장음표시 사용
261쪽
neretur,haec subsequentia etiam adiecta fuere. * fio rum meliloti p.j. hordei communis j j. ficuum pin
g j. fiat decoctio in aqua communi ad lib. j c pia cedenti gargarisimo adiiciantur. postmodum ficuqfoenigr. semen lini reliquimus, 5 j L seminis coto
neorum tantum imposita. In exacerbatione febri; potus erat decoctum ex hordeo mundato liq. passutalis , politrico, capill . veneris . Ceterum Cum aluum non probe deponeret, medicamentum leuiter pura gans hoc modo propinavimus. cassae mundare
diacatholici 3 ij. di licenici 3 j.s distatue cum
S iiij. decoct. suprascripti. quo quatuor secessus habuit copioses cum maxima alleuiatione, & cessauit lingus inflatio, tussicula leui adlius perdurante. ad quam hoc lambitiuo tunc usi stanus . he syr. capiti. ven. deliq. vita ana j j. zach. penidiorum D. mis. In fine huius curationis, cum haec febris raro fit, sine offensione ventriculi & partium naturalium, cum diu duret. Capiebat subinde ex tabulis infrascriptis. At specier. diaria. abb. Θ ij. specier. aromatici ros
bulis secundum artem. Exterius quinue stomachum inunximus oleo cotoneorum & maceris simul mixtis. Et tandem symptomatis supradictis curatis, etiam febris eum reliquit. Fueruntque munes agri tudinis dies viginti quatuor. S c H o L IA.
Da lingua tumefacta his nihil dicemus, cuni potissilia declaranda ad particulares assectus seruabiamin , solummodo nunc ditiri de febre quotidiana co tinua
262쪽
tinua, qua ab aliis vocatur latica, barbaTo nomini, st praeticis vulgaribus, quasi latens dicta: eo quod haec febris dianaeuel
continua phlegmatica fit longioris θatij octvnis is
continuitatis, caloris febrius, multum abscondita θ Iutens ct ideo a barbaris Iarica dicitur. Vusdam tamen vo Iunt ut Sauo rota quod latica sit nome si abicum, idem Ionans quod continua phlegmatica. At inter quotidianas continura ut Capo de Vacca docebat quadam est exqui sita, o inter has nonnulla exquisitae exacte, aliae vero nothae. Verum illa,quae ab eo vocatur latica seu latens exqui
sta, dicit feri expituita insipida seu dulci putresi te in Tenis. Nothae vero ct non exacta, ab acida pituitu se a vitrea, astra: veluti es causos nothus, quam febrem
ad continuam quotidianam notham etiam referre vide tur. Quotidiana itaque continua fit ex pituita in venis pu- ciutrefacta, ct ut plurimum in 'eme, ct in hominibus otio sis, ct in regionibus figidis, locis, humidioribus, ct in his praecipue qui utuntur cibis pisio s ct stigidis. Haec, inquam, O iai calorem naturalem coarctando impediunt, ct ita augent materiam humidam visiosam in membris nutritivis, atque venis: quae ubi retet a sint neque euentan tur, neque talas materia evacuantur,puIrsunt, atques . brem lentam continuam quotidianam inducul. Qua etiam
senibus stequentior esse selet, ob calorem debilem natura Iem . propterea minus mirabimur, hunc senem in hyeme in quotidianam continuam incidisse Ceterum cum humorpi tuitosis in hac febre in venis putresiit, atque omni die agrum asstit secundum propriam naturam ipsius humoris, dicitur quidem continua ad disserentiam interpolatae, stuintermittentis. Et haec set continua cuti interpolata di- Continua inditur in perumflicet, qua si ex phlegmate naturali putrefacto , ct in non veram fine Aotham, qua protienit ex tha. phlegmate non naturali. Notha rursus diuisionem recipit
263쪽
secundumstecies phlegmatis non naturalis, vel ex phis amate salso, vel vitrea ct sic de aliis. Omnem humor figidam ct humidum in corpore pituitam appellari scri bit GaI. r. De dist . febrium. Generatio autem pituita est ab infirmo calore., cibis pituito sis, intemperantia vitae, otio , intempestiuis exercitiis, aetate puerili, ct senili, eme τέ ii , T constitatione crii humida. Tria elingenera a Galeno fere cis Eho sti. statuuntur: a forti figiditate,acida: a calore prater natu- u axum ram, salsa: ubi vero leuiter calor assectas est, ct exigua est figiditas ulcis o fatua dicitur. Salsa tibundos , acida, famelicos; dulcis, omnolentos facit. scida concoqui debet: salsa repurgari: dulcis ct fatua,matura relinquendia sunt, quia facile in sanguinem conuertuntur. Fit aliquam do ut pituitosius cibus non coquotar in ventriculo, quod inde generatur, cruditab est, nonpituita, aret pituita cruda dicitur, quae appetentiam tollit, iniucit fasIidia ct pullorem. Humor qui a cerebro per nares emungitur, asst desidat in corpus, pituita non est, quem odum nec humor ille vitiosius is crudus, unde pruritus, uti erosius assectae, lepra, scabies, ct alia huiust odi. Saliua ore contenta potius pituita est. Universali nomine hac omniis ub pituita pituita vi- habentur. Frigidissima ct humidi ma pituita Jecies qua xς vitrea appellatur, ouorum assumini persimilis, vel vitro fusio, vehementes dolores infert o quas palomo imp tentes, *bi Ioco calido, aut laxiori intestino impingitur seam issert, s immota est; si vero mouetur perseensibilia, rngorem , Ut acida, commouet. Nam ct acoris est particeps, unde ab acidarum genere si ni, quae quid putrefacta, s leuiter aliquem invadant, vel ex parte, epialen inferunt. ubi vero magis putrefiant,praecedit rigor,ctfe' Dis si equitur. Issia descis rigorem non infert. Oportete Ust, cum de febre pituitos agitur,diligenter animaduer rς, in quo genere pituita febris incenditur. Nam ex eo
264쪽
ct curandi ratio euariat, ct praesagium certius institnitur. Graci fere tui idem cra, eis casso de Vacca) in genere de febre quotidiana scripsierunt. Arabum familiae eample
nius distin erunt. Et ita quo ad disserentias fiunt eaedem qua proponuntur in quotidiana intermittente tam exqui mia, quam notha. propterea quod ad co=tinuam quotidianam attinet, licet ex iisdem cassis proueniat, ut intermittens, o utraque Ionga sit , haec ipsa magis virtutem grauans 9 continuo obit, licet fit Irata ct occulta, ut he ctica est, ct cum tali continua Uictione comus calefacit o exsiccat 2 arefacit, ob defectum digestionis, unde etiam exercitati haesitant de eius esentia,ut hectica in esse putent. Dissert tamen haec ipsa ab ipsa hectica, cum in heia Differensactiost pulsem durus, si iii, rictus, ct tus: in latica Litidisti vero vel continua quotidiana pusu est mollis es latus. tinua quoti-Hecti a quoque semper procedit eodem tenore, quumuis 4 φ 'pon assumptum cibum aliqualiter aeger incalescat: in hac autem circa principium noctis siue cibum assumpserit eu
non, si exacerbatio, ct cuca mediam noctem fit maior inflammatio In sectica quoque cutis est arida, rugosa inca, ct assera in hac vero' mollis, lenis, ct minime tensa. Quamobrem diligenter erit circumsticiendum,ne decipia- mur interdum, sicuti plerique medici in praxi minus exemcitati, ct vulgares decipiuntur, qui interdum credunt esse
febrem hecticam, o tamen est pituitoga, o procedunt
cum restigerantibus 9 Immectantibus ct aegrotantes deducunt ad hydropem .praeterea in latica ventriculus maxi me asscitur, ct dum cibus simitur , opprimitur, atque s wtomata ingrauesicunt. Causa etiam praecedentes con- deranda, nunquid in aere calido acficco ager versatus
fuerit, atque cibis cassacientibus 9 exsiccantibus Uut numquid exercitium vehemens praecesserit, tum ira aliis animi assectas exficcantes, ex qxibus hectica magis oritur.
265쪽
Contra sit ager mora i gaxerit in aeresistici ct ribs'
sidioribus Uusfuerit, ac in otio vitam consumpserit, ex inis tum aliis smilibu3 Agnis colligendum erit potivis
v, eontinuae tinua, exacerbationis ordine circuitu, internoscetur quia
quotidianae. Heligore aut horrore exacuitur, milesiit, nullo sita re, o quotidie exacabatur, o putredinis quidem nota adsunt sed admodum obscura, neque pulsem ea celeritate, frequentia aut inaqualitate digitos ferit, atque in aliis continuis. Neque urina aeque flammea aut rubra est, ut in aliis febribus continuo a gentibus, etiam Morte crasis fit, neque tantum premit i mptomatum saeuitia. sd hac laboratis habitus 9 natura, ct victus antecedens, ct qua-. Iis haleatur anguis, ostendunt ct qualis hinc nata sis :, bris. Est itaque hac febris, primo absque figore ct inter -- polatione, potissimum vero hora phlegmatis, hoc est, circa occasum selis, magis a gens, facies magna ex parte V tumida, inflata. tis exigua, aut nulla, nausea,destruatio appetitus, vomitus pituito ses, pulseus parisus, mollis, tardus, ct inaequalis; ct quandoque debilis, nonnumquam
ct fortis; exstiratio est maior ins ratione ; molas quoque est velocior diastole, lente assigit cum pauca quiete, ct immodica est eorum caliditaη reste tu febrium contirmarum bilio aram. Et signa eius sunt, signa interpolata
seu intemittentis, praterquam quod horripilatio sτι basebari practici loquuntur non est cum eaperiodice quemadmodum neque in aliis febribim continuis. Sed est relatfimilitudo horripilationis cri dicebat Bertrutius Irofessorq ondam Bononiensis in suo collectorio in corpore ex radiminuta calfactione, ct non est in ea sudor, nisi Drt apud tum cum si crisis, sed est cum ea vomitus θβ lutio phlegmatica ante crisim , militer θ post cris , σμ flatum. Et ita signa continua quotidiana propriast cπη
266쪽
dum Aeticennam, etia gnasiunt periodica ex parte urinae, Ex Auleen egestionis, tactvi, caloris, ct eiusmodi. Et dicitur pro mu- gna Dipante, quoniam hac non dimittit, ne uisam habet quietem,τt periodica. Vnde continuo asstigit, magis cis occasi solis, ut dictum est, ct differt a conclusa,qua uniformister aegrum exagitat: quia haec decIinat manifeste, ct exacerbationem manifestam habet. Secundum Agnum est,
quod in primis paro mis principii uniuer alis sunt rigor,
stigm, horripilatio positive: quia eo tempore materia esstigio, o cum mouetur. communicat frigiditatem iam membris sen sibilibus, verum in processu remittitur, cum maseria iam magis accendatur 9 calasat. Contrariumst inperiodica, Tertium signum est , quo typus inperiodica es longior, quam tam a inlac enim paruus est in principio ct apparet quadam leuis extremorum membrorum
stidit , praecipue pedum 9 nas ct aurium, aliquando se digitorum, manuum extremitates figestunt, sed minus quam in periodica. Propterea dicebat Gilbertus, quod continua phlegmatica facit motum in horis phlegmatis, Me rvpo. Et Guilhelmus Placentinvi etiam dixit, a que rigore aut horrore. est enim proprium continuarum non horrere.ξSigna itaque qua a subnantialiter inhaerentibus
si untur,ssum illa quae a caliditate capiuntur, quaesta gitur, rorida est. Ab actione Iasa, vipuim tardus inaequa lis, mollis, Iaxus, fluis exigui, aut nusta, ni sex phlagmates sio 'erit. a qualitate Uutygia, cutis sym diximusu mollis est, o faci; tumida . Ab accidentibus capitis grauitas
adest, por ct simillia , sicut garrulitas es signum bilis,sc taciturnitas melancholia, O stupor pituita. Et ita de aliis signis ratiocinandum em, τι latiuὀ de febre intermi tente dicetur. ct qaemadmodum hac ex naturasiphi male proueniunt, ita a non naturali ex seciebus pituita smiliter diligenter colligendi erunt, qualia de intermit tentibus
267쪽
quotidiana, flicafacigni, qganquam continua ceteris paribus peritu continuae. Iosior est intermittente,&praecipue illa qra ex salsa tui
tu si, quam qua ex bile: non ratione accidentium semper, sed quia longior ct disscilioris cura tonis: praeterea prina in febre quotidiana continua seu latica, Aubtiliue insub stantia, pauca in quantitate, in principio cum aliis malis Ignis, ut alienatione, vigiliis, debilitate appetitus, discilirestiratione cum virtute debili, mortem propinquam si ι- scat. Si autem exsubtili crasitor, o multa euadat in ivitu, vel paulo ante, cum bonis aliis gnis, salutem decernit.
Q verum urina ampullosa, turbulenta, confusa in hac febre subinde Iethargum aut carum minatur, praesertims ager valde vinolentus fuerit. Solet enim in aumento Macfebre lethargus, teste Rhast; euenire , quemadmosim noster in praxi obseruauimus. Quod idem fertistius de ori nis ampullo sis, turbulentis annotauit, in somnolentispra-
cipue circa caput dirimi, ideo subito occurrendum
ait ligationibus extremorum, fortibus sticlionibus, balanisse riseribus acutis, ad se um inhibendum donec materia astertatur. prina igitur hic diligenter ilicienda, quas conturbata appareant instar sibi alium, capitis dolor tunc adest eluderit: quibus etiam sedimina veluti farina crasitor, febrem diuturniorem cant. Si quantitas urina maior solito, ac crasitor, figoris vero diminutio, ct
caloris augmentum, accessonis, anticipatio, materismfore concoctam arguunt ct per conisequens eiusdem euacuationem, febrem, citius terminaturum notant. Est aut febris haec admodum diuturna, ita ut quibusdam ante q*adragesimum diem non miatur: Extenditur aliquatasta sexaginta dies, nisi materia exigua, pluresue esacra tionesθontaneae febrem breniorem reddant, ct ideo rara
principiam darat equenter Uq. in rigesimum die sep
268쪽
tota febris ad 6 . dies extenditur, aliquando ad sex menses Wrum fatigat. Sestat autem eiu modi febres diuturna seu chronica, continua phlegmatica, quemadmodum ct quartana continua licet valde rariores fin0 magna ex
parte cum resolutione terminari, aut euacuatur in eum latim materia unaquaque die critica per inum ventris,
vomitum aut sudorem, non una quidem expulsone ed pervices. Vomitus quoque se alui profluuium ut plurimum accidunt a principio, in sine vero post coctionem sudor. In omni febre chronica, seu diuturna continua is virtus fuerit debilis flatim ab initio, vel appetitus deiectio ad sit, Iethale: quoniam deficiet in via antequam adflatum peruenia . Et ideo materia existente crassa , cruda, piscosa, tempore admodum sigido ct humido, aetate O temperatura pituitosis, parox seno Iongo, nullo aut pauco ι re apparente, stomacho debili, appetitu pro trato,semno profundo, virtute prolapsa, quae si adfuerint, aegrum perit rum denuntiant: oppostia salutem significant: mediocria vero, medio modo se habent. Potes autem haec febris comtinua quotidiana per se incipere, ves alteri succedere, ut
euenit mulieri quae ex tertiana continua licet notha n comtinuam quotidianam incidit, qua etiam postea ad bis pem ascitim peruenit, quam deinde mors subsecuta est: quamuis stequentim in hypo sarcham transimuletum , ,t Rhasis praedixit, praecipues videamus corruptionem forma, vi exemplo sequenti matis in euadet.
Fr vi A cereuisiarij illius, qui prope portam H
ghanam Delphis habitabat, annorum septem nata, febre continua quotidiana cum aliquot diebus lab
269쪽
laborasset, ac remedia quaedam ad rem minime fa cientia frustra tentata essent. Cum ad eandem ac diu essemus in fine Septembris, tempore humido ac fit gido existente , colorem faciei cum animaduertere mus livescere, ac palpebras intumescere, pedesque circa talos in tumorem attolli, ventre valde promi
nente & ad tactum renitente, hydropem & proprie hyposarcham futuram praediximus, nisi ilico reme diis ad hydropem conferentibuS Vteremur. praeterea & de vermibus suspicionem habuimus, cum puellula fructibus horariis valde crudis, timi uuis
non satis maturis qntea in copia usa fuerat. Huic cum aluum non deponeret, ut ex hoc sequenti syru-po longo cochlear unum ato alterum furuereti nandaui. rad. ireos ebul. ana 3 iij. agrimoniae cusculaebethonicae ceterach. ana m. sie. anisi 5j. . cartham icontusi 3 iij. folior sene 3 vj poli pod. querc.Jsi Vuar. passi. enucleat. 3 j. liquiritiae rasiae 3 iij. fiat decoctio in aqua communi pro j viij. colaturae adde syrupide
eup torio de cichor. nicolai cum rhabarb. ana j j. zaeli. q. f pro sapore delectabiliori, fiat apogema admodum syrupi longi. ex quo omni mane cum accepisset cochlear unum atque alterum, aluum egregie deposuit, aquosa & pitvitos &quaedam bilios a corrupta, Una cum Vermibus deiecit. atque ventre hoc sequente Unguento inuncto, miraculi instar, minualuit, ut aliis remediis uti opus non fuit. ν succi ebulisambuci ana 3 j. vng. agrippae j ij. coquantur ad consumptionem succi dc fiat linimetum pro venire.
SOLE T autem stomachvi in hacfebre plurimum debilitari, cumsit lacuna phlegmatis, ct ad huius debilita'
um, mox sequitar hepatis debilitas ct obstructio, hinc H-
270쪽
mni cachmiam primo incurrat,deinde ad hydropem pem is cori- ueniunt Prater ea cum in hac febre continua phIgma pu Marti ire factum quandoque aduratur, ct in melancholicam ni P0'o seriam conuertatur, quae ad splenem perueniens dolorem eouertatis. eidem infert o inflationem, quandoque etiam duritiemo deinde aliquando quartanam, uti euenit alteri mulieri Delphensi, qua tamen a me curata fuit magna cum m
lestia. Si autem paro saevi incipit cum multis vicitationi bu , ct stupore quodam ut quondam Typographo Delphis accidit) ac somni profunditate, faciem, tumidam
decumbens habuerit cum quodam liuore,facillime in carum vel subeth incidet ager, ni sistatim medicus remediis aptis s9ccurrat. Permutatum hac quoque febris in hecticam,Vel cum eadem quandoque commisi tur: quare si facies pallida, citrina, macilenta,Oculi concaui euadant, u-
iis, veluti corium fictum, tendatur, ct aridami, in hecticam transire, veI transiisse constat quemadmodum comtigit mulieri nobili, a qua etiam extincta esto vel hecticam cum quotidiana continua mixtam esse ut de febribu3 compossis exemplum adferemus, s Deus nos si perstites s
ciat: omnis enim febris chronica perdurans,hecticam tam
dem inducit fidis' tib materiam vicerit: Muper dist
Dionem dominetur materia , ad hydropen conuertitur. Iam etiam in febre continua quotidiana, quemadmodum ct in aliis, sumo sitates in dentibus flant, febrem diutus niorem ac fortio rem prae sagiunt. Dentium autem ct Iiu-Hi Το.lib. g muccosita , materiam instomacho plurimavi, ct misi 'ξ'' ' i' cosam coaceruatam esse notat. In quacumque etiam febre conlisua quotidiana sudor citius magis, copiose apparuerit, ceteTis paribus citius treminatur: signum enim es quod materia sit obediens resilutioni, quod1 non ad magna meatuum obstructio, vel constrictio. Haec de gnis
prognosticis susticiunt, reliqua ab intermittentibus mutuanda,