장음표시 사용
421쪽
habiturum. Quo, ille deserebat obligo, ii palam quidem prae se serebant, non recusare: quid priuatim senserint, ignoro, nisi quod albitror. situm facta fuisset eis discedendi potestas. non fuisse reuersuros. Erat ea tertia nox. quum vestes non deponeret Carolus, per interualla. nunc deambulabat, nunc in lectuluin se conticiebat qui mos ipsius erat, quoties perturbato esset animo:& quoniam excubiculariis eram. una cum eo nonnunquam deambulabam. Exorta luce, magis aestuabat ira, quam prius grauiterq; interminatus, videbatur atrocibter aliquid esse facturus. Paulatim tame remissior faetiis, dicebat sibi satisfactum iri r
primum, si rex iureiurando confirmaret pacem. deinde,si tecum in Leodios proficisceretur in eoque bello, sibi serret ope, ad vicincenda iniuriam Episcopo suo propinquo ab illis illatam. Hanc eius voluntate E vestigio
quidam enunciauit regi, spem eertam faciens, nullu ei sore periculum, si eas conditiones admittat: sin autem repudiet, imminere ipsi discrimen longe maximum. Postea uam ad rege venit Carolus in cubiculum, incipit voce tremula: neq; multum aberat, quin grauiter irasceretur. Gestu quide cox ipolis erat satis demisso : verum serimo eius
422쪽
ic vultus asperitatem atq; offensionem magnam ρος se ferebant. Rogat. an ratas habe at paeis conditiones antea piaescriptas, & an iurate vel iis rex benigne assentitur. nihil enisu propemodum erat diuersum ab ea pa-eificatione, quae facta fuit antea Lutetiae, ouantum quide ad Carolum pertinebat. De
Latre aute regis ita couenit,ut ei, loco Normanniar,traderetur Campania tota. Rogat
deinde, velletne una secum prosei se i Leodium. & sibi adesse eum auxiliis in .lciscenda perfidia quam Leodienses, ab ipso instigati. admisissent aduersus Episcopum suum, qui Mipsius esset propinquus ille respondit post
aureiurando sancitam pacem, quod in primis cupiat iturum se cum ipso Leodium,eo quem vellet comitatu. Quo dato responso, di valde fuit recreatus Carolus. Adserantur illico scriptae pacis conditiones, cumq: iusiurandum interuenisset. magna suit per oppidum excitata laetitia. Rex aliquando me dignatus est eo honore,ut diceret, me bonam Ipsi & fidelem opera in ea tractatione praestitisse. Carolus in Britanniam ista cofestimen unciat simul exemplar mittit pacificationis. Normanniet ducis non erat pCenitenda coditio, si quis ad superiorem ipsius cum rege tralactionem respiciat. His rebus a -
423쪽
o 1 PHIL. COMINAE Italis, digressi Perona, rex & Carolus, Cameracum', Sc inde in Leodiorum fines pe uenerunt sub hyemem, coelo valde dissicili & incommodo. Erant cum rege Scotistipatores : cataphracti vero pauci, quam 7uam deinde circiter trecentos accersivit. xercitus Caroli bipartitus erat. Primam iaciem ducebat Burgundiae Moestallus, erant in ea Luzem burgenses, Hannonii, Namurci, & Limburgii: cum reliquo agmine sequebatur ipse. Quia ad hostium fines peruentum est.deliberatur quid facto sit opus. Suadebant aliqui dimittendam esse partem exercitus,primum, quod oppidani & turribus, & muro essent denudati, & spe omni auxilii carerent: deinde, quod rex , in quo magnum habuissent praesidium, ipse ad eia
sit. Eam sententiam Carolus reiecit, &gno quidem suo bono. minimum enim aberat ab internecione , 6c quia suspectum habebat regem, putabat nun esse diminue- das copias. Parum sane prudeteriudicabant eius consit: i authore , quum se putarent viaribus & potentia longe praestate. Fit autem non raro, ut duces proponant eiusmodi sententias, vel quo videantur audentiores, vesquod magnitudinem rei, quam agunt, nomintelligant.Inest auteminutroq; temeritas,
424쪽
inconsiderantia. QAi iudicio valent Prin-tipes, eiusmodi consilia repudiant, in eoque inagna fuit industria resis. Nam ut lentus erat & timidior in arduis deliberationibus: ita quoque , simulatque constituit aliquid,
sic undique se communiebat,ut vix unquam falleretur , aut expectatione sua caderet.
Praemisi is est igitur Marescallus, & urbem, si posset, ingredi, sin minus, vim facere iubetur. Iam enim ab hostibus nonnulli, pacificandi causa, veniebant Namurcum usq;.
quod supra Leodium est oppida prope Mosam, ad decem milliatia. Cum essemus urbi propinqui, tumultuo E eruptionem illii aciunt, sed absque magna contentione rejiciuntur. In his turbis euadit ipsorum Episcopus, dc se nobis adiungit. Miserat eo Ro manus Pontifex legatum, qui cognosceret ἐe controuersia ciuium Sc Episcopi: verum ille suae legationis modum excedens, quoatius loci Episcopatum ambiret, fauebat ciuium iebus, eisq; fuit author, ut summis armis, vim a se derellerent: cumque peries tantes videret, trustra conatus profugere, captus fuit una cum suis familiaribus. Ea renunciata,Carolus mandat iis, qui cererant, ut aliquo ipsum traducerent, εc pecuniam ab eo, tanqua a mercatore quopiam extoa
425쪽
UpHIL. -- queret: quod si palam ad se deduceretur,eogi se honoris & ossicii causia, ingratiam Ec
elesiae Romanae, illu libellati reui tuere. Inter eos , qui ceperant, natum est dissidium. eumq; caussam apudCarolum disceptarent. ille captiuum in suam fidem & potestate ae-
cipit, & cum honore etiam affecisset omni ei restitui iubet. Primum nostru agmen, cui Marescallus & imbercortus praeerant, Le dium contendunt laeti, tanquam explorata viditaria,& spem direptionis praeserebant. coditionibus oblatis, nec opus esse putabat, reliquaa copias. quae sequebatur. interimit aliquor milliaribus, expectare. Celeriter i- situ r progressi, veniunt in suburbium. Nως erat, nec quo diuerterent,babebant.& locus erat angust in , dc nullis ordinibus erra ans bant. Hanc opportunatatem conspicati hostes, qua parte vibis prostrata eravi moenia.
, perq; vincat ad colliculos impes faciunt, &seruulbs qui ad exitiatum in nos a suburbii seruabant equos, magno numero interficiunt, reliquis in fugani coiectis. De siderati sunt a nobis in eo tumultu circiter octingenti in iisq; centum cataplii acti. Qui virtute praestabant, consociatis a mis ina perum demorantur & sustineticumq; signi
militatibus contendunt ad fortam, ut reli
426쪽
quos eruptione prohiberent. Solum erat ex continetibus stuuiis valde coenosum. Oppidani, consertissima multitudine. cum taedis
dc grandioribus lucernis cogitaban t se foras
eiicere ut nos adorirentur: sed tormentis e-imissis in viam . qua veniebat. & plurimis interfectis, nostri cogebat eos referre pedem.
α occludere portas. Veruntamen,in suburbio totam nocte erat perpetuus tumultus,
dc postaliam illuxit, omnino pulti fuerut , a milliis aliquot ducib. Eruptiones illae, tam- et si necessario fiant aliquando: valde tamen sunt iis. ui obsidentur, periculosae. Nullam enim isti iaciunt tam paruam iactura, quineis, dc propter pauc eatem ipsorum, dc simul propter difficultate recuperandi noua pra idia, longe maxima videri debeat. Quid actum esset, illico nunciatu fuit ad Carolum, Di cum reliquo exercitu aberat ad quatuor milliaria. Principio, se iebanturomnes pa- iter esse truci dari, nihilominus ille progre- litur: simul mandat. nequid tGraetur ad re-ena. Vbi propius ad urbem venit,ex diueri parte laetior allatus est nuncius, opinione auctores interiiste: nullum, qui tu est quo, i numero, intersectum : set versa amenii lite in in summis angustiis , eo quod se trioli nocte constitillent in acie, pror me
427쪽
ad portam. loco multum lutoso & incom do: rediisse quidem non ullos ex iis qui pr figurant. sed eos tam esse animo demistode consternato, ut nihil praeclari de ipsis sperari debeat: rogare duces magnopere, Ut ac celeret. quo ipsius aduentu, hostis, qui nunc consertim uno in loco pranietur, ad porta rum & turrium defensionem distrahatur: nihil etiam superesse , quo fames tolerari possit amplius. His nunciis acceptis , Caro- Ius trecentos equites magna celeritate praemittit . qui & confirmarent eos , & cibaria, quae subito comparari poterant, deferrent. Iam enim per biduum cibo illi carebat, coe.lo supra modum difficili & pluuior quodqomnium erat molestillimum, ut in urberii in uaderent. nulla spes erat, nisi Carolus hostem ab altera parte distineret. Ex nostris quam plurimi erant saucii, & inter eos Astraicae Princeps, qui fortiter pugnauerat, δstationem fiam egregie tutatus erat, quunt alioqui magna esset nostrorum trepidatic
& circiter duo millia profugissent. Carolus ad quem ille nuncius sub vesperum allatu est. ubi rebus omnibus prouidit,quid actui esset,lunc demum recitabat regi. Post qua ad suburbiu venimus, E vestigio cataphrais 5c nobiles complures descendunt ex e quis ec u-
428쪽
C o MM E NT. LIB. III. osti sagittariis sese coniungunt: & capto suburbio, deligunt hospitiis idonea loca, propi us urbem. In iis erant praeter alios, Raue-stenus & Comes Rossius. CGnestabili filius. Rex aliquanto lorgus aberat in villa quadam bene exaedificata, stipatus magno suorum & nostrorum militum numero. Posita est urbs inter valles, solo admodum fertili, interlabente Mosa flumine,& tum lcmporis admodii erat frequens. Inter nos & primum nostrum agmen, si per urbem iter faceres, non erat magnum in teruallu, sed foris propter ingentem circuitum , intererat
iter trium milliarium , impedita via & s-fs,&rupibus,& variis anfractibus, locisques asperis&montuosis. Quoniam diruta erantc undique moenia, oppidani facilem habebati eruptionem: propter soli vero duritiem αι asperitatem nulla erant muniti fossa. Carolii aduentu valde suerunt recreati milites pril mi agminis. quod hostis iam cogeretur plui res tueri stationes. Ad mediam noctem oritur tumultus in castris, & undique ad arma: conclamatur. Statim Carolus accurrit, ne-l que multo post etiam rex una cum Connei Habito. Varius erat ibi clamor. & incertus, i pavoris plenus : coeli etiam obscuritas α Remiestas merum augebant. ln Carolo qui-
429쪽
dem non-poterat ulla desiderari Altitudo vel audacia; sed maior aliquundo prouidentia: & sane in eo temporis vestigio, non prae se ferebat illam animi praesentiam, quam pleriq; cupiebant, eo quod rex coram ade fet qui in ista trepidatione,quum videret ibium remissius agere,coepit imperare&pro spicere, ne quid damni acciperetur. iacon uersus ad Connestabitum: Recipias. inqui te cum tuis cohortibus in euna locum s&simul indicabat.) Nam si venturi sunt, omnimo ea parte erumpet. Sed vanus fuit iste te xor.& praeter cauiam excitatus. Postridie rex
venit in suburbium ,& diuertit in aediculam, Caroli di uersorio propinqua, una cum Scotis stipatoribus. Equitatus autem ipsius non procul aberat in quodam vico.Dum haec ge
runtur, Carolus in magna erat sollicitudine & metuebar, ne rex vel ad hostem transiret
vel priusquam urbs caperetur , profugessi aut in ea propinquitate contra se moliretii aliquid. In uicino igitur horreo, quod medium erat inter ipsum ®e, collocat circiter trecentos equites, qui pariete elseactcηt minori periculogum opus esset,etum peaent, diligenter obseruabant, quid circa ri gem ageretur, idque per dies octo, qDo tem tempore sub armis Quiescebant omne
430쪽
co M ENT IUS. III. ηυ ridie quam urbs caperetur, sub noctem de-reta fuit oppugnatio in posterum diem, ideoque iis, qui erant in primo asinine, a l alteram urbis partem. nuciatum it, ut simul rutque tormentum unum & alterum audis.
4ent emitti , eo signo dato , statim ad oppu- Anationem accurreret: Carol um in sua sta tione idem esse facturu ad octauam horam. His rebus procuratis, arma Carolus depo nit, quod ante id tempus non fecerat: militibus etiam, praesertim illis, quos ad bor-xeum disposuit, ut idem facerent, mandat, quo se nonnihil ex labore & vigilia reiicerent. Qua re intellecta , oppidani constituunt ea quoque parte, sicut antea secerant aliunde, eruptionem facere. Atque hic videre licet, quam subito Princeps aliquis in maximam calamitatem incidere possit, etiam ii modica sit hostium manus. Diligenter igitur omnia prius, quam ad actione veniatur, delibera da sunt. Carςbant hostes omni externo praesidio.& quos habuerant viros fortes, ii vel occisi erant, vel vulneribus consecti: portis etiam,&castellis,& muro,&fossa, ac tormentis erant prorsus denudati. Ex vi cina solum regione, vocant France monitu, collegerat circiter octingetos pedites. Cum igitur res ipsorum esset ad extremum rec