장음표시 사용
91쪽
litteram , cum, quaenam esset, discernere nequiret, ita depinxisse potest, ut Matritensis librarius , Politianus antem in libro oggiano legeret. Omnes notae 1 a Matritensi recedentes, quas adhuc pro-p0sui, ueriores praebent lectiones quam Matritensis. Sed sunt quoque notae 1 quae corruptas exhibent lectiones, quas Matritensis non corruptas praebere uidetur: II, 36 saeiare V m a versus deesι satiare
V 1, 35 exsaciata V exsicca exsatiata n 1, 66 uatasset . natasset uacasset MV1, 64 Lumina , Lumina limina V 1, 2l cynireaque V cymeraque cinyreaque
VI, 64 et hahenais equaena et aena MQuae lectiones Λ cum Omnes eisdem litterarum permutationibus laborent, quibus in codice Matritens sescenties corruptelae angam datam esse uidimus codicis Poggiani scriptura effectam, Politianum notas, quales exscripsit, in libro POggiano legisse apertum est. Atque cum omnes hae Matritensis lectiones qua apposui, in uerborum contextu, non in apparatu critico Κlotetii occurrant VI, 66 exci), Matritensem illis locis sere omnibus easdem quas notas 1 corruptelas habere suspicor, praesertim cum lotgius non omnes eiusmodi minutias in
apparatu suo se posuisse ipse testetur os p. LXXXJ. Apparet igitur ex his notis Λ, quanta diligentia Politianus in codicis lectionibus exscribendis usus sit et quantopere cauerit, ne quid
Quod cum ita sit, mirum esse nequit quod nonnullis locis, quibus in atritensi paueae littera desunt, in Politiani notis 1 hae litterae exstant:
92쪽
sit, nisi ut littera omittantur, manifestum est atritensis librarium illas litteras sua ulpa misisse, Politianum autem eas in libro oggiano repperisse. Atque nonnullis illorum locorum ipsius Poggiani codicis condicione uidetur factum esse, ut atritensis librarius litteras non uideret, quas Politianus dinouit. Velut I praes. 10 littera , quam Politianus o eodice rettulit ), uidetur maeula ita obtecta fuisse, ut Matritensis librarius dinoscere nequiret, Politianus autem etsi non reliquas quoque litteras tamen hanc saltem dispiceret. Item IV 6 65 quod Politianus uerbi typis expressi litteram , quae in Matritens quoque deest, primum notarum 1 atramento deleuit, tum , eodem atramento suprascripsit, documento est illam litteram . in Oggii odie ita seriptam suisse, ut, siquis non accuratissime animum aduerteret, eum sugeret. Improbo igitur Shutschii p. 471 et Krohnii ap. Volim. p. 43 explicationes, qui in oggii libro , litteram non adscriptam sed suprascriptam fuisse Politianum testari coniecerunt. Tum asserendae sunt paucae notaeo, quae litteras, quas Matritensis librarius per errorem addidit, non exhibent:
1 quam alia manus, non Politiani, suppleuit additia litteris porthi huius'. non uera olime in apparatu critico rettulit. Dipjlias by Cooste
93쪽
Quas lectiones Α coniectura orta esse ne putemus, quantopere cauendum sit, uel ex prima hac nota l, 10 intellegimus. Littera 'n' enim, quae in codice Matritensi legitur, certe ipsius Matritensis librarii culpa per iitographiam orta est, quippe qui loco proximo Nunc salso scripserit pro Huno Itaque reliquis quoque his locis menda, quae in Matritensi sunt, ipsi Matritensis librari deberi consentaneum ALTO igitur lectiones, quae in codice oggian integrae
exstabant, cum librarius Matritensis, qua erat ignorantia, adeo comperit, ut eas non Saluas esse nemo non uideat, Politianus
autem integras, ut in codice repperit, descripserit, mirum non est, quod in atritensi etiam lectiones exstant, quibus primo saltem obtutu nemo offenditur, pro quibus tamen Politianus alias exscripsit. Atque cum opinionem istam, qua eiusmodi locis coniecturae subesse putantur, longissime remouendam esse ex multis illis, quas proposui, lectionibus 1 a Matritensi discrepantibus intellexerimus, ni Politianus uir ille doctissimus in singulis lectionibus exscribendis multo minus lacile errare potuit qnam librarins iste indoctissimus in toto codice describendo, eis locis, quibus et Politianus et Matritensis lectiones per se probabiles praebent inter se diuersas, Politiano maior fides habenda est. Iam assero locos illos, quibus, qnamquam Matritensis habet lectiones, quae ueri speciem prae se serunt, Politianus alias rettulit lectiones:
I 2, 276 uirides c uiridis uiridis II, 41 tuta Λ tota tota III praes. 35 Si minus L Summi si minus MIP2, 142 demittora dimitte dimittere
94쪽
VI, 237 limice uersus A lumine rursus limite cursus His addo duas nota A, quae a Matritensi recedunt, cuius lectiones solas si respicimus, dubium esse potest, quidnam sit restituendum:
IIII, 2 inpenetrabile haud penetrabile ut penetrabit nW5, 83 destruis nostra uestra
Omnes discrepantiae, quae inter has notas A et Matritengis codicis lectiones intercedunt, tales sunt, quales e eodicis oggiani litterarum ductibus oriri potuerunt exo scilicet II 6 titi, ubi Matritensis plura habet uerba quam olitianus rettulid. Itaque hac quoque de causa has notas A non aliunde nisi Poggii codice manasse manilagium est. Sed ut uideamus, quanti sint pretii lectiones illae Politiani merito memoriae traditae, de his notis A mihi est acturatius
Ad primum quidem I 2, 276 seeundum Matritensis auctoritatem Statius optat, ut Violentillae uultus longe pedi durent ore uiridis iuuentae. Quae cum accurate pendimus, non possumus non mirari uerba longe perdurent uultus
Etenim uita uel simile quid ut longe perduret, uel ut pulchri uultus longe perdurent, potest quis optare, sed quid sibi uelit, quod poeta uultus longe perdurare cupit, non intellego. Atque
uultus si coniungis eum uiridis iuuentae', hae exoritur dissiduitas, quod flore eum perdurent haud facile potest coniungi. Itaque nihil potest uerum esse nisi lectio a Politiano tradita longe uirides ierdurent uultus'. Optat igitur poeta, ut Violentillae nullus diu maneant iuueniles. Qui sensus adiectivo uiridis hand raro subest, M. Bluemner Die Farbenbegeich nungenaei denrdm. Dichtem Berotini 1892 p. 216. Nee solum de uerbis abstractis uelut anni', 'iuventus' sim. ugurpatur, ut Stat Silu. VI, 52 felix, qui uiridi fidens, Optate, iuuenta', sed etiam de corporis partibus hunc in sensum dicitur: Stat Silu. IIII, 124 - si longa dies, si cernere uultus natorum uiridisque genas tibi iusta dedissent
95쪽
Stat Theb. VI 199 Si pariter uirides nati libare dedisses Ad tua templa genas' ibid. VII 14 Consedit uiridesque umero et opaca theatri
culmina ceu latae tremefecit mole ruinae'.
Itaqne quin lectiora uirides e odice Oggii descripta sit,
Ι3, 41 Statius Vopisci illam praedicat, ubi hi quiete
lauatur. Haec quies secundum Matritensem tota est, quam lectionem editores receperunt. Sed totus cum partium plenitudinem, ut Foreellini uerbis utar, significet aduersus singulas partes, Statius autem quietem certe integram, non turbatam nominare uoluerit, qui sensus nerbo totus' non est
es rebg-Αllgayer Antibarbarus de latein Spraehe 1876 p. at 453, atque cum Matritensis librarium litteras 'o' et 'u' interdum inter se consudisse p. 20 uiderimus, lectio cautem tuta' ni ad hune locum Optime quadret, dubium non sit, non est cur Politiano non credamus hanc lectionem tuta ' in Poggii codice exstitisse. II praes. 35 Matritensis habet si minus nota 1 autem Siminus Vtracleetio uera sit, cum e re ipsa diiudicari nequeat, Statii sus sermonis attendendus est. v praes. 45 Statium in simili enuntiatione si minus scripsisse et e Matritensis et e Politiani testimonio constat. Atque Matritensis librarium lineolam illam supra uocalem scriptam, qua litterae m et 'n' indieari solebant, saepius neglexisse cum p. 20 uiderimus, non est, cur dubitemus, qui in oggii odico scriptum fuerit S minus Itaque hoc quoque loco secundum Politiani testimonium legendum est 'sin minus III, 142 Matritensis exhibet dimittere', Politianus autem inscripsit notam 1 demitte Infinitivus eum ab ho loco prorsus abhorreat, atritensis librarius socordia captus litteras 're quae in codice Ροggiano non exstabant, addidisse uidetur. Quaeritur igitur, utrum dimitte' an ' demitto uerior sit lectio. 'demittere' est ex superiore loco in inferiorem mittere, id quod Marhlandus ad h. l. recte monuit. o autem loco Statius Pollium monet, ne uitae puppim, quae iam securos
96쪽
89 portus intrarit, in procellas, quibus alii homines iactentur, mittat. Monet igitur Pollium, ne puppim e portu in medium mare mittat Medium autem mare Romani altius quam terram cogitarunt, id quod et inde manifesto apparet, quod medium mare semper altum uocarunt, et egregie illustratur his Vergilii nersibus Aen. V 28 sqq. : an sit mihi gratior ulla
quoue magis fessas optem demittere nauisquam quae Dardanium tellus mihi seruat Acesten'. Vnde apparet poetam de puppi in altum mare mittenda dieturum uerbo demittendi uti non potuisse 'dimittere' autem ad hunc locum bene quadrat, quippe quo uerbo, ut olimerp. 353s rectissime explicauit, diuersae partes, quas hominum studia petunt, aptissime indicentur. Itaque hoc quidem loco Matritensis testimonium sequi malo. Neque uero est, quod Politianum hanc lectionem e codice oggiano descripsisse negemus, quam ad opinionem facile quis eo perduci potest, quod in Domitiana quoque editione eadem lectio demitte' legitur. Nam cum Matritensis librarius ipse quasi testatus
sit et p. 19 et 2I litteras . et T in libro oggiano tam
similes suisse, ut interdum uix possent discerni, facile potuit fieri, ut Politianus hoc loco , librarius Matritensis autem si dinosceret. Omnino hac occasione oblata hoc monuerim, etiamsi in uniuersum olitiano maior erte des est habenda, tamen, ubicumque discrepantias, quae inter atritensem et notam A aliquam intercedunt, e libri Ροggiani litterarum ductu oriundas esse apertum est, Politiani notas nequaquam ideo, quod sunt Politiani, pro poetae uerbis habendas esse, sed semper diligenter esse examinandum, utra lectio maiorem ueri speciem prae se serat. Quoniam enim in libro Poggian litterarum formas persaepe admodum ambiguas fuisse uidimus, lacile potuit fieri, ut Politianus e litterarum ductibus in Poggii eodice seriptis lectionem erueret quae ipsi magis placebat, librarius Matri tensis autem ex eisdem litterarum ductibus aliam dispiceret, quam nos ueriorem esse intellegimus. Itaque siqua sorte lecti 1 Matritensis odiei lectioni praeserenda
97쪽
mihi uidetur, quam tu non probas, hoc nequaquam est impedimento, quominus notam ex codice oggiano Politianum
descripsisse consentientes credamus.
Alterius libri arminis sexti titulus secundum notam Aest consolacio ad aut ursu', Matritensis autem non solum
haec, sed plura nerba exhibet DL atrimi AMISSIONE PUERI
DELICATI Atque reliquos Siluarum titulos cum comparamus, videmus, quam uera Politianus memoriae tradiderit, quem nequis sorte uerba cum margine recisa perisse arbitretur, nihil amplius adscripsisse pro certo affirmo. In nullo enim aliorum titulorum eiusmodi additamentum exstat, quale Matritensis praebet. Velut III 3 habet titulum Consolatio ad Claudium truscum' Eucharistico ad Imp. Aug. Germ. Domitianum', sed, quanam de re agatur, nullo huiusmodi titulorum dicitur. Itaque cognoscitur additamentum, quod hoc loco in Matritens est, eadem ratione qua alia interpretamenta, quae in hoc eodice inesse uidimus, in Matritensem inrepsisse in Oggiano autem libro nihil scriptum fuisse nisi 'eonsolacio ad aut ursu III 3, 47 eetio A est famulatur', atritensis autem exhibet amulantur. Eiusmodi, in atritensi non minus saepe perperam additam quam omissam inueniri cum p. 20 uiderimus, atque cum famulatur ad hune loeum non minus bene quadret quam famulantur', non est, cur de Politiani testimonio dubitemus. V l, 181 Matratensis habet lectionem corruptam mosus Politianus autem adscripsit lectionem 1 mestos Quod uocabulum hulschius l. l. p. 475 eram esse negauit, quia maesto.'prolepsi satis inepta dictum esset. Hoc autem Shutschii argumentum nihili est, quod thalamos tum eum Priscilla haec uerba loquitur iam maestos esse et emu 162 sqq. apparet et ex ipsius Priseillae uerbis u. I79 sq. parce, precor, lacrimis, saeuo ne concute planctu pectora, nec crucia fugientem coniugis umbram Atque quam salso Shutsehius lectionem 1 reiecerit, etiam ex ea lectione, quam ipse proposuit uir doctus, elucet. Ex
98쪽
Da Statii Siluarum eo dicibus.
91 atritensi enim lectione mostis' facile restituitur mortis', quam coniecturam primus Imhofius Domitu Stat cond. erit 'Halis Sax. 1859 p. 19 e cod. Par protulit idemque Polster Quaestionum Statianarum pari. III ' Ostro o 1884 p. 10 sq. et hutgehius I. g. coniecerunt. Atque eandem lectionem et Volime et lolaius in uerborum contextum receperunt. Sed falsa est haec coniectura. Etenim si legitur saluo tamen ordine mortis', uerba quae sequuntur quod prior sensu carent neque perspici potest, ad quaenam uerba sint reserenda id quod achsmuthin suo iure mihi persuasit. Namque idem sensus atque uerbis maior natu uerbo prior esse non potest, quia, ut Waehgmnthius merito me monuit, uerbis quod prior' idem, quod uerbis saluo ordine mortis satis exquisite dictum foret, repeteretur uerbis ad prosam orationem proxime accedentibus. At optimus uerbis quod prior subest sensus et aptissimum in hac enuntiatione exstat nocabulum, ad quod illa sint reserenda, si lectionem a Politiano relatam recipimus. Reserenda enim sunt ad maestos et mente est supplendum 'linqno thalamos uel morior'. VI, 141 nota Dest 'Aeeipiet viatritensis habet Aeeipiat'. Vtraque lecti per se cum ferri possit, lectio Aeeipiet in libro oggiano fuisse uidetur. Quoniam enim litteras . et in eodice Matritens saepe commutatas inueniri p. 17 nidimus, atque harum litterarum commutatio nulla alia scriptura facilius esse potuerit nisi Gothica, qua eodicis Matritensis exemplar exaratum fuit, hoc quoque loco Matritensis librarium sua culpa a pro 'e' scripsisse putauerim. VI, 23 Politianus longe aliam lectionem 1 inscripsit atque atritensis exhibet. Rettulit enim limice uersus', Matritensis autem habet limite cursus'. Vtramque lectionem ex eodem litterarum ductu oriri potuisse nemo negabit. Quaeritur igitur, utra lectio uera sit Leetio eursus si nihil aliud traditum esset, ferri posset, quia ad huius loci uerba
satis apta est. Sed cum totum sententiarum conexum examinamus, lectionem uersus aliquanto melius quadrare intellegimus. In iis enim, quae praecedunt, Statius patrem suum,
99쪽
cuius mortem hoc carmine queritur, praedieat, quod cantus suos stimulare sibique, quomodo facta heroum bellique modi positusque locorum pandendi sint, monstrare solitus sit. Quodsi pergit poeta labat incerto mihi limite uersus' hoo ad ea quae praecedunt, imprimis ad tu cantus stimulare meos', multo melius quadrat quam cursus', quo uocabulo transitus satis abruptus eisceretur. Atque post hanc imaginem labat incerto mihi limite uersus', quae e re ipsa est petita, multo exquisitius poeta hanc generalem addit imaginem et orbatae aligant uela carinae quam ad imaginem flabat incerto mihi limite cursus', quae ipsa quoque generalis est. Itaque lectione 1 recepta cum sententiarum conexus multo melius currat, quin limice uersus Politianus recte o orati eodie deseripserit, mihi quidem dubium non est. III 5, 2 Matritensis habet lectionem aperto corruptam ut penetrabile', Politianus lectionem 1 inpenetrabile inscripsit. Hoc loco lotetius, quod Domitii coniecturam haut penetrabile'
in uerborum contextum recepit, erroris manifestissimi reus est. Etenim tales commutationes qualem ut pro . cum Matritensis librarius sescenties commiserit ses. p. 11 sq.), uel e Matritensis lectione apparet legendum esse inpenetrabile', quod cur cum Volimero in impenetrabile mutemus, non est 33. Hanc igitur notam ce oggii odie descriptam esse consentaneum St. V 5, 83 Matritensis exhibet uestra', Politianus autem notam cingeripsit destra', quam non aliunde nisi e oggii codice descriptam esse e corrupta lectionis natura apparet. Atque eum ne Matritensis quidem lectionem ueram esse pateat, quaeritur quid sit seribendum. Atque Κrohnius e Matritensis lectione coniecit nostra . quae lecti tam superuacua est, ut serri nequeat. Ex nota 1 antem lacile restituitur lectio
dextra', qua melior huic loco excogitari nequit. Apparet igitur lectionem destra in Oggii codice exstitisse, atque Matritensis librarium 'u' pro 'd' legisso, id quod codicis Ροggiani scriptura saeti potuit fieri.
100쪽
De Statii Siluarum codicibus. 93
Iam asserenda mihi est nota Α, quae mirum in modum a cetera memoria scripta recedit. III tit enim et Laurentianus codex et Matritensis habent ad Oppiam', Politianus antem notarum A atramento adscripsit ad poliam . quae lectio unice uera est. Ubicumque enim uxor Lucani memoratur, Polla nominatur. Statius enim ipse in hoo carmine III bis uv. 62 et 120)eam appellat Pollam', II praes. 30 eam nominat Pollam Argentariam'. tque Martialis in epigrammatis ter illius lacit mentionem neque alio nomine utitur nisi Pollae ' VII 21 et 23. 64). De Oppiae autem cognomine prorsus nihil traditum est Qua de causa uel lolaius reclamantibus ambobus libris manu seriptis Pollani pro Oppiam in tituli eontextum reeepit. Quaerentibus autem nobis, utrum haec lectio uerissima a Politiano e codice oggiano descripta sitis excogitata, considerandum est facillime fieri potuisse, ut carminis, quod secretum a ceteris eclogis una cum aliis rebus in codicem receptum est, titulus quapiam de causa mutaretur, multo autem minus lacile potuisse fieri, ut quis in codice omnes Siluas continent eclogae alicuius tituli nomen aliquod mutaret in aliud nomen, quod neque traditum est neque coniectura inueniri potuit. Itaque ueri est simillimum Laurentiani codicis librarii culpa factum esse, ut nomen Oppiam pro Pollam 'in titulum inreperet Atque quod illud nomen atritensis quoque exhibet, haud facile aliter melius explicatur nisi eo, ut Baehrensium os app. crit edit Baehr. secuti coniciamus ex ipso Laurentiano codice nomen Oppiam in atritensem immigrasse matritensis autem librarius cum multo indoctior fuerit, quam ut ipse alium codicem in exarandi negotio consuleret, equidem putauerim illum, qui Matritensem codicem scribi iussit, in Laurentianum librum incidisse et ex eo, quippe qui uetustatis dignitatem prae se ferret, titulum in nouum eodicem, quem scribi iussit, reeipiendum curasse, neglecto titulo qui in Matritensis eodicis exemplari legebatur. In quo Pollam', non Oppiam scriptum suisse alia quoque ex causa apparet. Politianus enim in iis, quae de uetusto codice nune Laurentiano a se collato ad III adscripsit, cum alia dixit