장음표시 사용
221쪽
pe etsi perperam eam accommodaverint ad illarum Iezum 1ententiam exprimendam nihiIominus non ambigitur veteres eam iuris regulam recepisse quidem in codicillis con-nrmatis ; qua de re longius egimus in nostro commentario co . Quocirca, ne nobis frustra irascantur , sciant, id tantum hactenus curae fuisse , ut errorem detegeremus , in quo versati sunt; quum ex hujusinodi juris locis falso argi enta petierine, quae sane rueri nequeunt , quin manifestissima eorum intelligentia pervertatur. Hinc missos facimus ceteros juris locos a BartoIo congestos , veluti Iongissime a proposito alienos , ne tu rebus prΘrsus extraneis tempus terere videremur. Ceterum quidnam contendant ex illa veteris juris regula de codicillis confirmatis , mox videbimus ; quum sermo erit de altero argumentationum capite . Q
Expenduntur rationes, quibus adversarii existimarunt sitam tueri Posse sententiam.
I. OErsipecta argumentorum fallacia ducta ex falsia le- - I gum interpretatione praestat modo reliqua rationum
momenta attingere , quae in contrarium asseruntur ad tollendum solemnem quinque testium numerum in codicillis confirmatis . Ac sane tota argumentorum stim ma uno tantum nititur juris principio ; quo quidem redit , quicquid vel Donellus , vel Bariolus vel demum Boeli merus , ce-
222쪽
terique eius fautores protulerint ; adeo ut si illud ruat , nihil prorsus superiit, quo eorum valeat sententia sustentari.
II. Donellus , inquam , ut vidit veterem iuris regu-Iam in codicillis confirmatis , ut nempe relicta in his perinde Θaberentur , ae si scripta essent Iesumento , haud
animadvertens quo revera pertineret , credidit eam com mode perduci posse ad novum jus codicillorum , atque ita argumentatur: Statuit quidem Theodosius sistemnem quinque testium numerum in quavis 'prema voluntate praeter testamentum , ad disserentiam veteris juris , quo codicilli solemnes non erant. At quoniam ea est vis codicillorum,qui testamento confirmantur,ut relicta in illis ex testamento ipso valere dicantur, apparet eos non comprehendi sub Theodosii praescripto; etenim quae propria abest codicillorum solemnitas , ex testamento suppleri videtur ;quid enim refert, an hujusmodi codicilli solemniter fiant, quum tantum in his valeant relicta,quantum si scripta essent in ipsis testamentoῖ ANue,ut ait a)o probi et Neodosii eou-situtio , quae in omni ultima poluntate tuam observationem suam valere jubet; addit enim IN OMNI VOLUNTATE EXCEPTO TESTAMENTO . In proposito autem codia eluis residita , testamento relicta dicimus ; ac propterea etsi
codicilli revera rite non fiant; quia tamen relicta considerantur, ac si testamento solemni scripta essent, tamquam ex testamento recte valere videbuntur. Haec Donellus. Idem prorsus Bariolus congerit Arabum dialectica ; ideo enim, arbitratur, valere schedulam non solemnem , testa
men a commetit. jutis civilis lib. 7. cap. I9. n. I . & 2 .
223쪽
mento tamen confirmatam, quod etsi absit selemnis te stium numerus , IMPLICITE tamen testes testame utarii
ei adfuisse intelliguntur : Nee obctat , inquit co) , dicitur , non eri solemnis ; immo es solemnis ; quia qui
quid re inquitur in tectamento refertur ad bane scripturam. Hinc Bartolini testationes non solemnes , testamento ta- .men confirmatas , non tam codicivos appellarunt , quam schedulas et quo nomine proprie venire credunt , quicquid testator scripserit extra testamenti tabulas, in quibus t
men fateatur , valere velle , quae in febedusii jusserit ; adeo ut quod in libris juris eoae tui eon mali nomine appeti
tur , vulgus nominat testationes , sive voluntatra per re Iationem a chedulam . Utcumque autem Donelli doctrina verbis tantummodo distet a tricis Bartolinis , una tamen re ipsa conveniunt et ut nempe codicilli confirmati haut comprehendantur sub Theodosiana constitutione ; propterea quod relicta ex testamento valere dicantur; vel ut placuit Bariolo, in voLmati ur per reluionem a cheduinum teses implicite adesse videntur. Eadem prorsus recudit Mehmerus μ) ; ita ut licet varia verborum quisque ser ma utatur , unico tamen , eidemque omneS peraeque hariarent principio. di I. Sed quid absurdius afferri poterit vel Dotielli argumentatione , vel Bartolino commento Z Nonne hoc pudet tum puriorem , tum vulgarem juris interpretem
Quid quaesis c Donello praesertim dixerim ) ad rem
nostram peti in et vetus juris regula de codicillis confirmatis , quum suppressa ea mansisset novi juris introductione
224쪽
ex Justiniano exaequata legatorum natura cum fideicom missis sis cessaverit quodvis juris clisertinen i nter codicillos confirmatos , ac non confirmatos; si enim hi antea inter se se distabant ob variam illam relictorum rationem, ridiculum esset amplius distinguere varium jus in codici rulis confirmatis , ac nota confirmatis , ubi unam hodie agnoscimus relictoruin caussam , quasi consequentia stare valeant sine antecedentibus. Hinc proficiscitur . ut sicuti per Iustinianum non amplius di iserrent quantum ad juris effectus varia illa codicillorum genera ; ita necessario recessit quicquid juris peculiare in confirmatis veteres constituerant; si enim hodie communi prorsus jure reguntur, quo inquam pacto simul retinebis veterem illam juris regulam , quae codicillos tantum confirmatos spectabat ZEtenim fracto eonfirmationis principio in codicillis , quod certe manaverat ex veteri illa legatorum potestate a Meneommissis distincta , quid porro in scenam iterum adduxeris veterem juris regulam de . codicillis confirmatis, ut nempe scripta in his haberi debeant, ac si scripta essent testamento IU. Scio Tribonianum in Pandectarum collectione reliquisse quidem illius veteris doctrinae vestigia ; quod sane caussam praebuit Donelio , ut ignorata intima eius vi, atque origine , facile ea abuteretur in novi juris e positione . Sed quis ignorat , quanta veteri doctrina scateant Pandectarum libri , quam nullo pacto ad ius novum pertrahere queas t. Nonne ubique disseminatae prostant veterum sententiae de differentia Iegatorum a ' fidelis. D d com-
ω Vide quae diximus eae.1. nostri eomment. 3. 4. LL, C. coinmunia delegatis
225쪽
commissis quae tamen Iustiniano auctore prorsus recesserat Z Quid ergo mirum , si de veteri jure confirmationis in codicillis mutiIae quaedam reliquiae deprehendantur in libris iurist At inquies , an & hodie non licebit confirmare codicillos testamento Z Fatemur quidem , ut alias vidimus a) , nullo jure vetari, ne quis testamento codicillos confirmet ; sed negamus veterum sententias de jure confirmationis convenire posse cum nova codicillo Tum ratione nata ex sublata differentia inter legata , ac fideicommissa ; non enim disputamus de confirmandis codicillis , sed de illo juris effectu , quem veteres in con firmatione agnovere , ut admitterent Iegasorum dationem in codicillorum tabulis . Quare quum jure novo utrumque codicilli genus in unam rediisset consisnantiam , vel
fateantur oportet eumdem solemnem testium numeritin in
utrisque desiderari ex Theodosii praescripto ; vel si hunc
tollant a tan matis , nulla caussa est, cur idem dici nequeat de non con matis ς tumque irruent in apertissimam Imperatoris constitutionem . U. Verum ut luculenter appareat , quam praepostere argumententur , Iceat modo iis concedere ut vel antiquatas veterum sententias adhibeant in novi iuris expositistione ; praestat enim humauiter cum iis agere, quorum argumenta undique erroribus ob lvuntur . Equidem veteres Consulti posuere , ut relicta in eoietuis confirmatio periniae haberentur , ae scripta essent in isse sesamento . Quid hoc quaeso ad reum nostram Z Nimirum , funt , si relicta in codicillis ex tesamento valere dicuatur , quid opus erit lemni quinque testium numero Z Nam hic te, stium
226쪽
stium numerus utique exigetur in iis codicillis , in quibu relicta proprio jure sustententur , ut contingit in codicillis non confirmatis; sed ubi relicta ex testamento valent, cessat propterea ratio adhibendi solemnia in ipsismet co dicillis , quasi codicilli confirmati ita regantur testamenti
stlemnibus, ut suis non egeant.
VI. Mirum est, hujusmodi verborum involucris vera falsia ita permisceri , ut nisi rerum notiones secernantur, humquam fallacia satis apparebit. Etenim aliud in eodicillis ex tectamento valere, aliud foIemnem haseri eam votantatem, quae talis revero non fit. Quando veteres admiserunt relicta in codicillis confirmatis , veluti si relicta es.sent in testamento , id unum revera intellexerunt , ut juris fictione introducerent in codicillorum tabulis Iegatorum dationem , quae sane ex legis rigore admitti non poterat , nisi in testamento, quasi videretur datum testamento,quod re ipsa codicillis relinquebatur cot) . Quae ergo relictorum genera ex legis rigore non constabant, nisi testamento , admissa quidem fuere in codicillis testamento confirmatis; indeque manavit regula , ut in his relicta perinde essent, ac si testamento scripta fuissent; confirmatio enim in testament labita quoddam redolere eorum principium videbatur, ut loquitur Tryphoninus υνθ . Quocirca esto inqquam , ut hujusmodi codicillorum regula ad jus novum etiam accommodari queat, quid obsecro haec commune habet cum Theodosii constitutione de Qlemni quinque testium numero Z Efficiet quidem , ut relicta in codicillis ex testamento valere dicantur At quo pacto somnis ha
is) Vide , quae latius hae de re attulimus eap. . f.I . n. s. a
b eaptivis , di postlimulo reversis.
227쪽
bebitur ea voluntas , quae rite facta non sit Z Meminisse hic refert , apud veteres codicillos solemnes prorsus non fuisse, ita ut inferri nequeat regulam illam respexisse v Iuntatis solemnia ; quum nullam tum codicilli intemnitatem desideraverint; non ergo veteres eo regulam retule runt , ut rite facta haberetur ea voluntas , quae talis revera non esset, sed ut fictione juris ex testamento magis relicta valerent , quam ex codicillis , ut ita legis rigorem declinarent , ex quo usus verborum civilium testamenti tantum tabulis admittebatur . Itaque quod veteres in unam caussam retulerant , nequit ad alteram transferri , eamque nedum longe ab illa diversam , sed quae stare nequit , nisi Theodosii constitutio pervertatur ; ubi enim Imperator solemnia omnino praescripssit in hujusmodi voluntatibus , id agunt, ut fallacia verborum solem nis quidem habeatur voluntas , quae talis revera non sit.. VII. Quae hactenus dicta sunt , satis fortasse videri poterunt ad detegenda fallacissima adversariorum argu- - menta , quibus abutuntur, ut Theodosii legem fraudarent. Sed praestat pressius eos insectari , ut tandem Vel inviti errorem suuin fateantur . Sumunt porro , solem is rectomentis Fere , uissedaia , flve codicilli tectamen o. eon moti solemnes habeantur . Haec autem assertio duaSpotissimas notiones includit , quas refert prius extricares quam illius refutationem aggrediamur . Prima est , ut videamus , quid solemnitatis nomine revera intelligendum ; altera , quemadmodum solemnia adhibita in uno defuncti justicio , sive per scripturam fiet , sive per nuncupationem , pertrahi valeat ad alterum ab eo distinctum ruao verbo quidnam hoc sit, codicillos solemnes haberi per testamenti solemnia . - . Utrum
228쪽
' VIII. Utcumque veteres in testamentorum tabulis varia solemnium genera adhibuerint - , palam est , novo Imperatorum jure remissa veteri formularum superstitio ne , iurisque civilis subtilitatibus , tota hodie solemnitatis ratio in supremis vertitur circa ea , quae tutiorem reddant voluntatis probationem; adeo ut definitus te- stium numerus , eorumque signa , ceteraque hujusmodi non alio spectant , nisi ut fraudibus , quoad possit, Occurratur , ne facile defunctorum judicia subverterentur . Majora quidem solemnia leges statuerunt in testamentis , quam in codicillis , licet utrumque judicium non alia solemnia admittit , nisi quae conserunt ad tutiorem voluntatis probationem . His perspectis , manifestissime apparet , ne verborum ambagibus obruamur , per solemnitatis notionem in supremis non aliud hodie revera venire , nisi juidquid lege praescriptum es ut voluntatis veritati pro-
IX. Intellecta sincera solemnitatis notione in supremis judiciis , quatenus novo iure accipitur , tum in testamentis , tum in codicillis , videamus modo , quid adversarii sibi voluerint . Contendunt, solemnia testamenti su ficere ad schedularum , sive codicillorum solemnitatem Fabulae . inum unius judicii solemnia ad alterum per
ducunt, non aliud revera asserunt , nisi quod solemnia intestamento adhibita nedum tueantur fidem voluntatis intestamento expressae , sed & voluntatis declaratae in codicillis . At quis umquam ita inepti verit , ut credat testium praesentiam in testamento admissam tanti momenti esse , ut fidem quoque tueatur alterius testatoris judicii, in quo
229쪽
Iemnem facere eam voluntatem , in qua revera solemnia
desint Z Uel quo pacto dixeris , tutiorem haberi probationem unius voluntatis per solemnia in altera adhibita Si ergosolemnitatis nomine nou venit, nisi quicquid conducit ad tutiorem voluntatis fidem , quid obsecro solemnem feceris eam voIuntatem , in quμ revera id abest , unde haec tutior fides haberi potest ZX. Inquiunt fortasse e quum testator testamento ca-Vit,se valere velle,quicquid in schedula,sive codicillis relinquat , veluti testamenti partem , vel tamquam si ea relicta scripta essent in ipsis testamento , satis hoc esse poterit , ut propria solemnitate codicilli non egeant . Sed dicant quaeso , an tum solemnes habebuntur ,' quia ita testator jussit; an quia ure solemnes haberi poterunt 8 Si primum , quid magis absonum fingi poterit Z Forsitan actus legitimi ex hominis , non ex legis pendent arbitrici
Sin alterum , pudet inquam redire ad vomitum; non enim solemnes haberi possunt eae voluntates,quae rite,idest secundum legis praescriptum non perficiantur; ubi enim lex actum legitimum constituit , nequit is aliter valere , nisi legitime ex deatur . Sive ergo testator jubeat , se valere velle , tamquam testamenti partem , quod in alia scriptura reliquerit , sive hoc non expresserit , aeque semper codicilli habebuntur , tamquam testamenti partes , ejusque sequela . At quod attinet ad solemnia voluntatis, sine quibus actus jure non constat , ridiculum est aliunde solemnia repetere , quae naturaliter debent actum ipsum comitari .
XI. Sed nonne veteres dixerit quis 'o fictione juris
230쪽
habuerunt relicta in codicillis confimnatis , ac si relicta essent testamento Z Cur pari saltem ratione fingi hodie
nequeat, solemnem quidem haberi eam voluntatem ex testamento , quae talis revera non sit Z Praesertim , quod ipsa confirmatio codicillorum solemniter a testatore adhibetur . Qirare licet voluntatis manifestatio revera I gitime non fiat, satis tamen erit , confirmationem ipsam
solemniter quidem peractam , ut fictione juris solemnia quoque habeatur voluntas in codicillis expressa . XII. Speciosa quidem siunt haec verborum involucra , quibus facile occurritur ex exprosia Theodosiii Iege . Quisque videt, quam aliena haec sint ab Imperatoris consilio , quum solemnia praescripsit in codicillis ; non enim de fictilia solemnitate Ioquitur, sed vera , quaeque ideo intercedat oportet , ut adhibitione quinque testium tutior reddatur voluntatis fides; quod certe haud exspectandum a solemnitate fictilia . Sed ut plenius hoc cognoscatur , praestat rem aliquanto pressius attingere. Palam est , in jure nostro distingui eas caussas , quae facti sunt , sive factum hominis requirunt ab iis , quae sunt juris ca) : illae
quidem in facto consistunt; haec juris constant intellectu. Hinc consequitur, ut quae caussae ad ius proprie pertinent , fictionem quidem recipere possunt; quum enim intellectu tantum constent , nil magis consentaneum est , quam haberi eo modo , quo mente percipiuntur . Contra quod in facto consistit , fictionem non admittit ς naturaliter enim stare nequit, quid fieri , & non fieri eodem tempore. Hinc intelligimus , quemadmodum veteres fictionem iuris admiserint in relictis in codicillis confirmatis s