장음표시 사용
331쪽
quae ad vitae solum, UICTUS b); quae ad cor Poris nutritionem , C IARIORUM sc); Series
vero actuum d), quibus eorum , quorum Vires propter aetatem ad id no' suificiunt , externu Simcri usque status ira perficitur, Ut condigna ciui
mine UD .ir. saὶ Alimentis igitur eontinentur omnia, quibus vescimur acquao hilumus ad necessitatem , vestimenta & habitatio, quibus
contra aeris iniuriam corpus munimus, ex eadem ratione lecti& sti amenta , lignum ad calcfaciendum hvpocaustum , medicamina ac pharmaca, quibus imminens vitae priuatio auertitur, corpusque pri lino vigori res ituitur. L. 6. D. de alim. θ cib. let. b) VICTUS Derbo commentur , inquit VLPIANVS L. i. D. de V. S. Iu Ae Uui. potur, cultuique corporis . sc. ne pereat)quaeque ad vivendum homini necessaria sunt. E. medicamenIa, nisi immineat vitae periculum . huc non pertinent. c) VLPIANvs L. xi. D. de atim. or rab. leg. Diariis, scribit, vel cιbariis ν elictis, neque habriationem , neque usi artum, neque eatriarium deberi palam est e quoniam de cibo tantum Iem si testator. Complectitur tamen necessarium potum. Minus E. victu est.
d) Seriem potius actuum , quam simpliceni a Rum , quod placuit Cel. CANEIo, Discipi. mmai. g. 3864. dicere educ/tionem malui, quum unico actu haud absoluatur educationis negotium. Finpas : Titium Semproniolo , iuueni, liberalitatem suam egregio donp, in eum collato, testari, eundemque simul de virtute colenda admonere , actutu eiusmodi , quo Sempronioli status perficitur , Titium perpetrare nullum dubium , multum vero abest , ut eum educasse dicere potueris. e) Non longe nostra educationis definitio differt ab ea,
exhibent, dum eam in cura liberorum, iuncto regimine, po 'nunt. Sed educandi non semper sunt liberi , posteriusqiae ex priori est demonstrandum. Celetum educationis vocabulo plurimi praestationem victus & amictus , cum comm i babitatione , comprehendere solent, hucque inclinare etiam videtus P AvLus in L. f. D. de aliis. θ cib. Propius ad nostrum scin pum accedit PLAvius, plus quam alimentorum praestatio
nem ad educationem requirens , Manaechm. Act. I. M. v. 22 Nam illic homo homines non alit , verum educat. quae Di iii se by Coosli
332쪽
eprae elegantius exprimit No Nivs I . s. ALERE es victure orati vitam sufeniare , EDUCA IRE autem satietatem
Quaecunque ad munditiem' a ) fietamque pul- Lib. chritudinem corporis feminini faciunt , MUN- XXXIIΤΙ.
rionem corpori applicantur, ORNAMENTO - - , hi
RVM nomine vulgantur. Ornamenis
la) Ita v.L Pr AN Vs L. 2 s. l. I o. h. Mindus, inquit, muliebris M. es , quo mundior mulier fit , & V A R Ro de lingv. lat. IIII. 29. Mundus muliebris , scribit, dictus a munditia. Quo autem constet , quaenam ad mundum muliebrem retulerint veteres , en tibi ea VLPIANus c. l. speculum , hoc enim monstrat desectum pulchritudinis corrigendum , matulam , unguenta non Pli rinaceutica , sed renti pellia , vasa unguentaria , quas ad lauationem pertinent, riscum , s. conditor tum unguentorum. Addit I)ΑvLus L. 3. Sent. c. s. conchaS, receptacula unguen totum sunt , vid. HORATI vs Lib. II. Od. 7. v. 22. situlos, vas , aquae hauriendae gratia comparatum, Gallo-Germanic ivoci e in Lavoir respondens, baxides &c. bὶ Ingeniose quidcm , minus accurate tamen ΤERTV IA-N v s ae habitu mul. scribit : Habitus f minae duplicem speciem circumfert , CUI TVM em ORNATVM. Cultum dicimus, quem MVNDUM MULlEBREM vocant. ornatum . quem immundum muliebrem com enit diei sec. se in auro argento is gemmis o vembus deputatur , ille in cura capisti is cutis oearum corporis partium , quae oculos tνahunt. PAvLvS L. 26. D. de aur. arg. 9c. leg. aeuibus umustatis o ornatus causa uti coeperunt mulieres, dicit. Huc pertinent monile, inaures, armillae , annuli.
DUBIUM dicitur, ad quod nee affirmandum Lib. nec negandum sussciens adest ratio. AXXJ III.
V. g. Caius & Titius aedibus corruentibus una opprimu Dubitim ur . virum Caius an vero ditius prior animam cstlauerit, dubium est,
333쪽
Legati ademtio :translatio. Incapax . indignus. Legatum
f. DLXXVI. Reuocatio legati, a testatore facta , ADEMTIO ; collatio ademti in alium TRANSLATIO LEGATI dicitur.
Cui desectus aut naturalis , aut ciuilis obstat, quo minus legatum suum facere possit, INCAPAX a); qui vero ob crimen legatum non ca Pit,1NDIGNUS bb dicitur.
a Haeretiei; Nou. LI. e. I. Filii perduellium L. F. C. ad L. Iul. mai. b Qui recensentur in T. D. russi. ut indigu.
LEGATUM sub conditione , si contra Uoluntatem defuncti fecerit is , ab herede vel legatario tertio praestandum, POENAE ') dicimus.
s' Poenae notio latiori significatu adhibita est . ita, ut ad superiorem non adstricta sit , sed malum saltim cum actione libera cnniunctum denotet. IMPERATOR F. 36. I. de leg. notionem legati poenae traditurus , seribit: Poenae nomine i gari videtur . quod coercendi heredis causa relinquitur, quo magis aliquid faeiat, aut non faciat. ULPIANvs Fragm. Tit. XXIIII. s. II. posteriora verba in hune modum mutat: ri faciat quia dem . aut non faciat . non m legatum pertineat. Sed & haec emendatio alia , eaque insigni, opus habet. Quid enim sibi volunt verba : Non ut legatum pertine i t Addenda verba : Adtigatarium, suspicatur SCHvLTINGIus ad h. l. & non absque omni ratione. Caeterum generaliores hae definitiones videntur , multaque complecti , quae poenae nomine non veniunt ἔeoereeri enim & legatum minui synonyma non sunt , conditiones pleraeque coercent heredem, ut faciat quid, vel non faciat, sed an eas dixeris poenas 8 Sed oportune in mentem incidit controuersia illa maxime vulgata : Suid distant poense nomine Iegata a eonditionalibus ' Nolo in latissimum dissidiarum excurrere campum, sed te ad nostram definitionem ablegare, quae te docebit, poenae legata conditionalium speciem esse. Hoc iam ante perspexit acutissimus BYNCxERsHox CKIus de legat.
poeuae nom. in eo tamen fefellit, quod solis legatis sub con-λ ditione
334쪽
ditione impossibili hane notionem accommodauerit. Ev. ΟΥΤΟComment. ad eit. f. I. GuNDONG. DUI. da hered. princ. p. 78. & B. HEI NEC CIus Ant. Rom. L. II. T. 2 - 22. I. I 4. legata poenae dicunt , quae vexandi heredis causa relicta lunt. Nostram definitionem confirmant formulae legattarum poenae
nomine. v. g. SI FILIAM TUAM IN MATRIMONIUM TI.TIO COLLOCAVERIS , DECEM MILLIA SEIO DATO. VLPIANvs Fragm. Tit. XXIIII. s. i . HERES MEUS , SI FILIAM SUAM IN MATRIMONIUM TITIO COLLOCAVERIT, DATO DECEM AUREOS SEIO&c. I. 36. I. de leg t.
Determinationem omnimodam sermonis circa L. XXXV.
individuum aliquod DEMONSTRATIONEM T. i.
INDIVIDUUM est ens omnimode determinatum. Qui demonstrat iuridiee, facit, ut cognoscamus individuum. E. Opus duum. est, ut sermonem suum ita determinet, ut non plus intelligatur indiuiduo. Sermonem vel oralem vel scriptum esse per se patet. Ita v. g. si testator scripserit: Corpus illud iuris , editionis Lipsiensis nouisimae . formae plagulis maioribus , in quaterniones complicatis , quod in bibliotheca mea sub n. 7 s. ex flat, Titio lego , individuum descripsit, E. demonstrauit. FLORENTI Nus L. 3 . 3. I. D. de eona ct demonstr. Rribit e Inter demonstrationem is eonditionem hoc interes , quod demonstratio plerumquo factam rem ostendit , conditio futuram , de L. 6. D. si cera. Pet. nominis vice fungi demonstratio dieitur.
Causa finalis, quae resipicitur a testatore, dum Modus. legat, MODUS dicitur.
V. g. Cato lego centum , ut monumentum mihi poni euret ; Sempronio lcgo M. ut artem negotiandi exerceat &c. Sed hie significatus saltim in materia testamentorum obtinet; alias enim modus nonnunquam causam mouentem , ut in L. f. D. o her. inst. Aut alternationem notat. L. 6 . S. 3. D. deo. is A.
335쪽
Ratio sussciens , impulsiva, ad hoc , Ut testη-tor leget cuidam potius quam alii, CAUSA di
cit Ur. Notandum , causam impulsivam in iure Romano κατ' i εχην causalia diei. Ita causa erit , si testator dixerit : Publio , ob bene erga me merita, C. lego; Lucio in remunerationem, quod in ultimo meo morbo me non deseruit, C. Iego. &e.
f. DLXXXII. QUARTA FAI ClDIA a) quarta pars honorum hereditariorum, quae heredi legatis grauato Integra manere debet ib), dicitur.
a Insignem eumque lepidum errorem errant , qui hanc vocem a falce, vel defalcando repetunt, vid. SCHOL sTEs in Hainmmopuli promt. V. 9. quem nec euitauit vir nostro aeuo alias sagacissimus M v RATO Rivs in Datiato dei diserti dolia Giuri rudoxa , Venetiis qui prodiit 174 L. in forma maxima. p. XVI. p. I 39. Peritiores , in honorem conditoris sui, P. FALetor I , Trib. plebis. dictam Falcidiam legem, & ex ea debitam quartam, non sunt nescit. Vid. B. HE IN EG cIusAnt. Rom. L. II. Di. ALII. g. Ig. ba Verba Falcidiae legis exhibet L. I. pr. D. ad L. Fade. ex quibus cognoscere licet, quartam partem bonorum heredi reis manere debuisse , neque attendendum esse ad id , quod H1ε-RONYMus in Chron. ad ann. mund. 16 o. scripsit : C. Falcia Aius Tribunus plebis legem tulit, ne quis testamento plus legaret, quam ut quarta pars apud heredem superesset , si heredes quatuoν aut minus essent ,' sin autem plus quatuor . tunc in semisem retinerent , quippe quae stipposta esse dudum docuit Oisa Livsaa Cati Inst. L. I. Iis. g. p. m. Io 3.
f. DLXXXIII. QUARTA TREBELLIANICA a) dicitur
quarta pars bonorum fideicommissariorum, quae heredi fiduciario integra manere debet b).
a Rectius dicenda solet PEGASIANA ; per SCtum enim Pegasianum quarta fideicommissaria introducta est , quod quum dein in Trebellianicum transfunderetur , huic immeritus man-st honos.
336쪽
sb) Eadem est huius ratio , quae Falcidiae , immo non est nisi Ialcidiae ad fideicommissa extenso, inde etiam plerumque
Falcidiae nomine haec venit. Vid. L. T. f. I. D. L. I. π II. C. ad L. Palcid. cte.
. DLXXXIIII. TRANSMITTERE est eisicere, ut ius no
V. g. Legatus Caio fundus Apronianus est. Mortuo testatore , Caius dominium acquirit sundi, C. s. g. I. D. quan Ldιes legat. ced. moritur autem Caius, adita nondum ab herede hereditate , arque sic tradito nondum legato fundo. Mettius Cato extitit heres , simulque Apronianum fundum post aditam hereditatem traditum accipit. Fundus hic transmissus dicitur.
DLXXXV. DIES CEDERE dieitur , quando obligatio
nascitur, VENIRE DIEM dicimus, quando obligatio soluenda.
Vid. L. 2I 3. D. da V. S. v. g. Mutuo C. dedi Caio hodie, soluenda nundinis vernalibus proximi anni.
g. DLXXXVI. Hereditas,personis iure ciuili inhabilibus a Prae tore delata, BONORUM POSSESSlo dicitur.
Sunt, qui stricto iure heredes scribi non poterant, qui recensentur Tis. D. de hered. instit. Ratio huius vel ad nouiora tempora non apte satis quadrabat, vel iniqua maxime erat. Praetor supplendo corrigendoue , non toli cudo veteri iuri datu S , aequatate motus , his personis , quibus hereditas deserti requibat , eandem , sed alio nomine , bonorum nempe possessionis, dabat. Distinguenda erit haec bonorum policulo apollessione bonorum , quae ignominiosa , obaeratique in bona missionem indicat , atque ab illa accurate separatur ab I M P. I. . I. de A. P. licet interdum promiscue adhibeamur. L. q. s.f. de ei. Zui man l. iurisd. L. 3 s. D. de oblig. is a I. Dieitur etiam hereditas praetoria. VLPIANus L. f. s. 2. D. dehon. polys eam definit , quod sit ius persequendi retinendiue Patrimonii, C rei, quae cuiusque, cum moritur, fuit: Verum M obscura haec definitio est, & non satis determinata, persu-quutionis enim vocaulum generale est.
337쪽
3oa IvRISPRUDENTIA DEFINITIUA.
3.uortim B. P. ORDINARIA dicitur, quae a Praetore; ρ6's. -- EXTRAORDINARIA, quae I L. SCrisque in
troducta est. lVid. 3. 4. I. da B. P. Illa est decretalis . haec ordinaria.
B. P. quae datur ex edicto Praetoris, nulla accedente causae cognitione, EDl ALIS a); quae praeuia cognitione ex decreto datur , DECRE
a Ex edicto Praetoris B. p. desertur secundum ordines sue- cessionum, traditos Lib. XXXVIII. Digestorum. bin V. g. Defuncto marito, vidua se grauidam dicit . atque adeo B. possess. petit; conceditur, sed cum causae cognitione, i. e. virum reuera grauida sit, an minus.
B P. quae conceditur, positis fundaminis loco verbis tellamenti, SECUNDUM TABULAS a); quae vero testamentum inuertit, CONTRA TA
a Condidit testamentum Silius, nulla postumi mentione iniecta. Nascitur postumus, qui conditum testamentum rumpit, sed mox moritur idem. Decedit δc testator, Luciusque, hereditatem ex testamento petiturus, repellitur exceptione rupti testamenti. Praetor E. huic B. P. eoncedit. L. I 2. D. L ini. νώμ. irrit. test, de quidem secundum tenorem testamenti, h. e. secundum tabulas, sc. testamenti. b V. g. Exheredauit filium suum Mucium Ia uolenus,& quidem rite ac iusto condito testamento Calend. Iul. MDCCXXXVIII. Idib. Mati. MDCCXXXX. vero aliud condidit , mentione filii nulla iniecta, satis esse ratus, quod eum semel exheredem scripserit. Ptid. Calend. Oct. MDCCXXXXII. moritur Iavoleianus, eique succeditur ela posteriori testamento, prius enim ruptum per posterius fuit. Filius exheredatus B. P. petit . ut praeteritus; conceditur, sed contra tabulas, h. e. cinitIa tenorem testamenti, hoc eoim volebat exuaneum heredem, non filiuma
338쪽
B. P. quae conceditur cum pleno iure fruendi B. P. eum:
bonis hereditariis, CUM RE a); quae vero da. ct siue tur saluo iure alterius, Si NE RE b) dicitur.
a) Talis est v. g. allegata ε. praec. not. a. b) Exhibet v. g. Titius testamentum septem testibus signatum ac subscriptum, nulloque omnino vis bili vitio laborans conceditur ad hoc B. P. verum saluo iure eius v. g. qui sorian praeteritus est.
. COLLATIO est prosellio eorum, quae ex re Lib. parentis absque animo donandi in se redundarunt, XXXVII. cum esseEtu aequalitatis seruandae, a liberis inui- ε cem facta. Quod si profestioni iungatur actualis Θμ''' oblatio, REALiS; si satisdatio de eis offerendis, tibisalii'
') Naturalis ratio docet: Aequale ius liberis esse omnibus. Ex eo landamine argumentati sunt ICti, Omnia eas quae, non expressis verbis declarato animo donandi, e parentum bonis in aliquem e liberis prosecta sunt, inter omnes, respectu habito ad aestimationem , esse communia. Sic v. g. Meuia Meuio in matrimonium collocatur, dato ipsi dotis nomine hocio. fl. Moritur pater, relictis heredibus Cato ac Meuia ; Massa hereditaria aequat Iocioo. R.; Caius ubi asserit suam portionem εοoo. B. attributo Meuiae residuo ooo. f., quibus si addideris dotem antea perceptam 1 oo . f. , huius portio pariter exaequabit 6ooo. R. sicque seruabitur aequalitas. En collationis speciem. Differt ab hac collatione imputatio, qua heres, ad conficiendam legitimam , Falcidiam & Trebellianicam, quaecunque relicta ipsi in testamento, numerare debet.
Qui seruum ex iusta seruitute manumisit, PA- Lib. TRONUS ab; IVS uero , patrono in personam XXXV ἶ& bona manumissi competens, PATRONATUS b) audit. Di paIνο-
a Vid. L. 8. I. I. D. de in ius voci naIus. b Exigebat enim pationus a liberto operas sibi praestandas, munera, Aenia, alimenta, competebat ipsi succedςndi ius in bona Di iii se by Cooste
339쪽
bona liberti, coer. Vi .i. latius Ors et Lius ad Caium L. ILT'. p. n. II 8. H E I NE CCI us Aiat. Rom. L. III. T. 9. f. I.
Studium praescriptis alteriuS conuenienter agen
a Uid. Ceseb. SCHIERsCHMIDIvs El. iur elag. g. Is s. o sequii vocem descendere a voce sequi, facile perspicitur. Obsequens igitur est, qui libenter & facile sequitur. Sic O v i D i us
Art. Mnana. II. v. I 1. 2. Flectitur ob equis curuatus ab arbore ramus.
mediate in utilitatem personae redundant a); AR TlFICIALES, quae cuidam secundum modum artificii, quod tenet Quis, eXhibentur b).
a J V. g. comitari aliquem, curam aegroti habere, victum alicui praebere. Inde est quod V L P i A N vs in L. s. D. de oper. liberi. dicat : Proprietatem ossicialium operum & in dantis & accipientis perlona consistere. PAvLvS L. I. D. eod. diurnuni ossicium, h. e. continuum, dicit. b) Sic sutor calceorum , sartor Itimentorum consectione operas praestat artificiales. ι
quando in testamento declarat, quis e liberis, vel heredibus suis, serui, manumissi testamento, patronus debeat esse ' .
EDICTUM Praetoris, definiens ordinem V eaniendi ad bonorum postestione in , SUCCESSORIUM dicitur.
g. DXCUIUPACTA de futura hereditate SUCCESSORI A; si de ea acqVirenda, ACQUIS lTIVA a); si de
340쪽
ea repudianda agitur, RENUNCIATIUA b dla eam s-cuntur; si de impedimento acquisitioni obstante remouendo, CONSERVATlVA sc); si de tertii mistim hereditate disponunt, Di SPOSlTlVA d VO riua: .isn-
cantur. Ieruatiua e ain Huc reseras cos fraternitatis pactum, rhruderiingeli, in ps i , quo duo pluresue paciscuntur de sibi inuicem succedendo. b) V. g. Sybilla in matrimonium datur Caici, constituta dote ooo. f. addito pacto , se nolle amplius concurrere ad successionem in bona parentum, si obierint supremum diem, sed in accepta dote omnino acquiescere. c V. g. Silius testamento scripsit Caium hetedem, eique sec. iura notissima remanet potestas mutandi voluntatem suam. . Caius paciscitur eum Mucio , Caio familiari, ut is omnem moveat lapidem, ne Silius condat nouum testamentum, eoqu ipsi adimat ius succedendi. d) Caius promitrit silio . se partem hereditatis quartam Meuio, si sibi oblata suerit, restituturum, eo acceptante.
q. DXCVIII. SUCCESSIO est transitio in ius omne, omnem- Successioque obligationem anterioris cuiusdam; Transitio σβin omne ius omnemque obligationem defuncti ες si r-
intestati, SUCCESSIO AB lNTESTATO;
Plures ita succedentes, Vt ratio habeatur commu- repraesen
nis parentis, IN STIRPES; sin ratio singulorum rauioris. indiuiduorum, IN CAPITA succedere dicuntur Fietio, qua succedentes anteriorum, sed mortuorum loco collocantur, IVS REPRAESENTA
TIONIS est. f. . DXCVIIII. NOUUM OPUS dicitur, quicquid in praeiudi- Lib.
cium alterius mutata forma aedificatur, vel duci X XVmitur '); Prohibitio continuationis eiusmodi ope
ris, NOVI OPERIS NUNCIATlo dicito π
'ὶ Caius aedibus suis, duarum contignationum, tertiam in operis numis praeiudicium Seii, vicini . iure prospectus gauderuis , addit; Iarast. Mucius per aream Lucii solum ducit , ut aquam a suo landa