Palladii Rutilii Tauri Aemiliani ... De re rustica libri 14

61쪽

PALLADII re conuenies si prosanctu indiget olivetis, cr non est unde planta si atur, cinnariumsiciendum est,id est Muti chny, sicut upertim dixi ut ibi sicut columita dicit rum serra incisi in modum festuipedalem dcponantur.Imis pos quinquentllum poteris ualida planta transitim,er locis stigidis hoc mense plandiri scio plero';, quiamilius, a quentilius est, radices olearum, qitie in oluis plerumque urit, aut in locis defertis,in cubitalcm mensuram recises,aut in seminarios sila crit,aut in oliueto solere distonere, Cr a mistione stercoris adiuuare. Quare prouenietini ex muta arboris radicibus ii cro a planta nascatur. De pomiferis, spatiis earum generale

ETIAM pomiferas arbores mymus in pu sus tentrionali regione distonere, de quivi sigillatim dicemus,quae syccialiter uni tenenia filum pomis eadem convenit terra,quae uiribus. scrobes autem maiorab scies, 'materi e prosit, Luctui. si pomarum scies, inter ord, nes tricenos pedes relinques. Plantas stitues radiculas, quod est melius, ta crudis,m cacumina diu manu stari, aut crosa non crescant. Vii qumque ordirim suo vi rict cibis ne infirmae a uulcntioribus opprimuntur. Plantas si liter notabimus,ut ,quibus steterant cardinibus opponamus.De clivo sicco, Cr exili, in plani ,pingum, ex humidum transferemusSi truncos ponere uolueris, sepra terram prope tribus pedibus eriguntur. Vbi ' sinu na crobe plantas deponis,cauendum est,nese contingant, num uernutas itueritatu. Sed ut columella dicit ser

ciores sunt, quae fi liisus. Me di nucibiusuis, quain qua planita ponuntur,aut ramis. Vbi regio siccior ip γ

62쪽

FEBRUARIVS. De sadiendis,palandis,& ligandis uitibus, iis laetandis arboribus,& plantis

circunfodiendis. T I T. X X.

N V N C locis maritimis, Cr dis fotamia futuirites: uel ui haec prouinciae consuetudo est ea irandae, erin eisdem locis patinaee, aut ligande sunt uineae prius,

quum gemma procedat, cuius contagione,uel attritu incurritur grande distendi .Nunc ole caeterae arbores Ie- tamen accipiunt decrescente lunaSQciet autem maiori arbori uehes una, minori media, ita ut suldum a radicibM terra, fimo peram ti reuocetur. Tempore hocsi quae sunt in feminarijs plantae, circis odiendae sunt, Cr ampum eradi eis ramisuperflui, uel radicuti, quia circa insupe

De rosis,liliis croco,uiolis M . . conserendis. Taτ. XXI.

Hoc mense rosaria conferemus, quae sulco breuisiamo, miscrobibus ponenda sint, uel uirgultis, uel etiam semine. Semina autem rosarim non putemus merios flosculos esse aurei coloris, quos rose ferunt ,sed bucera n triunt,quas in breuit imi raris liturinem plenas seminiabus post vindemiam reddunt muturas, quartim mmcn maturitas ex colore Iusto, en mollicis poterit aenim L qua etiam sunt antiquum ma , hoc tempore circunfodiuntur surculis dolabris, er ariditas uniuersareciditur. 9uncer quae rara sunt possum da di virgarim propagine r parari. sirusam temperius habere uolueris , duobus pal. mis ab ea in Di fodies , Cr qua calida bis rigabis indis. Nunc er liliorum bulbos ponemus, vel lilia ante hobita sarriemus 'mina diligentia, ne oculos eircu radicem mscetues, o minores bulbulos sucimus , qui a mutu

Ee subtracti

63쪽

P A L L A D I Isublucti, vis in alios digesti ordines noua lilicta forine

bruit. Item inolaris plantae,er croci bulbi ferendi sunt lsubtillim siluerunt ante fodiendi . De lini semine serendo. T I T. X X II. Hoc incubo aliqui lim scilicii Leto solo in iugcrim κ. in ios 1l urgunt, τ lina consequuntur exilia. De cannetis βί asparagis,& plantis salicum, dc genesta: Aseminariis myrii, e

ΥEMPORE hoc cannetri ponenda sunt fictu brae .usenus scrobibus, Cr oculis cannarum p singulusβω- bes obrutis, quiscinipodis spatio inter se distare dobnuntii calidae,s' siccae prouinciae Ddcinws, v. s humidas αι irriguas opus cst deputare catinctis. St.' armos, Io Acis mediis instituuntur ,*dsucco uitarum subditis. Inter haec astansimum etiam firmina spargere possi M, ut missa nascantur, quia Cr asparagi coluntur , Cr incenduntur eo more, q- carinae. sed A sunt antiqua tamen, hoc tenet pore sarriratur,recisis, que in rusce purganda sunt,id est putribus male pori iniher siqua gignendi oculos non harii bebunt. nc, cis plantM,Cr omniam grii crura,quae a obusto applicand e sunt, uel genestis ubi Derunt obra mus. Ex baccis etiam in res, er lauri feminaria Iacicinus,

uaffaerunt cxcolamus. . in De hortis TIT. XXIIII. cIRCA Idus Februarias sepes hortorum ex congeri

sto in unibus stinarum finiine aciendae sunt, sicut dictum

dicunt de crassa rubi iaeta fieri tibere particuus, er pati muribus scrobibus obrui, er quotidie, donec fondeurisissime, eo rigari enutriri. Hoc meis ludu a serituri

64쪽

sunt ιuuentur amminiculii , ubi caulem coeperint exeita rei

non obruunt, opinauios sim lanulla aue tingatur. Nunc

65쪽

miniae per pi nossea . scicistercore, ertitione. r positus convalescit. celerius coquitur uirore seruato, si di triu i quatuor lolioru,tutra triatum cribello desupersta G, utheciem pruinae candentis imitetur. columcta dicit planium ruices alga marina inuoluendus eruunLe uiriditatis causa, fimo sinita adfrirente.Ponendae sunt plantae maioris incrementi, quia licet serius comprehendunt, fortiores fient. Si Dems est, tepido iam dies aestas,cum sol in ucsterum declinatur, planta pangeda est Vastior' si terra operiatur uisitae. Semenbra icae uetustu niuisur in rapa Hoc inest post Idus stoi fas adnuagora uel nouas fi re incipicinus ex semine, uel antiquas ponimus ibi etia illud utile uidetur, ae dili gens,ut assiaragi agrestis didius Furi 'umm locum eramus cultu,uel certe uxos ,quaestitis ruta rato li eripi usita nil alch t , er has annis omnibus incei damus in scopis,ut stinusIrrit elisior AUM, Cr fortior. Hoc te genus est sapore tu dius. . Nunc etia malauserimis menta quoi fere plantis, uel radicibus loco hum

D ines circa aquas. i Apricum solaminec pingue, nec stommosum sectuserat. Moc mense faeni tu screa loco aprico, e moricesaxo'seritur primo uere. stinaca Cr semine potietur, plantis loco pingvisoluti altius paninuto, 'rum staura ut robur acriptin cuncti etiam nunc seritur,er coliture. more,qμο oua ac ulla. Nuc caeres uis

post idus feraturi si Miagrum latu, humi

frenia est quatuor, aut quinq; yliora radicibus fimo re' si oblitis.Amavis equenter effodi, Cr nndro stercore, trurari.H meti e porrus ferendas: qu I sectilcmuclis,

66쪽

FEBRUARI US. t 6 post duos messes,quam satus cst , poteris dsecare maenentem in areis suis:quamuis asserat columella etii sed nidiutius duratum, liore ,si Cr transferatur, quoties fi situr qua iuuetur,er stercore. Si capitatumere uelis, quod uerestueris, Octobri moest transferredobilis. s rendus esiloco laeto, maximisan in area pluri j stinata alte, Ausubacta, stercorata. sifecti u si1stfiussi cupitatura,ra feres. Surculo 'quenni

dus est, herbis liberandus. Cum digiti erasitudinem ba- Merit,a meria parte praecisis dilijs, er truncatis radiciabus transferatur, oblitus simo liquido, quaternis, ues quianis digitis separetur. cum radices aget, modice comprehendendus , er alleuandus est sarculo, ut Vlpensus a tridira quodstat uacuum subter inuenerit, capitia iactinue cogatur implere. Illam plura simina in utra ligari si deposueris, grandis porrus nascetur ex omnibus. Item fisami eius rapae fcmen immittas sine streo, pangas, multifrtur increscere, mella si frequenter hoc saetac. Hoc metistim eritur,quo canneta ponaturi seritius oculissicut e iuri,quos abscindere, er terra leuiter debemus obruere,

terra Ua,Cr subacta,excitatis ad lineam puluinis, quibus -rim oculos oportet in*dere tripeta inter festatio fie--τantu Hoc mense colocasia bulbos ponemus. Amant humidum locum,pinguem, maxime irriguum. circa fontes

tantu: Cr rivos,nec de soli qualitate curant, si perpetuo flueantur humore. Frondere propoemper possunt,si m-quzcitreta tegumentis defendantur ast ore. Hoc mense minora, ex ani feritur loco bene ubacto,ct cui Letamen admisceas. Quod esum est,herbis purgetur Vidue.

67쪽

dis ponemus,eaudis uero Nouembri r sed mense Nouem Mi psa locis tepidis conferenda sunt, uisolo iuuentur i riguo in cr florem furimum proferent, ex magnitudine pomi turgentis ac rem. Nastitamcn tali solo maxime diligunt, ude uinctii dixtim conuenire: scd lato solo crvalidas arbores,erfructus plurimos conseque r. Lapi - dosi generis Dra inlim mi e eredantur,si terris molliti constrantur. Sed Drum plantisserere prope tardus

euentus est: tamen quibus hoc placuit, ut femina gens' sanihil sibi de agresti astisitate permisceant, plantas bimus,

antirunas eo more,quo oleae ponuntur,rudicatus, magnis

obibus ponunt ,supra terram tribus altas, vel quatuor pedibus, quaru dcci a cacumina argilla misti muscus d bet operire. Nam βι quis psorum femen albergat, nafri quidem necesse est, originem suum rostuente natura, cuius

ternitui nulla tarditas potest alterre fastidiu:sed hominiboeexpectare longinquu est,cim etforoueniat,et de gene- ris nobilitate decciant. Μclius ergo hoc mcn e fouembri . fet,ut Drom platas radiculus feramus agriatu,subadlis bene robibus,ut cum prehenderint, in runtur. Hoc auteinterest, quod quae plantis fuisseruntur ulcedinem,ac teneritaremseruunt,diu tamcn struata non durant: insiti uero oram temporis fustinebunt Spatia intcτ mos triginta piau mensura discernat.Genim hoc arbori ut proficiat, frequenti humore,cr usiduis ' ionibus cst colendi usque adeo a tempore,quo florere coheuit,nihil perditura credatur de flore prolato si ei tune 'gor adiuuerit. Mult proficis i intericcto anno quale loci latamen adiugasses. bubulu stilla,cr grauia poma generare fertur. Aliqui ci- nere impet,credetes binc contrahi pomis argutos sapores.

68쪽

ω ieram varicies exequi superuacuum puto, cum in ponen&,uel excolendis nulla lit distintia. si languida arbore1ὶ nr uel ablaqueatae radice terebrus,er ibi ligneis palam de primis,uel in trunco similiter terebruto ex teda cu- tu um Ris, uel,si hoc desit, cx quercu. Verincs eius arboris Cr nati necuntur, Cr nasci prolabentur, radicibus stretaurino frequenter in i v. licin faeces u ni veteris rcceus, s radicibus a funduntur per triduum, satim arbores in floribu3 laborare non faciunt. Si lapidosa rarus cst, ab extremis radicibuε terrum priore L uubis, Cysecernes omnes Iapillos, quibus diligenter rcmotis, alterum terram cribro

cretim in loco eius in u/id. s. sed hoc pro rit,si rigare non cellus. Mense Februario, er Martio prius inferitur Uore, quo dicti cst, cum de insitione loqueremur , fibeortice, er in trunco. In itur aut in nro agresti, mala, ut nonnulli dimgdalo, Crstino, ut Vergilius, orno, erstaxino, Odomo,ut aliqui, er punico, sed fgo ligno. sur- cuilus Dri, qui inferitur ante foliaitium, anniculusese debet , er prius quam figatur , Plijs, er omni tenera parte priuaripost solstitiu uer) em Agis, qui sininum gerit ninclusit. oras omni genere inferitur. condienda sunt psasta, die placido decrescentel a dulcitima scunda usque in o diuum. Eadem poma sicca, ex manu lem ab hora sicunda in quint. ,uel useptima in decimum, a caducis Α-ligenter electa integra, Cr prope dura, Cr viliquanto uiria diu in picato x e clauduntur, quod opcrculo regitur, Crcto Uor os ciu3 inclinatur, atque breui scrobe obruitur in eo loco, circa qucia perennis aqua decurrit. Irem quae dura sunt, in carne, Cr cute, priud in aceruo posita, ubi femollire cceperint,in uas ctile bene coctum, picatura, ponuntμr , er operculo supcruemcnto unantur. Vas breui

69쪽

L PALLADII sero demergitur in eo loco, qui quotidie sole diuigatur. Plurimi Dra obruta inter pesces, misi menta seruarunt. Alijstitim lem cum tenacibus suis picatis urceis conrid ruri Cr oribus uapulorum Dpso, uel pice clausis in sub diuo obruta sabulone texerat. Alij nra,quae se non consim gerent in melle seruumt.Irem Dra Aufa,Cr p rgata gra'nis in sola fucantur. Aliqui aquam salsam cura coeperit un

dare calis distumat, er ei post i rigida Druseruanda demergut. Tunc ex ta post lepus exiguum contat umGo,er eius lito ore construunt: uel nocte,er die infrigida salsa manere patiuntur: post in aqua pura biduo macerant, deinde insup uel passo,uel dulci uino mersa cinodiunt. , Vinum pyri,Sc acetum. VIN V Μ de nris sit , si contusa, er sacco rarisimo condici ponderibus comprimantur, aut praelo. Ηsine d rat, sed prima ac cis aestite. Acetum sic' de nris. P a filuestris,uel asteri generi s matura in crumilo referuuntum per triduum. Deinde mittuntur in uusculo, cui ontana, aut pluuialis aqua miscetur,er opertum lius per X κX.dies relinquitur,ac subinde quantum sublatu fuerit aceti ad usum,

tantum redditrer aquae ad reparationem. Liquamen m pyris.

ra mutissima cum sale calcuntur integra. Vbi carnes eorum fuerint resolutae, uel in cupedis, uel in uoculis fictilibus scutis condiuntur. Post mensim tertium , i pense eae curnes liquorem dimittunt saporis iaculissed coloris albiaduli. circa hoc illud proderit, ut tempore, quo aliuntur, pro aliqua parte uina nigella perisceas. De malis. MENf E Februario, ex Marsio mala feramus,sicesidu

70쪽

FEBRUARIVS. 73ealida,eT sicca regio est,Octobri,Cr Nouehi.Eorum pus rasunt gener quae numerare superfluum est. Amant pingue,ac lutum sol Cr cui humore non tam rigatis,quam instura suppeditet. Et si in arena, uel argillust, rigationibMad iuuetur.non is locis deboni ad merilem uersu consi tui. Et frigido solo prouenit ,s coeli tepor adtauerit nec it seris, Cr buracctissidem recusent. Macrum, er aridum solum poma uermiculosa ellicit, er caducaAeruntur omisi generescut Dri: 73 exarari,nes effodi des erantaccureo eis magis prata conueniunt.stercus ouillum tantum non

exigunt quid sed libenter assumunt,uel f cineris pula

res misceantur.Amat modestis rigatione Puditio ita apta est,sed maxime ut arida, male nuta tollunturicitius fen

scit haec arborier in fenectute degenerat. si caduca sunt porna gae radici lapis iniectus poma retinebit: lacertae uiri dis bile si tangantur cacumin non putreficit. Vermes eius suillo stercore misto humanae urinae,aut pile bubulo extin guuturi qui si plures circa arborem fuit aereo scalproficimerrasi non ultra nascentur,ct ea loca,unde rasi unt,tabuli stercus obducat. Si stiba poma ramos onerabunt, interis' genda unt quaeq; vitiose,ut alimentum caeteris succus aequia

paret,eτ generosis abundantium ministre quam numero su uilitate perdebat Malus omni generi instri potest, quopyrus.Mense Februaris,Martio,π alijs,qiribus Drus in, feritur in malo,in nro,in lino,pruno orbo,persico,plistano,pvulo, alice. Diligenter legrada sunt mula,quae uostlumus curiodire. Ea in locis obscuris, ubi uentus non sit,

strumentis prim in crate subsectis, in cumulos fecreta distoninius,qui cumuli sicquenti diuisioncstparentur. Aliqui dueuersa dixerunt, uel Angula in vasculis fictilibus picatis uis obliui claudi, uel argilla inuolui, uel solos pediculos cremEe I adlini