장음표시 사용
101쪽
Idcirco plurimi priusquam internam rebus pulinritudinem degustarint.
in ante percepta voluptate figuntum. unde ceu temulenti, aut Veternosi.reddi
ii ad verae voluptatis reminiscentiam perduci minimc possunt ι fitque ut his eueniat quemadmodu fere amictis morbo colico vel pleuritide fieri solet, qui cum fomentis calidis vel cataplasinatibus istiusmodi mali rabiem se posse putatant extinguere,eo quod momeraneam recreationem, siue doloris quoddam lenimen digestis solum halitibus experiantur; morbi tamen primariam causia sana, & fomitem ex attractione humorum magis accumulant, unde & paulo post dolor cum febriiuxta conuersionis circulum amplius incrudescit. Quod de in hydropicis liquido constat,si sitientibus potum offeras copiosum ι in febre ardenti obstructionibus complicata, si aquam frequenter frigida bibant: in ophthalmia, si saepe narcoticis dolorem ab inflammatione partum velis obtundere. Nam & in amoris oestro, qui sese per aetatis ludum, perque libidinis explementa,morbo suo se prorsus mederi posse existimant, eiusdem po rius perennem circulum trahunt: dum ex libatis corporum voluptatibus, ipsa magis brutescens anima , ad sensus a ratione delabitur, Sc graui iamdudum saucia cur , vulnus allit venis,& caeco carpitur igni. Quaecunque de pulchritudinis circulo a sensibilibus rebus, adspiritum animamque interiorem, de hinc vicissim per spiritus, ad sensus corporeos explanavi , ,eadem de pulichritudinis sobole , siue Amore intelligas velim . Primo etenim externae pulchritudinis 'vis sensum percellit exteriorem , praecipue Visum: vm de poeta: Vt vidi, n/t perj, rvt. me ma abstulit erior . Sed multo expressius
A sensu externo per harmoniam sensibilem concitato spiritalis rerum spectatarum pulchri tudo spectantis spiritum comouet,qui mox recepta speciem . animae Guoq; com unicans,facit vu& concentus intrinsecus rei perceptae concentum internum maxime, siue percipientis formam pari proportione afficiat . Verum impressae rerum pulchraru imagines saepe etiam a leui quacum fue Occasione mouentur,motaque forma principe turbatus spiritus, a spiritu sensus externi denuo, ubi rursus apparet mox praecipitium maius a nobilioribus sensibus ad magis ignobiles:ab olfactu ad gustum,ab auditu & visu ad tactum improbum , ab Uculis ad complexus & gradum ultimum voluptatis. Quem ut philosephi pro summae ducunt amentiae siue furoris specie, Meduini pro comitialis morbi siue conuulsionis quadam imagine: ita vulgus turpi Ier contra pro summce voluptatis, & absolutae in amore beatitudinis cumulo expetiscunt. Sed ut a pulchro ad pulchritudinis appetitu prouehamur, Aminaem Veneris Potentem filium, caelo terraque metuedum, pariter accoledum docet illa percelebris sacri Poetae vox:
Nate meae Istires, mea magra potentia ρω:
ate Patris summictui seu Taphoea temnis. Orpheus
102쪽
Oroheus proinde in Argonautici i Amorem Vti mundi Genium, ut magnum Deum si antiquissimum laudat, quippo cum Chaos ante mundum posue- or, Asinis. rit ante Saturnum,Iouem & caeteros DeOS: Amore sane in sinu ipsius Chaoseonstituit, eundem adeo sic definiens, ut iit principium, quo res informis,ornamentum sui seu κοσμον, persectionemve desiderat. Cuivi illud Matonis
mulcani Martisque dolos, dulcia furta,
Atque Chao denses iusim referebat amores.
Vbi sane Ad tria mundi principia tacite visus est insinuasta per Marte,agenia , .mἡ ρ di principium subintelligens,veluti formam. Per venerem,passionis vim , liue
materie agentibusi formis ubique substratam. Per Vulcanum, omnia connectentem spiritum, vel proportione mediam. Licebit eadem ratione flabatidias in creatione quae deinceps fuit, aerem, terram S auram mediam : similiter ignem,aquam,& utriusque ineffabilem quandam substantiam copulatriiacem cin creatione postrema caelestem aetheream ac sublunarem regionem , δίin omnibus tandem medium Vnicum , inter CXtrema duo , quorum coniugio primum occurrit Chaos, seu mundus indefinitus. Ex confusa puutari idea, nascitur amor: ex amoris conuersione, plena perfectio, utimonostenditur. Haec definitio velut rebus duntaxat creatis coperens non tantum a Soerate. in Platonis conuiuio renitatur,sed& Christiano sensui non admodu quadrat, cum in ipso quoque opifice Deo, erga mundum, & res creatas amor sit vehe mentissimus,atque ex eodem, per mundum cuncta, in eundem mundi architectum rapere videatur. Crassius multo Lucretius,& Epicurei dogmatis proselibres, ex parte aman Amo demti 'tis,desiderium esse definiunt, quo amans se totum in amati speciem transfer r kr 're conetur: Cx parte amatae,quo tota totum amantem capere gestiat,ut in reginae Arthemisiae liquet exemplo,quae Mausolei cineris haustu unu in sequitadam cum vim facere cogi tabat .
Sed Physica magis ac naturae consentanea citatur Medici Erixi machi descriptio& aliorum plurium, quos gratia breuitatis omitto: cum quod iisdem idefinitionibus ad integritatem desit aliquid, tum quod Amoris omne potentiam,vel rationem eius expromere neque propositum nobis sit hoc loco nec necessarium: sed ex peruagatis requiram paucula, ut sit orationis continuum filum plura vero ex nuper inuentis ratiocinari debeam, quae ad Amoris pribandum circulum sint necessaria. Opportune igitur Hierothei sententia in demonstrationis subsidium ad se remus. Ait enim Amore esse vim insiticiam,quae superiora mouet ad inferio-im g t 3 tarum prouidentiam; inferiora, ut versus subli mia conuertantiir aequalia deni- - .. λ::que ad socialem inuicem sui communionem. Ea nimirum tam proba est definitio, Vt multi locutum putent de anima mundi: plures autem & Chri- '
stivit, maxime, gustum habuisse. quendam diuinae trinitatis existiment,
103쪽
deque illo Amore liaec statuisse,qui in diuinis personalia tertiam, seu sanctum
Spiritum repraesentat. Verum vivi haec sint, pulchre admodum totius circuli ratio,quae in Amore est,& per eundem in uniuersi rebus efficitur, sub defini tionis istius ambitu continetur,dum a su pernis descensus aperitur versus in serna,& ab iisdem inferioribus versus superna recursus,donec per media ex Arioritatio m tremorum mutua couersio peragatur: Unde meo quidem iudicio Amorem re ,εμ iρά ex ομις ctissime statuas, ut desiderium quoddam boni pulchriq;,Vebbonitatis per pulchritudinem ipsam,conferendae vel accipiendae scilicet. Et conscredae quidem insuperioribus: Recipiendi in inscrioribus magis. Cuius potestas velut uniussit magnitudinis dimanatio cuius punctu vel apex sit primus in Deo, progressus per mudum triplicem tripliciter distributum, finis autem in ipsa materie: cuius denique actualis quaedam sit, infinitudo circa verticem ; Potentiae mere infinitudo circa materiem: Connexionis virtus infinita per omnes naturae intermedios gradus. Huius enim effectus prior est uniuersum. Amor enim, teste Dionysio,non permisit regem omniu sine germine permanere. Idem propa-Μinctis Osi im- gandi studium ab auctore primo in omnes eiusdem imagines dimanavit. Per hunc enim sancti illius spiritus caesos mouet, & sequentibus omnibus sua munera largiuntur. Per hunc sydera lumen suum in elementa diffundunt, ignis calorem aeri,aer vim suam communicat aquae,aqua terrae; elementa simplicia mistis quibusque siue compositioribus rebus , plantae & animalia speciei suae multiplicandae desiderio,ad complexus iucundissimos & expulsionem semiaris ardentissime rapiuntur. de illud Georg. 3.
Omne adeo genvi in terris Jrominumqueserarumque Et genus aeq reum pecudesdpi gaeque 'volucres In Iurila ignemque ruunt. mor omnibuε idem.
somnia genera- Per eiusdem Amoris impulsum obediunt vicissim inferiora supernis maxi- , MACMώ me: fit terra tractabilis aquae, &.haec in aerem deinde resoluitur: aer in ignera. ii . . ac fores per porosinsensibiles digesta in aethere sublunaris substantiae portiun II . ' cula firmioris paulatim concretionis,atque coaguli particeps, rapitur altius in caeli occultas fibras : ubi quemadmodum in animantibus fieri solet, elaborata Tmmmmidiis magis magisque apponitur. primum inde agglutinata assimilatur penitus,& in caesostem indolem transmutatur. Quis enim scit,an huius gratia sit orbis ille . tu. conspicuus in octauo cUo,quem acandore notabili γαλαξων vocant,qua sempiternorum syderum fuligines explodantur, & in particulam descendetium locum,trahantur ex infimis mundi partibus exhalationes tenuissimae. Quae quasi retalione officiorum mutua,ea unde mouentur,atque animantur, Viciscsim nutriant, adeo quidem infandis & inexploratis modis,ut propter tem pinris diuturnitatem, viarumque omnium nimis m perspicuos tractus, caelestium corporum ingenerabilis quaedam & incorruptibilis lubstantia videatur penes n. singularia: a sublunarium rerum conuersio , duntaxat secundum speciem, ij vii viis quavi aeternitatem facere iudicetur. Quin fibras de villos in m udo superiore in corio - μὴ. atque aetherea regione non aliter statui,quam in animalibus posse,siatis osten'
104쪽
dit cataractarum vocabulum apud Moysem , satis & cometarum,& illa vetorum abditissima generatio, cui vel specus tribuunt definitos, vel certa promptuaria quae facrae literae thesauros abyssi,antra Aeolia poetae nominant, Astronomi valvas caeli vel ianuas; Vnde & CX congressibus Vel h , vel v v, vel 3 2. triplicem quoque portarum apertionem intellexerunt,caliginis scilicet, venti valva taligis& pluuiae; cum Omnis corporum di manatio,sit vapor aut exhalatio, vel inter haee quiddam medium. Sed non est nunc de hisce fusius disseredi locus t cum forte haec omnia ad mundi materiem melius,& singularem partium conuersionem mutuam referantur. Quamuis istorum tractatuum sit ea consensio,ut nihil dissicilius putem,quam quae per totum tota funduntur, vitandae confusionis,uel t dii gratia su b classis distinctae genera delegare. Pulchre iterum ex illa Hierothei definitione unus colligitur omnium se mmum Amor, sola relatione differens, quae nimirum vel sit superiorum ordinum erga inferiores, vel infernorum erga sublimes, Vel . aequalium erga aequales. Hinc illa Erotis & Ante rotis fabula , quasi nullius sit Amoris incrementum sis. absque amore mutuo, nec ullus ascensitis, descensusve facilis vel diuturnus, δ' ς lai si agens per amorem recipiat quicquam, vel paties vicissim in id quod agit,
Patet & amorem esse in rebus omnibus,& amari omnia posse : ctim detur gines 4, bis omnibus similia,vel contraria. Patet denique eundem ex rebus saepe contrariis nasci. Et rursus ut contrariorum maxime effectricem caussam. Vnde illud o. iis .. Plautinum oppido eleganter. Diua . starte hominum,deorumque Mis, Pita, alus; rursus eadem quae est,
Pernicies, mors,tuteritus,mare,tellus,cesum, dera. Iouis quaecunque templa colimu3,eim ducuntur nutu, illi obtemperant.
Et plura deinceps in Mercatore:quae,ut sim breuis,omitto: cum & proferri infinita in eandem sententiam facile possint. Verum ut in amore perfectam circuli speciem plenius contemplemur, li- De Amoriscet relictis paululum definitionibus, ad ortum illius, aetatem, progressus om- , ' 'si.'nes & incrementa diuerti ut distributae loco, temporibusque rationes, velut unius compositi,per membra singula penitius expendantur.
Nam quod ad primam originem spectat,iam pridem occoepi dicere: nunc illud compedio repetam, quod quondam Diotim a Socrati reuelauit: Natum Orm Amoruamorem scilicet ex Pori congressu cum Penia in natalibus Veneris. Cuius alta 'legoriar summa est : in abundantia & indigentia rationem Amoris optime collocari. Cum enim,ut diximus,continua quaedam sit, & reciproca dimanario ab agente in passum,ab hoc vicissim in agens per medium :& in age te quiadem sit conserendi boni studium ; obsequi) vero vel recipiendi influxus in rep ssibili; patet omnino in agente copiam primo, inopiam vero in re passibili, x nquam Amoris mutui parentes geminos recte constitui: quorum ubertas p trem reserat, egestas matrem,licet tum in ubertate sit quaedam indigentia,
105쪽
ac vicissim indigentia copiae particeps habeatur. Vti in congressu maris & see
minae duo concurrunt semina, masculinum unicum,&agens maxime , si Ga leno credimus, de foemininum alterum, passibili magis conditione Praeditum, sic tamen ut ad conuersionis,complexusque mutui nccessitudinem, nec is mininum semen omnino iit actionis expers, nec masculinum ab illo inuasistis ilia sim liebri semine vicissim non patiatur. Nam ex hoc fonte fortassas est in coceptu determinati sexus potissima ratio, prout nimirum per qualitate aut copiam, unius virtus a virtute alterius superatur . etsi stellaru occulto influuio, multum quoque in eo genere sit tribuendum. Mres Pumica Mentem Platonicam de ortu Amoris, augmento , statu atque perfectio. ne , malui quadam suecincta tabula quam verbis prolixioribus explanare. Utque magis respondeant. singula cum uniuersi Musica,nos quoque &symphoniaespecies &schematismorum totidem rationes distribui finximus, ita xta Amoris sextuplicem gradum,iuxtaque dierum numerum, quo mundus
106쪽
107쪽
Rationes alias in Timaeo reddidit Plato, cur sit senarius inprimis congruus
uniuerso. Nec est quod illas tantopere requiramus , cum potius ad Vnitatem Ois,si u.pi. trinam referri singula meth dicae doctrinae consentaneum videatur. Itaque inio per Ainm ut in terrarum diuisione, duas constituunt,intemperiet frigida: Zonas, Arcti. zzia . cam scilicet, & Antarcticam; duas quoque intemperiei calidae, Boream Vnam, v & Austrinam alteram . similiter & harum medio temperatas duas cum canimis diuisione pulcherrimae congruentes. Quae tamen omnes ad tria Zonarum his, ii ι. gQiter reducuntur calidum, frigidum , S temperatum. Ita me hercule de ipsa Amoris ratio uniuersa in ortum diuiditur,progressum,ac statum . simili xviij j ter affectus suderum in directos radios 3. ista δ .dc obliquos 3 S ' Δ. Conso. νiazmia' ' , , nantiae in perfectas 3. Vnisonum, diapente, diapason;& imperfectas totide, he mi olon, diatriton,diatessaron. Nam Sc hisce generibus symphoni caeterae con
Confouam ρα- tinentur. cum illo concentus per sextam sit diatriton duplex ; per decimam V ' vero,aut duodecimam, referantur habitudine simili ad δισδιαπάσων, qua cinc sisis u terae ad diapason simpleX. Nec multum inuenies absbnam rationem inter m 'm3bta dies naturae Criticos de Indices appellatos: si probe expedas ordine quartum, quintumque, &septimum,nonum,Vndecimum, decimumquartum. Quorum omnium proinde analogia maxima est: ad progressus speciem,quam Luna subit totius morbi curriculo, a puncto temporis primo, quo morbus inuasit. Quin si magis ad Lunae motus, morborum tempora velis tribuere: quanquam diei septimae indicium certius ex quarto , quam tertio colligatur, pro- , ,, is,. ., 8xer mutationis quae runc incidit, progressum pleniorem multo tamen perm Fini humo i, fectius ages, si dies impares omnes pro criticis numeres, iuxta mentem illius
Aphorismi, Quicunque sudores febricitanti tertio fiunt,quintoue die,Vel septimo, nono, Undecimo, decimoquarto &c. omnes boni. Nam inducunt morbum: qui secus eueniunt laborem significant , & morbi longitudinem. Videmus enim quod& nox ipsa quae praecedit quartum , quaeque decimum quartum diem, sit magna ex parte molestior, ut usus, δc idem testatur Hipp. Accedit demum natura humoris biliosi , qui in acutis maxime dominatur, magisque incandet alterna die. Postrem h& motus Lunaris distributio cum in tarditate potissimum, ac velocitate epicycli medium seruat. Sed non est nostrum dehisce ulteritis disputare,ne nimis haerere circa particularia videa ,- ό, 3 linis mur. Illud denique in hoc concentu est: obseruandum inprimis , totius in
ta ...tia mundo crς x Oni. seriem iisdem gradibus recte dispesci, numeroque consi-ia ,izi, mili, si tres illius praecipuas partes antea demonstratas, in sonos ordines ita sub diuidaS.
108쪽
LIBER I. Ex Chao tripliei Mun.
dus triplex per Amorem vel Amoris tri
lica Formata Mundus L. Ita semuIuxta
Informis tuo cosse Chaos 2. partitio c Anima
quuntur cme ante mundi Formata Iuxta Pla
Chus essent.smp. Progressu3 essent. simp. Status essent. simp. Chaos essent.protensi. Prines essent . protesi. Siatus essent. protensi. Chaos essent. absolui. Pr rosessent.absolui. Staim essentiae absolutet vel circularis.
Iunge his demum gradus Universi totidem Amoris species, habebis sane uis,s uis lystema pulcherrimum & plane musicum,quod interuallis iunetiam impari- phoma pusthrebus,sed tamen pro rata portione distinctis,acuta cum grauibus temperans, varios aequabiliter concentus efficit; etsi illum aures non capiant nostrae,quippe ad sublunares turbines,affectuumque procellas varias,veludad Nili Catadupa obsurdescentes. V NIVE R SI MV S ICA IN TR A AMORI Scirculum comprehensa. Pulchre itaque & diuinorum operum, & circularis in amore progressus,& topius denique concentus in uniuerso musica ratio, senario numero sic e prime da est , ut in septenarium finiat. Cuius apud Philonem caeterosque Pla- Smim numtonicos laudes sunt innumerabiles, utque vel idem in novenarium Vel in te In rium ; rursus & hinc in unitatem unicam reducatur. Nam & triangulus
109쪽
98 ARTIS CYCLOGNOMICAE Isoseuros usui ora, ex senario constitutus ita resoluitur, Ut basis quodam modo ternionem integram seruet, unitatem vero se perior vertex , ted basim vertici duo connectant later , velut binario intereternarium & unitatem me dio,definita.Vnde cum ex unitate, binario,ternario inuicem copulatis, senarius fiat,merito illum Pythagoras-σογαμίας seu magni connubii numerum aestimat,cum uniuersi nuptiae huius mysterio maxime celebretur credo quemadmodum uni sono,si quis diapentem iunxerit, & continuu di tessaron,mox consonantiarum omnium consonantissimam fecerit diapason. Liquet autem ex ante demonstratis, Amoris numen pro ratione diuersa varie diuidi: Nunc ut genus in speciem, nunc vero ut totum quiddam in partes potius integrales,cui partitionis modo lubentiri acquiescam. Sed cum idem totum vel omne,partitiones admittat numero infinitas, idcirco pro distributi mundi multiplici specie, Amorem quoque vel unum, vel duplicem statuas licet,vel tres eiusdem differetias rursum,vel sex,uel septem,
vel nouem, modo ideam ubique ternarij dc unitatis numerorum omnium rationes in e complexam prae oculis statuamus.
De nouem Amoris gradibus 6. vel 7.nulla est difficultas,si mundi segmenta,& singulorum symphoniam modo propositam, probe excusseris. Nos omnes hos numeros velut diuersa flumina ad intem unicum siue ternarium reuocamus. Vt quemadmodum in mundo sensibili, inter cauestem &1ublun rem statuitur media quaedam aetherea sue sit ipsa lunaris regio,seu Lunς pr xima. In sublunari rursus inter aerem & terram aurae vehiculum medium, in
casestibus denique inter Planetas medius Sol. Inter intemperate siccosi &δ,medius supra Solem. Sub sele vero inter intemperate humidos 2 p, medius 2 : quemadmodum denique in humana fabrica inter intellectum di
phantasiam,media ratio,inter animalem & naturalem facultatem , vitalis assurgit;4nter totius com positi corpus & animam, ambiguae speciei spiritus: ita profecto&in amoris circulo,inter diuinum,sive sublimem maxime,& terrestrem alterum abiectissimum, Amor natum mediae collocetur. Horum consensus mutuos,& tamen diuersa munia facile ex subiecta tabula depmhedes.