Cornelii van Bynkershoek, jurisconsulti, Ad L. lecta XL. dig. de reb. cred. si cert. pet. liber singularis & Dissertatio de pactis juris stricti contractibus incontinenti adjectis

231쪽

DE PACTIs,, c. C. V. 'tiae vulgatae propugnatores. Res quidem in iis minus molesta est, sed tamen, ut vulgo fit, depromunt&heic suas leges, veluti e

cimentum l. 8. . de pact. . . . de R. I. l. . C. de fideius. Singulatim ad haec respondere non est visum, cum nil tale mereatur tiniversa , qua nos impetunt Sunt, quae rursus de pactis non loquuntur, S de his , quae incontinenti mutuo proponti'-tur addita, ne ulla quidem Hoc autem aditum claudere ad quaesitum decorum potestates is est certissimum. Ad l. S. D. d. p.ici. dicemus obiter Cap. seq. De emphyleus quidam nugantur ecl. i. c. d iure emplat inesse scit ei pactiones ex continetiit adjectas Verum hoc ibi scriptum non

est praeter quod probatum non sit, nec n-

quam probati possit , emphyleusin esse stricti 'Id in primam classem referendus quo

que videtur Franc Connanti Comment . . C. Lib. VII. C. i. n. iE praecipue i V.C. r. a medio num. . ad finem Cap. Ubi, postquam nonnullos opinatos esse dixerat, pacta strictis contractibus non inesse, Ita per-ρit Ouod aperte falsum est iureis, qui recon- O trahun-

232쪽

tionibus ac altatim ad edita confirmari per sti-

putaraonem , non tam quod in ea insint, a c 'od eam ad Letrahant, O novam stipulatioinem constituant. Et paulo postri Ut non tam contractui, piputationis it paetam , suam solennitati, ut sic dicam , stipulati-is , in ivterrogando promittendo consipiit. Immo equidem hoc ungula e habc Connanus, quod

patia mutuo inest e extra controversiit aleam

ponat, sed de stipulatione anxius dubitet.

unt, qui in stipiatione rem planam facilcmque statuunt, non aeque in mutuo: id non sine ratione' lege utraque tamen resutanda

cap. ut Sed Connanus prorsus incedit per igne , suppositos meri doloso. De mutuo ut probet , potissima ejus provocatio est ad

I. q. S. v. a. puel quam bene , non est, ut dicatur , necessum. De stipulatione mira estes utilem oratio Pactum non inest stipulationis contractui, at solemnitati Sed sol nitas interrogandi responde di an non totum stipulationis contractum constituit, , plane exhaurit 3 ita sane confitetu ipse in verbis, quae ex eo exhibuimus, sinalibus Q ii igitur pactum huic non inerit, tamen illi Ad haec novam ex pacto stipulationem fabricat, ii-hilonimus non inesse vult Alciatus ad I. i 3 C. de

233쪽

D, P, C TII, c. C. IV. yic depast. n. f. ex pacto adjecto itidem ex stipulatu actionem concedit, sed quia inest. Quo iure Connanus an quia ex nudo pacto oritur stipulatoria actio absit. Quo ergo nullo nisi dicas, pacta, licet non in sint, attamen vi quadam, ut sic dicam, magnetica solemnia stipulationis attrahere. Aut non intelligo hanc philosophiam . aut lubrica est valde. Servemus hos Connanum a communi non dis ferres, nisi verbis tenta S. Heic etiam locamus illum, qui ait, pacta fidei bona judiciis inesse, semper, omnibus uri peritis placuissori strieti juris autem nte pia eburam Papiniam quibusdam tam um,

cet po tuam etiam universis. Hasce nugas procudit ecl. Lectari atque hoc , ne quid satui desit, ut respondeat ad I I g. . . paet quam Maximini esse constat. Sed bacchae bacchanti porro adversarier non placet satio si non credas, eiusmodi deliri cuiquam posse venire in mentem, vide ipse Maestertium de ustit. LL Roman Lib. I. Dubii 3

CAP.

234쪽

et DissERTATIONI s A P. V.

Minputatis adcre ius eos, qui pacta a parte reis vel in universumus tr hentia in , inesse volunt.

ri esse quid sit , diximus C. I Hinc ultro a colligas, quid significet ex parte rei mei . Cuiacius , peritus definiendi artifex , in sita

praesertim causari ad Paulum in I. XL. d. R. C. circa med. O insit Inest igitur contrai tui

t ictu de pacto adiecto verba sunt stipulatio-

m nectae, ex parte rei debendi, scit ut reo 'osit, aftori autem noceat non etiam ex parte actoriis e creditoris, ut ei pr/s em l

rius alio loco ad . L. Pactum iubet uis stipulationi incontinenti, ei inest ex parte rei d bendi tantum , ut scilicet ei ipso jure proficiat, non etiam praebeat creditori Stionem ex Apu- itu, Unde apparet, ex parte rei inesse nihil aliud velle, quam debitorem ipso jure securum esse, si ejus gratiam concernant pacta, non esse opus, ut is unde petitur excipiat, quum illud, quod ita detrahitur stipulationi perinde sit, nasi nec venisset in eam, ut recte ait Do-nellus. Inesse exparte actoris quid sit, a contrario scire licet nimirum ad actionem pro-dcsse , si pacta ejus commodum spectent. Ulpianum

235쪽

DE PACTIs, e . . . si planum ita loquentem vide in L . Sri. F. d. paci Adde Cap. I. sub D. Franc Hotomanus Ilius r. Ouae i. o I. usitatam in Scholis locutionem O ex parte rei

in se, tanquam vulgi errore inductam traducit, cum dicendum esset , ex parte rei secum habere, praeeunte Ulpiano ind. f. s. l. T. d. p. I. Dein ita pergit : Locum a re ex parte rei pactum , citur , cum ei ad exceptionem valet. Et pag. pr.ec Ines ex parte actoris est, valere ad afrionem . . . . ses jureve minuendam, vel amplificandam, quorum illud a tori nocet,

hoc vero prode t. Descriptio pacti ex parte rei locum habentis satis bene se habet, cum ex d. s. s. petita sit. Sed in eo dormitas fere dixerim Hotomanum , quod intis , cum habere a parte rei non destinxerit Pacta pos iunt habere locum a latere delutoris i. e. ad exceptionis adminiculum piodesse, quum t men non insint . e. ipso jure suapte natura debitorem non reddant tutum. Quod ad juris subtilitatem .ss istum, novimus differre plurimum , utrum liberatio contingat statim ab interposito pacto, an vero non nisi interveniente hominis excipientis ministerio Cujacius a bona mente non ita divorterat ut, si inesse a parte rei nihil esset, quam ad praescriptionem valere, istuc probare conando magno motu nihil quicquam ageret, quamvis hanc ei men

236쪽

si IssERTATIONI stem assingat Ant Faber in Ration ades. Lectis Pacta namque, licet ex intervallo fiant, tamen exceptionem parere iuris est certi hexplorati. Quod autem Holman notat, ex parte rei

iveis sine lege dici , quod ad formulam ita

constinctam concedo ipsa verba, separata tamen , reperies, d. l. p. s. v. ex queis rem ipsam facile est colligere. Hoc potius miror, Hotomanum non crubescere, cum ipse sine lege' ratione esse ex parte actoris describat, valere ad Stionem ipso ure minuendam vel ampliscandam De amplificatione recte, sed pactio, quae jus actoris destruit, quomodo dicetur ex ejusdem parte inesse, cum tamen in solius rei commodum operetur Sciendum est porro , pacta a parte rei seu debitoris, etiam aetrahentia, minuentia vocitari ab Interpretibus. Ea autem quid sint, bene prae caeteris Hotoman. d. v t. XXXVI. Commentatores ad I. 1. de conir erut Puto tamen detrahentia hadjicientia non eodem plane modo hic dici, ac in A. et de naturalibus sive accessionibus contractuum

quum alia ibi sit illius appellationis, iuris ratio, sed simpliciter adjicientia hic esse, quae

ab actoris , detrahentia , quae a rei partibus operantur eo, quo diximus, modo irationem , quiar hae loquendi formulae confundantur, hanc esse, quod, si quid adjiciatur obli

237쪽

n C. V. spationi, illud tantum non semper fiat in favorem actoris si quid detrahatur, in favorem rei Posset nihilominus, quanquam raro, contra fieri, ut in die addito, vel detracto. Sed ex parte floris sive rei non omnino accurate dici disputabis , quia pacta 'axo rheura dari posse non videntur : etenim ei e si idem

denotet, ac fleri partem ipsius contractus , si quitur , quod omnis conventio ab utraque parte insit Mea, quae vulgo 1 latere rei dicitur, etiam ab actoris partibus operetur Unamque hoc Scit, ut ejus actio ipso iure ad id

duntaxat competat, quod pacto sublatum non est. Verum si et ex parte actoris vel rei tantum accipias pro in alterutrius gratiam commodum quemadmodum acceptum crediderim ab Ulpiano in d. l. T. s. s. d. pa t. ni-il est, quod te iure offendat. De verbis lia tentis, ut eo facilior in rem ipsam fiat ingre

Atque haec Sententia de pactis, a parte rei quae insunt, ab antiquissimis in Oriente cognita, recepta fuit. Eam quippe fovit Stephanus , celeberrimus et imae, interpres, ad i ta hec in I. in . s. i. s. XL. D. d. Reb. Cred., quidam certar t. uir que loco. Exin in occidente hanc opinionem

sine ulla haesitatione primum stabilivit Paulus de Castro in comm ad i. i. f. s. . .ep re,

238쪽

serem confecisse jactat Haec est vertia , in quit, in intellictu hujus L per G Dbct minime visa adde ibidem, imois, i , i is Attamen ante cum simile quid docuit, sed dissidenter admodum , Raph. Fulgosius ad . L L. et . ubi Cios ae,

quam aetate provectior sicci maximi , ciliis gione tactus suas timidus ita balbutit Ita mihi di putatitie videretur ditandum scit quod detrahentia tanti in insint inaudicando noncs , quod de his judicia metuamus, equimi

ni Sententiam communem , qua cum magna

di cultate posset sustineri propter prauicta. Idem ad i. Centum Capua de eo quod cert loc Fort. Garsas ad I p. s. quimmo de para et T. Lx novioribus primicerius cst Jac Cui ius in Comment ad . l. p. i. s. l. a V. O Trael ad Asric VIII ad expost l. et . D pres' verb. X. Observ. et . In Mercatore I, ET plenius in Comm. p . ad . . s. i. . d. R. C. Plenissime autem ad Lib. III O si Paul in I. Lecta. Hugo Donellus ad eandem M. 6, et v seqq.adl iris. s. Seja, de . . Item ad i. ig. est et . in de pact. Hub Giph anius, ant. Per ius in d. l. s. aliique maiorum minorumque Gentilam.

Provocant illi Erciscundi praecipue ad

239쪽

in ut past ubi pacta inesse memorantur, cum in utraque specie bene subducta solius rei gratia vertatur. Verum ad eas, quod satis est destincti sumus in praecedentibus. Haec eortini argumentatio ab exemplis ind. L. obviis inducitur, sed ipsum destinc tionis momentum inter paeta a parte ad oris rei, seu adjicientia sidetrahentia longe videtur conspicuum in L Rogasti iri. s. stibi . . d. reb cred ubi it Ulpianus : Si tibi de ero decem NovEM DEPEAs: Proculus ait, y recte, non amplius te ipso jure debere , quam ne dem. Sed si dedero, UT UNDECIM DEBEAS, putat proculus amplius,

quam decem condici non posse. Hic conventio parte rei eundem si uertac, auctoritate juris liberat, sed a parte actoris producere vidc-tur omnino nihil quod quid est aliud, quam pacta minuentia inesse, augentia non item Scio ab omnisuris consultorum principatu in hacce materia celebrari . u. t i. f. i. at siquid unquam , jure nullo Elae erit singula ibidem interpretari Maevius Titio credidit decem in in ejusdem gratiam contractu hanc dedit legem, ut novem solummodo sint incredito: a jure , recte aiunt Proculus

Ulpianus, novem duntaxat deberi Nummi illius unici, consulto dati, donationem cen

seri

240쪽

s DissERTATIONIS seri inter omnes constat, & remotis nonnullis tricis, adsie it prolixe Donellus in Comment. ad h. s. n. i. Sed cur ipso jure non amplius, quam novem debentura quia, ut apparet, inconstituenda obligatione inserta fuit conventio

de remissione unius ex decem creditis secus ac laeto, quantumvis incontinenti Ita convenisset uti perperam hic s. accipitur): tunc enim non ipso iure, sed per exceptionem debitori consultum fore probavimus C. II. III. Igitur ratio, quare ipso jure condictitia creditoris actio sit limitata respectu unius, quem donatum diximus, non est sane , quod pactum a parte rei, sive detrahens insitinam acute

vident, qui in ad pactum adjectum reperiunt sed quod in ipso contractu ineundo ita

placuerit quod cur fieri nequeat, nihil quicquam obstat. Succedat alter casus Maevius decem credidit, ut undecim refundat Titius, quaeritur, quid iurisa non amplius, quam decem condici posse idem Proculus putat, ac iterum recte, licet Ulpianus quem verum est hoc non negare, hei auctoritatem suam non apponat. Confirmat id Paulus in l. p. pr. d. p . Si tibi, inquit, decem deme paciscar, ut mihi viginti aebeantur , non nasiitur obligatio ultra decem re enim non potest obligatio contrahi, iis quatenus datum sit. Quae ratio, velut e

tissimi