De servitutibus prædiorum, auctore Henrico Cordo Stevero

231쪽

aeta Cap. VI. Quid juris sit,

Servitus 'constitui potest ad conditionem, id est, ea sub lege, ut, quamvis tradita tibi sit, deficiente conditione restituatur. Non possum, quin ΗOEPFNERI ') hac de re judicium adseram, ejusmodi, ut eum hujus materiae Parum Compotem agnosci re liceaL - Iure Romano - inquit - servitutes temporales nullae sunt, id est, SerVituteS constitui non possunt neque in diem, neque ex die, ne sub conditione quidem. cujus dispositionis ratio, quam IIUGO DONAULUS late explicare conatus est, mora demum subtilitate inniti videtur. Qua re probe cognita, Praetor mihi concessit doli seu pacti exceptionem, naremoVendum eum, qui contra placita servitutem sibi vindicare Veli t.' - Quoniam hanc rem examussim peregrimus, non opus erit contra HOE PENERUM aliquid dicere.

) L. 4. De servitutibus. ) L. a. s. 3. Pro emtore. - ) L. I. De in diem addictione. - L. I. I. I. De Iego

commissoria. - L. 8. De periculo et commodo rei vend. - L. I. I. . Pro emtore. - L. 19. D usum. Et usucap.

232쪽

conditione servituti adjecta. aas

s. iDe utilibus et inutilibus aer itutum alipulationi a. Si stipulationi ea adjeceris, quae servitutis

natura non patitur, - de quibus supra jam abundo diximus, - IIe forte Credas, alium, tali pacto adjecto, servituti naturam posse insori. Nam licet per se tales pactiones inutiles nori sint, obligant enim eum, quocum contraxeris, Pius demque heredem, - nec tamen ad servitutem pertinobunt, neque singularum rui successorem

Praeterea sciendum est, non nisi ab utroquo fundorum domino, aut eorum nomino, voltis a 'mandatario, cui utore, servo, in adquiri et imponi posse servitutem. Non id hoo loco quaeritur, ovine possint servitutos usu et temporct, etiamsi non a domino, sed a Possessore fuerint adquisitae. Sic enim nou ex contra tu, sed ullo titulo adquiruntur; qua du re infra disserendum erit. - Sed 1eti tanta in juris servitute versuntur, ut emtor servitutis tunc clemum auctorem laudare possit, si dominus fundi fuit, cui adquirere servitutem voluit ). Nam licet intΡr partes contrahentes emtio tulis seu stipulatio obligulionem producat, tamen servitus non intelligitur constituta; ex quo consequitur, ut, si a Possessore fundus ad dominum

233쪽

are Cap. VI. Quid iuris sit,

auum redierit, servitus inblata sit, nisi nova inter gesserit stipulatio. L. s. s. 5. D. De aet. emti et venditi.

I. 14.

m auperficiario et emphreuisa. Sed regula illa: non nisi dominum adquirere tibi posse remitutem; nonnulIas admittit eXCe liones. - Qui autem fundo adquirere potest servitutem, inde imponere non debet; cui autem imponere licet, illo semper adquirendi jus habebit. Superficiario licero servitutem superficiei imponere a nostris Ictis traditur δ). An igitur otiam emphyleutae licebit Dubito, quia meliorem, nec vero deteriorem fundi conditionem esseere debet. At forsitan objeceris, quid impediat eum imponere fundo servitutem, cui totam rem Pignori dare liceat' - Totam rem 3 Quod profecto, antiquiore quidem jure, verum non esti Nam HemPhyleuta agrum vectigalem pignori dedit, Vect galibus neque ab ipso, neque a creditore solutis, potior domini caussa erit, ita ut res omnis secundum legem fundo dictam ad dominum proprietatis perii neat * . Quodsi emphyleuta servitutem fundo i O-

234쪽

conditione servituti adjecta. aa

suerit, prima emptine eos legis conditio violabitur. Iu superficie alia ratio videtur, eum, quamvis area domini sit, ipsa superficies tumen magis ad sup0 1iciarum pertinere videatur, nulla lege cd mi soria dicta. - Illud autem certum et indebitatum est, emphyleutam, quippe qui fundum inoli rem reddere debeat, etsi in Ponere non possit, adquirere servitutem posse. Si autem ex pignoris

caussa exemplum sumere faS est, licere servitutem imponere emphyleutae, concordiae Caussa concedere volumus; sed soluto ejus jure, servitus alterius evaneSCELEadem sere ex caussa, quapropter empli'teulae servitutem fundo imponendi facultatem denegare Propensiores sumus, neque Vagullo

servitutem fundo Dudati imponere licebit 3 . Λdquirendi autem servitutem facultas erit; sed, si ad dominum fundus reciderit, horedibus vasalli dominus, si retinere servitutem lubet, pretium emtionis restituere lenebitur ' .

δὶ L. I. I. ult. Do supersc. L. O. de alti emi. ) L. Si. De pign. et liyposi. - Vid. 8upra Cap. I. g. 3. - Superficiario licere superficiem pignori scuhnothecae dare, Pure traditur fr. ι3. S. S. De pigm

235쪽

p. VI. Quid iuris sit,

M h3poth. - In recipiendo solario tamen potior erit caussa domini, quam creditoris.

ὶ II. Feudor. 8. I. I. II. Feudor. 28. Si Vasaliua in seudo.

Qui porro aervitutem furido adquirere, nee vero

imponere P Sunt.

Qui fundum sub conditione emit, fundo neque imponere, neque adquirere servitutem Potest, quia dominus non est. Sed is, qui pure emit, fundumque traditum accepit, sed ita, ut emtiorescindi possit ex conditione, servitutem furido adquirere, nec vero imponere, neque adquisitas et antea jam fundo constitutas remittere debet, quia incertum est, utrum rei dominium apud eum maneaLEadem ratio est in fundo sub conditione legato Nam pendente conditione, haeres pro domino fundi legati habetur, et inde servitutes fundo adquirere poterit; neque Vero imponere, neque remittere eas, quas vicinus jam debet. Quodsi fecerit, impositae exstinguentur, remissae Sedivitutes revivescent, quando legati conditio Exst terit. Adquisita autem servitus legatarium sequetur ); sed, quod ex aequo et bono statuendum est, non uiat restituto emtionis pretio.

236쪽

eonditione servituti alecta. 229

Sunt autem nonnullae iuris species, quae quia busdam personis, licet non ipsum dominium proprietatemque , tamen et USum et i fructum et administrationem et quasi tutelam concedant. Sio dos in bonis mariti esse dicitur, proprietate penes uxorem remanente μ); quamvis ULPIANUs γ),

aliique doceant, fundi dotalis dominium quidem marito esse quaesitum, sed ita demum, ut alie natio prohibeatur; - id enim lex Iulia de fundo dotali prospexit. - - Sed de dominio dotis ex jure et ritu antiquitatis, et, quibus ex rationibus illud jus, quod marito ex jure noviore in dote sit,

dijudicari debeat, longum est disserere. Verum, cui alienatio laudi ipsius concessa non est,

ei neque partem, ne particulam quidem dominii alienare licebit. Ideo IULIANUs et ULPIANUs neque servitutes fundo dotali debitas posse maritum

remittere, neque noVas imponere, statuerunt;

Et, si maritus alium fundum fundo dotali servie tem adquisiisset, confundi quidem servitutem, sed ita, ut, si eundem, quem enitisset, fundum venditori reddidisset, neque ser ututem rursus imposuisset et restauravisset, illud marito imp taretur, ita ut ille litis aestimationem praestarct deberet . Quodsi maritus solvendo non esset,

utiles actiones claudas esse mulieri ad ersus eum

237쪽

a3o Cap. VI. Quid iuris sit,

ad quem fundus rediret, ad renovandam Servi tuto in β). Et, si uxor fundum, cui praedia viri servitutem deberent, in dotem dedisset, pervenire quidem fundum dotalem sine servitute ad maritum, sed ideo non posse videri per maritum jus fundi deterius' factum. Nam ossicio de dote judicantis continori, ut fundus aut mulieri aut ejus Ilere

dibus rodint grato jure redderetur. Item pater possidens fundum, quem filius pecviii castrensis nomine proprium habet, a servitute et in quocunque onere liberare, fundoque servitutem adquirem potest; quod quidem et ii debent, quibus interdictum est bonis: fundo autem SE vitutem imponere patri non licet 7 . Novissimis Circa peculium adventitium stabilitis principiis, do hoc quoque idem stutuendum erit. Si debitor fundum habens in fraudem cred

torum vi ino servitutem cesserit, cum Omnis

alienatio in fraudem creditorum nihil valeat, Sese Vitus quoque valore non debet. Strictissimo autem si Paullianum actionem interpretatus fueris, valobit quidem servitus, sed creditoribus Teu candi jus erit.

238쪽

. - ) L. I . f. u. De lando dotali. . L. 5. 6. 7. ibidem. ) Condictionis laeus erit, et ineerti quidem. Erit concursus actionis consessoriae et condictionia indebiti incerti, quasi , . cum maritus, servituto non restaurata, fundum reddiderit, indebitum aliquid traditum ait. ὶ L. 18. s. 3. De castrensi Peces.

f. 16. De us ructuario et proprietario. Fructuarium, quamvis servitutem fundi nomine retinere possit, servitutem fundo imponere non debere, certissimum est. Sed ne proprietatis quidem dominus, serritutem imponendo, alterius

Quod autem proprietatis dominus fundo, cujua

ususfructus est, ne consentiente quidem us

Buctuario, servitutem imponere debere traditur, id nonnulli peculiaris Iuris esse dicunt; equidem, quamvis et ULPIANUs et PavLLUs δ) hac in re mirifico consentire videantur; tamen nullum Planctjus eme contendo, id est, ab omni juris et aequitatis ratione abhorrens et remotistimum. ZACcHAMADAR quidem contra videtur, qui ratione prorsus aliena innixus: - quoniam ιππι-

239쪽

α3a Cap. VI. Quid juris sit,

tutis servitus non detur , illant Ictorum 6ententiam non modo defendi posse, verum etiam defendendam esse autumat. Quae quidem regata ut stet, seruitutes praediorum accipiundae sunt, quae, ut pra exposuimus, non modo divisionem haud recia ivnt, Verum etiam non hominis, sed fundi caussa Constituuntur. - Quod secus est in servitutibus per4Onarum '). Eum, qui servitutem habeat, hujus servitutis non posse constituere ser itutem,

indubitati sane juris est. Sed hoc ita demum Verum ost, ut non liceat , nisi id convenerit interutrumque et dominantis et servientis fundi dom num. Velini: si, cum jus pascendi habeam. dominus fundi servientis, me volente, alii ricinum fundum habenti per agros pastui destinatos aquain oducere Permiserit, - an servitutem pascendi impedimento esse dices 3 Nullo modo. Non enim divisio erit servitutis, sed, novo servituti adjecto modo, nova et aliter atque aliter sese habens servitus. - Igitur in illo, quod attulit ZACCHARIADES , ne ratiuncula quidem inest, et satis explosum argumentum videtur. Neque eorum operae pretium est rosellare vi

nionem, qui, quoniam non nisi per cessi em in jura urvitutem adquiri et in alterum transferri potuissa autumens, unitatem perronarum, id est, unam totius

240쪽

233 conditione servituri adjecra.

dominii personam strictissime necesse rase arguant' .

Ν ni in juro cessio ne in omnibus quidem seo tutum speciebus pernecessaria fuit. Quod sane nihil refert. Qui enim, quaeso, impedierit, quo minus vfructuarius partem Us fructus proprietario remittat et cedat, quippe cui totum us fructus jus concedere et remittere licet 2Alii ULPIANUM et PAULLUM defendunt di centes: alienationis meciem esse servitutis imposiationem; atqui, quoniam fructuarius fundum alienare non debeat, ergo neque alienanti proprietatis domino eum debere consentire Φ). O cornutorum syllogi,morum lHaud secus ac pueri versus et ludicra dise

runt:

Grandia si parvis assimilare liccti Ent ursus ferur est, referens pedem ab arbore messis, Propterea in eampis ibimus Elysiis. Alii hunc in modum argumentantur β': servitute imposita mutari substantiam rei; - f) - rei autem mutatione interire usum ructum. Il) Sed id mihi quidem persuasissimum habeo, in

Iustinianeos compilatores omnem esse conserendam culpam, utpote qui, omissis et neglectis iis, quibus ULPIANI et PAULLI sententia superstructa fuerit,