장음표시 사용
61쪽
bilingis sorn aliter de priuatione sormae destructae, questiuis hanc inseras consequenter: aliud autem est id, quod pertinet ad conceptum rei in fieri per modum constitutivi; aliud, quod pertinet ad eundem,per modum legitimi consequentis. Eile autem de concc-ptu formali rei in fieri priuationem formae, quae ponitur, est euidens: nam primo ese est ita esse, ut immediate ante non esseti. Praeterea si priuatio fornas destructae,quia est in materia, ponenda esset pro principio debere poni principia ius nita:neque enim est in illa materia simul eum forma ignis sola priuatio formae duppae, sed insuper priuatio omnium formarum, quarum est capax materia, incompossibilium cum forma ignis., Adde, quod natura in operando bene habet
protermino aquo priuatione formae Taequirendae. priuationem v cro formae destructae, habere nequit, neque pro termino aquo, quia sat eum sorma producta, neque pro termino ad quem, quia non tendit ad non ens; soluin autem per accidcias ad terminum a natura intentum consequitur aliquod non ens, propter incompossibilitatem unius cum alio.
Hoe D. Thomas ex Phil6sopho passim , essu se explicat ostendens actionem ignis tendere ad alium ex intentione naturae primaria et ponere autem simul priuatione larivs,quam destru it est praeter intentionem primariam, di solum propter incompossibilitatem uniusserinae cum alia.
Cbij c. quinto. Si Deus in eodem instanti
crearet simul materiam cum forma , Ut po test, & ut fecit in prima creatione rerum; tunc non praecederet priuatio formae ignis :
62쪽
De prinianirin. cor nat. η & tamen vere feret ignis de nouo : ergo salsum est, quod fieri ignem de nouo includatcstcntiat i ter antecedentem prauationcm sormae ignis. Quod feret is is de novo, em euidens: quod non 'pri cedeic: pritiatio for-,mae ignis ostenditur , quia priuatio ea carentia formae in subiecto apto 1 sed in e ui posito non praecessit subiectum aptum: Ligo in casu posito non praecessit priuatio. Resp. sermonem hic esse de conceptu rei naturalis in fieri, ut de facto sit, npia autem ut fieri potest a Deo , & ut facta est in creatione mundi. Deus enim non produxit permutationem substantialem prima corporae
naturalia, quae creauit. Etiam tamen in tali casu non eue rea praecessit rem. Aiunt autem
a liqui casum proponi posse dupliciter, pia Dao ita ut in illo eodem instanti, in quoς rua materiam, creet simul & sorma , h oc est sormam producat indzpendenter a concursu materiar. Secundo it aut in illo codem instati, in qu Q crcat materiam , educat formam de potentia materiae , seu producat sermani concurrente materia, per modum causae pas sitiae. Si res accidat primo modo . materia non habet ullam prioritatem respectu forma: non teporis, quia in eodem inflanti produci tur; non naturare quia forma sit independen
ter ab ipsa. Quod si accidat seeundo modo;
maletia non habet quidem prioritatem tem poris respectu formae', quia simul tempore producuntur: habet tamen prior ita tona naturae, quia forma producitur dependeri recabapsa. Primo modo, inquiunt, non piaecedit priuatio , fecundo praecedit, sicut prλccdit
63쪽
48 Disput. r. 3. Haec doctrina non substitit, quia nequit dati in eodem instanti priuatio formae , ω forma, eum igitur in illo eodem instanti , in quo primo est materia, sit etiam forma; euidens est in illo eodem instanti non dari priuationem aptas. Decipiuntur autem , qui se philosophantur in hoc,quod putent idemese , quod materia non habeat in illo priorisormam, ae quod habeat in priori priuationem sormae: cum tamen haec duo tam dissent, quam distat non includere formam, deformam excludcre ; primum dicit praecisionem , secundum negat ad , a quo puro prae- seinditur. Ad argumentum in forma conc. antec, distin. conseq- ignem scri de novo, ut de facto fit, non includit priuationem: nego;
ut fieri potest, & ut sortasse primo factus est
a Deo: omitto consequ. est autem sermo de rebus infieri, ut funt; videlicet per transn-- rationem unius subitantiae tu aliam. Obij c. scaelo. De conceptu intrinseco rei in fieri est etiam agens et ergo debet poni pro quarto principio . Anteced. probatur, quaa
implicat aliquid fieri , & nullo asente licti;
go, dic, Resp. neg. ant. fieri ignem per mutationem substantialem est subicctum transire a Privatione formae ignis ad formam- siue hoe fiat aliquo agente extrinsecus mouente subiecti in , siue non e semper fit ignis. Verumost hunc transitum non posse fieri, nisi aliquo extritisceus mouente sed hoc moriens CXtrinsecum non est quid intrinsecum rei in fieri ve tali. Concedimus autem etiam agens
Milo priue pium rei, quae sit, scd cxtrinse
64쪽
ARTIC V I. Vs III. uisit alijs obiectionibus. P Raecedenti artieulo dictum est ab Aduer
sariis contra numerum principiorum: praesenti articulo dicetur contra principia, quae ipsi statuimus,rei naturalis.
Obijciunt igitur. Prine itia ex Philosopho
debent esse contraria:materia,& forma no ssit contraria. ergo non sunt principia. Maior co- stat tum ex I. Phys. tex. 68. tum ex alijs I o-
eis, in quibus ait Philosopli. omnes veteres, qui rationabiliter philosophati sum, veritate eogente in hoc conuenisse, quod contraria quodammodo principia esse putarent. Hinc alii dixerunt principia rerum omnium est ehumidum , & secum : alij esse vacuum , &plenum, alij quorum Princeps Empedocles esse litem, & amicitiam : naturalia , ut puto, ethicis, & politicis metientes, in quibus amor, dc odium omnia moderantur. Minor autem est certa , actus enim , & potentia, qualia sunt forma,& materia contrarietatem non habent. Res p. adeo salsum esse omnIa principia in doctrina Philosophi debere os e contraria, ut doceat passim, praecipue autem Iz. Meta play s. materiam este subiectum contrarietatis: hoc est priuationis, & formς et materia enim modo est sub priuatione , modo sub
forma, &eonsequenter cum neutra contrarietatem habet. Contrarietas igitur cit inter aliqua, videlicet inter priuationem , & for-mδm. ES quo patet esse contrarietatem inter
65쪽
so Di put r. quaest. 3.ens, & non ens: non autem inter ens, Sc ens.
Diees . Ex Philosopho album fit ex non albo, & non ex omni non albo , sed vel ex nigro , vel ex ni edijs: puta fauo , vel eexuleo , vel aliis huiusmodi: ergo secundum Philosophum non sussicit contrarietas , seu opposito priuatiua , qualis est inter non album, & album, sed requiritur postiua, qualis eli inter nigrum,& album. Resp. cone .ant. Reg. conseq. sensus Philo sophi est , non quodlibet non album posse fieri album : sunt enim non alba incapacia,& albedinis, & euiuslibet alterius coloris, puta Angelus, quamuis sit non albus, nequit fieri albus , aut 'litomodolibet coloratus. Propterea non sussicit subie him esse non album , sed oportet esse subiectuna eolorabile,
adeoq. alicuius coloris. cum omne colorasile alicuius coloris sit,& ideo per ratione eo lorati explieat Philos . rationem colorabilis. Obiicitur insuper: forma fit ex materia,& ex priuatione: ergo sormae non conuenit
definitio principit. Conseq. probatur, quia in definitione principiorum dicitur, quod
non sunt ex alijs, nequo ex alterutris. Ant. autem probatur , quia forma plantae , vel ignis non est ex nihilo , sed ex subiecto di est autem etiam ex priuatione tamquam ex termino a quo. Resp. dist. antee. forma est ex materia, Scpriuatione laquam ex partibus ipsam componentibus: nego ; tamquam ex subiecto, determino 1 quo: conc .ant.& nego conseq. Verum est principia non feri ex alterutris, accipiendo legitime particulam ex , videlicet, prout denotat halitudinem partis compo.
66쪽
De compos corp. nat. frnentis. Aliud enim est priuationem, materiam , & formam componere intrinsece hoe
totum , quod est rem fieri , aliud priuatio-
nem, aut materiam componere formam, seu formam eonstare ex materia , & priuatione.
Hoe secundum est falsum, primum est ve
Hine recte doeet philosophus principia,
quia contraria sunt , non fieri ex alterutris. quia prima, non ex alijs; quia principia, ex his omnia, quia contraria, non sunt ex al-l terutris, tamquam ex partibus componentibus; nam , ut obserivat Plato in Phaedone,
quamuis unum contrarium ex alio contrario fiat, ram Quam ex termino a quo . Imo viatim- quodque ex suo contrario fiat:vivens ex non vivente, & ex Viventi non 'tuens: unum tamen cotrarium non constat 'atrinsece ex suo contrario, puta vivens non constat ex non viis uente, nee c conuerso.
Ob ijditur vltimo. Privatio vel stinespiat
quando est, vel quando non est: neutrum diis ei potest: ergo non est principium, Maior est indubitata: est enim cisiunctiva inter eon tradictoria . Minor probatur, quia si dicas principiare quando est, contra est: narri qua-do est priuario , corpus naturale non principiatur: ergo priuatio non principiat quando est. Patet haec conseqtientia : implicat enim in terminis corpus naturale principiari, quando non principiatur . Si autem dicas priuationem principiare quando non est, etiani eontra est, quia implicat non esse, &principiare. ipsum enim exercitium principiadi, seu actus seciindus principiandi supponit e sic. Addo, quod qtiado non est priua- c ij tio
67쪽
tio est forma tali priuationi opposita:adeoq. simul principiarent priuatio,& forma-α co- seqtienter simul essent.
Resp. conc. mai. neg. min. Dico autem
priuationena Erincipiare quando est . Ratio est, quia rem seri, ut fit, est subiectum retansire a non forma ad formam - adeoque in insanti A esse sub non forma , & in instanti Gesse sub sorina ι & consequenter hoc tollim, quod est rem fieri , componitur ex priuatione , tamquam ex termino a quo , ex Loxrnatamquam ex termino ad quem , ex materia ab uno ad alterum terminum transeunt C. Materia utrique termino coexistit , termini
autem non sbi coexistunt; & eonsequenter hoc totum numquam est simul , sed succcsii-ue per partes: in instanti A materia est cum priuatione et in instanti B est cum sorma, adeoque in tempore constante ex A,& B datur totum fieri. Hanc quando datur priuatio, non datur fieri secundum se totum ; datur tamen secundum partem sui : adeoq. verum est, quod quando est priuatio , non datur principiatum secundum se totum ; falsum quod non detur secundum aliquid sui.
Sustinetur materia prima NEcessitatem materiae primae ex hoc potissimum capite demonstrat Philoso-pιius , quod ex nihilo nihil fit , posse autem 'hoc principium stare sine materia prima
probare conantur hostes materiae primae.Eius
igitur existentiam impugnant. Prio
68쪽
Primo si in generatione nouae substantii substantia vetus ita perit, ut nihil de ipsa
remaneat, non requiritur eommune subiectum : potest res ita contingere, & simul esse verum : Ex Bihilo nihil sit, ergo ad veritatem huius principi; non datur necessitas materiae primae. Maior est euidens; minor probatur : s supponatur in natura haec lex , Ut nullum agens quidquam de nouo producar, nisi aliua desiniendo , cuius in locum suc-eedat id , quod de nouo producitur: non requiritur subiectum commune, & unaquaeq. res ex alia fiet; ergo &e. Res p. eone . mai. neg. min. ad probationem die huiusmodi legem esse adeo ine. ptam , viri ibui nequeat naturae. Destruere unum , & in locum illius indueere aliud, non est producere, seu facere unum ex alio. Non saeit Statuarius ex cathedra scamnum,
si nihil sit in scamno, quod antea esset in ea thedra : nec ex Cane Leporem , nisi aliud idem marmor, quod erat in Cane , tamateria Canis, maneat in Lepore, & materia leporis. Quemadmodum autem in arte v num arteiactu fir ex alio, stante sub virtus que forma eadem materia artis , se etiam in natura unum ex alio fit, stante sub utra ueforma eadem materia. Materia naturae dicitur materia prima , quia non habet serniam, nisi quam recipit a natura: materia artis est materia secunda, quia ante sormam inductam ab arte est alia forma; sue quia ars agit in substantiam completam , & ideo facit Vnum per accidens; natura agit, &Qiducit formam in substantiam ineompletam, & fa.cit unum per se. Ars non laeti substantiam, , c iij sed
69쪽
ση Di put. I. a. uaest. I. sed supponit, natura non supponit, sed tae iuars supponit opus natutae , circa quod operatur: uatura nullius alterius opus supponit: matera a enina prima non dicitur opus, sed pars operis: quamuis actio creatitia tex- minari possit ad solam materiam,adeoq. materia diei possit opus Dei. Obije: secundo. Potest remanere ali ilia
commune corrupto, & genito , quod non sit
materia prima : ergo ex necessitate alicuius, quod sit utrique commune , non probatur necessitas materiae primae. Antec. probatur,
quia si ponas accidentia communia,& paleq,
quae destruitur; & igni, qui gignitur: habes
a Ii quid commune utrique substantiae: dc tamen non habes materiam primam , ergo sine materia prima habes aliquid commune virique subrantiae. Resp. unam substantiam. non fieri ex alia per hoc, quod habeat aliqua aecidentia, quae essent in alia: subitantia enim non constituitur per accidentia . Praeterea ex hac ipsa communitate accidentium, si detur, proba- bimus alibi communitatem subiem, cum accidentia non sint sine subiecto, nec transeant de subiecto in subiectum. Denique mutatio unius substantiae in aliam , nihil remanente Vtrique communi, praeter accidentia, vocatur transubstantiatio, quae non fit, nisi
in venerabili Sacramento Eucharistiat, in quo destructa substantia panis, & vini, po- nitur substantia corporis, di sanguinis Christi Domini. Hanc mutationem , Ut omnino sngularem , & ab ijs aliena, quae per natu ram fiunt, singulari, & nouo nomine, Con- cilia, & Patres transubstantiatione appellat.
70쪽
De composit. eorp. nat. s sEx his patet ad argumentum. Non sufficit utriusque substantiae aliquid esse commune;
sed requiritur, ut illud aliquid sit substan
Obite . tertio Neque hoc prineipium:
κihilo nihil si , salitari potest in sententia
peripatetica ; ergo quoad hoc miriussu alet doctrina Ari soletis , quam alia. yntecedens probatiar , quia etiam in sententia peripatetica s orma fit ex nihilo - cum tamen in substantia sit pars praecipua, ergo, Rc. Probatur hoc siccundum antecenens, quia sormam fie- ri ex materia nihil aliud est, quam formam, quae antea nihil erat, in materia produci. Si enim antea nihil erat , manifestiud est, quod ex nihilo fit: feri enim in materia non tollit feri ex nihilo,scut non tollit feri ex nihilo,s Angelus sat in hete Schola. Hoc argumentum cst Achilles Atomist rum, Et quia multipliciter , & discorditer
soluitur i Peripateticis: non enim Vno Omnes modo explicant quid si fieri ex materia, ideo opinantur non solui. Alii enim se aisit. Formam educi de potentia materia nihil aliud est, quam materiam, quae potentia erat
lignum , & ignis, vel quodlibet aliud huiusmodi, virtute agentis naturalis seri lisnum , aut ignem , aut quidlibet aliud huiusmodi. Haec explicatio maxime cosonalijs omnibns, qui negant materiam per seipsam formaliter esse, ex isti mantes hanc habere es.se sormali ter per quamlibet formam, a qua informetur. Sed quaerunt Alcmistae quid hoc ἡpsum significet: nam quomodo marmor , quod potentia est Constantinus, fiat actu