta
constat conditionem surtivam, & actionem rerum amotarum. I. . g. 2.de eonaesari. I si intiliarix r. 9 penode a Lyer amo . ambigitur, non utique, an haeredibus aut eontra haeredes aliquatenus dentur, sed an dentur contra haeredes in solidum. Nam hoc negat Cuiae. TAU. In O II.οU.39. Lyciam. .membran. I 8 . tib. benedictias' .lso ve-tδ existimo, etiam his actionibus haeredem teneri in solidum. Moveor primum eo, quod hae duae actiones absolute dieuntur dari in haeredem, l. v. t.
adversus haeredem furis aut mulieris in soIidum. Nam quotiescumque actio si meliciter in haeredem dari dieitur, toties intelligitur dari in solidum e cum vero in solidum non datur, sed quatenus ad haeredem pereenit, aut hoc adiicitur, aut dari simpliciter negatur: ut patet ex I. Iulianus.
386쪽
earum actionum . quae in medes non dantur, de.stere r aliquando idem quod iure ei fili , non iure
poenalibus ex maleficio conceptae sunt, I. r.eeρνι- praetorio, ut in I.actiones. I V.de act. I. s. s. r. - rel.Lμωr. 38. 'plura mari. s. r. de reg.tur. I. Uufr. qu.cav. hoe Ioe. Itaque ipsum ius hie ex- Ad derata My.Σ3 g A me actionem.8.ad les. inst. cellentiam norat. ohoe U. v.nune.Hinc enim evinci- Ex maIegetis poena a J AFones ex maleficitetur, si quae sunt ex maleficio non poenae, sed rei poenales haeredibus dantur; at in haeredes non persecutoriae, eas in haeredem dari: quoniam eon- competunt. Ait, prenales ex maleficiis, ut & ali-ttariorum contraria sunt consequentia. At eondi- bi regula conccpta est, l. l . de pri v. deluseu .38.ctio furtiva & actio rerum amotarum non poe- l.pupillum. II i.I. I. de res. jur. Quid ergo si quanam , sed rem persequuntur, ut iam probavimus .fsit poenalis ex eontractu Et hὶe idem iuris en 3 Et secundum haec Imperator in g. bis autem.ςsQ. evincit actio depoliti miserabilis, quae in eum, di les. .negat, actionem lepis Aquiliae in haero, qui tumultus, incendii, ruinae, nausea pii causa de-dem transire, non quia ex delicto es ,sed quia pim positum inficiatur, in duplum constituta est, in rudis , addens, transituram eam suisse, si ultra da-rhaeredem vero ex dolo deiuncti in simplum , i. i.
innum datum nunquam lis aestimaretur. Dicitur g. I . ι.ει o. 38 depos Plane huc non pertinet actio , sa nonnunquam, actiones ex delicto venientes qua petitur poena conventione promissa: nam adversus haeredes non dri, nisi quatenus ad eos poenam stipulamur loco eius, quod interest, pervenit, nec adiicitur maenales,ut in Lis . .exdeLlsu p.deveis. obLvid. g.sequent. i6.μp.deaa. Ex-.dis. Sed quid prohibet huiusnodi definitiones ex eludit autem regula eas, quae sunt ex maleficio eo, quod plurimum S sere semper fit, conceptas rei persecutoriae , quas etiam adversus haeredesse aecipere, si agatur de eo, quqd defunctus deli- dari paulo ante probavimus. Illud ignorandum quit , id est ad poenam At in condictione surtiva non est , esse quasdam actiones, quae poenales ha- ει actione rerum amotarum de delicto aut poenaxbentur, quamvis nihil amplius quana quod abest, delicti non agitur, sed tantum de eo, quod ex pa-xpersequantur , de quibus haec notio tenenda . trimonio nobis abest, nec quicquam amplius pedi Quoties actio factum punit de in dolum concosequuntur, γε. I. de condinari. is mislier. I. l.I.pen. Pta est , constituiturque ad vel sus eum , ad quem de ae .rer m. Iam vero ob hoc solum actio poena- ex dolores non pervenit, quamvis propolita sit ei,
lis non habetur,quod constituta est adversus eum, cui eo facto quid abest, atque ita a parte actoris ad quem ridelicto defuncti nihil pervenit, ni fid rei persecutionem contineat; poenali, tamen ha-&factum puniat, & in dolum conrepta sit, i. s. g. betur ob vindictam delicti, quam eo amplius per . I .q-d fias rin.de quo amplius postea. Postremo sequitur: ac proinde in haeredem non datur, ι. movet me locus expressus mι. 9. de ramo re. ubis9. g. r. quia fag. aut. Talis est actio de dolo, I. diserte I. C. ait, in condictione ex causia furtiva in haeredem. 26. de dxl. l. item ea , quae adver- haeredem, non pro parte quae perrenit, sed in so-xsus salsum tutorem datur, Ll. 9. g. i.quod fars tunii dum teneri: si vero plures sint haeredes, singu-LΤalis quoque est adversus mensorem; qui falsum Ios ero partibus haereditariis. Quod si hoe obti- modum dixit, ι 3.3.pen mens agmod. item quaenet ineondictione surtiva, procul dubio etiam in proponuntur in l. 7. g. Mit. de trib. act. ι. I. g. actione rerum amotarum locum habet, cum aper- iat. nevis Di e , qu m pHs m iis l. I. g. Mi Mee testetur Paulus, in L6.Litem harer.4.de act.rer. de eo rer lisem fact. erit , suomin. quis ire jud. ι.a n. ex causa rerum amotarum teneri haeredemipere. I. I. ne quis eum, quι m jus -e. ι. in D. mulieris perinde ac tenetur haeres condictionis l. o. 7. de alsem jtid. min. ea. ubi actio in sa nomine ex causa surtiva; ac proinde quod re-xctum ex illo edicto dicitur pertinere ad rei perscribunt Impp. in I. uti. c. rer. amor. actionem re- secutionem; nimirum quia actor per eam id tan-rum amotarum adversus haeredes dari . non in so- tum quod sibi abest, persequitur: a parte au- lidum , sed in quantum ad eos pervenit, necella' tem rei revera poenalis est, quia factuin punit, &rio sie accipiendum est, in quantum ad eos pedi in dolum concepta est . At cum haeres in univer- svenit de haereditate, non autem de rebus amotis: sum ius defuncti succedat, & regulatὶ ter tam in ut si plures sint haeredes, non linguli in solidum incommoda, quam in commoda, quae ratio est , tenentur, sed universi, singuli autem pro ea par- quod in propositα tantum commodum actionumte , pr , qua haeredes extiterim t; secun d. G. 9. de poenalium ad haeredes transire placet, inconam cond. furi aut si cum Ant. Fabro. . eonj. I. de re-idum autem earum ad eos non pertinere Nimi-hus amotis rescriptum intelligi volumus, suppo- rum quia aequum vi sum est, poenam ex hac succel-nendum erit, totum ad haeredes pervenisse , non tione excipere, ne ibi poena st, ubi noxa non est , ad unum aliquem, sed ad singulos pro parte. Quae l.pen. de op . nov. nune. l. φωι. 38. de ret jur. I. an actiones haeredibus competant, in haeredes au- ermus xx.c. de ps n. Illud aequis lima ratione platem non dentur; tum quae neque haeredibus , neque adversus haeredes competant, docebit nos textus, ad cujus explicationem tempus est ut
Aut ipso juri J Ipso iure at quando idem valet, quodJure solo , sine aliquo facto nostro, veluti tam sui haeredes dicuntur ipso iure haere aes exi
cuit , turpia lucra etiam naere diuus elle exto
quenda; ideoque actiones, quamvis poenales, eatenus saltem in haeredes dandas csse, quatenus ad eos pervenit,ne ex d licto d. suncti lucrum sentiant, i s.de ealumn l. 16.3.Mlt.O Iseq. quod menean. l. in haredem. 16. de Al. I. un. c. ex dela def.
387쪽
Exe pia .niuriarum actio J Actio iniuriarum neque haeredibus, neque in haeredes datur, t./νuriarum. 13. in pr. de νnfur. Quod non datur inhaeredes , hoe eommune habet eum caeteris poenalibus: quod haeredibus non datur, eius proprium est , di hane rationem habet , quod in ea non principaliter de damno sarciendo, sed
de eontumelia vindicanda agitur, ι. 7. I. I. eod.
quam vind clam, si iniuriam passus lite non instituta deccsserit , tacite remisisse intelligitur: de quo dὶxi ad F. .lι v. d. injuri & hine est , quod
actio iniuriarum in bonis nostris non computatur , antequam litem contestemur, ι. injuriin
si qisa alia simili, J Similes habes in L pem de
serri potest querela inossicic si testamenti: nam & irate iniuriam exhaeredato aut praeterito illatam quas uleiscitur. V. v I 3 3 AV. s.& non nisi prinparata ad haeredes transi , I. 6.9..Iι.ε--da
non eo et a 4 Puto, intelligi actiones ex contractu, quae ob delictum concurren, ex parte ret poemnales habentur, eo quod factum puniunt,& in dolum conceptae sunt: quales sunt actiones in sactum adversus salsum tutorem, & adversus mensorem , qui fallum modum dixit; item actro tributoria , quae dolum malum domini coerco maleficiose in distribuendo versati: nam hae actiones licet ex contractu sint, tamen in haeredem rei, quia hae parte poenales, non dantur, nisi de eo quod ad eum pervenit , ι.9.6. l.quod fals us.l. 3. pensi mens sal mod.l.7.9.ωIι.de trab.act.Atias ex contractibus suece res ex dolo eorum , quibus successerunt, non tantam in id, quod pervenit, sed in scitidum tenentur, I. I a. t.ex eontractibus Q. da obI.e aes.liata M. I Π...ult.de res juril.7.9. l-- p. . ubi Iurisconsultus cum dixit et, actionem depositi ex dolo defuncti in solidum in haeredem dari, hane rationem subiicit quamquam en1m,inqui t,aIias ex dolo defuncti non solemus tenerι, nisi pro ea parte, quae ad xaes pervenit; tamen his dolus ex cantractis re qtie perstentione dessendis, ideoque insolidum hares tenetur; pluris vero pro ea parte squa q- ne hares est: qui locus sententiam nos tam mire eonfirmat. Ex his autem apparet, insigniter errare Theophilum , qui pro exemplo adducit actionem depositi, quam ex dolo desumcti negat in haeredem dari, si nihil ex eo dolo ad
eum pervenit; contra tot expressos textus. Nee
excusari potin hoc obtentu, quod intellexerit actionem depositi miserabilis. Nam 3 haee actio ex dolo defuncti in hyredem datur, etsi nihil ad
eum per niti di quamvis non in duplum, in solidum tamen e quoniam utique simplum solidumen, N poena alterum tantum, ι. I. g. I. I. - . I 8. depos Velista J Hane particulam Cuiae. & Pac. au- ωHtate quorumdam Codicum delendam ce sent et quod mihi non videtur necessarium ,
iam de retenta ea eonstet , & recta sit Ioiasententia. Fuisim eontestara J Omnes actiones, quae modite aut tempore pereunt, si semel inclusae iudiei fuerunt,quod fit litis eonte statione; salvae permanent , l.omnes. 39. de ret jur. Morte dicuntur pedii re poenales, proptereaque in haeredes rei non dantur, licet activὸ transeant: at lite contestata& active transeunt & passive , l.omnes. 16. L seis
c. ex des. def. quod ex eo lst, quia iudicio acet pie do nova contrahitur obligatio iudicati, ι. 3.Lidem seruit. II. de poeul. Postea consti tutionibus placuit, poenae perseeurionem transmitti, si modoreus vivus conventus sue ii, quasi lite eum eo contestata, l.33 .de I O aEI. Apud nos poenales actiones nullae sunt, si iniuriarum actionem exebpias : quoniam , ut saepe alibi diximus, poenae I gitimae, quae privatis litigatoribus applicabantur, exoleverunt. Caeterum liaeres ex delicto defuncti, etiamsi lis a defuncto eontestata non sit, tenetur
non in id tant ini,quod ad eum ex delicto defuncti pervenit, secundum scita jurit civilis, sed damnum a defuncto datum sarcire cogitur, luat eruta saeuitates desuncti patiuntur et quod cum iure
Si pendente judicio reus actori
satis pecerit. a. Superest, admoneamus, quod si anterem iudacatam is, eum quo actum est, satis ciat actori, o cis juaecis condienit eum a
solvere; licet in ea causa fuisset juaecia ac
cipiendi tempore, ut damnari deberet; σhoc est, quod antea vulgo ducebatar, omnia judicia absolutoria esse. N o T AE a. convenit eum absolvere J Quod Theoph. interpretatur , Iιberatram ab actione dimittere . Alii , ineia judiata eον-nire, ut etiam sementia sua eum absolvas r quod & ratio. iuris exigere videtur , l. t. deis jud. & reo utilius est propter excepti nem rei iudicatae. ' . .
Omnia judieia abseIuloria 4 Locus singularis. COMMENTARIUS. Q Uemadmodum debitorem ante acceptum iudieiuni bonam fidem agnoscentem S paratum solvere dimitti placet, eique diem dari, cum competenti cautione ad solvendam pecuniam s
388쪽
st ν. ita et am aequum ea audiri eum , qui post acceptum iudicium ante rem iudicatam sitissa-ctionem offert, modo id omne osterat, quo ius actoris deterius factum est, & in quod alias fieret condemnatio . De. l. si reus. 73. de proc.I.f.depuli. O ven. l. ult. quae in fraud. cred. Eum absHere J Haec verba duplicem admἰttunt interpretationem : vcl ut simpliciter reus sa-dus molestiis iudicialibus, quomodo Theoph.& Hotom. interpretantur r vel ut abiolve dux sit etiam sententia iudicis a quod posterius & rationi iuris magis convenire videtur , eum iudici incumbat aut damnare reum , aut absolvere, ι. I. de rejnd. & reo longe utilius est, quoniam alias non haberet exceptionem reὶ iud catae.
QVi qWid in iudicium deducitur , aut
actio est, aut exceptἰo : actio a parte actoris, cuius in omni iudicio sunt pa tes primae; cxccps7o a parte rei, cuius sunt secundae. D actiori bus hactenus quaesitum est ; de excepi onibus adhue cognoscendum : sc quidem de his solis, nam praeter has, si ab acti ne dii ccii rἰs , nulla alia res In iudicium principaliter deducitur. Id quod ita liquere poterit. Omnis reus,qui iudicio ccntendere paratus sit,adde sensi meret Gam aut insciatione utitur, aut de pulsione. Ini uiatio tist cum negat, ullam a toti e Gia actioneni de eo, quo petitur. Ea vero aut simplex est , aut cum novi facti asti matione coniuncta .Simpl. x, cum reus simpliciter negat, id factum
quo nomine agitur, puta, mutuam pecuniam,quae
ab actore pctitur, sibi datam esse. Clim affirmatione novi factὶ coniuncta, cui, confitetur quidem actionem aliquando arioli competiisse, sed eam nunc ci competere nc gat, utpote novo at quo sacto postea aininam: exempli gratia: li actorem,dicat id co agere non poste , qu a actio ipso iure su lata lit pia a solutione, aecept i latione,rei interitu. simplex inliciatio aperie nihil in iudicium deducit, neque uIl.ihlcnc grati Incumb t probatio: tantum quatitur de actum. N intentione actoris, quae in dubium vocatur; id est, solum tractatur in iudicio, an verum sit, quod actor in propriam intentionem deduxit: nee dual euius exceptioni, via reo oppositae disputatur rac probante acti re reus condemuatur; non probante, simpliciter absolvitur. Couar. Mι c. mo. O .mal Dei. i de res jμν Mn 6.
cta au em assirmatio ista no,i facti haud dubie iniud cium deducitur, ae proinde a reo probanda
est, i. i. .deprob.lcd dc ducitur per eonsequentiam dumtaxat: principaliter enim eo spectat, ut ostem datur, vere negare reum, actionem actori competere . Depulsi ocii, cum reus de actione actoris eonstens tam in iure, quam in facto ea defensione utitur, quae actionem removeat. Hae de sensio
in usu iuri, exceptio appellatur. Si quis hie mihi Rhetorum libros adire velit , poterit fortassis nonnihil lucia etiam inde sibi ad haeς melius uitel- miluus in InstitAt.l genda sumere . Exeeptio igitur est de sensio rei,
quae actἰoni, al:oqui iure constitutae, Oppolita, hane ipsain aequitati, ratione exeludit: Me in prit. idi .de doti mal exc. t. a. b. tit. Exceptio Oinnis rectὰ defenso dicitur, utpote comparata defendendorum reorum caul, . h.t. A pr. At non o innis de se sio exceptio est,sed ea tantam, quae act onem iure
constitutam repellit . Quae vetδ allegationes ostendunt actionem ipso iure sublatam ei te, ve, liti tiam d. bitor solutionem allegat, de sensiones dici pollunt, exceptiones non possunt. Pugnan tia sunt Iurisconsultis, liberari ipso iure,& liber r; per exceptionem, Lqιιι servum. 34.g. i. de Oblig. ct aEI. quamquam usii interpretum iam obtinuit, ut omnis generis defensio, quae modo agentis Imrentionein repellit live iuris si ςe facti negatione , exceptio dicatur. Unde DD. exceptiones alias elle iuris tradunt , alias facti di .intentionis .
cepi; ne utetur ad excludendam actionem Iaindicant verba desinition7s , si exceptio actioni opponatur; unde passuri legimus, exceptionem opponi, obiici , obstare , exceptione occurrore, fit c. Etenὶm omnἱs de sensio exceptionis Insact., rei posita est, omissa ad liberarionem reo non frodest . De tempore ni ponendae exceptionis dicemus inserIus . Nomen exceptionis natum ex formula iudicii, quod sib exceptione dabatur; sie enim praetor sibi; cἰebar, mi , Ii mn, exima quam si, illud aut illud factum erit, aut liquae particulae eamdena vim habent. Atque hine item factum , ut excoptio omnis condit Io appellaretur, I.exceptio. i . A L ubi quae extat desinit ira exceptionis, a conceptione sumpta est , sicut Vlp. in l. i. oia. ab est ectu & utendi modo. Vid. M. ad i. 7.f. I. irpact.Cuiae. s. ob I .P Fab. ad ι. is . do res jur. S d de exceptio omnis prae scriptio dicta r St inde Graeci, ι. erub c
389쪽
TEx TUS. Continuatio . Ratio exceptionum. Sequitkr , ut de exceptιonibAs dispiciamus. Comparatae autem sunt exceptiones defendendorkm eor- gratia , cum qμιbus MDtur. Sape erum accidit, ut licet ipsa persecutio, qua exastor experitur, ius asu , tamen iniquast addicrsus eum, cum quo agitkr. N o T R. Vt de exceptionίbus4 Exceptio est defensio rei,
quae actioni, alioquin iure constitutae , oppolita, hane iplam aequitatis ratione excludit, ι. . h. p. alias praeseriptio dicitur , I. 8. c. tu. 3I. Graeci, - - .
Jupabit Lispectastil. stricta ratione, & rigore tutis : in; qua alitem , inlpecta summa ratione, εc naturali aequitate Quae autem alleghtiones ostendunt actionem ipso iure sublatam esse , veluti cum debitor solutionem allegat , e ceptiones propite non sunt, sed aliae species defensionum. COMMENTARIUS. D endendorum eorum gratia 4 Unde vulgo notant , exceptiones esse iuris naturalis di gentium , cuius scilicet iuris defensio est , vec par. hoc rit. num. 8. Ob eamdem causam nonnulli censent, verbum excipere translatum esse ab armis militaribus ad forensia, puta , clypeo aut scuto, quibus tela in nos directa excipimus & retundimus. Non male fortassis, sed Non ex usu auctorum iuris.
Ipse perfecutis iustasii J Non contInuo, si actio
iusta sit , id est, ipso iure comparata, seu summo iure constitu ra, iusta t it in eum, quo cum agitur: verbi gratia, si quIs dolo inductus stipulanti promiserit, is quidem lubtilitate iuris ex promissi ne sua obligatur di sed quoniam per machinationem adversiarli obligatus est, iniquum est, eum
condemnari, ae proinde contra agentem exceptio doli ei proposita est, ne cui dolus suus per occasonem iuris civilis contra naturalem aequitatem prost, I. I. g. i. OdοI. mal. Ge. Quod si nulla subsit actio iure civili constituta, vel quia reus dieit, nullam umquam actori competiisse, vel eam quae fuit, ipso jure sublatam, haec allegatio exceptio proprie non est, sed alia species defensionis , ut iam , ante ostendimus. T ε x T U S.
Exempla . Quod merus causa , de dolo , & in lactiim. I. Verbigratia, sim eiu coactus, aut doloird L ses, acit errore DID. stipalanti Tit. o promt i, quia non debueras promittere , palan es, iura civili te ollis αικm esse, cta tιo , qua intendisAr, dare te oporgere , emax est: sed iniqstum est, te conde a. ri. Ideoque datur tibi exceptio, quod me ius causa, aut doli mati, aut in factam , composta ad impugnandam actionem. N o T AE. r. iure ei,il; ιε obligatum J Id est, subtilitate
luris civilis, d. l. 36. ae verb. obl. Dolu, metusve adhibitus non impedὶt, quominus actio nascatur, I. .c.de intit F.Verum enim utique est,ait rum stipulatum esse, &te promisisse, atque ita contractam verborum obligationem. Datnν tibi ine iis J d. l. 36. d. t. s. O toti titide dol.mal. O mei. exe.&. ita eventu inspecto inanis emeitur actio opposta exceptione , t. Iox. deret. jur. COMMENTARIUS. I cin qui metu coactus promi ι, ipse iure O,IAgetur γ1 Iis ritur Mem de eo, qui doti inductus. 3 De quo senere erroris hie Ioeus aeeipiendus
Exceptio in factum qualis , O .nde ILlustrat exemplis, quod dἰxit saepe aee dere,
ut actio, qua quis experitur, summo iure te neat , sed iniqua sit adversus eum, cum quo agitur . In universum autem id accidit duplieiter, vel quia jam a principio iniqua est, vel quia pomea vinculum aequitatis tollitur, ita ut tantum s persit silius vineulum luris civilis, quod quidem ita nos astringit, ut summo iure in nos sit actio, sed quae propter desectum a qui talis sit inessieaxad eondemnationem, si exceptio Opponatur. Metu eoactus J oui metu eoactus aliquid pro Imittit, ipso iure obligatur propter consensum ;quia voluntas, licet coacta, voluntas tamen est, t. si mMire. I. s. pen. quod met. ea. nimirum utrum quid voluntarium sit, an involuntarium, ex eo tempore aestimatur, quo geritur. Iam vero illud , quod eligitur, quo tempore metus insertur srespectu maioris mali, quod vitatur, boni r tionem habet, &ea eonsideratione objectum est voluntatis: de quo cons. Arist. 3. eth. I. Caeterum naturaliter Oblipatus diei revera non potest ob delictum vinculi aequitatist quoniam consensus di voluntas ista non suit libera; neque promisisset aut voluisset extra metum maioris mali postus . Atque hine explicandi loci, in quibus traditur, vim atque metum consensui esse contrarium, L nihil. II 6. de reg. iur. eum Mil. UINN. At non esse genuinam hanc rationem, vel inde patet, quod promissa vi iusta , i magistratu e . g. extorta , obligant. l. . g. r.eri. 11. f. uod mer. ea uegs.l. 29.9.pen.'ad L. 'Mil. quum tamen & hic ioluntas non sit libera. Potius itaque huius iuris ratio arcessenda est ab eo, quod omne promissum ex parte alterius requirat acceptationcm. Atqui quivi iniusta extorquet promissi 1m , omni aecertandi iure destituitur. Non itaque valet, quod ei promistum est . Ita rectὰ Pustendori . de I. N. G.& C. Lib. 3. e. s. s. ro.
390쪽
Iib.4.e. II. s. 3. quum eontra Grol. d. I. B. o P. lib. 2. eap. II. I. I. huiusmodi promisium validum existimet. I EIN. Dolo snductus J Etiam quἱ dolo inductus stipulanti promist, quod alias non nomisisset, is a tilitate iuris obligatur: quia utique verum est, eum promisiIse: sed & naee obligatio naturalis aequitatis vinculo destituitur propter dolum &machinationem stipulatoris aliud agentis, aliud
sui uiantis, t. si quis. 76.de verb. obl. l. I.9.2.de dol. m. t. exe. C rea dΟhim qui causam eontractui praebet, videlicet si epit in hoe cireum sier plus sit, ut contraheret, cum alias contracturus non fui Gset, recepta fuit vulgaris distinctio inter eontra
ius bonae fidei & stricti iuris, quod illi hoe casu
ipso tui e nullius momenti sint, erra. 7. mpride dol. l. in causa. 16.9 i .de minor. hi ipso iure subsistant,& actio nem pro eam, ut proinde hic semper excipiendum si, sive dolus causam eontra tui dederit, sive inciderit , d. t. si quis. 36. c. vreb. ob l. l.
3 Error. 'apsus J Ouod hὶe dicitur, etiam eum, qui errore inductus stipulanti promisit, iure civili
oblisari, id non videtur eonvenire eum eo, quod passuri traditur, eos qui errant, non consentire , consensui nihil magis esse contrarIum errore, ι.-n sentian M. i s.de inrisd.I. 2--die. Nam sine consensia nullus contractus ae ne stipulatio quiadem consistit, i. i. 3. 3. de ρaa. Resp. Erior non est unius generis. Si in persona aut re promissa erratum sst, cum de alia stipulator, de alia promissor sentiret, lateor, nullam eontrahi obligationem, quia talis error consensum non habet. At error in causi promittendi, de quo hic agitur, non omnino consensu destituitvr, & ideo summo iure hie nascitur obligatio, d.ιφ quis.36.de verb. obl. I. Inlian. 7. de dat. nisi. exe. d. mi. ad s. si deaIL. H. s. . de iant. βίρ.
ineo . st J Per se stitieet ae vi sua, hoe est si
pura esset, neque exceptione corrigeretur. Iam autem exceptio effeti, ut ad condemnationem
sit ineffeax, ι. nihiι imerest. M 2. de res inri e ιδε quod metur ea a J Exeeptio quod metus causa in rem scripta est , F in ea re nihil metus causa factiam est i ut non inspiciatnus, an is, qui agit , metus e ausa secerit; sed an nnὶ metus eausa factum sit in ea re a quocumque, non tant lim ab eo, qui agit , ι. 4. b. pen. de
ι doli mali J Exceptio doli mali personam complectitur eius, qui dolo fecit. Itaque in hae exceptione specialiter exprisendum est, de cujus dolo quis queratur, non in rem, si in ea re nihil dolo malo factum est: sed si e , si in ea νε nihil dolo malo actoris factum est , I. i. 9 l. d. t. q. s.
In factum J In factum haee exceptio die; turnomine generali, quia variis modis accidere potest, ut error interveniat; quemadmodum & actiones, quae proprio nomine carent, in factum appellati solem, ut illae, quae dantur ex contracti
hus Innominat s , item utiles, & praecipue subsidiariae, de quibus explicatum μ. isti. sum da lego n/GEt licui ob qualitatem personae, quae con venitur, in factum agendum; quo easu adversuaalios est actio de dolo , Lnon debis. - . de dolvi ita agente huiusmodi persona, quo casu adversus alios exeipetetur de dolo, in factum excipiendum est, ι.ε.9.admersus. l6 Ae dol.e M. ponitur aute hoc loco exceptio in lactum exeeptioni dosi mali non generali, sed speciali , quae naseitur ex eadem causa, ex qua aetro de doloe, nempe ex dolo inter initia adli bito, l. s. c. de inur. βίρ. sire ut est in textu nostio , si quis dolo inductus stipulanti promiserit . Nam generalis excepti doli, sicut cum aliis exceptionibus omnibus , ita & cum hae in factum concurrit; quoniam datur ex omni causa, ob quam id, quod petitur, exceptione elidi potest, quamvis inter initia nihil dolo factum sit. Ut in summa exceptio doli seneralis toties eompetat, quoties actor Per easionem iuris civilis aequitatem naturalem infringere conatur, I. r. g. I. l. 1. b. O geneνal te s. l. I pen. ι. 7. t. la. de dol. exe. l. si quis. 6. de verb.obi. I.F. c. de Da. eum similis. TEx TUS. De non numerata pecunia.
2. Idem iuris est, s quis quasi credindi
causa pecuniam a te stipulauus fuerit , --que numeraverit. Nam eamδ pecuniam is te petere posse eum, certum est: dare enim te oportet, quum exstipularione tenearis. Sed quia iniquum est, eo nomine te condemnari, placet, exceptione pecunia non numerata te defendi debere . cujus tempora nos secun
dum quod iam superioribus libris scriptum s constitutione nostra eoarctaυιmns.
NOTAE.x. cum ex sy-ulationa tenearis 3 Ipitur quod Paulus respondet , te nondum obligatum esse , I. 3 o. de reb. ered. de exitu intelligendum est , cum habeas exceptionem perempto. tiam aExcepιAne peeunia non numerata J I. 1 6 3. de Gl. mal. exe. Hine patet , exceptionem hane non modo actioni ex chirographo opponi
poste , sed etiam actioni ex stipulatu . COMMENTARI Us. Ut quasi eredituro st putanti peeunIam sp pondit, iure ei vili obligatus est i sed adiu
vatur exceptione non numeratae pecuniae, I. 2.9.3.
in D. dedol. exe. ubi Vlp. ait, ei, sui crediturus pecunIam stipulatus est , nec credidit, etsi terra fuit eausa stipulationis, quae tamen aut non est seeuta, aut finita est , nocere pecuniae non numeratae ex oeptionem . Unde patet, hane exceptionem non tantum actioni ex chirographo , sed O o o x etiam