장음표시 사용
151쪽
eus. et eus odia eastitatis, adeo est annexa regulae Is nefachali, ut contra eam nec Summus Pontifex possit licentiam indulgere . 1 o. Quod si Sumitius Pontifex Rese ipta des , sinibus Voti soleninis tollat obligationem , non proprie, in liunt Thre . mistae , di pensat, sed Vel declarat vota esse nulla , qnia non sunt elieita eum debitis conditionibus , vel judicat , quod ad , quod materia voti videbatur , non sit materia voti in ta, Ii. et tali circumstantia. v. Do Lee. v. COMMUTATIO VOTI . v. VOTUM . 11. Licet Ecclesia in condeflendis dispensationibus cistea ea, quae pertinent ad Jus post livΠm, non tam rigida sit.
quam suεrit olim . non tamen culparida est Iinoo EceIes norinignitas: nt enim olim rationes habebat, quibuς nil se veriorem illam disciplinam movebatur : ita et nunc rati nes habet, propter quas benigniore utitur disciplina . Et suent Imm es sunt a Peccato, qui secuti praesoniciti Eces. smensum, quadragedmam observant, non iuxta severia o nanti inae Ecclesiae rigillitatem , sed secundum Iaraes D leui L. etesiae in inlyntiam , ita immunes sunt a peccato, qni aestant iuxta benigniorem praesentis Ecesesi:ie disciplina in V. ins 'πDlMENTA MATRIMONII. n. 16. . et sm. DISPLICENTI A boni. Est a erati resuritatὼ cuin f ι- stitia cordis. Quando ost de bono alieno. Ρnteqt vel ovanvidia provenare, vel eX odio , Vel ex zelo, vel ox nemuratione . Utenmqne eveniat . Si di iste en: sa est indelibera- a , et praeter intentionem , nnmquam est peccatum stillem grave , cum tune sit mera animi pas in . Si et deliberata . et voluntaria, tunc est grave Pecentiam , iux-xta gratitatein, vel levitatem materi ae . Sit quoque haee regula . Si diqplirentia boni alieni est ex invidia . vel odio m per peccatum est. Si ex Indignatione , veI timore, po earum est, Doties motivum non est iustum : Si ex Eelo -
152쪽
cum ne iii pe ex irae desectu mala impunita manent, neo qnis irascitur, tibi, quando, quantum, et quibus oportet, ut justitia servetur, vita eorrigatur, tollatur scandalum et . Ex D. Thoin. est ex genere suo mortalis, quia, aut charistati repugnat, aut iustitiae . DsSTιNCTIO di UMERICA . et specis peceatorum r v. PEC . CATUM n. 4. s. et seq.
DISTRIBUTIO FRUCTUUM ECCLESIASTICORUM. Bo
na temporalia Ecclesiae quadruplicis sunt generis . I. Oblationes quotidianas , ita voluntariae , ut Oxigi nequeaut e tam es sint oblationes, do quibus loquitur D. Paul I. Cor. o. ID. M. 2. et Canones Apostol. 3. 4. 5. dicu ut quod super Altare non Ponatur, aut mel, aut lac, aut sicera, nec
QDrri liceat aliquid ad Altare , praetor nouas Uicas , etti Mas , et oleum ad luminaria . Reliqua poma omnia ad domum , ut ρrimitiae , Discopo , et Praesbiteris dirigantur . I. Sunt retributiones pro Sacramentis collatis , volu tariae quidem , sed exigibiles, non per subtractionem Sacramentorum , set per actionem eoram Iudiue Ecclesiastico. I ales sunt Oblationes , quas longo usu , absque pactione eo
sueverunt chiri vel pro celebratione Missae, vel pro Sa cramentorum administratione, vcl pro Sepu tura, de quibus oblationibus loquitur Cono. Later, sub Inuoc. X. c. 55. ali que Cone. S. Sunt bona immobilia, quorum dominium E clesia obtinuit, vel per libortalitatem Principum, vel per donationes notas a privatis hominibus, vel per restitutionem honorum ad Christianos pertinentium , quae temporibus per secutionum Fisco addicta suerant, vel per quamcumque aliam acquisitionem . . Sunt decimae omnium fructuum, quae Ecclesiae adjudicatae sunt ad imitationem Sinagogae, cui olim sol τnbantur. Later. III. De decimis p. 4. Ideo. 2. Bona, quorum Ecclesia habet dominium . hoo ipso, quod sunt Ecclesiae, sacra sunt, nec possunt, nisi in usus a Deo , vel Ecclesia destinatus , adhiberi . sicuti habsiur de honis d iis Ayosto is . Acti ν. 34. Ex can. ιο Apostol. ex conmDiuili od by Corale
153쪽
41s Chartae. e. 23. - Patrumf., emonisus , et . Theianis, et aliis . Huius ratio desumitur clarissime ex intentione Fundatorum , ex divisione honorum Ecclesiae, ex Capitularibus Francorum I. I. c. 37. , ubi Carolus Magnus satetur, se no se iuxta SS. Patrum traditionem res Ecclesiitie, esse viatia s-delium , Pretia Peccatorum , patrimonia 'austerum , ut Pro Iude easdem res in pios usus esse convertendas. Dato ergo, et non conoes o, quod Cleriei sint absolute domini milli--lim 'omnium, quos ex Beneficiis suis percipiunt, ad prae--ptam de dandis, eleemosynis , tenentur multo Pluribus , ut urgentioribus titulis, quam Laici, ut docet Sommenus , MCererinus defensor opinionis illius, quae dominium absolu-- honorum Ecclesiastiuorum adscribit beneficiariis. S. Si Cleriei sibi approprient, aut dissiponi hona Eeel si liea, quorum ex dictis , non sunt domini, peccant contra justitiam , et ad restitutionem tenentur. I. Si usurpent, dissipent, vendant, hona immobilia , quia non sunt illorum honoram Don,ini, sed ad summum usufructuarii , vel Oec
nomi. Qui ita se gerit furatur, dFripit, deporat pa Uerum
res, substantiam pauperum, inquit Chrisost. hom. a. in Epist. ad Titum. 2. Si retinent bona Ecclesiastica , alicuiusui destinata , ut cultui Divino , vel pauperibus , vel labria eae, vel Clericis. D. I Om. a. a. q. 18. a. 7. Trid. Sess. x5. c. R de Reform. 3. Si bona supernua decenti carum s stentioni. aut retineant , ut ditiores fiant, aut in pravos usus dissipent . S. Thom. Πέd. Si Clerici dissipent, aut in pravos usus insumant ea b na , quorum sunt domini, peccmi quidem, sed ad restitutionem non tenentur, ut, si male insumant bona patrimoni Ita, ea scilicet, quae acquirunt, ut laici, haereditate , in i stria , donatione, aliove modo, vivendo interim ex beneficii redditibus. a. Si male insumant hona quasi patrimoni Ita , aut quasi castrentia, quae aequirunt quidem, ut cleriei , sed tamquam stipendium laborum suorum . Tales sunt retribu pes pro concionibus, pro Missa , pro funere etc. 3. Si
154쪽
n e insumant eos redditus beneficii, quos parae visendo
subtrahunt congruae, decentique instentationi etc. 5. Circa cessiones fructuum ex beneficiis provenientiam mconst. 8. Bened. AIM .inc . Guversuri .
DIVINATIO Est vectos superstitionis, seu inquisitionis daaliqua re occulta Ue, set disciplina Daemonis Iacta: Dupliciter contingit , duce S. Thom.; vel per e ressam Da monis invocationem , vel per imρlicitam 2, a q. m. a. a.
u. Baemon invoca ur expresse , quando rogatur , ut sensibilis ter apparecit ad docendam rera , quam ignoramus ; propterea daemon apparet. 1. per Praesti tum, perstringendo oculos. ostendendo absens tamquam praesens; et sic fecere Prae tiagitatores Aegipti dum baculi ab ipsis projecti , serpentes s
uti sunt a. Per somnium , commovendo Phantasmata , et ostendendo , quod vult docere ἔ et hie sciendum . i i S. Multiplex est somnium . I. Naturale a. Divinum S. Dia. Bolicum . Naturale illud ast, quod provenit a causa naturali, vel intrinseca , quales sunt humores ; vel extrinseca , qualis est aer aliaque oorpora ambientia. Credere somnio naturali, non est malum . Medici quii pe possunt ex .somniis naturalibus morbos dignoscere , et cordis affectus eontieere: Somnium d
vinum illud est, quod pro enit a Deo , aliquid absconditum manifestante ; Tale fuit Somnium Abimelech Saram videntis Abrahae Matrimonio iunctam . Tale somnium Pharaonis.
Joseph etc. Huio somnio credere necessarium est. Cum autem diiseisi num sit distinguero inter somnium Divinum, et Dudi holicum , melius erit numquam credere somniis, nisi ab Altissimo fuerit emissa visitatio . . 4. Ap. aret Daemon in corporibus mortuis, agitando e et ostendendo, quod vult. Talis suit visio Magica saeta Sa Ii morituro. , a Samuele . Iste quippe, Samuel non erat veriis Dei Propheta, quia animae iustorum, non subiacent operationibus Magicis, nee sunt in Daemonis potestate , tum quia dixit Sauli Cras eris mecum Saul autem non abiit, in sinu Abrahae, ubi erat Samuel. 's. Apparet D mon per elementa . imprimeado elementis
155쪽
varias figuras, quibus significat . quod vult ostendere .
Paret autem , modo in igne, et vocatur 'romantia, in a re Aeromantia; iu Aqua Hidromantia. In Terea Geoma Ea ; et hisce credere illicitnm est. 6. Implicite Daemon invoeatur, cum assu Ditur aliquid in ordine ad sciendum sutura libera , quod nec ex natura sua , nec ex institutione Dei, potest nos ad incognitum dedueere Hoc autem multipliciter fit. Per Cbromantiam , Asir Iogiam , per Auguria, Per Sortes. 7. Divinatio per Astrologiam judiciariam v. Astrologia qua quis , utitur astris ad cognoscenda sutura libera aest gravissimum peccatum . Prae omnibus S. In m. 2.2. q. m. a. 5. Peccant ideo mortaliter insistentes Astrorum observationi , ut res tum praeteritas, tam praesentes, tum suturas, ad Bel gionem pertinentes, in ipsa Astra refundant . Peccant, qui Astrorum observationi insistunt, ut coniciant sutura contingentia , actusque liberos; cum sit contra fidei veritatem , quaeretus sum hominem frui libero arbitrio, et actus meos liberes, astrorum infamibus, minime subjacere . Peccant, qui stainsistunt, ut actiones suas dirigant secundum caelorum m tum , variasque astrorum, vices habeant, tamquam logos .
8. Divinatio per Chyromantiam , qua quis utitur Iine mentis , quae sunt in hominis corpore, ut pronunciet, quid sit
eventurum certo. ost omnino illi ita . Comm. cum. S. Diom.
D. Peccant ideo et graviter , illusores illi , qui nciunt hor seopos , et iactant ex corporis lineamentis certa praedicere . quin aliquod habeant cum Daemone commercium etc. Peccant, qui Egyptios de fortuna consulunt, si fiat eum firma fide, et Mandalo, secus si fiat abs dae scandalo , et Por risum ete. s. Divinatio , quae fit per Auguria, Per virgas, Per annu- os , per Cribrum farinarium , per Plumbum liquefactum , per tibialia , per fabas, etc. est mortale peccatum P caneade γ , qui vanis auguriis plena fide credunt qui pronunciant, εibi infausta obventura, si Sacerdos Monachus, virgo, lepus ,huso occurrerit, aut serperas, si eorvus supra domum eroest
varit , aut Pica ad suustrum volaverit, at ululaverit cam
156쪽
metu iuxta domum, si in mensa sat effandatur ete. . virgis utuntur divinatoriis, annulo, eribro etc., aK dc tegendum s rem , homiuidam, ad eognoscendam puellae virginitatem , futurum sponsum etc. In his enim omnibus absolute, vel Implicitum , vel explieitum cum Daemone intervenit commeretum .
1 o. Divinatio per Sortes, non est ab intrinseco , et ex natura sua malum e Sors triplex est. Diνisoria . consultoria, Dicinatoria , Divisoria est , cum quaeritur , quid sit ouilibet exhibendum . consultoria , cum quaeritur , quia in arduo alia quo Negotio sit agendum . Divinatoria, cum quaeritur , quid sit futurum.1 . Sors Divinalaria non est illieita, quoties ex speciali amiu,tinctu adhibetur , et non ab alio expectatur . quam a Deo , cognitio suturi. Sio Iosue , et Aposisti fecerunt . 12. Sors Divisoria est lieita . urgente neeessitato prudenter iusta, et religiose adhibita Me sorte . ait S. August. . eliguntur Sacerdotes, qui debent in Ecclesiis manere, dum saevit Iraran nus . Sorte Medici eligunrur, peste grassaeue ; Sorte , qui Pau Peres nutriant fame saeviente etc. I S. Sors consultoria , est aliquando licita , si debito adhibeatur in Dei obsequio, ait S. Thom. ib., et modo P Portionato . Est vero peccatum , quoties Virtus aliqua , vel mora lis, vel theologiea violatur , et peec:itum tanto est gravius,
quanto excellentior est virtus , cui OPPouimr . . I. . Divinatio ex mera curiositate cognoscendi futura, en Peccatum ex genere suo mortale. Peccat ergo, et quidem gravassime, qui sortibus Divitiatoriis conatur addiscere , quam eoni parteui in Matrimonio sit hes,imrias e. g. taxillorum Pr jeetione, sagittarum, et pallarum comixtione etc. Peccat, et gravissime , qui sorte Divinatoria tentat cognoscere, an futuri gsit felix, vel miser etc. Peccant, et milites, qui sorte Divina toria conantur addiscere,. an incolumes evadent e bello ete.
DIVORTIUM Est lepitima separatio viri ab uxore , ma nente adhuc uinculo matri mouit . a. Generatim dupliciter accipitur. I. Pro separatione com Tom. I. T
157쪽
iugum, dissoluto eorum matrimonio, quoad vinculum . u. Pro separatione coniugum quoad thorum dumtaXat , et etiam quoad cohabitationem: quoad thorum , iusto denegando : quoad habitationem quatenus vinculo remanente , non tenentur coniuges habitare in eisdem lecto , mensa , thoro. Divortium quoad thorum , et habitationem ex legitima causa seli potest Trid. ses. 24. C. 8.
3. Hujusmodi dissolutionis causae sunt x. Mutuus consemus, ut eum ambo intrant Religionem, vel unus eorum et . 2: FOrnicatio Spiritualis , seu lapsus in haeresim , gentilesimum ete. 3. Incitatio ad peccatam mortale , seu spiritualis minae Periculum, ut ad Sodomiam, furtum etc. 4. Saeuitia unius coniugum , si absque periculo mortis. vel gravis damni corporalis , secum cohabitare non possit. 5. Motum ultramarinum , quod pars adimplere potest, et emittere , ultera invita . 6. Mombus contagiosus, cujus causa peritorum iudicatu est proba-hile periculum insectionis . 7. AduIterium voluntarium, oteulpabile , et intellige etiam Sodomiam, et Bestialitatem , non tamen tactus impudici, Oscula, amplexus , etiam cum po lutione proprii . vel alieni corporis , absque copula et . 4, Materia divortii cum sit de odiosis , non late , sed stricte
est interpretanda iuxta Reg. 5. Juxis In 6. ibi. Odia restringenda, et favores amρEanes .
dies, Disortium hodie, ex Moto ultramarino non a latitur . me juit constitutum ab Innoc. III, tunc, cum undique Iebant ad Terram Sanctam expeditiones, quae cum hodis locum non habeant, non est, cur vir suam Merat conjugem . S. Innocens petas, cognita alterius fornicatione, occulta tamen quoad Thorum , potes auctoritate propria se seParare ;quoad habitationem vero, solum post Iudicis sententiam ; r tione adulterii non licet uxorem dimittere . cum adulterium est materiale, sive sine culpa , ut per vim etc. cum vir fuit in causa , vel consulendo ete, Cum adulterium fuit ab utroque commissum , et hoc procedit , esto unus prius tommis rit , et divortium secutum sit Iudicis sententiam, nam si etiam
alter postea fornicetur, restituitur; cum injuria fuit ab innocente
158쪽
parte . remissa, quae remissio fit expresse verbis iniuriam parcentibus,et tacite cum innocens pars cum Parte rem habuit. r.
ADULTERIUM. NOT. DOCTRliqA CKRISTIANA . Est Fidelibus populis ab E
piscopo tradenda . a Par bis, aliisque animarum curam ha. Leutibus, a reliquis Ecclesiasticis, a Magistris, a Patribus familias , a Sodalibus, huic oneri addictis, et a reliquis in- vieem viris, et mulieribus . Bened. XI T. a. Const. Haec tradenda est etiam in Ecclesiis ruralibus, non Parochise Iibos ibid. Doctrina christiana, nedum pueris, sed et adultis
est necessaria . Idem ibid. . . .
DOLOR. v. POENITENTIA, CONTRITIO,
DOLUS . Est actus extemus , seu executio Usius astutiae et habet praecipue locum in materia iustitiae , in contraat hvs etc. et dicitur Machinatio ad circumςeniendum , deci . . tendum , fallendum proximum , adhibita . Ut plurimum .grave peccatum est contra iustitiam , et charitatem. v. COM
MODaTUM OBLIGATIO VITANDI DOLUM.
DOMINIUM, Communissime sumptum, Est facultas disponenssi de re tamquam sibi subjecta, et sic sumptum dividitur in Diuinum . quod soli Deo competit; et Humanum, quod homini competit, per partecipationem a Deo habitam , scaper potestatem sibi a Deo collatam . 2. Dominium humanum , seu Positivum . aliud est Iurisdictionis , aliud Proprietatis . Primum est potestas gubernandi suos subaeres , idest illis praecipiendi, iudieandi , puniendi ete. et hoc subdividitur in Saeculare . . quale residet in . Principe respectu Sabditorum suorum ; et Ecclesiasticum , qua Ie est in Summo Pontifice, Episeopis etc. Dominium proρrietatis e contra est jus disponendi de re sua pro libito , nisi Iegφprohibeatur , S. Dominium proprietatis . aliud est Per ectum , aliud Imperfectum. Persectum illud est, quod extenditur ad substantiam rei simul , et ad ejus emolumenta. Iml erseetum, aliud est directum, quo licet solum de substantia rei disponere, mi
159쪽
tiir, fruitur re aliena , in va ritus substantia . Hoc dominium multiplex est . Usus , Ustifructus . Habitatio. Superficies, etc. de qnibus suis in locis . 4, Solus holito capax est dominii . ita ut omnes res corporeae Inferiores, videlicet, Agri, Montes, Flumina, Plantae, Metalla ; Bestiae etc. eadant sub dominium hominis . v.
DONA . Pona Spiritus Sancti sunt septem . Sapient a, InteIlectus , Consillam, Fortitudo , Scientia, Platas , Timor Deῖ. DONATIO , quam inter eontractus mulli adnumerant, iuxta Jus civile . Est mera liberalItas , quae, nullo cogente Iure, ex sola animi si rasitate defertur ad accipientem . a. Donatio, alia est absoluta , qua aliquid donatur, abs -' Iute , et sine conditione, ut, do agrum meum ritis etc. Alia est conditionata. Un tiliquid donatur sub conditione, ut. Do agrum T lio , si Lauream consequatur Medicam etc. S. Iterum , donatio est grati tita , qua res donatur omnino gratuito ; alia remuneratoria , qua ciliquid donatur, tu pro Dmium accepti ossicii . . Donatio iterum alia est inser ςi s , qua quis vult, fovivo , rem donatam esse alterius, idest, ut statim velit adi dicari aceipienti , quod datur . Alla est causa mortis , qua , quis sie donat, ut velit rem datam dari donatario, post mom
5. Iuristae addunt donationem propter Πυρtias, quae tria Plex est I. Sponsalitia , qua sponsi ante nuptias sibi aliquid donant intuitu Matrimonii . u. Donatio contemplatIone Matrimonii , qua Pater . vel extraneus dat aliquid alteri conji sum coniugii, non coniugis nomine . S. Donatio in favorem superstitis , qua Conjux donat aliquid parti sibi supersti. ti . N ine. 6. Ut donatio sit valida , requiruntur conditiones , et ex parte Donatoris . et ex parte donatarii l. et quaedam ex parte vel donatae , et ex parie modi donandi. Ideo .
7. Pt donator valide donet, dehet habere et dominium
160쪽
. et admiuistratisnem reiis quam est daturus. Insaniex oro . et senes, deliri, suriosi, mancipia, Monachi , Popilli , Min . res, filii sali, ilias circa bona prosectilia , et adventilia, Uxor circa res dotales, Prodigi, Surdi, Fures , Baptures Qere gravati alieno .etc. sunt Prorsus donationis incapaces . 8. Ex parte Donatarii . Donationes illis fieri debent , visnni capaces acceptandi libere donationem . et accipiendi dominium . Collige ex n. I. Qui donare nequit , nec donationis
9. Ex parte rei donatae . Res donata debet esse in hominum commercio , et in possessionem donatoris . Unde non potest .donari Res Sacra . et Religiosa , nim eo fiue, ut ad sacrum inserviat usum , quia nyn est in holuiuuiu commercio . D nari non possunt bona Ecclesiastica, nisi certis datis coo- dii ionibus ; alienari nequeunt res aliena, laris , aut rupina delentii , aut deposito accepta . Donatio omuitiin honorum pransentium, et suturorum est omnino nulla. Sic Doctores . Io. Ex parte. modi donandi . Invalida est donatio non facta Juxta praescriptum legis , ut donatio facta Tutori per . pupibluin, Medico per aegrotum, Consessario per Poenitentem , sed , et donatio facta por Patrem stio nato ex adulterio, antspurio, e ceptis alImentis . est.. nalia leto. Valet lainen donatio . I. In Magistro mi itum donante militibus hostium spο- Iia ae cum quis donat pro domus reparatione , Pr' redem Ptione captivorum , vel pro causa Pia etc. 11. Donatio revocari potest, quoties donator. vel coacte, vel Irrationabiliter censetur donasse . Hinc donatio revOςariptest . I. Cum donator in donaudo excessit. 2, Si donat rius enormiter fiat ersa Donatorem ineratus. 3. Cum donata; insnon servat conditiones . . . Si Donator prole. carens donavit, POSteiaque nascatur , aut filius redeat absens , aut illegitimus Iu timetur etc. leg. si unquam cod. , de xcvoc. donat. . Not. Si donatio extraneu. Iucta. tota potest , vocari, si parentibus , oes Eccle ae resocari ex parte fritest. 12. Donatio causa mortis rou atd , si donatotelis poetiiteat, ει Douatarius siraemoriatur,' est, 'ro REVOcATIO