장음표시 사용
71쪽
que enim neeesse suit, id nominatim lege eomprehendi, quod factum app/ret ἔ de quia factum apparet, fieri potuisse eolligitur, & eo quidem magis, quod Damas a Episcopo inseripta, non alibi. quam in Ecclesiis legi debuerit. Tandem neque illud admittendum quod Baronius credi vellet, Valentinianum Damasi ministrum hae in re egissse: Illud alterum equidem quod subiicit, de Damasum dictum illud impetrasse, haud adeo abnuam: verum prius illud, Baronii Divinationem sapit. Et tamen si vel hoc ipsum largiremur, saltem exinde Iiqueret, auctoritate Principis hac parte Romae opus L sse, ut ipse Baronius fatetur, quae utique frustra adhibetur, vel adhiberi postulatur, nisi Ecclesia in Republica esset, id est, nisi legibus Imperatorum Eeclesia etiam Romana, tum saltem in temporalibus teneretur. Postremo id magis magisque euincit huiusee legis sanctio, de quidem duplex; primum enim Ecclesiasticos viduarum & pupillarum domos contra Edictum adeuntes, publicis iudiciis deferri re exterminari rubet, id est, eo ram iudicibus secularibus. Secundo, amulieribus his relicta vel donata, fisco suo vindicari iubet. Sic secularumi potestatum Sc Principis est iudicium de honis Ecclesiasticorum. In quies quod & antea per trinxi, hanc legem postea veluti
a suerius & durius latam a Martiano abrogatam. Novella de testam. Curicori est. verum id: Sed
quid tum Esto. visa fuerit tum Martiano asperiuor &seuerior; Praeterquam quod de Martiani iudicio dicere possem, hinc sane liquet, usque tum
eam legem, seruatam: Item leges humanas prct temporibus principes variare, mutare, abrogare potuisse. Neque ilico abrogatio legem abrogataminiustam fuisse eo tempore, quo lata ruit, coarguiticum cessante etiam causa, quae legi occasionem dedit, & ipsam legem cessare, atque abrogari, ius &mos sit. illud minime tolerandum quod Molanus lib. de piis testam. c. I . censet, hanc leg. suisse Ia-
tam odio in sacros homines, moxque abrogatam.
Neque enim hic ullum odium ordinis Ecelasiastici
vertitur, verum fraenum tantum auaritiae sacrorum
hominum, haeredi petarum, Clericorum & Monachorum iniicitur, quod optime vidit ipse Baronius, fit nuperrime Nicolaus te Maistre, lib. a. de bonis Eccles e. r. landem inquies, quod etiam Baronius notat, EccIesiasticis tantum, non Eccleis
sis ipsis, hanc legem ferri. Verum hoc, quicquid alii contra sentiant. Sed quid inde λ Nempe Valentiniano visum dcclesiasticis modum ponere. At enim ubi usus postea p'stulauit, non minus Ecclesiis ipsis modus a Principibus quidam impositus: quodvistendit lex a .inse. Denique principi hae in re vela laxare vel contrahere pro Reipublicae usu semper licuisse videtur.
Hii scin qui Ecclesiae iuge obsequium deputarunt, Curiis habeantur is munes, si tamen
eos ante dὶ ortum Imperii Nostri ad cultum e) se legis nostrae contulisse constiterit: ceteri reuocentur, qui se post id tempus Ecclesiasticis congregarunt. Dat. xvi. Kalend. Iun. Gratiano A. II. & Probo eos s. 37l.J
cuius etiam quatuor deerela in Urbe itonia memorat. Eidem instribuntur complures Anni huius constiti ui ines; ἄ sequentis 3 1. Sed& garonius ex Cod. Vatisana resert hoe ipso Annis itum. i. eiusdem Valentiniani indulgentiam de Ursicino Schismatico in Episcopatu Rom. ad hune eundem Ampelium Praef. Vrbis, qua etiam Vrsi. in indulgentiam praebet, ut ne ad Urbem Rumam , vel ad suburbi Latias regiones pedem inserat, ne nequi tiae suae contagii ne in eonetur infundere. ID.
elaratus sivi ID. ., Cutius hie pro ministerio ct Clericatu. Eodem sensu in eodem argumento in Constant. I. 49. fur. de Decurian. cultu, diu uiae reueremiae; item via diuinae cultionis, pro Clericatu. m.
VRt AhzM Clericum factum ad Curiam reuo- lentiniani de quidem per urbem Romam de regi- eari iobet hac leg. Valentinianus Sen. vi dc ones suburbicarias. Scilicet ante ortum imperii Constantinus M. t. 3. 6c 6. svr. dc Valens L sui, id est, ante U. Kalend. Mart. An n. 36έ, & sics supri in praetemrim tamen certo tempore ut ante Septennium Clericos factos a Curiis haberi aliis ceniti tui onibus conclusa haec Clericorum immunes vult. post id tempus factos ad Curiam ad Curiam reuocatio , vςluti d. t. U. svr. l. reuocari. Verum de hoc iam plenius ad c ψo. &ra . ias. I s. svr. de Decur οπι b. ita oc hac va- v. svr. de Decurios.
FORMA praecedentis consulti ' etiam circa Episcoporum Virginumque sein personas, &- - V 'δδγ quarum statuto praecedenti facta complexio est, valeat ac porrigatui. Dati Kalend. Decembr. Treu. M Modesto di Arintheo ς os s. 37r.J
72쪽
DE Episcopis, ECCLESi IS ET CLERicis. ST
lal Et hane I gem in Codiea Iustinianoo omissiam omisit quoque Baronius. G OTHO Rcb Huic successit mox Anno sequente Zositinus: vi Meet Iex Misa svr. .e Praefectian. . Item lex unis. supra δε ει roratus, emendata eius subscriptione. ID. , t d Eurus Valentiniano in Imperii diuisione cessit, ut huius legis Inscriptio mim Subseriptione eollata fidem facit titemque lex uniea Apr. ne Praefectiani: Et sane Z si inus testatur, ιι . q. c. I. Valentiniano lilyrieum di quidem totum cessiste. ID. d) 1 pyri duae: de quo vide Toporri Nouae fit quoque mentio in itiner Peutingeri Iol Cuius 3 legis dio. svr. ut mox ostendant. Hac interim luit: de quo ad d. t. ao. fur. m.
AHITvR, seu extenditur anterior aliqua conis stitutio, ad Episcoporum de Virginum per sonas hac Valentiniani Senioris Constitutione: Virginum, inquam. Deo dicatarum & Sanctimo nia hum, de quibus alioquin fuit quoque svr. tit. H. lib. q. de raptu Pri matram. sinitIm. di lex q. A. supri de censu. Quaenam autem illa praecedetri constitutio est y
Sane hac in re obscura vel illud saltem ex hac leg. colligere licet, ea lege de Clericis & similibus actum fuisse: Quandoquidem eius legis forma ad Episcopos & Virgines Deo dicatas trahitur: Et sic proculdubio a minoribus vel aequalibus, ad maiores & aequales extensio fit. Et sane ita existimo, intelligi hic legem ao. sup . in qua agitur, de Ecclesiasticis & Continentibus. Et sic de Ecclesiasticis
voce prouidam hane sanctionem eonsultanique dicere usis raptu vel matrim. sanctim. α I. 6. 6. sum, Me censu. m.
ea leg. consti tuta , ad Episcopos quoque hac leg. elim de eo alicubi dubitari coepitIet, porriguntur. Item , quae de Continentibus viris ibi statuta ; ad Virgines pariter Continentes, hac leg. trahuntur. Fuerit itaque huius legis haec sententia ; Etiam Episcopos, etiam Virgines Deo dicatas, nihil conle- qui poste ex liheralitate mulierum, non magis quam caeteros Ecclesiasticos aut viros Continentes: de quo ad eam leg. zo. Dices, legem ao. ad Episcopatum Vrbis Romae pertinere. hanc vero ad Epyrum, & quidem nouam: quare hanc legem ad illam trahi non posse λῆ' Fateor , emissam illam ad Episcopum Urbis Romae ;fateor, lectam in Ecclesiis Vrbis Romae: Sed generalem eius prouidentiam fuisse ait, & sic ubique eam seruari voluisse Valentinianum.
QVi mos est e) causarum ciuilium, si idem in negotiis Ecclesiasticis obtinendi D
sunt: ut siqua ili) sunt, ex quibusdam disiensionibus, si leuibusque delictis, ad religionis hin obseruantiam pertinentia, locis suis, & a suae l) Dioeceseos Synodis audiantur: Exceptis ti quae actio criminalis, ab Ordinariis sn) extraordinariisque co) Iudicibus, aut inlustribus ip) potestatibus audientia in constituit. o Dat. xvi. Kal. Iun. o Treu.
Valente v. t) S Valentiniano AA. coss. f376. JINTERPRETAT O. uuoties ex qualibet re ad Religionem pertinente inter aericos fuerit nata contentio, id sepecialiter observetur, ut conuocatis ab Disopo dioecesanis v) Presbyteris, quie in contentionem venerint iudiem terminentur. Sane si quid opponitur criminais, ad notitiam Iudicis in riuitate qua agitur deducatur, ut ipsius sententia vindicetur, quod probaIMeriminaliter fuisse conmetissum.
a Abest bee sex a Coae. M. Refert eam Batonius recte --οπε. uum. 6. Abest quoque ab A aiano Puti GOTHOR hJ De Episcopis istis mox ID. In MS. G. legitur, Arremio Episcopo. ΚITTER c) Geroisino in veteri huius C is,s Chronologia . &in aliis M S. imo ct in Sictardin. GO THOR
et ii rςPMnunt insta ob inendus es t quomodo sane nonnulli M S. finianei habent: Quod de suo etiam testatur Serapnu . - Θωὰνῶς, eap. ro. p. t44. Et ita quoque Baronius habet ad rinn. D. HO. Et id tamen lysi di irii sciit tm. Forte reseribendum eidem, &e. obtinendi iussit. ID,
73쪽
gὶ obtinere, est locum habere: ut in illo Concilii Nitam; can. s. par. 323. 326. Tom. I. Concia. Edit. Harduin. τὰ δροἔθη uexo,o: Vbi recte irite res, Antiqui mores obtineant. m. MSS. Murceburg. ct Gothan. ει Edit. Si chard. obsinendus es. R ITTE R.
st Pro eua: Caeterum exstat haee senitentia. recisis mininillis in Pii Eps I. a. p 98. Tem. I. Concit. Eae. Hard. GOTHOR iὶ Male al. damnandis sensibus. ID. M Disciplinae Ecclesiasticae. ID. lὶ MS. G. Asee Diaroeseos, errore librari . RΙΤΤΕ
smὶ Vox haec non exteptionem a Regula pωprie denotat 3 verum eontrarium tuum di nam de leuibus delictis supra actum fuit, a quibus nune adrio eriminatis exeipitis, id est separatur, distini aitur. ἰ O TH O F. in Puta Rectoribus Prouinetarum, Proconsulibus, Vicariis. ID. lo) In eodem arguments vid. I. vh. infr. de Episcop, iudie. Caeterum no gnoscit hanc vocem extraor inariisque, M G ID.
p Puta praesectis Praetorio: de quo mox. m. q is. atidienda , cui supri auriant-rὶ quomodo MSs. exhibent, ct quidem Seldenianuri Se Ideno ipso teste de S
0 Sensus est et Ea exeipienda esse, quae actio Criminalis instituta essicit, ut ab Ordinariis di extraordinariis Iudi ei- hiis , vel Iollistribus lyotestatibus audienda sint. m. o ML Mart. M S. G. RIT TE R.
Da sosto Episeoporum&Clericorum, quemadmodum fuit iam supra Constantii Imp. Epistola, siue Constitutio, I. u. hoc titi erit Honorii lex I. inst. hoc ris. & l. I. infr. de Relig. Va Ientiniani placidiae filii lex est. infri hoc tit. Ita haec so Gratiani est, quod oste it eius subscriptio, DAT. TRE v ERI s. Atque ita in uniuersum quinque hac de re hoe Codice extant Constitutiones genuinae quibus addunt Alii duas, Constantini nimirum & Theodosii nominibus propositas suh tit. de Episivali iudic1o, ubi dicemus: in quibus videlicet cle finitur, an & quando Episcopi & Cleriei coram Ecclesiasticis, quando vero coram secularibus Iudibus accusari, vel litigare possint. Quod quidem ostendit, lapius hanc rem in Synodis & in Consistoriis Principum agitatam. Nunc harum omnium legum sententiam his sub unum semel eonis spectum proponemus: mox quaenam huiusce legis sententia fit, aduersus plurimorum interpretatio. nes , eam quoque quae huic legi subdita est. ostem
Vt hoc distincte fieri possit, Tria Causarum genera circa Cleri eos constituenda sunt: Ecclesiasti. cae vidulicet causae, Pecuniariae siue ciuiles, & De-
gione agitur, seu in causa Fi DEI, ut valentinianus Sen. Imperatoris nostri pater, in hac ipsa re, tete siua dicebat, teste Ambroso in princi Epist. M. siu. 13. M. Paris. us . in f dubium nullum est, eas coram Episcopis & Synodis Diceceseon audiri oportere, hac leg. & l. I. in . de Religisne, dc d. l. Utim. inf. de Episci iudici non vero λαοσιαζ δι- κατηριοις, in publicis iudiciis , Ecclesiasticos λι-
τευ πω, traduce e. de quo elegans etiam est locus ille, qui extat apud Ambrosium epist. ya. siu. N. M. cit. ad Valentinianum Iun. ubi & Valentiniani Senioris segem. seu Rescriptum super eo recitat . quod
paulo post exhibebo. Est de Basilii hoc ipso tem .pore epist. in. in M. fiu. p. aU. Edit. Boedisin. Est Grestorii Nazia naeni epis. ad Nectarium IV. Item dubium nullum est, causa, Eeclesiastici alitu.
ius ordinis ut eodem loco Λmbrosius ut & delicta
Eeeses asticorum proprie conita disciplinam EccI
siasticam & Ordinem admissa, ibidem agitata', quae Ecclesiastica εγκληματα, seu αμαρτημα ., delicta, dicuntur can. C Concilii Consan . pag. III. IIo. Tom. I. Conrit. Edit. Harduis. & Nouesta Iust. D. cap. . vid. & ί g. v. Cod. IV. de Episcop. auri quae scilicet poenis Canonicis, atque in his Exauiantoratione , de qua est l. t. inst. & l. ast. svr. quo rum appel2ὶ communionis Privatione exercentur.
Atque hoc est illud omne, quod Ambrosius, Ua P lentianum Sen. Dgibus sanxisse scribit; scribens ad eius Filium Valentinianum lun. Augusta, inquit, memoriae Pater euus, non solam sermone respondit, sed etiam Legibus fus sanxit, in causa Nei, vel Gisiae stri ordinis alicuius, eum iud care 4 bere, qui nec munere impar sit, nec iure dissmilis, obaec enim perba νιscripti sunt hoc est, Sacerdotes de Suceγδε ibus potuit iudicare. Quin etiamst alias quoque aris gueretur Episcopus, & MOR VM esset examinanda causa, EI IAM HANC voluit ad Episcopale iudicium pertinere: Et mox; solando audisi. Ct mentissisu Imperator, in causa F dei Laicos de Disopo iudicasse Z Da ergo quadam adulatione inrua mur, ut Sacerdotatis Iuris smus immemores. σquod Deus donauis mihi. hoc ipse aliis putem esse raedendum Z &e. Et mox: At certe, si velfiripturarum se tem diuinarum, rei Petera tempora retractemus, quis est qui abnuat in causa Fidei, in causa inquam Adei EpistopossHere de Imperatoribus cir sianis, non Imperatores de Episcopis iudieaνe, dec. Hastentis Amhrosius. Atque haec tum de causis
Fidei, vel Ecclesiastici alicuius ordinis, tum de delictis Ecclesiasticis. Secundo. de Causis Pecuniaν is Ecclesiasticorum nunc videndum est. Pecuniariae igitur, seu ciuiles Ecclesiasticorum cause eo ram iudicibus secularibus instruebantur, nm minus quam priua torum seu laicorum: dc hactentis Constantini Magni priuilegio, quod memorat Soetomenus
Lib. I. cap. g. cautum fuit . ut consensu utriusque pariis, Episcopus 3nter priuatos de rebus peeuniariis cognoscere possiti, sie ut Episeopus more A bitri sponte residentis, in Ciuili dumtaxat negotio
iudicaret: λ sic sub tribui limituionibus id constitu Na
74쪽
stitutum; non vero iure suo id sibi Eeclesiastiei
vindicare potuerunt, & hane Lateis necessitatem iniungere. Idque ipsum etiam cauetur l. p. & g. Cod. IV. de Episcop. aud. & Noueu. Valentiniani M. in princ. de Episcop. iud. quam quidem legem I. Tribonianus deformasse videtur ex I. uti sustr. de Iurisdictione, nisi potius utraque sex eiusdem Constitutionis partes sint. Ex d. l. ια interim liquet, hoc idem priuilegium tributum Iudaeis, ut videlicet & ipfi in ciuili duntaxat negotio, ex consensu, ad similitudinem Arbitrorum,. apud Patriis archas sitos ritigare possent. At, quod L I. de Episcopali Iussi sub Constantino M. ea uetur, ut id fieri posset, etsi altera pars refragaretur, id falsum esse ad eam leg. ostendam. Tertio sequuntur tandem Ecclesiasticorum Desista, quae communia recte dicere possis, ea videlicet, quae publicis legibus & lure communi vindicantur, πολιτικα εγκλ μ ατα, d. Novesi. Iust. D. quae ad usum publici Iuris pertinent, ut loquitur lex L infride Religion. quae Rempubl. laedunt. Nam ut militum alia delicta propria sunt, quae militarem disciplinam attentant, alia communia, quae publicam
disciplinam de sie eorum persecutio aut propria, aut communis est ; l. a. de α. D. de re milis.) ita pariter Ecclesiasti eorum admissa, siue delicta. aut
propria sunt, id est, quae illi ut Ecclesiastici admittunt aduersus Ecclesiasticam disciplinam, qua
causa, dc eorum persecutionem propriam esse, id est, a Iudicibus Ecclesiasticis vindicatam ostendi. mus: Alia vero communia sunt, quae non iam ut Ecclesiallici, sed ut Ciuium numero, atque in Re.
Puhi. constituti. admittunt: nam, ut recte quoque Cardinalis Bellat minus lib. I. de clericis, cap.aδ. Clerici praeterquam quod Clerici sunt, sunt etiam ciues partes Reipubl. politicae. Et vero haec delicta regulariter ab ordinariis, extraordinariisque iudicibus secularibus, vel illustribus audiebantur, vindica hantur: seu ad ordinarios Cognitores pertineis hant, legibusque audire oportebat: quae sententia est Gratiani hac seg. & Honorii l. l. in . de Religion. Eademque eli sententia fet. s. de Episcop. Iud. Continua, inquit, lege sancimus, nomen Episcoporum, rei eorum , qui Ecclesia necessit,ibus seruiunt, ne ad iudicia sue ordina torum, Aue extraordinariorum iussi. cum pertrahatur. Habent illi Iudices suos, nec quisquam bis publicis sit commune cum legibus.
QUANTUM AD CAVSAS TAMEN EGCLESIASTICAS pertinet, quas' decet Episcopali auctoritate scissi. Quibuscunque igitur mota
fuerit quaestio, quae ad CHRISTIANAM PERTINENT SANCTITATEM, eos docebis sub
eo Iudice litigare. qui Pra*l est in suis partibus omnium Sacerdotum, id est. per A stypti Dioecesin, Optate M. rissime ac iucundissime. Quare laudabilis atictoritasma aνbitrio temperato quicquid NEGOTIOR UMALIVND E incidet, terminabis, habituro Ponisii iam SACRAE DISCEP TATIONIS Timo
theo Episcopo. vides causas tantum Ecclesiasticas, ad Christianam sanctitatem pertinentes, sacras disceptationes, Episcopali auctoritate decidi. At, quicquid negotiorum aliunde incidit, id est alias Causias quascunque , iudicum ciuilium arbitrio teris minari iuberi. Λe proinde emendandus Gratia. nus, qui canonigata illius legis parte, canone F. u . it. Quast. 1. hane distinctionem sustulit, omissis illis, quantum ad ea as Ecclesiasticas immen stertinet'. reliquis sequentibus.
Sed & illud obseruandum, dictam t. I. in . de
Religione: adeo praeelsam videri, ut priuilegium istud Constantinianeum, de causis tantum Pecun artis seu civilibus ad Iudieea Ecclesiallicos trahenis dis, abroget, omnibus videlicet eausis seu nego.
tua aliunde, praeterquam de Rilleionx, incidenti- Tom. hus, ad Ordinarios Iudices remissis, verbia plane peremtoriis. Accedit de valentiniani Nouall. ia. de Epist. Iud. in qua valentinianus, sublaturus queia
relas seu causationes plurimorum, quae tum erant
de Episcopali iudicio, non tantum in causis ciuili hiss id est pecuniariis Episcopos iudicium sibi
vindicare vetat, nisi utraque parte consentiente,& praecedente vinculo Compromissi, verum etiam confirmata verbia expressis Honorii constitutione d. l. r. infr. se Religione, etiam quoad Episcopos reos
publicis legibus de iure communi. id est, in publieci iudicio respondere iubet, nisi forte priuato delicto laesus ab Ecclesiastico, iudicium Ecclesiasti-
eum eligere maluerit. Uerha Novesi. haec sunt: Quoniam constat, Episcopor re Presbteros forum tegibus non habere, nec de aliis causis secundum Ariscadii ET Honorii ditialia constituta, qua Thesdo num Corpus ostendis, praeter Religionem posse cognoscere, si ambo eiusdem officii litigatores nolint, vel asteruter, agant publicis legibus N IVRE COMMV NI. Sin vero petitor Laicus, seu in ciuili, seu cνiminali causa. cuiuslibet loci Clericum aduersariumsuum id magis eligat, per auctoritatem legitimam in publico iudicio respondere compellat: Quam formam reum circa Disoporum personam obseruari oportere censemus:
Vis in huiuscemodi ordinis homino actionem peruab onis es atrocium iniuriarum dirigi necesse fuerit, per Procuratorem solemniter ordinatum, apud Iudicem publicum inter leges re iura consitant. Et mox: In reliquis negotiis criminalibus iuxta legum ordinem per se iudicum subire coguntur. Itaque di publiea delicta atrociaque crimina Ecclesiasticorum nece sario apud ordinarios Iudices agitata, pariter ut ciuiles causae, ut de priuata eorum delicta, nisi ad psq. uersario consentiente. Idque Ius Cora Musa fuit, dc vero notandum ita vocari ae Nouella. Et lieet Baronius observet, Valentiniano, post latum hoe impium Edictum nulla prospera cessisse, sed a d. uersa , cunctaque in deterius esse prolapsa atque penitus labefactata, ipsumque demum miserando interitu periisse, id tamen refutat Milletotus de
deli to communi s casu priuilexiato, Pet. I 29.
33 o. qui idem recte ostendit Leonis Epistolam 9 .huic legi contrariam, non esse Leonis PP. sed Leonis Archiepiscopi tertiae prouinciae Narbonensis. Quanquam non dubito, quin Episcopi de haee sibi quoque vindicare niterentur; qui de Martini Turon. Episcopi, & Seueri lib. a. histori sacra, tensus suit, illis potissimum quae extant cap. 49. so. Basiolius quoque hoc ipso tempore, epist. ad Commenis 'tariensem 4I7. siu. 286. Edit. Benein in. perpetrata in Ecclesiis, veluti furta ibi admissa, ad Ecclesiasticam cognitionem reuocabat, qui scilicet pauperum vestimenta furati fuerant, γνωρίων οτι τὰ ἐν ταῖς Eκκλησιαις ' άααρτανο αενα, ὐφ' ηαῖε προσηκει της πρεπου ης τυγχανειν διορθωσεως, δικας ις-περὶ τουτων μη παρενοχλεελω faciens te certiorem, qua in Ecclesi peccantur, ea a nobις,
νι par est emendari debere, nec de his rebus ele ludiaces interpellandos. Haec fuit huius aeui constitutionumque Impera- roriarum hac parte disciplina; Quamquam dc --rum Ecclesiasticorum examen ad Episcopale iudicium pertinere voluit Valentinianus Sen. ut ex Λ mohroso iam docuimus. Idque ostendit alter quoque eiusdem Ambrosii locus epi a . siu. M. Edit. Par. ad Maνcellam. Aiebant praeterea nesio qua Resa indecore,
e pro suo quisque fluaeis iactabat, qua Episcopo potius
Iudice, quam Procto examinari oporteret. His
confusus fimulque admonitus Apostolica praceptionis
8ce. recepi cognitionem, ita tamen, νι compositionis
essem inbiser. Quinimo Ac hae quoque Constitutione Gratianus et puta, ut si delicta Ecclesiastic
75쪽
eorum leuia sint, Ae ex quibusdam dissensionibus,
circa Religionem exorta, de re ad Religionem peristinente, inquit interpres, atque in negotia Ecclesiastica incidant. tum de huiusmodi de iustis Episcopi quoque Iudices et se possitnt: idque scilicet Exemplo causarum ciuilium. Nam ut iudex secularis de incidente quaellione cognosce te poteit, de qua alioquin principaliten cognoscere non potest, s. i. Coa. IV. de Iudis. I. 1. Cod. eod. de Ord. Iudi-rior. l. v. Cod. eod. ad Leg. Corn. de fassy isque mos in causis ciuilibus obtinet: ita pariter incidentem de leui delicto in negotium Ecclesiasticum quaestionem ab Ecclesiasticis Iudicibus audiri voluit Gratianus: Eundemque adeo morem & hic obtinere vult: ubi obtinendi vox propria; ut in illo
Nicaeni, τα ἀρχα α εθηκρατ έτρου, antiqui mores OBTINEANT, ut recte interpres. Et haec quidem genuina est huiusce legis sententia in principio. Largiter vero falluntur, qui cessent bac lege id constitui, ut causa ciuiles seu pecuniariae Ecclesiasticorum coram Ecclesialficis iudicibus tractentur. Aperte quippe hac leg. argumentum ducitur amore causarum ciuilium. teu qui in causis ciuilibus usurispatur, ad negotia Eccletiastica: moxque discrimen statuitur inter leuiora delicta, & actiones criminales; ut videlicet illae coram Ecclesiasticis Iudici. bus audiri possint, haec non item. Civiles itaque caus initio huius leg. non si in t causae ciuiles seu pecuniariae Ecclesiasticorum, sed si ni cauta ciuiles promiscuae omnes, quae coram iudicibus ciuili-hus agitantur, a quibus argumentum hic ducitur. Sic liquet. causas ciuiles dc actioncs crimina Ies Ecclesiasticorum coram ordinariis & ciuilibus Iudicibus regulariter agitatas, eaque forma Iuris
huius fuit. Facilis itaque nune responsio est ad tres leges, hoe Codice in speciem contrarias; et si ad eas in uniuersum dc in antecessum id generaliter recte re sponderi possit, ea quandoque tempCra incidere, vi Iudicibus secularibus erepta cognitio Ecclesiasti.
Primum igitur, quod Constantio aliquando visum fuit, circa Episcoporum nominatim, non &aliorum Clericorum accusationes, ne in Iudiciis videlicet illae fierent, sed apud alios Episcopos explorarentur, t. ιa. Dpr. boc tit. id Episcopis ta a. tum tributum, non aliis Ecclesiasticis, quorum respectulus Core M v NE relictum est: &sic con. firmata eo ipso Regula in casibus non exceptis: &ad perpetuam Iuris sormam non pertinet, imo
extraordinarium prorsus, momentaneum, tempo
rarium, ut eius legis verba etiam euincunt, atque ex illorum temporum ratione ibidem euicimus. Secundo, quod Honorio visum fuit, Anno nia.
I. t. ms . hoc tit. vi Clerici Episcopi, presbyteri, Diaconi. aliive, nonnisi apud Episcopos accusari possent; id non nisi de Ecclesiasticis, vel etiam de lebilius delictis intelligendum est, pariter ut haec lex nos , ut ibi ostendemus: & quidem sub hac adhuc limitatione, ut videlicet huiusmodi duntaxat causas Episcopi audiant actis sub testifieatione multorum. Quod ipsum est, quod hac leg. exigitur, ut leuia dei cta Ecclesiasticorum locis suis, id est, ab Episcopis locorum, & a suae Dicece Os
Synodis audiantur. Tunc etiam lex I. f. de Re- l. satis aperte ostendit, quae nempe Honorior ens hae parte fuerit: vidcesiasdem lex I. Cod. Iust. de Epis v. aud. Denique sequentes Principum constitiuiones aperte actiones criminales contra Ecclesiasticos ad Iudices seculares ιχ ordinarios remi
Postremos Neque alia et i m videri possit Constitutionis Valentiniani Tenii sententia in L Pit. inst. hoc titi ubi Clericos, quos Ioaunes Tyran nus INDI sc RETi M ad secuIares Iudices deduci debere edixerat, Episcopali audientiae reseruari iubet, hac addita ratione, quod fas non sit, ut Ouni muneris Ministri temporalium potesarum subdantur
arbitrio. Audis I MD is CRET Μ, ἀκριτως. Nem p e Ioannei Tyrannus nullo diucrimine causarum Eccletiasticarum,&Ciuilium ac Criminalium, Cleriis cos ad seculares Iudices deduci voluerat: Valentinianus itaque discrimen causarum rursus instaurauerit, vel eritque, ne diuini muneris Ministri
qua Ministri videlicet; quod necessario supplendum, ne alioquin haec noua Theologia sit, eique obstet illud: Omnis anima Potestatilus subdιta e sosquid admittentes, temporalium potestatum arbitrio subderentur. Ac vi maxime lex illa generalis foret, temporaria tamen tantum fuerit, eaque de earum constitutionum numero, quas pronior placidiae in Clericos animus elicuit. Aduersus quam pugnant tot anteriorum Principum, & deinceps insecutorum Constitutiones. Verum plenius de
hoc ad eam tig. Clericis sane Ecclesiae Romanae longc consuetudinis instituto id statum, ut prius apud Episcopum Rom. conueniri deberent: deinde si Episcopus actorem contemneret, ad faecularia Iudicia iri posset: quod priuilegium centum quinquaginta serme post annis ab rithalarico R. confirmatum apud Calliodorum VI ll. Var. a . Atque haec sufficiant, ad mentem Constitutiois nurn hoc Codice comprehensarum. Ex historia quippe Ecclesiastica, ex Canonibus Conciliorum, ex posteriorum Imperatorum Constitutionihus,
denique ex omnium temporum obseruantia, argumenta in praeiens nunc omittimus, instituti no stri memores. neue Interpretationis modum egrediamur. Adde, quod hanc messem sui iuris fecit p. 3s. solidissimo scripto V. CL. Mille totus, aureoque libello, de Delieio communi re casu priuilegiato: quo
lubens remitto Lectorem: Quanquam p. III. huius leg. sententiam minus assecutus est: cum putauit, hanc legem mutatam l. s. de Episcopali Iudicio: in eo quod cognitio negotiorum Ecclesiasticorum Episcopis ea leg. tribuatur, quae bac leg. tribuitur Synodis. De cuius leg. sententia ροι dicemus, ostendemusque simul eam subdititiam esse. Tandem ad huius, imo harum de foro Clericorum omnium legum tractatum quoque pertinet, quod Synesius epist. o. p. My. Edit. Petau. in fol. queritur:
των ςρατευματων α διμα, κερ- μ Ξευσωσιν fuerdotes a Sacerdotibus maleficiorum arcissuntur, fisone, nondum dico, omnino tamen malo fraudulento animo. Non enim persequendarum poenarum
gratia, sed pi militaribus praefectis inis sa lucra comciliem. id quod a Theophilo Episcopo Alexandrino prohiberi petitur ad euitandam infamiam & dedecus Sacerdotum.
Ex his certe quae diximus patet, Baronium humani aliquid passim, cum scribit, Episcopos SI v I sissE, id est, permisi me scilicet tanquam de iure suo
aliquid remittentes grauiora crimina per seculares Iudices exeνceri. cui vel haec lex apertissime refragatur: in qua tantum abeli, tale quid indicetur, ut contra leuiorum delictorum cognitionem , de summo iure aliquid remittens Gratianus Imp. in fauorem Ecclesiasticorum, Iudicibus secularibus alioquin competentem, detrahere se ostendat. Quid
vero paulo post hanc οχ. a Maximo Tyranno, seu Treuerito imp. post Gratiani caedem in Priscillianistas actitatum, dc quomodo in eos gladio eXilio inque animaduerti iusserit, vide apud Sulpitium Seuerum lib. a.sucr. histor. c. Io.
76쪽
Illud interim hae lege observetur, quod dicἰtur, locis suis N a suae Diacestos Synodis audiantur, quod interpres ad hane Di non cepit. Nempe his verbis indicatur duplex gradus audientiae seu cognitionis Ecclesiasticae: scilicet negotia Ecclesiastica primum locis suis audiebantur, id est, apud
Ciuitatis Episcopum, . τον σιωσον Eet oinrs'. dein in Synodo totius prouinciae, seu aput Metropolitanum & Primatem cum Omnibus prouinciae Episcopis, quod sti ipsum pleuarium Concilium dicitur,
Iustellio τελαι συνοδος , can. n. yL Cod. Canon. Eccles Pniuers sita. can. 11. & 17. Comit. Antiochen. pag. I. Tom. I. Bibl. Can. Hen. Ius. haec enim duo Loc ORVM suorum appellatione hic intelligenda sunt: de quo plene ad i. ra. supri de Poenis standem iii Synodo totius Dioeceseos: ut docet quoque Gn. o. Concilii Con1 .pag.I I.δra. Tom. I. Comi &canon. g. Concilii Chalcedonensis, pag. sis. cori Tom. II. Contil. Synodus Discestos, est Synodus Episco
Porum e multis prouinciis sub uno Patriarcha feris me vel Prima te seu Exarcho constitutorum, coacts.
uenit apud Alexandriam ex AEnpriaca dioeces. Cuius generis quoque fuisse Aquileiense Concilium, cui Ambrosius Mediolanensis praesuit, ex epistoIa Imp. Theodosii de Valentiniani liquet, qua iubet
Episcopos ex Dioeces si taliae 3 in Aquileiensium ciuitatem ad Concilium conuenire. Hae Synodi quoque dictae can. u. Concilii Antioch. seu Cod. min. Eccl. yI. pag. A. Tom. I. Aibtioth. Iuncan. Hen. Iuselli: δεον λὶμει να ἐπισκοπων συνίον τρεπεω G, oportet ad maiorem Synodum conis
ονι συνο φ των τῆς διοικησεως επισκοπων εκρινη , accedere illos ad maiorem Ssnodum Episcoporum ttitur
haeces os. Conuentus Sacerdotaus sanctumque iudiciisam vocatur l. s. inst. Dicta haec Concilia Uniue ualia Can. U. 77. AT. Io . IV. Od. Afris. pag. SIT. ori ρου. sta . som. I. Conlii. Harduin. can. as. Conis .il Matisc. a. pag. θ. Tom. m. Concit. & passim in Conciliis Hispanicis, quorum plena erat auctori-iax & ΩΘ εντια, ut ait Canon. II. Od. African. pa II.IZq.Tom. I. Concit. Qualia suntAfricana seu Carthaginensia, Gallicana Hispanica, Britannica & similia. Patrum fricanorum ad Coelestinum epistola pag. No. Tom. I. Concti. Harduin. Prudentissime enim. imstissimeque prouiderunt, quaecunque negotia in
His locis, ubi orta sunt, finienda, &c. Non itaque ultra dioecesim, de quo Vide Codices Canonum passim. Hinc liquet de errore Interpretis huius legis, qui Synodos Dioecestos interpretatur, cum ab Episcopo dioeceiani Presbyteri conuocantur: ignorata vocis dioereseos significatione. Hinc quoque
iam patet, quantopere erret Marca, tib . 3. de con
cordia Sacerdotii re Imperii, cap. t. p. yyn cum ait, hac teg. primos omnium Valentem, Gratianum &Valentinianum Imperatores, Episcopis unius dioece. se os concessisse, ad exemplum Iudicum & Honoratorum , ut non solum in singularum Prouincia.
rum Synodis, sed etiam generali totius dioeceseos Synodo in unum coire iure ordinario siue mandato speciali possent. Imo enim imp, Gratianus hae L de Synodis dioeceseos agit tanquam iam usitatis, quasque iungit Loe Is suis, id est, Prouinciali-hus Synodis: tantum audientiam earum, qua amplificat, qua restringit. Et sane , quod negare tamen audet, ante hanc te . Synodi dioeceieon
habitae sunt, & quidem non extraordinario Prin
pum Imperio, verum more ordinario. Quae quidem Synodi maiores dictae; ut docet iam triginta quinque ante hanc leg. armis, dict. Canon. ιI. Antioch nus , Anno D. 3 I. & ostendunt tot Synodi dioeceston ante hanc θῆ. habitae. Sicut & deinceps frequenter usitatae: vita. dict. Canon. si. Concis. CSP. Anno D. 38 I. eodemque Pertinet lex Μ. in M. inst. vid. de his plene Iustellum ad Codicem Africanum , p. U. M. Bibl. Iuri Canon. Peter. Edit. P iris ros. in f ut hae Synodi Plenaria quoque dictae, ita magna carundem auctoritas fuit, seu ἀυθ εντία, dict.can. ιδ. Cod. Africanor adeo ut ab illis ne Episco- 'pis quidem prouocare liceret. Huiusmodi denique fuerunt Gallicanae, Hispanicae, Britannicae Synodi, per Galliarum, Hispaniarum . & Britannia. rum dioeceses. Et haec de Synodis dioeceseon, deque causis ad earum cognitionem dc audientiam pertinentibus. Quod Criminales vero causas attinet Ecesesia sticarum per narum, eas Gratianus hac lege audiritu het ah ordinariis extraordinariisque Iudicibus aut I tribus Potestatibus: ubi Ordinarii Iudices sunt
non iudices ciuitatum , ut Interpres male, verum Rectores Prouinciarum & Proconsules & Uicarii. Extraordinarii, quibus Imperator cognitionem extra ordinem mandabat: veluti si Princeps ereptam Praefecto Praetorio cognitionem ad Uicarium transferret: ut faetiim hoc tempore ab hoc ipso lmp. Gratiano in causa Prisicillianistarum, teste Sulpitio Seuero, lib. a. sacrae bisoriae c. p. s. Illustres vero Potestates sunt, Praefecti praetorio: de quibus agit in ea ipsa re idem Seuerus, ae nominatim de Gregorio praefecto Praetorio Galliarum suh eodem Gratiano : mox & de Euodio sub Maximo Tyranno.
Verum de his appellationibus plene in Glossario. Nunc ad historiam huius leg. descendendum est,& quinam illi sint Episcopi quatuor, caeterique ad quos haec Gratiani lex data est. Illud igitur primo
certum, per Gratiant Imperium, & sic per occidentem fuisse hos Episcopos, ut docet subscriptio huius legis, Dat. TRE VL RIS. Secundo, proculdubio Episcopi hi in Synodum dioeces eos alicubi collecti tum coierant: quandoquidem hae lex ad tot simul Episcopos data est, praecipuis etiam tantum nomine expressis; & in his primo omnium Artemis, caeteris generali voce comprehensis,
ita, cs caeteris Episcopis. Et vero de hi si Dioeceseon Synodis hac ipsa leg. agitur. Ex his iam sequitur habitam eam Synodum sub Gratiano Imp. in Occidente: vhi, quod modo dixi, data haec lex ah eo
Treueris. Neque obstant Graeca serme Episcopo rum nomina, Αρτεμος, ευριδικος, Γερασιμος:eiusmodi quippe nomina passim in Occidente peris crebuerunt. Tertio ex hac quoque leg. colligere licet, in ea Synodo actum de Ecclesiasticorum quorundam delictis & criminibus, quae etiam Episcopali audientiae reseruari quidam volebant: sed contra Gratianus Imp. qui ad saeculares Iudices ea remitti iubet. His o muthus in unum coniunctis, videatur pertinere haec constitutio ad Priscillianistas, de Episcopos eius sectae: cuiusmodi fuit Instantius, Salvianus, Priscillianus ipse, Helpidius, Hyginus : ac proinde ad eorum causas. Eorum scilicet hoc tempore per Hispanias flagitia, criminaque atrocia, etiam artium magicarum, deprehensa fuere: Multaque adeo primum inter Catho. Iteos de Priscillianistas, dignaque memoratu certam iisna extitere per hoc tempus, quo haec lex lata est.
Post hane υ. deinde Synodus apud Caesaraugustam congregata, de qua dicam ad L JG infri quae habita fuit Alino D. 3go. cuique tum etiam Aquitani Episcopi interfuere: ubi in absentes Iata sententia, damnatique Instantius , Salvianus, Helpidius, dc
Priscillianus: chcrotumquc. si quis damnatos in
77쪽
a 6 Lib. XVI. Coo. THEOD. Ti T. lI.
communionem recepisset, sciret in se eandem se n. tentiam promendam. Eo fine Idacius & ithacius,
secularer i v D I C E s adiere, ut eorum decretis atque executionibus haeretici urbibus pellerentur. Et elicitur a Gratiano Imp. rescriptum, quo uniuersi haeretici excedere non Ecclesiis tantum, aut urbibus, sed. extra omnes terras propelli tu hebantur. Quae
quidem, aliaque deinceps secuta, idem Seuerus prolixius narrat. In superioribus interim vides memorari quoque Gratiani Imp. rescriptum: depaena iam damnatorum Priscillianistarum: sicut ista eiusdem anterior lex est de cognitione delictorum vel criminum eorundem, ut existimo: quam partim ad Synodos, partim ad Iudices seculares remittit;
delictorum & criminum distinctione facta. Quod Episcopos hic nominatos attinet, Λquitani illi mihi Episcopi videntur. Sane Artemii qui primus nominaturin mentionem reperio in bynodo Aquil iens psi. DT. GL Tom. I. Concit. Ha duim quae quinquennio post hane Dy. habita fuit δε nno D. 3Il. Sed Episcopatus nomen ibi omittitur. idem & in Synodo Ualentiae Galliarum habita Anno D. 374. biennio ante hunc iei subscriptus reperitur pag. 797. Tom. I. Concit. Vnde colligitur, Artemium Episcopum in Galliis fuisse. Et certe hie ille omnino est Artemius ortu Treuirentis, Arvernorum,. quae prima ciuitas erat Aquitaniae primae. Episcopus: qui ante Epitcopatum a Treueris, vhi data haec lex est, cum aliis Legatus missus in Hispaniam fuit, teste Gregorio Turonensi histor. Franc. lib. I. c. l. De cuius Epilcopatu idem d. c. t. et lib. a. cap. II. Eiusdem oblitis octodecim ferme post hanc leg. annis, Anno D. 39 . 24. Ianuarii notatus. De eo vid. plura apud bauaronem in Originib. Claromontais
nis, p. My. Apud quem tamen ii aduersari videtur, quod Nepotianus eius decessor circa Annum D. 377. mortuus dicitur.
Superioribus igitur argumentis hare Gratiani lex ad Episcopos, seu Synodos Gallicanas referenda vi- , detur: cuiusmodi sane plures Gallicanae Synodi sub Gratiano δt Valentiolano Iuniore habitae: quarum Syllabum hune habe. Primo quidem Synodus habita Valentia cuius etiam urbis meminit hoc ipso
tempore Ambrosius epistol. ad Valentinianum Iun.FL
xi Artemius intersuit subscripsitque. Secundo, Anno D. 37s. Synodus illa ad quam hac lex pertunet. Tertio, Maximi Tyranni iussu Synodus Bum degalensiu habita Anno D. 3G. In Aquitania, Vut Burdegala, & Elula: per quae etiam loca priscillianistae perfidiae suae semina sparsere) teste eodem Sulpitio Seuero: ubi Instantius indignus Episcopatu pronunciatus est. Priscillianus vero ne ab Epia scopis audiretur, ad principem prouocauit quod
illi permitium. Quarto, Concilium Trevires,
in quo ithacius priscilliani accusator absolutus fuit,& Felix Trevirorum Ep. ordinatus Anno Domini 336. cuius meminit Seuerus, in diat. lib. y. de Pita S. Martini, c. a. U. Quinto, Maximus Imp. m epis. ad Syricium apud Baronium M. III. num. 6. meminit Synodi eodem sere tempore alicubi a se
const i tuendat: Episcoporum intra Gallias vel Droo
quinque prouincias commorantium, occasione Agroinecii rreebyteri. Sexto, Amhrosius de obitu Valentiniani Iun. se ilicetJ p. IIo. Tom. V. Oper. M. Paris. meminit Anno Domini 392. Synodi Gallorum Episcoporum, quorum frequentes tum dissensiones fuisse ais: haud aliter atque hic agitur de camsis ex quibusdam dissionibus ortis. Qui idem aIioquin meminit epist. ad Theedosum ay. situ. . alterius Synodi,quae propter aduentum Gallorum Episcoporum conuenerat, ubi forte intelligit Synodum Aquileiensem, quae hahita Anno Domini 38 i. quo Gallicani Episcopi conuenerant. Itemque hoc tempore fidem Galli ea nam commendat. epist. ad Valentinianum Iun. Iassitu. 31. Et epist. D. siu. FZ. M. Paris. ad Traeodosium scribit, funestos summosque cerdotes Domini int=a Gallias tum habitos. . His igitur tot argumentis inductus, & inter alia Artemii quoque nomine, qui Arvernorum in Aquitania prouincia Episcopus erat, ita censeo, hanc leae. per.
tinere ad Synodum aliquam per Quinque Gallia. rum prouincias de quibus prolixe ago ad i. F. in de Paganis δ Atque adeo ibidem quoque caeterca illos Episcopos suisse. Certe ante diximus ex Seu ro, Primo, Priscillianistarum seu Gnosticorum h rum haeresin, non Hispanias tantum, sed & Aqu-taniam pervasisse. Secundo, notauimus, Caela auaustanae Synodo etiam Aquitanos Episcopos i
tersuisse. Tertio, sed & in ea Synodo damna iPriscillianistae, se a Gratiano extra omnes terra
propelli iussi, Romam profecti sunt per interiore Aquitaniam, ubi perfidiae suae semina sparsere.
PRESdYTEROS, Diacon Is, Subdiaconos, dὶ adque Exorcistas, se & Lectores, Ostia tios etiam, fὶ & omnes perinde g) qni primi sunt, personalium munerum experteieue praecipimus. Dat. m. Non. Mart. Gratiano A. ni. h & Merobaude cos . fῖ77J
78쪽
THMvNITATE personaIium munerum CIericos frui tu hei Gratianus Imp. hae let. non modo qui primi sum, id est, Superioris ordinis, verum inferioris quoque, atque infimi Dei: id est, non modo Episcopos, sed & Presbyteros de Diaconos;
non modo Pres hyteros & Diaconos, in Sacris constitutos, verum oc in minori hus constitutos, bubdiaconos. Lectores, de Exorcistas; non modo hos sed di ostiarios exterosque. perinde ut qui primi ordinis sunt. Nempe Clericorum plures gradus dc Ordines fuerunt: ταγμα ατα, loca, ut Ocantur l. I. inst. boc titit. Io.supr. desistestium: -ολουθία Gregorici Narian Zeno Orat. U. in laudem Pruris pag. o. Tom. I. Oper. M. Paris. 6c
Lips. Alii primi fuere, ut haec quoque lex fidem facit, de l. 13. inst. de Iudaeis, eorum tres Ordines, Episcopi, Presbyteri. Diaconi, & hi omnes in Sacerdotio constituti, ιερουμ ε , caeteri sequentes, non in Sacerdotio constituti, de quo ia in dicturni. 'supri quae huic nostrae concordar. Pari tamen igitur omnes immunitate h. t. frui iubentur. Quanis
quam in aliis quamplurimis priuilegiis se ceruantur, neque hac parte pari passia semper ambulauerint, ut ostendit d. t. N. infr. de Iudaeis. & Nou. Valentiniani ra. de Episcop. Iud. de l. is9. dc 1 a. svr. de Decurionibus. Est autem haec lex de Immunitate a personalibus muneribus. Non recte igitur ad hanc ei agunt Interpretes de exemtione a Gabellis exactoribus 6c tributis. De Exorcistis tantum, qnorum duobu3 locis, hoe Codice mentio fit puta hae lege, & Theodosii M. LIII. svr. de Decurion b. in hic videndum semel est. Exorcismi, de Exoνcizandi usus nascente Ecclesia luit Daemoniorum eliciendorum potestas. Mox translatus usus ad Baptismum & Catechumenos, credito semel, malam spiritum hominem nascentem inhabitare, qui Baptismo excludi deberet. Itaque Exorcisimi de Exorcistarum geminus iam usus fuit extra domum Miraculi; Catechumenos videlicet instituere dc Baptismo intervenire, Spiritui immundo depellendo. De his Exorcistis est sub Constantio Canon. Io. Antiochenus Anno Domin4 341. pars In. Zom L Concit. Edis. Harduin. sub valente Canoa . a . dc a . Laodicenus, Anno Domini 3 a. pag. ZIT. FIL Tom. eod. Concit. De hoc Exoriseisino est etiam sub Valentiniano Scn. circa Annum Domini 374. Optati locus lib. 4. ωρ. 6. triennio terme ante quam hae lex lata est, i cribentis, qui locus ad posterius illud munus pertinet. Prioris respectu, fixoreistae nihil aliud quam Catechumenorum Magistri erant. Scholiastes Graecus Harme nopuli in epifome Canonumst t. l. tit. q. εξορκιςάςν κατηχητάς interpretatur. Et Balsamon incan.a . Laodicen. pag. ψω. Tom. I. Pande L Canon. Gutti et . Reueregii. inquit, τουτεςι κατηχρον ἀπις G, exorcitare, hoc es catechizare in Gles. In hac constitutione, medii inter Subdiaconos dc Lectores ponuntur, cum tamen Theodosii Magni d. l. Ial. svr. de Decurionib. Diaconis pro ximi collocentur, de inter superioris meriti Cleriis cos numerentur: Quorum numero Stibdiaconide Lectores non fuere verum inferioris; ut docet lex ι0.supr. de Decurionib. post Theodotii M. tem-Pora nullam eorum menticinem reperio Foc Codice: ac nominatim iam nullam sub Arcadio: cum tamen' is d. l. Ios. omnia ferme Clericorum munia exprimat, etiam eos, quibus Clericorum priuilegia non deben ur.
De M v NERE, Reu Officio Episcoporum in praedicando Herbo Dei.
Qui c diuinae legis sanctitatem, aut nesciendo confundunt, od) aut negligendo violant, & ostendunt, sacrilegium committunt. Dat, HI. Kalend. Mart. Thessal. Graistiano A. v. &Theod. A. r. cos s. Γ38O J
cai Lex ε. Coae Ast. de erta. Deria quo titillo eam male positam mox ostendam, potuit & his lex referri sub iis de fide Cuibo . cuius etiam lisuti lex et lex inquam etinctos nostrae iungenda est. Inseruit eam quo que Annalibus suis Ilaronius Anno 38o. n. 3. GOTHO AB E imm ad Pop. Vrbis Consantino'. hane Inscriptionem praesert d. t. a. Atenim ae lex r. Cod. IV. de Crim. D. erit hunc tit. praefert: Eutropio Proea. Pretor. Nempe idem Edictum-ωe. ct populo urbis Constanti. nopolitanae propositum, & aj iis populis proponendum, emissum est ad Eutropium Priefectum. Praetorio. m. e Episcopi scilicet diuinae legi praesii dentes m. d omittunι ita Cod. v. hodie praeserunt ι sed male. Nam veterer libri habuerunt, ct habent. Confano , ataque ita etiam Graeci legerunt. m.
odosio M. instruitur. Nempe inculcatur in effectu iis, ut verum istud, disina letis sinctis. ι , id est, fidem Catholi eam, populis insinuent, τον λαον τὼ Κυριου μετ' ἐπις,1μης ποιμαiνειν,
domini populum cum simia pascere, ut Basilius loquitur epis. s. & 6. siu. F. sto. & n. Edit. Imeis
dictis. Vno verbo, τῶ γου διανομη, verbi distributio, inculcatur, VtGregorius Nazianzenus,orat. δ. A. Edis. Par. 8c stet F. Edit. Li . de quo mox plura.
Ad eum igitur finem in his, flescientiam, de diligentiam iuxta, roquirit Imperator et Scientiam, ut eam Populis
79쪽
iam AmbrosiusEpiscopus in se optat lib. I. 4sic. cap. l. ut id sedu Io non negligenter faciant, simul & deuios haereticos in sinum matris Ecclesiae instantia
sua compellant. Quare vice uersa huiusce muneris
sui immemores scrilegium admittere dicuntur haetet. id est in sacrum munus admittere, sacri muneris iniqui aestimatores este, qui vel imperiti, vel de fides, inanem Episcopi titulum gerunt, ἔνομα ψιλοι περιφεροντες, nomen nudum circumferentes, ut loquitur Basilius N. ari. si u. a T. Edit. Benedict &in quos prolixe Gregorius Nazian genus d. orat. l. de caetero, vel fidei ipsius Catholicae ignari, vel insinuandae eius aut defendendat ah haereti cir per sum-mAm ραθυμαν κρουάκοHαν incuriosi & negligentes. Hic inquam Theodosianae huius constitutionis sensus & scopus est, quum nudam alioquin sententiam di γ υην magis redolere videatur, quam constitutic, ncin sapere. Quod tamen non ita est, ut apparet vel ex ea lege, cui haec eo assanda venit;
puta ex tam osa leg. cunctos populos, a. svr. deflui Cathol. Nempe Theodosius M. turbato iamdudum per haeretes Oriente, & accedente insuper Episcoporum vel ignorantia vel socordia, post propositam populo Constantinopolitano, cunctisque populis
suis, Edicto suo, fidei Catholi eae sormulam, s mul& exemplo in illustri loco positam, Episcopos eadem opera muneris sui hac constitutionis suae parte admonitos voluit: Ne de caetero videlicet euenitet, quod summo Ecclesiae malo tum euenerat, nempe, ut Episcopi aut ignari promouerentur, aut
promoti docendae plebis de desendendae fidei aduerisius haereticos, incuriosi, ossiciique sui immemores& negligentes essent; quae gemina vi caeteroquin Ecclesiarum Iabes, ita horum quoque temporum propria fuit; quo de sunt querelae apud horum
lcmporum Scriptores. Inter caeteros adi Gregorium Nagian stenum, de Basilium Caesariensem non
νno loco e vide vel huius epistolam s. s. asia. dc epis.1Π. in M. siu. epis. sto. ρa. & ι l. dc ep. D. M. Benedicti n. & Seuerum Sulpitium, lib. r. lea .facyhs. Et recte Chrysostomus, de decem militum debitore, tomo I. Morest. pag. q. dc pag. 7. Tom. m. Oper. EM. Benedictis. κω γαρ ο ει λογου τήν διακονιαν
εκῆ, ri τε oκ , μη τε φθονω παρει δε τι των δερντων ειπῶν, &c. cm enim verbi adminstratio commissa es, diligenter ibi examinabitur, an non δε-gnitie, aut in idia aliquid omiserit eorum, qua diiscenda erant. Ergo Ac hae sententia haeresibus eadem opera occursum voluit Theodosius ne succrescerent: nam, ut recte Chrysostomus concione I. de Lazaro, omo F. edit. Paris. pag. ρμ. 6c pag. 7 o. Tom. I.
καἰ βίον διεφλιρρανον εἰσηγαγε, τῖτο τάν άνω
κατω πεποιηviri, magna aduersuspeccatum munitio essνipturaνum lectio, magnum Pracipitium, profundum barathrum scripturarum ignoratio, magna salutis perditio, nihil fire ex diuinis i gibus : ea res re bareses peperit, ea vitam corympram inuexit, hoe sursum deorsum miscuit omnia. Quae omnia egregie explicant quid hae teg. shi velit confundendi vox. τά ἄνω κάτω ποιξιν.
vide similia, in illudi saluta e Pristitiam, sermone ι7. pagi 24st. de pag. ἐ. Tom. LII. Edit. Bendictis.
Et ita haec lex inteIligenda est. Primo quidem
argumento huiusce rituli, sub quo ea lex posita est :perperam autem a Triboniano sub titi de crimine sacrilegii, collocata extat, cui nullo modo ea re in*ondet: Neque enim ea est, de vero Sacrilegii crimine, non magis quam reliquae leges Puta a. ocvltim. in eundem titulum a Triboniano Perperam coniectae. Quo etiam exemplo liquet de erroribus, dicamne, an vero fraudibus Trihoniani. Secundo argumento coniunctionis dicta legis a.cunctos populos. Denique praeiudicio Theodoreti t. s. cap. a. qui etsi Gratianeam legem s. in . de hare . cum hac misceat dc turbet ut ostendi ad eam leg. idem tamen
nominatim Edicto addim seribit: τους δε ἀρχους
resιιui iussit. De quo vide quae dixi plura eo eam let. Hinc igitur simul patet de errore Glossae, quae
etsi hanc issem recte de articulis Fidei accipiat, at tamen sententiam eius perperam adhaerericos ipfbs
resert: eosque fibiurgari hac leg. censet. Quam refutant & propriae locutiones quas hic obseruari cupio, ignorantia, & negligentia, quae in eos, qui docendi munere publice funguntur, vel fungi de bent, cadunt. Igndirantia scilicet in Doctore diuinam Legem seu Fidem Christianam confundit, de
qua confundendi voce, paulo ante : neglgentia Viois
Iat Ac ostmdit, quod utrumque ab Episcopo abesse dehet, cuius ossicii munerisque pars est docere, dc διδακτοκον έναι, ut Apostolus voluit. Quam in rem tres extant hoc Codice constitutiones; praeter hanc, inquam lex res supr. de poenis, Sc L a . in . de haeret. Quae interim ostendunt, docendi munus Constantianeo Theodosianoque saeculo penes Episcopos mansisse. Legis io. quae Arcadium Auctorem habet, haec sum verba: Ad Episcoporum sane culpam, Pt caetera, redundabis, s quid forte in ea
parte Regionis, in qua ipsi populo Chri ana Religia
onis doctrina insinuatione moderantur, ex his quae fleri hac lege prohibemus. a Monachis perpetratum esse cognouerint, nec vindicauerint. Haec vero verba sunt
Legis a . quae Theodosium M. auctorem habet, de haereticorum Antistitibus: Nusquam profana praece pia vel docere, peldscere: ne Antistites eorundem auisant fidem insinuare, quam non habent, re mini-sros creare, quod non sunt. Ad hanc rei prohationem vide quae nuper Viri Docti hae de re inter se agitauere, Salmatius de Trapezitico fenore, de Petauius dissert. Ecelsast. lib. I. cap. δ. Agit de de eo ex professo Habertus in ἀρχιερατικω, pari. I. obss. Videndus interim peculiaris ferme in id Gregorii Nagian Zetii tractatus de Episcopis, qui Latine
tantum ad nos peruenit beneficio loannis Leones ausi, eiusdemque orat. r. p. IT. Edit. Paris. & Lissut de Λmbro lius lib. I. O cior. eap. I. Sidonius Apollinaris lib. s. epis. s. dexta Synodus in Trusto,
Harduin. Ac ibi Balsamon, de quo iam aliquid quoque dixi ad d. l. ιε. supra de Poenis. Ad ultimum, hane ad rem obseruo. Episcopa in
lem Sedem vocari a Chrysostomo in cap. I. ad I Litim homil. a. Θροαν σισα λκονύ ubi Ac addit pag. 7 o. Tom. XL Oper. Edit. Benedictis. o δε ια λιτα χαρασα κίοι τον διδα κοιλο ν, τουτο λι, τοδυ-Θω κατηχωτον λογον, quod vero maxime δε-ctorem exprimit, hoc es, quodpossit ve=bis instituere. Et idem hom. m. ad i. Tim. pag. yyy. Tom. XI. Edit.
μενω, sed maxime omnium desideratur in eo , cui hoc officium creditum fuit
80쪽
XXVI. 0 Ident AA A. ad Tuscianum b)Com. Orientis.
VN i v E a s os, quos constiterit Custodes Ecclesiarum esse vel Sanctorum c) locorum, ac religiosis obsequiis deseruire, nullius adtemilitionis id molestiam sustinere decernimus.' Quis enim eos capite censos se patiatur eila deuinctos, quos necessario intelligit supra- memorato obsequio mancipatos 3 Dat. Prid. Kaland. April.Constantinop. Eucherio&Syagrio COSS. I 38 id
b TU -o hute messenis, hoe ipso Anno in ComitiuR Orientis successit: cui inscribitur lex g. λ'. vi heret. m. se i alaestinae sei licet, quae .sib Comite Orienti , cui εστ lex inta ibitur, memoratur in Notis. Imp. de quidem pri.
O AHiemptationis instusia, de hae voee vi se GD ar. Thod. m. Caeteri, absunt a Decreto, id est : Ratio huius constitutionis, ID. cein Gns . opiso, id est, qui personalia minera Pr stare tenemur, σωματα ς ρισίας, vocat Basil. 'eps. io . tiuas . OD. Senusinis. Qidare verba haec sollicitari non oportuit. ID.
Cvs Tot Es quoque Ecclesiarum, de qui biis ellectam . locus apti d nthanasiiam , itemque S Λ N. CTOR vM LOCO RuM, aliisque religiosis obse- qi.iis dest ruientes, immunitate personalium munerum i rui iubet hac constitutione 4heodosius N. Anno D. 33 i. haud minus atque Clericos. Eliisque rei ratio hac leg. assignatur quae & Clericis omn. bus communis est, & vero redditur
l. a s r. p uta ossicii necessitas & obsequii, a quo
eos abduci non oportet: quam tamen Gratianus, eum bane legem in Decretum lisum referret, detraxit. Porro ab bac lege non abludit, quod Gregorius Nazial uenus, epist. ι . ad Amphilochium, scri-hit de Euthalio, quem, posteaquam Diaconus sa-ctus suera i , διαγράφειν επιχειρουσι χρυσον ρι της ηγεMονιώ iς ταξεως, ad aurariam prassationem eo- natur attinere prasidis oscium .' Amphilochiumque rogat, me hanc iniuriam Elero afferre sinat, sed
βασ ιλήων τιμῆς , temporum humanitate , s honore eo, quisaeri ordinis hominibus ab Imperatore concessus es. Vide oc eiusdem episesam ad Iulianum i 66. I 68. Notanda porro haee Theodosii M. lex est, veIut singularis de locis Sanctis, re de Custodibus locoνume anctorum, quae hie ah Ecclesiis distinguuntur. ΦNempe Dea sanctis hic sunt, quae in Palaestina inter alios sub Comite Orientis, cui hae lex ideo inscri-hitur, atque H erosolymis nominatim, sita erant. Nempς loca sancta, quae Hierosolymis erant, &in vicinis Palaestinae partibus, hoe seculo adiri iam certatim soliti, quibus haec ad pietatem irritamenta visa, μελετο χῖς άρεσῆν, seu γυμνασί προς Θεοσεβειαν , & abducendam mentem ab humanis rebus, & cogitationes suas ad Deum transferendas: cuius rei Pulcherrimum exemplum extat
apud Hieronymum, in D sola an ad Eustoc brum ta Epitaphio Paula matris, ubi est accurata
περιῆγη τις locorum illorum Saninorum adeo qui dem ut hae ipsa de causa Patres εορτῆς quoquaapellatione id significent. Caeterum eorum, qui Palaestinam adibant, oculos praecipue morabantur quatuor haec loca, Bethlehem, Golgor, , Mons
Olivarum, dc locus Resurrectionis omnium longe notissima, ut in quibus praecipua momenta Redem. ptionis nostrae transacti fuerint, ubi s cilicet Chri . 1 us natus, Dassius, e mortuis excitatus, in coelum
demum sublatus est: Qua causa Gregorius Nystenus in Epistola de euntibus Hierosolymam, itemque in Epistola ad Eustachium, horum duntaxat quatuor locorum mentionem facit: qui sane Gregorius Nyssienus hoc ipsio tempore & Anno Episcopus erat, ut docet quoque lex s. sup . desidem hoc percrebescente itaque huius peregrinationis usu, ex quo tum Constantinus, tum Helenaea loca colere coeperunt, iam opus fuit Custod busho in locorum. Et Gregorius Nymnus tamen ea, quam dixi, episola in id ex prcssa, his peregrinationibus intercessita vitiis est, cum iam modum ea res egrederetur, nempe quod sine sacrae Scripturae praecepto sierent, quod inutile essent, imo noxiae, denique quod Hierosolymis non erit Iargior Dei gratia quam alibi. Pariter ut Hieronymus postea episti=la s. ad Paulinum de inintution. monare. Pa V. Din. I. Oper. Edit. Franci apud Christ. Gesta. Vnde teneamus modum illum: B. Hilarion. quum Patisinus esset, & in Palasma viveret, ν no tantum die ridit Hierosolymam, ut nee CONTEMNERE
Dea sancta Propter Piciniam, nec rursus Domumum loco claudere videretur. Indo idem ait, Antonium, quanquam in Conficitis Iudaeae habitaret, nunquam
Hierosolymis fuisse. Denique quo fine primum ea loca adiri mos fuerit vide apud Eusebium tib.
. cap. ιι & A veiorem Pisa Constantιni, lib. p. cap. t. 2. Socratem lib. a. sv. . Paulinum epistola ad Seuerum II. siu. st. Erit. Muratorii.
Hii igitur Sanctis locis Custodes quidam appositi erant, non minus quam Ecclesiis, imo&Tem-