장음표시 사용
81쪽
rendo: quia in neutra euacuatione humor is educitur, qui peccat, ae expu Egari debuerat :& merito quidem; quoniam si talia purgantur, qualia purgari oportet, consere,&iacile serunt,un minus contra: sic & vasorum inanitiosi talis fiat, qualis oportet; confert,& facilὸ tollerant, sin minus contra , ut
in Aphorismis admonuit Hippocrates. Sed quorsum haec inquies ) dicta
sint ut ostendam, quanto in errore medici recentiores versentur; & potvisimum quidam clari in hac nostra prouincia nominis; qui in morbis munis, quorum supra meminimus, non conuenire missionem sanguinis, sed solam purgationem dixerunt; quia vires id remedium ferendo non sunt. nam non ea causa est propter quam non inciditur venat sed quia morbus curari non potest per eiuscemodi remedium; sed aliud postulat, quo sane praetermisso, -si ad alterum accederemus; utique non essent serendo, atque imbecillae essent F-mento dicendae. Ergo in iis morbis magnis in quibus purgamus, vires sunt ad opus validae, nempe ad ipsam dumtaxat purgationem, sunt autem imbecillae ad missionem sanguinis: quia sectionem venae non postillant eiulcem di assectiis. Vides igitur quomodo dictum fuerit aliquando a clarissimis m dicis , non esse mittendum sanguinem in his assectibus , quia vires sunt imbecillae; nempe relatione habita ad id opus , quod morbus minime postii- lat. sed quoniam haec videntur mihi notiora, quam quod explicari debeat, concludimus cum utroque habitu, plectorico quidem &cacochimo, virium robur posse reperiri. & haec satis.
sanguinis. Caput sextum. O o quod ipse vires non indicant missionem sanguinis, satis
meo quidem iudicio, euidenter, propria virium indicatio declarat. Ea vero est custodia , de conseruatio. Igitur quicquid vires ipsae indicabunt, pro hoc fine consequendo indicabunt, x citra hunc nihil penitus: neque id prosecto mirum. Cum enim uires consentantur , & custodiuntur uitam ipsam seruamus : nanque , ut ait Calenus, idem est nostri corporis facultates consilirare, quam vitam tueri. squidem ipsum uiuere nobis constit ex harum custodia: utpote, cu uita, aut ipsas esse uires, aut earundem actiones oporteat. haec igitur cum ita sint,mLII nime curationem indicabunt, quoniam curatio actio quaedam est conserit tioni contraria , illa enim fit adhibitis contrarijs: haec uero senilibus: nam contraria contrarijs curantur; & similia senilibus conteruantur : idcirco p ima omnium iudicationum, quae in curandis praeternaturam a&ctibus spect vir, est ea, quae a uiribus desumitur, sed non tanquam indicatio quaedam ci oloria, sed conseruatoria: neque enim ut ualeamus dicebat Galenus n que ut a morbis liberemur ab eis quicquam desumimus: sed ut uiuamus a quapropter uirtutis indicatio ex uitalium, seu quae ad uitae custodiam pertinent, numero existit,& non cuiatricium. itaque si curationem in uniuers li non indicant uires ; quanto minus in particulari unam sanguinis nulsi
Mem indicabunt qui sanguinem atque spiritus uacuando aliquid scinper de ipsarum
82쪽
A Ipsarem virium substantia diminuit γ haec sine mihi nullam habere difficul-
tarem videntur. sed quo fiant clariora unum, aut alterum Galeni locum addendum putauimns, pro dictorum confirmatione, atque ut medici noli atra maiorem fidem adhibeant. Is itaque qluod vires non indicent curationem , ncque auxilium; praeterquam quod nono methodi, & undecimo eiusdem tractationis libro,rem Elarisiimis verbis expositit, in libro de optima secta ad Trans tum euidentistime sgnificauit his verbis. Caeterum ob id sortasse quispiam facultatem conserens nuntiare crediderit, sed ex his nuthim rem dium a facultate indicari cognoscat; nam si eonstans vis remedium indicat: in sinis quoque quoniam constat, remedium indicabit: sed in sinis remedium non indicati ergo neque etiam in aegris modum seruans facultas remedium B indicabit: quamobrem, si ubi facultas indicare deberet, auxilium non admit tens, ideo iam in consesso est nihil opem ferens a facultate demonstrari: pus est enim propositum demonstrare presentia: sed quod requiritur prohiabere ne recipiatur , ut supra dixi, facultas valet: remedij vero propositum nequaquam. J haec ille . ruinas vect in libro de ratione curandi per languinis minionem sic inquit. Duo sunt primi stopi in missione sanguinis obser nandi: magnitudo morbi, & virium robur: ille, eeu indicam: hic vero haud prohibens , quod contrauidicare recentiores quidam medici appellant. Jquidi tur clarius dici, aut excogitari in meae opinionis confirmationem misit, ego quidem non video. Sed sunt hoc loco etiam molastiirecentiores me dici: nam asserunt, vires ta se non indicare curationem, neque auxilium: at C ner5 annexae simul cum alio habere vim indicandi missionem tinguinis. sed - hoc profecto subterfiigium est , quod nequit consistere : Vnde enim quaeso te, ab hac virium complicatione cum magnitudine morbi vires potestatem semunt indicandi remedium 3 an sertasse propriam naturam ammittunt, quam semper conseruationem, & tutelam indicare significauimus p aut cu n hanc
retineant aliam etiam naturam adipiscuntur horum sene alterum necessarium
est: quoniam quod indieat pro sita natura indicat, neque aliquid indicare t uando potest, quod pro modo naturae suae non indicet. Deinde vero nomest uera connexio, & complicatio; sed rerum diuerserum unio quaedam se cundum considerationem nostri intellectis , qua res in se naturam non mutant , neque nouam aliam acquirunt . Tandem causim explicent, pr v pter quam, cum Galenus inuicem hoste scopos connexisset: illud mani is, sene smificauit,ex propositis scopis unum indicare missionem unguinis, ne pe morbi magnitudinem; alteriim verb minime, nempe virium robur: quas dixit, non prohibere, & contraindicare insum igitur Galenus hanc ashibuisset distinctionem γ sed pudet prosectb me ipsum in hoc inania
issimo negotio amplius immorari r illud igitur stituamus viares , nunquam per se indicare curationem, remedium. neque in particulari missionem iangulis: t - . sed continuo victam , & sui cu-- stodiam insinuare . hic de viribussus
83쪽
anguinis, quodque ante annum decim I sartam tulo
n ena secari potest. Caput septimum.
Iervis est hac enus, quid indicare valeat magnitudo morbi,
viriumque robur : nunc ver6 quod ad tertium scopum attinet smiliter agendum cst. In acutis morbis inquit Hippocrates quarto de ratione victus in morbis acutis sanguinem mittes, s vchemens morbus videatur, florueritque aegrotanti artas ct virium adsuerit robur. J forciis igitur aetas unus in ex tribus scopis ab Hippocrate propositis. Porro ut praetermittam hoc loco, quae de florentis aeta, Ptis sigia ificatione dici possent a Galenus, atque passim omnes medici audiunt hoc nomine , omnem aetatem intermediam ab ipsa, inquam pueritia , quae terminatur ab anno decimoquarto, usque ad eam senectutis partem, quae armno incipit se agesimo. in oratione addidis senectutis partem J quoniam ut Iibi diximus, tres constitui solent senechatis gradus I inter quos primum,
aut citam alteram secundi partem, floreres aetas complectitur . quae igitur tales extremae sunt abnegant missionem sanguinis: causa tamen, atque rati
ne haudquaquam pari . Vltima quidem sellectus a sanguinis missione secti ditur , quia cum calidi innati maxima portio exhausta iam sit , generosum
hoc auxilium ferendo non est .: at pueritia, quae virium substantia abundat; nam quae crescunt corpora plurimum habent calidi innati, ut dicebat Hidi pocrates alia quidem causa non admittit: ea vero est, quia habet instam Gquandam euacuationem ab ipsa natura institutam; ita illorum substantia isnuis, atque mollis per curaneos meatus continuo dictatur, atque discutituri non est autem necessarium natiuae alicui euacuationi aliquam artificialem addere: Arcendi ergo semper sunt pueri propter hanc causam a missione lamguinis . Hanc opinionem ex Galeni verbis confirmant, quibus id passim
test itur: de quamuis hic ego locos omnes non asseram nunas enim esset sorta; taediosum non potui tamen unum, aut alterum Prstermittere I ex quiabus maxime potest recentiorum opinio confirmari. Nec pueris inquit G Ienus) venam secabis, usque ad quartum decimum statis annum, post quem si multus congestias sanguis appareat, tepusque anni vemii sucrit, regio natura benὰ temperata, S: pueri natura bene sanguinea, sanguinem minu ; idque mul Hio magis, si aut perapneumonte, aut angitas, aut picuritidis , aut alterius acuti, grauisque morbi periculum immineat. J hec Galenus. ex quibus manifestum fecit nulla ratione pueris ante annum decimum quartum convcniremissionem sanguinis; atque elapso eodem anno, neque temere accedendum esse; quatuor enim prscepit esse diligenter animaduertenda; regionem vid licet temperatam : Anni tempus vernum: sanguineam temperacuram: P fremo autem morbi speciem. cairsam vero propter quam enam secare non
expediat, idem author hisce verbis expositit. Ergo puerorum substantia omnium facillime digeritur, ac dissipatur , propterea quod est omnium humia
dissimas nulla vero frigidior ; fit autem princto . ut propter calidam, sca camque
84쪽
A tamque resonem ; & tempus aestiuum,& statum coeli impensὸ calidum,& siccum notabilis per cirtim vacuatio a itaque etiam huius caua ijs , qui sanguinis detractione egens, aut prorsus venam non secabimus, aut parum detrahemus. J S multo quidem apertius alibi rem ipsam expressit dum inquit. At si in puerum incidat, qui quartumdecimum annum non attingat; mitti illi sanguis non debet: propterea quod tantillis cum praessertim calidi,&humidi sint, plurimu corporis sibilantia continub digeratur: itaque quod ex incidenda vena moliendia nobis fuerat id ultro nobis ex curandi corporis ta tura prastatur.J haec ille. s atet igitur ex his non licere pueris etia si aliquo acuto morbo prehendantur sanguinein mittere. Sed si volucrimus hoc diligenter perpendere illud quidem inueniemus, aetatem ipsam nullam habere vim ina B dicandi curationem. multoque minus euacuatorium auxilium, nempe mis. sionem sanguinis: Deinde vero licere etiam pueris citra periculum aliquod ante annum decimumquartum sanguinem mittere cognoscemus. quod ego docere iamiam aggredior. Primum hoc manifestissime opinionem euertit; quod si forens aetas curationem indicat, oporteret quidem semper indicarer
quoniam si vera sunt ea, quae supra positimus principia ) quod indicat pionii natura id facit: quod vero secundum naturam propriam aliquid indicat; illud perpetub indicabit. Falsuin autem est,& a ratione alacnum fi rentem aetatem indicare curationem , quandoquidem hac ratione sana corpora semper indigerent curatione : at si dixeris non habere hoc forentem aetatem , nisi propter morbos: huic sene venit dicendum ex accidenti ha-Cbere vim indicandi non per se; quia quod uni competit propter aliud, quod non sit de illius essentia, dicitur conuenire per accidens, deinde vero non indicabit secundum naturam, quam vim habere debent ea, quae indicant. t Praeterea hoc etiam urget, quod quae sunt secundum naturam , ut aetas, cor Poris temperamentum , atque id genus alia curationcm indicare non m sunt, scd solam conseruationem, quae fit adhibitis similibus : His adde, quod sanguinis missio non est annorum numeris praefinienda: omnes enim aetates videntur aliquando. ferre hoc generosum auxilium, ut post hac docebimus: quomodo igitur potest hoc peculiariter forenti dumtaxat aetati conuenire quod si dixeris; habere vim eoindicandi; hoc utique fatebor 3 naturalis tomen tem ramenti intemcntu : hoc enim modo nos soliti simus Galeni Dscntentiam interpretari. ) At veris hoc insum facit multo magis coniectiDram quantitatis, quam generis auxilij, ut alibi fortasse docebimus. Itaque quoniam forens aetas non sempcr indicat sectionem venae, qua existit secui dum naturam , atque etiam quia citra forentem aetatem minuendus est sanguis; ilaritamus ipsam non indicare misitonem sanguinis. Atque interim d ceamus , quod citra periculum pueris ipsis incidenda sit vena. Propositam itaque tractationem cxpostum, illud mihi commodissimum videtur principium , Ut doceam , quomodo veteres venae sectione utebantur : hoc enim non selum luccm prabcbit ad ea . qim infra simus dicturi i sed etiam G leni sententias interpraelabitur : deinde vero eam causam , quam Galenus astat, ostendemus in pueris non in hibcre missionem sanguinis: Atque posciano loco totami negocium illustrium medicorum autoritatibus, qu: nimo I . Di sorti
85쪽
fortiuis ipsas ecialia Galeni conti abimus: quod igitur ad primit m rem Etitu t, sciendum, cit antiquiores medicos largissima sanguinis euacuatione usos iiii ite: nam trequoi ter usque ad animi dcuquium sanguinem mittebant , uxpalia in apud Galcnum legitur . quae res potest prsterea optime confirmari , quia pueris postquam annum declinumquartum pi gressi fuerint, ubi acuto aliquo morbo tuncantur , sanguinem mittit, primo quidcin die usque ad v-nain cotylam , altero aut in die ad dimidiam . Est aute Cotyla ut autor est Lacuna libello de ponderibus re mensuris quaedam mensura continens nouem uncias; prima igitur vice, qua Galenus pueris post annum decimum- quartum sanguinem mittit, libr/m unam, aut etiarn amplius exhauriendamus se voluit. hoc sane Galenum tradidisse eius testantur verba libro de ratio. ne curandi per mihi oncm sanguinis, quae nos si pra recensuimus. quamo, Frem cum luae sic habe iat, quid mirum, si pueris ante annum decimumqua tum sanguis mutendus non esti innatam enim habent euacitationem , qu piam per curuncos meatus illorum caro mollis, & late patens , plurimum diti latur , atque dissoluitur : cuius causa , quod fuerat a nobis mollieiis dum , id sane ultro praestatur ab ipsa natura et quae maximas illas eu citationes s pro veterum constetudine) minime ferre posset. Quid autemdiccndum, si hac existente corporis natura, euacuatio quaedam artificialis proponatur, Exigu- quidcua, nec modum excedens λ Putandum prosecto suerit, eam causam non inhibere missionem sanguinis: nam si artis medicae munus eli naturam ipsam bene operantem imitari, videamusque in pueris morbo liquo acuto tentatis naturam frae copiosi,sinas emolliri vacuationes per su- Geores , per filiorem alui, per fluxum sanguinis ex naribus, hocs viribus asinodum constantibus fieri a naturaque morbum penitus propulsante I cur non Ibit medicus ad illius imitationem ubi oportuerit aliquam in his euacuationibus tentare ρ Atque potissi na-m missionem sanguinis, quae ut inquit Galenus in nostra potinate est ι utpote qupin, ubi libuerit, s stere sne aliuqua diuicultate possimnus ὸ Pueris quidem audemus ex te medicamenta ruigantias id quod ab onutibus medicis pasiim exercuri solet; de non aud inius interim sanguinem mittere, quod sane fit maiori cum securitate, quemadmodum nos sipra ex Galeno demonstrauimiis λ Audendum igitur pueris
Loguinem mittere ante annum dc imumquamim . Coufi matur praterea , quia in dic obleniamus pueros vulnerari sanguinisque hamorragiam feri,& II copiosiorem s quam si nos stibia vena eam citacuationem moliremur. At v ro, natura optime stri eiuscemodi vacuationeni: cur igitur non licebit nobis sinuem aliquam, ininorem tamen facere Deinde vero hoc unum compe tum eth experientia apud clarisiunos quo que medicos, saluberrimum esse praesidui in puςris aliquo gravi affictu tentatis ι unam , aut etiam duas hyrudunes venis haemorroidalibus apponere i aut in ipsis naribus a maximo quidem he cςrtissimo aegiotant uim commodo . Postremum omnem videtur lutem dirimere , quod non est numerus annorum in ipsis senibus praefinitus, ac limitatus t cum quidam scxagenarij non serant missionem sanguinis; alij autem annos nati septu*ginta optime tollerant. Cur itaque haec limitatio , atque annorum prim iu in ivli .Puerili Obstruabitur Z cur inter pueros non
86쪽
A sderunt , qui sangumis missionem ferent anno aetatis decimo , ad duodeci.
mo : & alii annos nati sexdecim non admittant λ quamobrem non oportetani orum muneris hoc negocium prefinire : quae nos de senibus diximus sGalenus histe verbis confirmat. Itaque non numero selumna b animum
aduertes, quod quidam faciunt, sed corporis habitui , nam stat, qui sexa
gestino aetatis anno vene sectionem non ierant, cum quidam, qui septuaginta nata sunt annos, perserant. J hic ille, quam rem optime declarans Co
Delius Celsiri s libro secundo sic ait. Interest enim non quq qtas sit, aut
quus intus in corpore geratur, sed qus vires sint: firmus enim puer α& r bustiis senex, & valida mulier utero gerens, valens tuto curantur. J ex his puto iam docuisse ante annum decinuimquartum posse nos sanginem inita v re. sed hoc loco duo obiter notanda sitne . Primum quidem , quod nos nunquam in pueris ausi sumis euacuationem per missionem sanguinis ante annum sextum: nam vens ante id tempus vix videntur conspicul: Alterum
νςrb est, quod nos sanguinem mittentes venas phlebotomo non incidimus, nisi transacto octavo, aut decimo aetatis anno: sed brachium pueruli secum dum consuetudinem fricantes ligantesque; et vene, ex qua haurire sanguinem volumus duas hyrudines admovemus: atque ita quidem maxima facilitate, dc non minore utilitate semper sanguinem mittimus. Licet in puerillis di m came,& densa pr ditis id non ciccedat. Causa vero propter quam seni per suspectus mihi fuit usus phlebotomi ι est, quia propter camis mollicior nimis alte penetrat:&quoniam olim expertissimum quendam hominem c Cgnouerim in sanguine mittendo, pueros duos pessime tractasse ἱ quorum auter continuo conuulsiim brachium habuit, alter acuta inflammatione hi moreque ad suppurationem perducto , non nisi longo tempore potuit libo. rari . Porro obseruandum est, quod non in omnibus pueris hoc gener sum prJdiuin admittimus , sed in iis dumtaxat, qui sunt pleno corporis babitu, sanguine redundent a neque sint nimium alba , α molle carne prae diti: in his audacter accedendum ad missionem sanguinis: in alijs abstine dum . Itaque si Galenus hoe pietatuni negas te in pueris videtur, stiendunt est, illum uallibuisse dumtaxat pleniorem euacuationem I qua passim utcb tur; non autem simpliciter misionem sanguinis s an aut in hoc veritatem habeat necne, allatis Galeni verbis iam docebimus, quς eius sententiam D optime interpretantur: quam rem nox loco postremo facturos pollicebamur.
Minus inquit Galenus detrahimus, quam plenitudo postulat, quod ad
States attinet, in pueris, quod ad corporis habitum in candidis, Si quibus mollis, teneram caro est. J Vides igitur Galenum non inhibere pueris hoc remedium λ sed pueritiam quantitatem potius limitare , ac pristum a quam fmpliciter negare 3 Alter etiam extat locus in libro de sectis, ex. quo idem potest confirmari, nam sic ait. Cum experientia didicerint, nec senectute consectis, nee idem admodum pueris, etiam si laborent punitudine, venam secandam esse. J notes, quod hic habet Galenus. sadmodum pueris d hoc enim perinde est, atque si diceret: non conuenire nusiionem sanguinis pus lis, in inquam , qui nati sunt annos tres, aut quatuor , aut quinque: istimim Iecte nuncupari possunt . admodum pueri ι & qui hosce annos iam. - taugere
87쪽
effigere, non sunt admodum pueri; sed sunt sinpliciter puta .rgo quIdem Evt hunc autorem a contradictione vindicar , & ostenderem non tradidi se eum Pr repta contra rationes, R experientias 3 sic eius verba interpra tui Iblio . Ru quitur modo , ut doceam , alios etiam autores hanc rem animadiicrcisse. Inter partiquos autores atque prircipuos, Auentoar maxumi nominis inter omnes Arabas medicus, filio suo trimo , ut Auere stradidit in collectaneis, mist sanguinein : quamuis ego hanc actionem propter aetatem admodum tenellam haudquaquam probem . Dixi autem sic A- uerecem tradidisse, quoniam in omnibus eius viri operibus, quae hodie logimus , hoc minime ab ipse Auenetoar scriptum filisse obseruauimus. Quod vero pertinet ad recentiores medicos, quamuis multi sint, qui eandem opinionem habent, inter omnes tamen Clarissimus Fernelius vir prosecto om- Filium medicorum siti temporis facile princeps , totum negotium diligentissime hisce verbis exposuit. Puerorum aetas virium quidem substantia abundat: caeterum quia corpus calidum, & humidum obtinet; molle, tenerum, ac patens; quod sponte sea assidue digeritur, ac dessuit; sanguinis missi
nem tuto non seret; quantum enim ex incidenda vena vacuandum fuerat , id ultro ex vacuandi corporis natura praestantiir: has aetates nullis annorum
finibus Hippocrates circumscripsit: at Galenus neque ante annum decimum quartum: neque post septuagesimum ijs, quas protuli causis adductius venam pertundit. Quod profecto de pleniore illa, veteribusq; assueta vacuatione at diendum : ira moderatam , quae tum viribus, tum plenitudini, aut par, aut inferior sit, utrique pro eo ipse quantulocimque praediti fiat modo, lacile Gferent. Sic Razes aetate decrepita, quae Urgente pleuritide, vel peripneumonia torquebatur, sanguinem emisit. sic AuenZois filio sito trimo se utiliter xenam secuisse commemorat . Hoc& ipsi plerunque experimur quinto , aut statio aetatis anno tres sanguinis, quatuorve uncias Meuritiin, interioresque insanimationes; hisque grauiores morbos finiuisse. Sponte natura tum pueris, tum infantibus lactentibus sanguis interdum abunde prodit e naribus nulla corporis, & virium iactura. Suis viribus, ijsque validis praedita est puer rum aetas, cur igitur ad illarum proportionem euacuare non possumus: cum praesertim elisarchus est puer, plene ac liberaliter educatus, cui amplae vci puro, beneque cocto sanguine tument 3 Ad extremum vero donemus virium robur laedi, utrum magis optandum fuerit, vel, ut puer seruata plenitudine , uatque succi copia intereat; ves, ut ea imminuta octiasisque quodammodo viribus, a morbo vindicetur J haec Fcmelius. Videor igitur hactenus docuisse , pueris mittendum esse sanguinem , & nihil ab aet te , quod ad indicationem spectat circa venarum incisi in nem praestari possit. Atque illud etiam diligenter ex - Plicas te primum quidem in genere: deinde autema' ii sigillatim non indicari miisionem sanguinis N,n ine a magnitudine morbi, virium robo- t.
., obrem .de prima opinioneia . . . . haec si issiciant. -
88쪽
in omnibus morbis magnis a sanguine, aut bile pros L . '
scentibus, Ieci lae opinionis impug natIo . Caput octa: AM.A M verb omnes rationes, quas contra primam op nionem a tulimus , hanc ctiam videntur funditus euertere: in hoc enim vino dumtaxat a priori discrepat , quod magnitudincm affectus distinguit, missioneinque ianguinis non ab omni morbo magno indicari , sed ab co magno morbo, quem hi mores calidi, atque D mordaces concitauerint: quoesam autem calidus humor est sanguis: mordax.& acris bilis genus omne, ad haec pituita salia, idcirco in morbis veheme tibiis , quando ab illis humoribus originem habent, misito sanguinis adhibenda est: at in alijs omnibus poenitus respuenda : cum igitur in hoc uno differant,manifesti m est superius msitas rationes hanc similiter euertere. V Ium particulariter contra. hanc opinionem facit, quod ardens febris magnus est morbus , & a faua bile concitatus : nihilominus, si Galeno credimus, non semper admittit misionciri singuinis, scd purgans medicamentum exugit , utputa cum humores turgent, de qua re pruino Aphorisinorum ait siausu maius inuenisse prasidiu in ardentibus Κbribus , atque in doloribus vehementissimis, quam usque ad animi deliquiu vacuare. idhibita tame distinctione, C purgare, an autem contra mi re unguinem expediat. Cur igitur adlu- ndam esse distinctionem voluit, si omiara calidi ascetiis venae sectionetupostulant, indicant re 3 Dici autem sertassis posset, precepisse Galenum adhibendam csse distinctionem, an vacuatio usque ad animi deliquium fieri debeat: non quod dubitet in ardenti stare ,& vehementissimis doloribus V nam esse incidendam. Scio quosdam nostri temporis medicos lacum haeratione interpretari : sed cani non conuenire contextui, haec manifestum se ciunt, quae nunc addo. Si in vehementissimis doloribus omnibus suae indiscriminatim conuenit : in colico Uitur a fatuose spiritu , a piam ita vitrea, a vermibus proficisccnte hoc usurpabitur remedium: atqui hoe absurdissimuin esse sciunt omnes, vel mediocrittar in artis operibus exercita
D ti. Eadem est ratio de alijs doloribus sectis is humoribus a singuinis nati
ra maxime dissidentibus. Deinde uero Galenus remittit letiorem ad ea, quet scripsit in libro de ratione curandi per venae sectione: in quo docuit quai do purgandum , & quando venae fcctione vacuandum: nunquam vero cx plicauit quando liceret venam incidere , aut purgare usque ad Solum doc it nonnunquam, usque ad animi dcliquium φλείψομίαν --erceri posse. Cxterum quod pertinet ad ardcntem fel rem, multa huic proposito ccntientcntia doctibimus infra diligenter , cum dubitationibus a fautoribus huius sentenuae propositis, sitissic emus. Preterea lalsunt es , & aratione protius alienum, oinnes moibos biliosos curari inigione singuinis, dolores enim colici, aut etiam cardiaci, aut quomodocunque 'ventriculi paΩ tanta nuncupare voluerimus, nunquam sanantur nusso sanguine : quinimmo
89쪽
one peius & angue, ut in prouerbio est , hoc remedium euitari debere, is Enanuir probatissimi quique medici, qui in hisce morbis curandis ne verbum quidem illius iecerunt. Ad haec verb quis aliquando in omnibus morbis ab atra bile creatis sanguinem mitteret quis in ijs, quos pituita salsa producit 3 Amplius magnus quidam morbus est erisipelas , huius tamen
curationem Galenus pertractans purgans medicamentum admisit, missionem vero tanguinis reprobauit ἔ quomodo igitur statuendum est omnes biliosis morbos indicare milsionem iangumis - Galeni verba, quibus hoc ipsum edo. cet in hunc modum habent. Non tamen ex vena in talibus sanguis mittet dux est , sed uentrem tantummodo expurgare sufficit, dandum autem media camen quod bilem fatiam educat. 3 sed quoniam nos. de hac re plura dixia anus eo loco, quo sententiam Avicennae stimus interpretati: qua is admonuit scauendum esse in missione sanguinis, ne ad sterum duorum aegrotum pes ducamus, aut biliolbrum humorum esseruescentiam , aut ad crudorum e piam ; hoc loco contra praesentem opinionem nihil aliud addere constituimus.
missisnon sanguinis ; tertiae opinionis impugnatio.
Caput nonum. Vuc verb doceamus falsiim esse , quod tamen quibusdam ras. centioribus medicis maxime placuit, plenitudinem indicare missionem sanguinis. Proposita enim opinio habere veritatem a non potest; siue missionem sanguinis, ut reuulsorium prauidium,
siue ut euacuatorium consideremus . non ine hercle tanquatri
euacuatiuii praesidium: quia in omni plenitudine mi re sanguinem oporteret; quod falsissmu esse tu ratio, tu experientia testantur. Plenitudo enim quat nus plenitudo est, nihil aliud per se jndicat, quam euacitatione: porro euacua tionu differentiae cusint mulis, ab una plenitudine, ut plenitudo est,indicari non possutit. sed prout fuerint plenitudinis disserentiae aut gradus sic euacuatio nis disserentiae,& gradus indicantur. Aliquando enim pro curanda multitudine satisfacit frictio: aliquando balneum: aliquando inaedia: aliquando purgatior aliquando venae sectio: & nonnunquam omnia simul adhibenda sunt: Uitur aliud adesse oportet ab ipsa plenitudine , quod missionem sanguinis ii dicat . Praeterea nunquam sanguis mittetur elua plenitudinem , si ea indi cat eiuscemodi remedium: at vero non semel sanguine exhaurimus citra a liquem plenitudinis asscchim, ut cum fluorem sanguinis ex naribus, ex ma riscis, aut undelibet confluentem reuellere cupimus , cum vulneratos, ne i fiammatio adueniat, secta vena curamus: cum alisua dolente particula ab ea sanguinem fluentem auertere cupimus, nulla quidem adest plenitudo , sat suis tamen mittitur. Amplius haec opinio cum Empiricorum opinione, cimius autot fuit teste Galeno ) Menodorus maxime coincidit : siquidem di cebant nunquam esse mittendum sanguinem absque plenitudine; perpetuo obseruandam plectoricam illam syntiornem 3 idest plectoricorum signorum e gerietas quibus priscatibus semper mi adus sit sanguis , absentibus autem
90쪽
A nunquam: Hanc tamen opinionem Galenus tum libro de PlenItudine, tum alibi passim refellit. Caeterum prestat unum, aut alterum Galeni locum in eorum gratiam referre, qui nihil verum putant, nisi quod fuerit illius vesbis confirmatum. Quarto methodi medendi sic inquit. Neque hoc dico propterea, quod purgatio vacuatio sit, quam redundantis sanguinis concursus non indicet : sed quod etiam tametsi i undantis sanguinis concursus non adsit, ad ipsim tamen sanquinis missionem interdum sit confugiendum. J de parum infra . Nam & alia ratione ; si quis etiamnum sanus , ncc adhuc quicquam laesias in sanguinis redundantis concursu sit ; non statim huic mi ci sanguinem est necesse. Immo.alijs satisfacit inaedia ; alijs cibi parcitas; alijs Aluta aluus; vel purgatio, vel sequens balneum; alijs sola exercitatio,
B vel multa frietio satis abunde fuit. J & in codem opere. Ergo inquit plectora tum sanguinis missione curatur, tum frequenti balneo , tum exercit
tione , tum frictione ς praeterea digerentibus medicamentis, Se preter haec omnia inaedia . J & libro de ratione curandi per missionem sanguinis est.
caeterum non contemnenda venae sectio est , tanquam sit auxilium reuuls rium, cum me saepeni unero conlpcxeritis in valida sanguinis e naribus eruptione, eo usim, repente fluxionem sedasse. J &supra eodem libro . Recte ergo admonemur in iis, quet exempli causa in libro de ratione victus aci torum proponuntur, sanguinem mittere, si magnus sit morbus , di aeger i uenili sit aetate , roburq; adiit: perperamq; Menodorus in sela syndrome plectorica , seruari venae sessionem inquit. Contra enim singuinis mittendi C icopi, primum in se plenitudinem non comprehendunt, sed sentis, ut sic dicam, passionis suspicionem: nam si eam magnam semiapparet, omnino sanguinein mittemus; etiam si nulla existat plenitudinis nota. J Ex his quidem Galeni locis salios enim qui sexcenti sunt, studio breuitatis p termi timus mani sestum est a plenitudine , quatenus plenitudo est, non indicari missionem sanguinis.
missionem sanguinis, quarta opinionis impugnatio. Captit decimum.
Oasto haud minores dificultates patitur ea opinio, quam olim quosdam de hoc argumento publice disserenicis sustinuisib audiui , nempe indicari missionem sanguinis a vitio sanguianis : quandoquidem si intelligunt illi , vitio sanguinis om nes , qui in ipse tanquine adueniunt errores , senses hic admodum communis est , nec proprie potest ad unam venae sectionem coarctari , si quidem tum alteratio , tum putredo , ' in innuitas , tum crassities, S vastiditas, tum abundantia, atque dest tus sub saltauinis , itio contineri videmur; quorum sane neutrum; quantum sit merito uri, vim habet indicandi missionem sanguinis: Nam ipsae intemperies hoc prastare non valent; quoniam per contrariam temperaturas corriguntur: calida quidem frigidis; stigida, calidis; hi rida, siccis; sicca , humidis ; atque similiter de