Elementale cosmographicum, quo totius & astronomiae & geographiae rudimenta, certissimis breuissimisque docentur apodixibus. Recens castigatum & emendatum, figurisque & annotationibus opportuniss. illustratum. Adiunximus huic libro Cosmographiae intr

51쪽

Pro istarum tamen intellectu sequeas figura tibi inseruiet.

IN QUO DIFFERUNT, I

sula,Peninsula,Isthmus &Contianens. Cap. XVII.

AB aquis igitur omnis terra quadrifariam secatur. 1ut fit Insula,aut Peninsula,aut Iillimus, aut Continens. Insula itaque est ea pars terrae quae a maioribus terrae partibus seiuncta Vndique aquis alluitur. Vt Rhodus, Sicilia. Corsica , Taprobana , Iaua , America , Issandia. Peninsula seu Chersonesus, quae plane insula non est neque continens, sed undique fere aquis clausa, aliqua tamen angustia continenti annectitur. Et sunt quatuor insigniores . Vt Peloponesus arx totius Craeciae quondam dicta, nunc autem More adicitur,in Mari mediterraneo sita. Aurea Chersonesus in mari Indico meridionali.Cimbrica in mare Germanicum sese extendit. Tauric: Chersonesus in pontum Luxinum circa Bosis lac

52쪽

riim Thracium procurrit, ubi & Maeotis exonerat

pontum, circa quam etiam Danubius cantatistiamus Rhetiam,Boiariam quae olim a Romanis &GrscisVindelicia dicta est,tranque Pannoniam, Daciam & Masiam praeterfluens,pontum subit de emoritur. Isthmus dicitur terra inter duo maria conclusa, proprie tamen iter ad Chersonesum porrigit. Vt Corinthiacus inter Achaiam & Pel ponesium,quem nauigabili alveo DemetriusRex Di ator Caesar, C. Princeps, Domitius Nero in- 'taulto ut omnium patuit exitu incepto per dere tentaverunt.De quib. lege Plin.naturalis historia II. .cap. 4.Dorsum Arabiae inter sinum Ar bicum & mare Aegyptiacu. Daniaquς ducit iter ad Cimbros.&tota Italia. ntin 'ns dicitur omnis terra talida siue fixa,qus nec Insula nec Peninsula nec Isthmus est sed tota sibi constat & coli'

l. quamus interdum quod nullius est mometi, sinibus maris fracta consipicitu Vt Misinia, Saxonla,Bohemia,Fraconia, Boiaria, Dacia, Thurin ta Pannonia, Sueuia.&e. .

53쪽

Omnis temra est

Ecce summariam diuisionem. America Sicilia C Aut Insula IIaua. Rhodus

Morea

Aut Peninsula Taurica Cher.

. Aurea Cher. Cimbrica Cheri

, Corinthiacus Aut Isthmus Dorsum Arabi. Italia

' Misnia AutContinens Pannonia Boiaria

Saxonia.

Figura

54쪽

COSMOGRAPHIAL 18 Figura huius diuisionis tibi hic iob oculos posita est.

le.& qualiter uniuscuiusque regionis loci aut oppidi situs in illis sit inueniendus. Cap. XVIII. Nuestigaturus itaque alicuius oppidi situm in Itabulis Ptolemaei, elicias imprimis gradus longitudinis & latitudinis ex abaco regionum, prO

D iiij

55쪽

uinciarum, & oppidorum, qui frequenti dispota

tione hoc mods ordinantur. Vt loco primo eoru nominibus scripta cernantur. Deinde in directo

cuiustibet loci Due oppidi, scribitur primo ordine eius longitudo in gradibus & minutis.Secundo autem ordine eius latitudo scribitur consimiliter in gradibus & minutis. Quibus habitis quaere in ta-hula sibi competenti longitudinis quidem gradus in capite tabulae seu parte septentrionali, consimialiter in pede seu meridionali parte . Gradus vero latitudinis & eius partes quaere in reliquis duobus lateribus parte corientali & occidentali:& ut certior reddaris terminis signa delibilia adiicito. Deinde expande filum super puncta longitudinis insuperiori & parte inferiori, filo sic inuariato. Fac, ut alius aliud per puncta latitudinis filum exledati locus in quo fila sese inte secauerint, erit locus aut situs oppidi illius aut habitationis,quam inuestiga

re optaueras.

Gratia autem ludicioris intelligentiae sequitur schema cum quibusdam locis, in quibus studiosus Geographice facilius forsitaniam dicta intelliget. Emplum Appollinis in Epiro lon. 67.3o.la.

56쪽

Intellectum illius haec tibi pro stabit figura. DE PER IOLCIS, ANTOECIS, Antipodibus siue Antichthonibus. Cap. XIX. Obanis igitur terra quadrifariam diuiditur. Au

thores enim, puta Cleomedes & alij . faciunt sub quolibet meridiano, & ad quemlibet punctucuiusuis meridiani quatuor habitationes labentes quandam inter se rationem seu proportionem. Quarum

57쪽

Quarum primam nos incolimus etiam pro prima habitatione potest accipi quilibet locus seu puncti s in toto terrarum orbe) Alteram habitant illi qui Peioeci.id est circucolae appellantur.Tertiam vero habitationem Aniceci, id est anticolae possident. inartam & vltimam regionem seu habita tionem homines quos Antichthones siue Antipo

des vocitamus,tenent.

Antipodes dicuntur qui nobis e diametro vestigia obvertunt,&similem coeli verticem semperseque ut nos vident. Et cum illis nihil commune habemus, sed contraria omnino: quia cum nobis

Sol aestatem efficit.illos dura hyems opprimit. Et cum apud nos dies habetur, Antipodibus certe nox evicitur: Contra, quando illis dies cs nobis redditur nox. Quando nos diem agimus longis simum, apud illos nox longissima breuisi imaque dies statuitur. Non utique subites suauis sinae L

ctor quod Apostoli Christi inter se fuissent Anti podes , qui conuersis inter se pedibus stare solent: si Iacobus maior frater Ioannis Euangelistae Mlius Zebedei auram spirasset in Gallitia, ubi nunc corpus ipsus ut dicunt)requiescit: sicut Tliomas Apostolus in India superiori. Certe Indi quia diametrantur sere ) Hi:panorum fiunt Antipodes, &vestigia Hispanis, & econtra Hispani Indis obue

tunt & terram aque calcare solent, quamuis non

adeo praecise secundum dimetientem tamen hac in re nihil distare videntur, A ntipodessique dici debent. Hoc idem verissimus ille Strabo author non poenitendus affirmat, dicens. Antipodes intcr se quodammodo esse, nescij non sumus. De quibus

58쪽

lege Plinium naturalis historiae lib. 2.cap.67. V laterranum, & omnes fere Geographos. De Perloecis. Periceci siue circumcolae dicuntur, qui eodem sub meridiano, eodemque parallelo circulo monent i cumque illis communia fere omnia habe mus, quum eandem smul Zonam incolimus. Et paria nobiscum agunt anni tempora,c Hyemem, Aestatem, Antumnum & Ver. pariter dierum noctiumque diuersitates hoc est: incrementa, & decrementa,& huiusmodi alia.Hoc tamen discrimi nis est, quod cum Sol nobis diem escit, apud il- iros noctem esse ratio ipsa demonstrat.Tamen non eodem temporis momento occidit nobis Sol, &illis oritur. De Anicecis.

Anioeci siue anticolae dicuntur, qui in eodem circulo meridiano nostro lateri astant, latitudinem Austrinam latitudini nostrae squalem, consimiliter aequalem longitudinem habentes. Qui etiam pa-ria nobiscum tempora agunt, se d non pariter,hoc

est,non uno temporis momento.

59쪽

Locus habitationis.

DE AMPHI SCIIS, PERIS CLIS,

Heterostiis. Cap. XX. TErrae totius incolas triplici umbrarum genere discernimus. Amphiscij vocantur, quibus meri

60쪽

diana umbra,nunc ad Septentrionem, nsic ad Austru procedit. quod fit in Zona torrida. Sed enim Sole meante per Cancri sidus, umbras illic austrianas, siue sinistras habent: bruma, dextras, vel a ctoas. Perisicij sunt, quos signiferi axis circuitu suo comprehendit,ita dicti quod illorum umbra

molarum modo circumagantur.

Heteroscij vero nuncupantur,qui alteram stallim umbram habent, arctoam, vel austrina: quales nos, & Antichthones nostri. Ergo Amphischin Zona torrida dicuntur,Periscij in frigidis, Heterosiij in temperatis. Haec omnia satis indicat vocucompositio. Amphisciis istitia quatuo Heter sciis duo. Peristiis unum.Qui enim sub arctis habitant Peristh, illitium in Cancro habent. In C pricorno autem secuti Sole caret,ita & eius stati ne. Simile de Austrinis iudicium.

QUID SIT APUD SCRIPTOR Es

urbem distare tribus,aut quatuor horis ab occasu.

Cap. XXI. INter ortum & occasum.hoc est, stationem Sinanarum,& Fortunatas insulas,singula horae quindecim partes continent. Tot enim gradus eo tempore Meridianum circulum praetereunt Sic Ptolemaeus Chaoniam ab occidente horarum triti spatio siue gradibus,quadraginta quinque abesse ait. Ab aequatore vero,hoc est a medio mundi, ad Septentriones distare urbem duabus horis, est eam habere tosistimam diem horarum quatuordecim tribus