장음표시 사용
111쪽
Praetore, L. 7. pr. D. de in integr. re'. atque vel in hoe rapite a vocatione in ius differebat; sed nec hoc unicum. atque soluingi scrimen est. Adsunt plura. In ius vocatio semel. idque antequam lis ad Praetorem deserretur. citatio saepius, quoties scilicet opus esset, ut copiam sui iudici faceret pars Iitigans, fiebat . L. . D. da rest. in integr. L. 73. D. de Iud. L. IO. D. da pubi. tuae de quae lunt reliqua. Vid. B. H EI N a CCI vs Ant. Rom. L. IIII. Tit. IT. f. - . A. Hanc Romanorum notionem assumtam a ICtis nostroque soro aecommodatam. sed ad omnem vocationis speciem extensam esse , quis est qui non videt
eatio ad iudicem per vocem nuncii sui eX-hibito seripto facta VERBALIS CITATIO a);
Vocatio vero cum apprehensione corporali REALIs b) dici solet.
a Sequor ICros, licet melior pateret via. Verbalem est tionem dicunt . in qua Praeter verba, siue ore prolata, siue seripta , nihil obseruatur. Inde verbalis eirationis multiplices oriuntur species. Aut per verbum: Veni ad audirem . nuncii vocatur, & tum in specie dicenda verbalis, qualis praesertim in academiis . judiciis praefecturarum . aliisque inferioribus mos obtinet, aut scriptum vocationis exemplar vocando per punctum traditur, & tum scripta erit, aut recusante eo accepi tionem idem testibus adhibitis valuis affigitur, hoe casu per δε- testationem dixere eam veteres, L. 33. 3.L. L. O. pr. & L. 233. D. de HS. aut per praeconem recitatur citatio. aut publico loco suspenditur, & tum edictalis est. bin Sed haec magis violentam abductionem , quam vocatio nem sapit. Realiter autem . si ita dicere fas est, citatur suspectus de fuga. L. I . F. I 6. D. quae in fraud. cre . Graeci hanc magis distincto vocabulo notant. Vid. POL Lux Onomast. L. VIII. cap. de iud. nom.
CITATIO , qua quis litem suscipere, seque, quoties opus fuerit, sistere iubetur, GENERALIS a); qua vero quis ad singulos actus separatim vocatur, SPECIALIS b dicitur.
se. eiratur reus, ut litem eum adfore eontestetur, atque procuratorem constituat, qui sequentes terminos obseruet.
112쪽
yalde utile hoe citationum genus est, quo multiplex vocati tuitetur. Inde formula in supremo Imperii Tribunali, Cameis
ibὶ Sic v. g. quis citatur ad videndum iurare testes, publieari attestata, irrotulari acta Me.
Citatio ad eum directa, in quem iurisdictio ci- tanti competit, IMMEDIATA a ; in eum vero, qui eidem non paret, MEDIATA bb; Ll E-RAL, a citante ad citandi magistratum directae, M. de dimittendo hoc, REQUISlTORIALES di---.cuntur. 9ὶ Immediata dicitur respectu habito ad mediatam , ubi lictum alterius iudicis coneurrere debet, ut nota seq. apparebit. b) Nemo alterius circulos iurisdictionis turbare debet, lex est, sapientia & prudentia conspicua. Confuso di turbatio iurisdictionum discordias patit atque litigia, in lanestissima haud raro bella versa. Interim, quum finis saepe iustitiae aliter o tineri nequeat, quam alienae iurisdictioni subiectum praesentem
habere, ad confrontationem v. g. vel ob nexum causae, Pe sellae, cohaeredis . correi &e. aliter res explicari non potest, la m ut iudex unius iurisdictionis adeat alterum alterius iuris ictionis, & ab eo petat, ut eum citando communicet citati hem, eumque dimittat. Vid. L. I. D. de Custoc θ exhib. reor. L. I. F. 2. D. de reqv. vel abs damn.
CITATIO, quae in casum non factae compa- cimiori nonis poenam contumaciae annexam habet ,
PEREMTORIA a); quae non, DILATORIA,s SIMPLEX; quae comparendi neces itatem imponit, ARCTATORIA b , qua qui S Vocatur ad nitoria. Iciendum sibi, ne praeiudicium capiat,
ain Peremtoria unde haec citatio dicatur, id nos docet v ρι AN v s L. II. D. da Ilia. se. quod petimat disceptationem, seu
113쪽
vltro non patiatur aduersarium tergiversari. inde est, quod sub clausula : Siva adfuerit citatus, siue minus, cogniturum ac pro--nciaturum se, eam emitteret iudex. TI. D. eit. Reprehendit ICtos , quod ad hune locum duplicem citationem fingant, alteram dilatoriam . peremtoriam alteram , C v I A C I v s Lib. X. sis. Io atque hunc textum , quem de lite iam paene finita de sententiae matura agere sibi persuadet, aliis casibus applieandum non vult ἔ sed contrarium patet ex L. II. F. 31. C. de ud.& P AvLI Dbr. Sent. V. Tit. s. Citatur autem quis Peremtorie, postquain bis simpliciter citatus non comParuit, L. L. L. f. C. quomod. Θ quand. iud. L. s3. D. de re iud. aliquando tamen, quod plerisque foris Germaniae summisque Imperat Tribunalibus familiare est . una citatio vim trium continet, vid. L. 1 3. 9 7 L. D. de re iud. cui obstare videtur ias s. D. de Iud. dc L. To. D. eod. Prior ex se ipsa conuellitur, dum tertio edicto omnem numerum finitum esse docet, exemplum hoc singulare in consequentiam trahi non vult. Posteriorem ita emendandam esse, ut verba: Suibus propositis, praeponantur verbis et is tertium , censet No ODTIvs Obs L. I. e. 8. b) Se. si quis v. g. citatus ad recognoscenda documenta non comparet, documenta in contumaciam habentur pro recognitis.
e) Sc. si quis citatus ad videndum iurare testes , libertati eius relinquitur. virum coinparere velit, an minus 3 sibi enim hoc casu, non alii praeiudicat.
Quando alter iure sibi competere, Vel legitime a se factum quid dicit, alter negat, LITIGARE a
dicuntur. Contradictio igitur circa Iura comperentia, vel factorum iustitiam LIS b est, L. CON-ΤROUERSIA.
ast Ill. Dn. ab IcxsT ADT Elem. iur. nat. Lib. Im. c. I. F. 3, A. b) Litis vocabulum. licet qualemcunque actionem interdum notet, L. 36. D. do V. S. L. 4. D. de Iud. L.f. C. ut intra eret. frequentius tamen pro ipsa contradictione duorum vel plurium venit. VARRO de Drau. iat. L. 6. rem in controuersiam deis ductam litem vocat, litemque ac rem synonima saepe inuenies. Exemplum erit in L. c. v. vi suis π DI. heria. Conf. NooD-τIvM de ρ a. o. 3.
114쪽
Status controuersiae, quo ea iudici subiecta eff- Lit
Promissum, de praestanda securitate ab immi- uriopia nente vel postibili laesione , acceptatum, CAU- tori ta loca); Promissum eiusmodi iuratum IURA p φ
PROMISSORIA, si res quaedam in euentum deiussaria. laesionis obligatur, PIGNORATITIA; si tertius obligationem promittentis in se suscipit, FIDE-
IUSSORIA CAUTIO , L. SATIS DATIO o
a uere est sibi prospicere. L. 3. D. de Trans L. I. D. do A. E. V. L. T3. D. de D. R. I. Hinc cautio dicitur, qua alteri quocunque modo prospicimus. L. I 88. D. viri S. Alias ea tionis significationes iam mitto. b) Ita quidem , quod ad essentiam huius cautionis attinet snam quod iuratoriam cautionem praestans insuper iurare debeat, se nec, quas in pignora det res, possidere , nec fideiutarem . inuenire posse, accidentale est. c) SATISDATIO , quae alio loco satispraestatio dicitur L. g. D. de Usust. ear rer. quae V consum. inquit C AI vs L. r. D. qui satisd. eu. eodem modo appellata est, quo satisfactio. Nam me satisfacera dirimur ei. euius desiderium implemus, ita satis radicimur aduersario, qui pro eo, quod a nobis petiis, ita eauit, vaeum hoc nomine securum faciamus datis fideiussoribus. Qui enim datis fideius Ioribus cauebat, satis, b. e. tantum, quantum ab eo desiderari potest, dedisse existimabatur ue fideiu res enim reis gulariter in indefinitum, & quantum opus erat, dabantur. sic que de laesione satis erat prospectum. Nonnunquam , im proprie tamen . satisdationis nomen aliis cautionum speciebus tributum inuenies in L. s. D. δε proc. L. 2I. I. L. D. de periconss. L. pr. D. do Evict. L. i. s. s. D. ἐν praeti sipui. I, s. D. Ae solui.
Qui promittit se praestiturum securitatem a LII. T. s. laesione, quae ex alterius non comparitione me- Cantis o
115쪽
tuitur, DE IUDICIO SISTI; qui vero promit-
δεμ tit praestiturum securitatem a laesione , Quae diis.,ium eae eo, quod alter non pareat sententiae, metuitur,
aὶ IMPERATOR. pν. I. vi Sattia. dicit: satisdationem iudieatum solui esse, quum quis stipulanti . ut fibi solueretur, quod sibi fuisset iudieatum , datis fideiussoribust promittit. Solui auistem idem est ae solutum iri. Cons. s. DCCXXXI. b) vadis notionem infra g. DCCXVII. excutiam ι hie lassiciae notasse eam denotare fideiustarem. Inde vas monium. Edita
nimirum in aure & a Praetore impetrata actione actor cautionem de iudicio sisti a reo postulabat, s. quod idem . eum vadaba ur. v. PLAvTvs Pers. Acs. II. M. . v. 18. AcsIGONIus de rudis. LI. e. xo. quam si per fideiutares daret reus, vadmonium pνomittera dicebatur . VARRO da Lino. lat. Lib. V. GELLI vs Noct. Att. Lib. VII. c. I. quo facto dimittebatur, & praefixa ipsi die , qui perendinus erat . vel aderat, vel emanebat 3 priori easa vadimonium obire. CICERO pro aeuinto, s. vadimonium sistere. AP vL3Ius de Asio. au . L. 9. posteriori vero easii illud desere dicebatur. SALMAs Ius de modo usur. e. XVI. p. 692. vadimonium itionem in ius voear. Ceterum notandum, vadimonii vocabulum, frequens maxime in foris Romanis . nuspiam in integro Digestorum volumine occurrere a Tribonianum id studio expunxisse putat B. Dn. HEI NEC Ius Ant. Rom. L. Πα Tit. n.
Si post litem contestatam alteruter litigantium ei se subduceret, EREMODICIUM 'b dicebatur.
Ratio denominationis in aprico est, ιιωη δικη enim, Graeca vocabula . desertam litem significant; adeoque inepte satis additui DESERTvM vocabulum , id quod ipsae voces implicant ; melius dicitur contrahere eremodicium in L. I 3. f. 3. C. da Iud. Errant & illi, quorum ingens numerus est , qui vadimonii desertionem cum elemodicio confundunt, quum tamen prius ad reum, posterius ad utrumque pertinuerit. Vid. GL. I s. s. s. pr. O q. c. vi Ina. Lib. II.
116쪽
Qui id, quod competens iudex fieri vult, seia Costu-cere dolose recuset , CONTUMAX dicitur. φεη, -- CONTUMACIA ' igitur est dolosia eius, quod μ' competens iudeX fieri vult, denegatio.
Contumaciam nativo suo significatu superbiam notare . elegans Iotus MARTIALIs euincit 3 ita autein ille Lib. II. Epigr. 68. A. Muod te nomina iam tuo salutem, Luem regem is dominum iam prius vorabam Ne me dixeris esse CONTUMACEM. Ideoque non inepta etymologia C v I ACI r Lib. XIIII. obf. 3s. est, qua eam a contemncndo dictam putat. Confirmat eamdein L. σ3. D. de re iud. mox alleganda. Exserit autem se contuis macia variis modis, & licet Doctores duplicem eam faciant , Oilicet r)in non comparendo. quam intelligit HERMOGENIA-Nva. quando L. M. D. de re iud. contumacem dicit , qui tribus edictis propositis, vel uno pro tribus euocatus, praesentiam sui fuere CONTEMNIT ;1 & Σ) in ion respondendo, de qua ULPIANus L. II. f. 4. D. de Interret. in iuri fac. nam, qui omnino non respondet, eontumax est ζ Λtramen & aliae contumaciae species, eaeque frequentes sunt, sub his non comprehensae, scilicet 3 in non faciendo, quod iudex fieri vult, & in faciendo, quae iudex non fieri vult. Ita v. g. quando Camera Imperialis Imperatoris nφmine mandatum de solueritis vel dimittendo hypothecam sine clausula, vel mandatum de non. eontraueniendo priuilegio Caesareo S. C. decernit, atque reus praefixo termino paritionem non docet , contumax habetur, atque contra eum in contumaciam proceditur.
Si de dolo non parendi ex consessione non pa- Cantum .
rentis constat, CONTUMACIA UERA a); si is ci vrea: ex signis legibus praescriptis saltem apparet, PRAESUMTA b dicitur. -
a) Si quis dixerit: se nolle venire. Obedire M. iba Si quis ordine iuris citatus enon serit.
117쪽
Leis a Ratio sufficiens non comparitionis coram iudice
- -- LEGITIMORUM IMPEDIMENTORVM n
ὶ Citatur aliquis ad iudicem & non comparet. Ratio non comparitionis est morbus. quocum conflictatur ratio autemhaee iussieiens est sussicit enim ad liberandum eum a poena contumaciae. Nam L. L. F. 3. D. Si quis caret. &e. hoc expresse statuit. Vides ergo, ex quanam ratione impedimenta legitima vocentur. quod se. legibus probemur.
Lib. II. Dies , quibus iurisdictio non exercetur, FD
' M Ferias a seriendis victimis nomen esse sortitas suum. originemque supplicationibus debere . haud inanis eoniectura est Fas xx h. v. Declarat hoe VALERIvs MAXIM vs L. II. g. L. n. s. scribens : Facte sacrificio. caesisque eanis, epularum HlMirare is vino largiore profecti, diuisa pastorali turba, eιncti mitibus ammolaturum hostiarum, iocantes obuios petiuerunt: enisa Miaritatis memoria annuo FERIARUM eircuitu repetitur. bl In his iudicialia negotia non peraguntur. Partim, quod iudex iiis dicere prohibeatur, ut in feriis diuinis . partim , quod itigantes, ut compareant, cogi non possint. ut in seriis huma. nis. Reserebant autem Romani ferias ad dies, quos nefastos vocabant. oppositos fastis, de quibus VARRO da Lino. lae. L. V. e. 4.: Dies sesti, per νονι Praetoribus omnia verba με periaculo licet fari. Dies nefasti, per quos nefas fari Praetorem Do . meo. Adiura. Nee seriae solae nefastorum conficiebant nume Ium. GELLI va Noct. Att. Lib. V. e. II.
τὸ M. ἀώ Si iurisdictio Propterea non exercetur, ut cultuitiinae: -- diuino inserviant homines , FERIAE DIUI .ma ηοῦ θ' NAE a ; sin negotiis persectionem hominum re-
spicientibus, HUMANAE M; Feriae, in statum ἐαι, ' tempus incidentes quotannis, SOLEMNES e ;diari extra ordinem indictae, REPENTINAE d): Dies
118쪽
pies denique quoad dimidiam feriati INTEMCISI e dicuntur.
αὶ Gles sunt Dominici dies, L. tr. s. r. c. is seriis, aliique
is honorem summi numinis constituti. b Hue reseras serias messium ac vindemiarum, nundin tum&c. L. I. pr. L. . D. L. T. C. do fer. sc) v. g. dies natalis vel onomasticus Imperatoris. d) V. g. ob vi toriam, vel rem ab Imperatore optime gratam, unde & Imperaatis dicebantur. L. 26. F. T. D. - ιιών.
in De quibus ovi DIus Fastor. I. 47. Nea toto perstare dis sua iura putauit, mi iam FASTUS erit, mane. NEFASTUS reM. Hi, si diuinas serias spectes , dicuntur de albsther, quales in I nonnullis Euangelicorum terris dies Apostolici , viridium αtertia Paschatis, Pentecostes ae Natiuitatis Christi sunt.
Tempus, quo plane cessant iudicia, IUSTI- Iustitiam ιTIVM a ; cui si turbulentus rei publicae status oc-η ς
easionem dedit, NECESSARIUM, c SUM TVM b); si princeps sponte indixit, UOLUNTARIVM c dicitur.
su Inde iuris interstitium quasi & cessationem. ut nihil his diebus agi possit, iustitium dicit GELLI vs Noct. Att. L. o.
rura sitim multaeque iacent sine vindice leges, Aspiritur toto purpura nussa foro. sη Hae ratione , belli furore Omnia deuastante, aut peste ingrauescente . iudicia clausa docet LI vr v s Lib. INI. c. 3 r. is XXXVII. 1s. De iustitio ob famem scribit Dio Lib. U. . Neque iustitium magnum Camerae ImperialIs, ex internis dis- . fidiis ortum hoc seculo, omnium memoriam effugit. c) Hoe vel ob luctum publicum fit. quale CALI G vLA d tincta DR vs xxx A indixit, de quo S va TONI v 1 Caligul. c. 23. ἔλά- ῶfuncta IUSTITIvM indicit, in quo risisse , tauqμ . massa eum parentibus aut eoniuge liberime, evitate 'it. Alia empla suppeditat L vc Α N v s L. II. '. Ιε. LI v I v s L. IIII. IIII. 6. M 3I. in f VI. 7. VII. 6. in f x. 4. it. TACIT usa ει. L. L, vel etiam ob laetitiam publicam. quale ob reditumE n. ΛηG-t
119쪽
Terminus: circumdu Eusa Terminus
Aucvset et indictum refert HOR AT Ius L. II. Od. 2. Priorem, non alias .species cogitauit FuLGENT Ius de prisc. se . quando iustitium luctum publicum dixit.
Dies, rei in iudicio peragendae praefixus, TERMINUS a); Terminus ab eo, in cuius fauorem constitutus est, negleetus CIRCUMDU
a) Terminus rei cuiusdam finem physice & moraliter den tat; sic CICERO pro Quint. c. io. Certos fines is terminos sebi
constituere. b) Circumducere . quamuis proprie sit per orbem ae longiorem viam ducere, hic tamen irritum essicere notat. Irritus autem atque nullus redditur terminus, si aut utraque pars emanserit, aut actor non comparuerit. L. 7 φ. D. de Iud. aut reus se non stiterit, actorque eius contumaciam non accusauerit. EO sensu porro occurrit L. 6. C. quom. is quand. Iud. L. 27. F. I. D. de lib. ea . L. 4 s. pr. D. de re iud. Omnibus tamen eafibrevidebis potiorem rationem haberi actoris vel impetrantis citationem. Secundum stilum supremorum Imperii Tribunalium terminus reproductionis circumduci, reliqui PURIFICARI dis
Dierum, rebus in iudicio peragendis praefinitorum, spatium DILATIO dicitur sa). Spatium illud aut lex indulget, aut iudex, aut voluntas litigantium ; isto c u dilatio est LEGALIS b), illo IUDICI ALIS C, hoc CONVENTIONALIS d). Extensio huius spatii PROROGATIO est.
. a) Ita curatiores 3 Ill. Dn. BO HMER Iur. Dig. L. mTit. I 2.3.ε. GADI. L. I. sis 'I. n. LI. Citatus v. g. eo ips, die ordinarie non comparet, sed indulgetur ipsi spatium. v. g. in Camera Imperiali 6o. dierum , quo deliberare possit, utrum cedere, an contendere malit. Idem in reliquis terminis; Ee hoe dilatio audit. Prorogationem vero de temporis extensione dici . supra ad s. CII. obseruatum est. Errare UO3TIuM ad 23t. D. de feriis F. Io. & STR v v I vM Exare. V. I. 3 s. dilati nem definientes reiectionem rei agendae in iudicio ad alium diem vel terminum . iam obseruauit Cel. ΚNORRIvs Diis de rectωiulationum usu s. 3, atque cx adductis causismuur Idem.
120쪽
ib) Ita ius eluite reo eitato spatium XX. dierum, Nou.LXXXII. L Io. , LIII. e. 3. & grauato per sententiam X. dies indulget, quo deliberare possit, an subscribere eidem . anne ab ea appeti
se Iudex enim arbitratur, qualis pro rei vel personarum qualitate indulgenda sit dilatio. L. 2. D. GR. I. Sc. intra quem terminum peragenda probatio, testes . absentes saepius, pro-ὀucendi, vel pioduci possint, instrumenta recognoscenda &c. Vid. L. ''. s. a. D. de V. S. d) Quando nempe inter partes litiSantes v. g. conuenit. Vt octidui spatium propositiones singulas intercedat, son
TERMINVS omnem prorogationem exclu. Drmim dens PEREMTORIUS vocatur.
Spatium, intra quod sol circulum suum Per Annulos 20diacum absoluere videtur, vel intra quod m. uniuersum circa solem voluitur ca), A VS b),' 'g.,& quidem SOLARIS c); Spatium vero, Guo lUna duodecies circulum suum per terram absoluit, tarii
ANNUS LUNARIS db; Spatium, intra quod
luna per globum terraqueum mouendo omnes
mutationes absoluit, MENSIS e IGNARIS Ui; intra quod vero sol signum Eodiaci unicum ab Aluere videtur g , MENSIS SOLARIS dicit r.
13 Ita natura ipsa duce annum determinamus; paulo aliter . i. Qinitio Romani, ex Chronologia RoΜvLI annum dicentes comis .plexum X. mensium , s. CCCIIIL dierum . vid. OvID Ius L . quibus NuM A L. addidit, quumque confiasio nondum tolleretur, IvLIvs CAEIAR, Mathematico Sos Y G E N E. suadente, annum constituit spatium 36 t. dierum 3c 6. borarum. b Annus idem est, quod circulus. VI R G I L I v s Georgis. Π. 4o . - redit agricolis laboν actus in orb- ,
Atqua in se sua pes vestigia voluitur AN S. Inde est, quod Graecis dicatur ἐωιυe.c , quasi in se ipsum rediens, quae natura circulo est. Atque hic proprie annus di-- F 3 aitur,