장음표시 사용
251쪽
venerat; attamen quum heres ratos habuisset codicillos, licet jure non probatos , factum est , ut in hac sp cie set vatum sit quidem defunctae judicium vel non solem uiter
XVI. Altera species ita proponitur a . Testator te stamento ita caverat: Lasio Tarquinio mia mulie Anna,
e padrona di rutti i mi ei beni ; & ad)ecit : E succedendo morte di elso testatore , che Iasa intenalonesis in arbitrio deua delia Tarquinia , e deua sertituro laseris esto tenatore di sua propria mano , quale reseris in potere deuadelia Tarquinia , ed a queIIa , ed aua delia Tarquinia Fabbia relagione . His testamenti verbis duo simul testator iussisse videtur, unum quod mentis suae sententiam in
uxoris conferret arbitrium , alterum quod codicillos es set relicturus , quos uxori quoque tradidisset . Succetarab intestato litem institui C adversus testatoris uxorem , contendens, testamentum jure non constare , tum quod iaeo deesset expressa heredis institutio , tum quod Volun-.tas captatoria videretur, tamquam collata in arbitrium uxoris. Haec contra quum exhibuisset nedum testamenti tabulas , sed schedulam non solemnem , quam tamen teissator testamento confirmarat , petiit hereditatem ex te- samento. Quaerebatur quid juris ellat i Senatus Neapo- Iitanus pronunciavit , sequendum omnino esse testatoris iudicium , tum in testamento , tum in codicillis confir .matis expressum . Constare quidem ait testamentum ; nam quamvis in eo non videretur facta expressa Haeredis institutio ; inerat haec tamen in illa enunciatione ; Lascio Tam
252쪽
ni ; nec hujusmodi voluntas captatoria dici potuerit 'quum ex schedulae exhibitione appareret, testatorem quaedam legata in illa scripsisse, quorum praestationem haud coni Ierat in uxoris arbitrium ; ac propterea rejecta petitione succetaris legitimi decrevit , Iocum esse successioni ex testamento . Sed quo jure valeret voluntas declarata in eodicillis non solemnibus , coniirmatis tamen testamento Respondet Capicius Latro ca) : Gerum Consi Eum habuit pro sera dicta scriptura exbibita per Tarquiniam , non tantum ex illa probatione habere notam manum , stuantum ex ipso seuore seripturae in qua aderant nonnulla legus pia, immo Iegatum ad bene tam ejusdem Tiberii de Vincentiis ejus nepotis qui egerat contra testamenti ta
bulas ) ; er quod plur erat, a robata , b confessata per
eamdem heredem , de cujus interesse principaliter tracta-ὼatur. Respuerat quidem veniens ab intestato legatum sibi in schedula relictum , instans , successionem ei debere ab intestato deserri ; quin schedulam improbabat , tam
quam non solemnem , ut tabulae i ta omnino rumperentur. Heres contra legatum obtulit, ratosque se, aiebat, habere
velle codicillos, licet non solemnes. Senatus scite censuit Prelicta in schedula valere, tum quod contineretur favor caussae piae, tum quod heres ratam eam voluntatem habere velle declaraverat. Etenim , ut ex Ulpiano discimus nullo jure prohibetur , quin ab herede impleatur defuncti voluntas in irritis codicillis relicta . XVII. Haec inquam habentur de schedulis revera non solemnibus , ac testamento confirmatis in universa quotidianarum quaestiouum collectione , quibus jus receptum
ω loco cit. in fine. eit. I. 3o. ι . de fideleominissariis libellatibus.
253쪽
exprimitur . Hinc quisque viderit, quanta religione, moiaribus nostris praesertim , in foro servetur jus Theodosia num de solemni quinque testium numero in quibuscumque codicillis , tum non confirmatis , tum confirmatis testa mento, ut ita in supremis defunctorum judiciis fraudi
bus occurratur . Duas quidem diversas schedularum for mas ex fori disputatione animadvertimus ; unas solemni ter a testatore nuncupataS coram legitimo testium numero,ae Tabularii praesentia ; altera S Omnino non Q lemnes, ii cet testamento confirmatas. Primas usus merito compro havit , quum adsit solemnis nuncupatio , quaeque respondet veteri solemni tesamenti nunc otioni in testationibus per aes , & libram . Alteras nusquam hactenus probatas deprehendimus, nisii in duabus illis speciebus in quibus heredes .eaS ratas habere voluerunt: nullo enim iure prohibetur heredibus de mucti sequi judicium vel isti tritis codicillis, ut e X Ulpiano monuimus . Quod ergo spectat receptam sori sententiam in Italia praesertim qua jus Theodosianum obtinet de codicillorum solemnibus, palam est, non secus hujusmodi schedulas admissas, nisi vel solemnis quinque testium numerus adhibeatur, uti Imperator statuit in quavis suprema Voluntate excepto testamento: vel agatur de scriptura solemniter nuncupata ; quo nomine venit vulgata illa fori regula , ut I erat tesari per relationem a chedulam , ut jam demonstra
XVIII. At inquies , quid vetat, cur idem juris
a in eit. nempe dee. saer. Rotae Roinanae decis. s. 663. pari. 4. recent. rom. a. Min altera a sit et t. l. 3o. . t . de fideicolumissariis Capieio Latro relata senatus Neapolitani libertatibus.
254쪽
principium perduci nequeat ad schedulas testamento con firmatas , eo saltem casu , quo constat de scripturae iden litote Z Jam vidimus, hoc repugnare expresta juri a Theodotio praesicripto ς tantum enim valet repetere schedulae solemnia a testamento , quo confirmantur , quantum eas Omnino non solemnes admittere ς quum revera desit tutior voluntatis fides , quae certe sine vera testium ad hi,
bitione haberi nequit. Sed quid obstat, cur haec tutior fides voluntatis non habeatur, si revera constiterit descripturae identitate ξ Quae tutior desiderari umquam poterit voluntatis probatio , quam illa Mentitatis scriptu rae , qua defuncti iudicium continetur ZXIX. Uel non intelligunt , quid dicant, vel iterum verborum ambagibus delectantur . Aio , in schedulis testamento confirmatis, quibus tamen absit solemnis testium adhibitio , nec umquam haberi potest probatio idenritatis scripturae , ita ut prorsus delirent, qui hoc probationis genus exspectaverint ; naturaliter enim fieri nequit , ut testes , qui revera non adfuerint , testari valeant scripturae identitatem. Notio idemnatis eo revera. Pertinet , ut quum quis animum advertens ad aliquam rem , quam alias percepit, utrasque invicem mente sua conserens , recorde eur, sive conscius sibi videatur , eam ipsam esse , quam alias se vidisse deprehendit, tum affirmat, quod eadem illa sit, sive diversam eam non esse ab illa , quam alias perceperit . Idem porro a Merso OP ponitur , quatenus ipsa re invicem comparata, ubi mens advertat eamdem prorsus notionem ubique offerre , eam
dem esse dixerit, sin distinctam , Mersum quidem affir
255쪽
maverit a) . Ergo in schedula solemniter nuncupata fa
cile intelligimus , quemadmodum haberi valeat probatio identitatisferipturae , nam ubi testator eam testibus coma monstraverit in solemni illius nuncupatione , recte quidem poterit cognosci ab ipsismet testibus , qui nuncupationi aderant . Etenim qui alias eam notarunt, connii sibi esse poterunt , eadem illa siti, an diversa ; ideoque jure admittuntur ad probationem . At qui siet , ut per testes , qui schedulam prius non viderint ,
testimonium perhibeatur identitatis scripturae , si natura- Iiter fieri nequit, ut conscius quisque sibi videatur fias rei , quam alias non deprehendit Z Pa id porro exspectabia
probationem identitatis ab iis testibus , qui revera abfuerunt , quum schedulam testator conscriplarit Z Quo pacto inquam eamdem illam esse dixerint , si non prius iis offeratur , quam post mortem testatoris i Itaque quum recurrunt ad voluntatis probationem , vel sibi blandiuntur , yel falso interpretantur identitatis notionem in schedula
a A te haee vidit Loemus, quum distinguit notionem Menιιιaιιν ab eo, quod aiυersiam appellamus. Ita loquitur lib. a. Erii philosophi que eoncernant Pentende
occasion que nous avons seuvent de saltes, des eomparaisons . e'est rexistetice memem des choses , lorsque venant a consideters, uneehose, comme existant dans un telis temps, & dans uia tet lieu determineri nous la comparons auce elle-meme extin
, un certa in temps , en exclut inute auire
256쪽
testamento confirmata; quae sane non aliter fingi potest ἀnisa testes revera adfuerint vel illius scriptioni , vel nuncupationi , nisi mentiri velint . XX. Dicet quis fortasse , quum testator testamento caverit, se valere deue , quod codicillis aut schedulis re- Iinquat, & deinde schedula reperiatur inanu testatoris vel scripta, vel subscripta , tum ubi litterarum comparatione manus testatoris a testibiis cognoscatur , si non
scripturae, saltem voluntatis Mentitas quodammodo probari videatur ἔ constat enim , testatore in schedulam scripssse , ct alioqui ex confirmatione illius in testamento facta colligi poterit, non aliam esse testatoris volunta intem in schedula expressam , nisi eam, quam testamento indicaverat ; ideoque satis erit , si habebitur potantasis identitaris' XXI. Iterum in re seria verbis iocantur . Primo quidem nulla magis incerta est scripturae probatio , quam ea , quae fiat itterarum eo iaparatione,ut itatuit I asti aia ius co); adeo ut in supremis non videam , eur admii ii valeat hujusmodi probatio , quum non alia de caussa in illis solemata jusconstituerit , niti ut ita diiserret prob alio voluntatis ita supremis , ac in ceteris actibus inter vivos: ; frustraque in defunctorum judiciis adducuntur ii probationum modi, qui expresso jure respuuntur . Sed etiamsi ex Iitierarum comis Paratione , aliisque argumentis liceret desunctorum voluntates probari , quo sane nil in iure absurdius , num idia circo habebitur vo Iuntatis identitat Τ Nonne alia esse poterit testatoris voluntas in schedula expressa ab illa, quam revera testamento confirmare intellexiit Mentitor quidem
257쪽
dem voluntatis in hac specie consequitur ex ipsa Mentitate scripturae , in qua ea continetur ; ubi enim certi erimus , 'mdem revera esse scripturam, quam testator testamcnto indicaverit, tum quoque dixerimus eamdem voluntatem Baberi . Hoc ergo pendet omnino ex ipsiamet scripturae identitate , qua voluntas comprehendituriideoque idem est quaerere de Mentitate voluntatis, ac de Mentitate feriapturae , quum una alteram necessario consequatur ; atque ubi hanc habere nequeas in schedula non solemni, licet testamento confirmata , nec illam habebis . XXII. Sed liceat tandem , quae hactenus late exposita sunt in proposita disputatione hoc loco una colligere. Ius Theodosianum de solemni quinque testium numero inquavis suprema voluntate praeter testamentum nequit ac commodari ad codicillos tantum non confirmatos , non item confirmatos testamento , nisi in legem manifestissime offenderis'. Legum auctoritates , quae in contrarium pro feruntur ex Pandectarum libris , nedum perduci nequeunt
ad novum jus codicillorum ab Imperatoribus praescriptum, sed prorsus alienae sunt a disputationis proposito ς illic
enim agitur , quemadmodum relictorum caussa valere dicatur , an ex testamento, an ex codicillis ς hic vero de solemnibus jure novo constitutis . Rationes, quas osserunt, falsissimis quidem haerent principiis r Si schedulam
testamento confirmatam solemnem dicant . raram 3 LGI mri dictionem non recipiant. Haec quantum ad sinceram iuri
258쪽
Theodosiani expositionem . Qaum autem ad ius receptum desceiaderis , quicquid ali Oi servetur , certum est in Italia
praesertim nusquam hactenus recessum a Theodotii constitutione, tum in codicillis non confirmatis tu in confirmatis testa inento , quum revera uterque codicillus aeque egeat iisdem sola milibus ad tutiorem voluntatis probationem. Quod autem moribus obtinet de schedula solemniter nuncupata, nullo pacto perduxeris ad schedulana revera non solemnem, licet testamento confirmatam. Longe quidem
distat prima ab altera; nam in illa revera adsunt juris solemnia , in hac vero agitur de fictilia solemnitate , nimirum
Verbo tenus , quantum rabulis occasio offeratur legem
fraudandi sub nominum involucris. Quicquid demum
congerunt de identitatescripturae , ac voluntatis, ex dialectices regulis , qnibus accepimus, qu id nam Mem dicatur , diversum , apertissime apparet, in quem errorem inciderint, qui unam identitatis rationem considerarunt , tum in schedula solemniter nuncupata , tum testamento confirmata, scriptaque sine testium praesentia; ubi enim non adhibeatur testium praesentia in Schedula, sive quum scribitur , ii ve quum nuncupatur , numquam fiet , ut constare valeat , vel de scripturae , vel de voluntatis identitate , nisi rerum notiones una cum recta nomi num intelligentia perverteris. Haec inquam de solemni quinque testium numero in codicillis vel teltamento confirmatis. Sed quid erit, si non testamento, sed aliis codicillis solemnibus sit schedula confirmata i Hoc sane numquam tu disputationem adductum est apud script res ς quum haud sociasse existimaverint , quae diXemat de confirmata testamento , perduci etiam posse
259쪽
CONSECTARIA. a sad confirmatam aliis solem aibus codicillis . Etenim le-umg auctoritates , quibus utuntur , ut vidimus , I cet falso usurpatae in prima specie , vix est ut ad alteram transferrentur Uerum quisque viderit, quid huic dubitationi respondendum videatur, postquam animadverterit omnino comprehendi sub Theodosii lege quamcumque u
Refellitur Boetimeri sententia quantum ad aIteram fine disputationiS Partem.
I. Ostquam contenderat Boehmerus, conitare posset sine solemni quinque testium adhibitione codicil-1os testamento confirmatos, longius eo usque progreditur , ut ottenderet, eamdem doctrinam interdum etiam accommodari codicillis non confirmatis testamento, item que ab intestato factis ς ut ita , quoad posset, assertioni serviret suae disputationis , quam inscripsit DE CODICILLIS SINE TESTIBUS VALIDIS . Quod ut praestaret, enumerat peculiares quosdam casus , quibus v Ierent relicta in hujusmodi codicillis , licet non solemnibus . Sed quam praepostere hoc ostendere conetur , refert, ut modo videamus . Ait ergo , codicillos Principi oblatos , vel conditos apud Magistratum , vel factos a militibus , vel etiam a paganis , qui in hostico deprehendantur , vel conditos tempore pestis , vel a Patrefamilias in ter liberos , vel demum ubi quid relinquatur piis usibus , licet non fuerint testamento confirmati , recte quidem consistere sine solemni quinque testium praesentia ;st
260쪽
ut propterea in his speciebus locus non sit consti. tutioni Theodosii c. b.
II. Mirum est , quo conatu exag itare Boehmerus stii duerit Theodosi legem , ut undique eam circumduceret Ecquis non videt , quam aliena haec sint ab Imperatoris consilio , quum lemnia in codicillis praescripsit , quinquam immerito haec reserantur ad disputationis propositum. Z Quum Theodosius novam codicillis praebuit
formam a veteri diversiam , non aliud revera agere intelis Iexit , nisi ut solemnes faceret testationes per codicillos .eXpressas , quae tales antea non erant ; atque ubi de jure veteri codicilli, tum ad testamentum facti, tum ab inte stato , tum testamento confirmati , tum non confirmati
recte constabant sine juris solemnibus , quo magis defun- etorum voluntatibus prospiceret adversus falsariorum fraudes , novam iis formam constituit , qua iis solemnia. adscripsit. At nusquam credidit constitutionem perducere etiam ad privilegiarias testationes ; hoc enim nec prae stare poterat , nisi nova quoque lege negaret quidem iis. dem testationibus ea privilegia , quae jam Obtinuerant , ut nempe vagarent extra juris observationem, atque rigorem.
Neque hic agimus de testationibus privilegiariis , in quibus nedum codicillorum , sed & testamenti tabulis pari ratione leges solemnia remiserunt; ridiculum enim esset dubitare , an in codicillis , puta militum Iocum habeant Theodosii solemnia , si expressi, Iure milites testari valent praeter juris solemnia ne dum in codicillis , sed in testamentis prae scripta . Revera in hujusmodi testationibus