장음표시 사용
361쪽
326 IvllispRvDENTIA DEFINITI UA. Symbolum. do Symbolica dieitur ab adhibito symbolo. SYMBOLVM
autem est res, quae praeter sui notionem simul alterius rei notionem in animo generat. v. g. si claues aedium, loco harum tradantur. L. 9. g. g. D. de acqu. rer. domin. ei Vid. L. I 8. 3. 2. D. de ac u. vel amitt. pus L. I. g. 2I. D. eod. L. 17. D. de solui. Tres hae posteriores speries fictae traditionis nomine veniunt.
In iure res Actus , quo, renunciatione dominii a dominos μοῦ μ c.' facta, vindicatione alterius, & addictione magistra- tus rei dominium transferebatur, IN IURE CES-
ἀιatio. NA b); rerum Vero Proclamate venumdararum,
AVCI lo c); Translatio dominii, iudicis sententia facta , ADIUD CATlo d) audit.
a VLpi AN vs Fragm. ris. XVIIII. In iure cessio communis alienatio est & mancipi rerum & nec mancipi , quae fit per tres personas , in iure cedentem . vindicantem S addicentem. In iure cedit dominus , vindicat cessionarius , addicitnaagistratus . v. g. Praetor. Formulas vid. apud O ISELI v Mad CAII Instit. Lib. II. Tit. I. p. m. - . si. & CICERONEM in Topie. Lib. III b) Corona namque eaput eorum, qui vendebantur, cinctum erat , indicio , eos esse venales. Vid. GELLI vs Noct. Attis Lib. VII. e. 4. & late B. Dn. HEI NEC CIVs Antigu. Rom. Lib.II. . Tit. I. g. 2I. Exempla vide apud Ius TiNvM Histor. Lib. III. e. h. qui refert , PHILIPPvM Macedoniae regem , Graecos. hostili manu captos . sub corona vendidisse, & IvLIvM CAE-sAREM de Bello Galile. Lib. III. e. I 6. narrantem, Venedos
captos sub corona vendidisse se. c) obaeratorum quippe bona , publicato per praeconem die , hora ae conditione , facta designatione eorum , Publice in foro olitorio . vel Capitolio, sub hasta proponebantur venalia , atque sie plus licitanti addicebantur. Vid. SIGONI us
Auctio fiet Mameehmi mane sane septimι prini nι serui , supellex , fundi , aeriis, omnia prinibunt , quique licebunt, praesemi Iecunia ἰ . Uxor quoque , si quis emtor venerit.
362쪽
di In tribus se. iudiciis diuisoriis, finium regundorum, δε- miliae erciscundae, & communi diuidundo. Vid. VLPIANvs Tragm. XVIIII. 6.
Quae animo derelinquendi in vulgus spargun, Mi ilia.
') Consueuerant Romani diebus solemnioribus , praecipue vero Imperatores &Consules inaugurationis die, pecuniam non solum numeratam , sed & bellaria in vulgus mittere , ita , ut cederent occupantibus. Sua ToNIus in Caligul. e. 37. de hoc ita ditierit: Luin , nummos, non mediocris siιmmae, e fastigio Basilicae Iuliae . per aliquot dies sparsit in plebem. Vid. g. 46. I. de rer. diuis L. 9. g. pen. D. de ocqu. rer. domin. Elegantet de his MARTIALIs Lib. VIII. epigram. T8. Nuns veniunt subitis lasciua numismata nimbis Vt in populum multa ruina cadunt.
f. DCXLV. Custodia rei, absque animo eam retinendi, DE- Lib. XLI. TENTIO a ; quod si cum animo eam retinendi T.
coniuncta b , POSSESSIO; Exercitium iuris, animo id sibi tribuendi, QUASI POSSESSIO vo
catur. a) Dicitur etiam possessio naturalis. Ita depositarius rem apud se depositam L. I p. 6. I. D. deposit. dicitur pollidere , b. e. alieno nomine detinere, it. vlafructuarius. L. I 2. D. de acqu. vel amittend. posses. Alias possessonem distinguere solent a detentione ac pollessione ciuili , quod haec fiat animo dominii, ista
animo alterius iuris in re acquirendi , illa vero animo custodiendi. b) In hoc a detentione nuda differt possessio. Graeci, his duas distinguendo, vocabulis κοιτο - & νομη utuntur. Prius descendit ἄπο τSυ , quod significat tenere, posterius
απο τ ρυ νεμειν vel νευεΘM , tribuere , attribuere , atque ita illam nudam detentionem , hanc attribationem dixere. Vidithaee, sed infeliciter interpretatus est C v Rrsus Τικαςοῦν Lib. I. e. II. νομην . rο τῆν νεμοου , pasci, derivans. Sed ad ipsam possessionis dcfinitionem redeo , & quidem ad eam , quam CHLADEN Ivs Neor. postes. ac domn. exhibet , Dicit eam conri. Dissiliaco by Cooste
363쪽
eontinuatam ορνehensitonem . idque illustrat exemplo hominis nummum e terra tollentis manuque inclusum gestantis. Caueat E. ne marsupio eum immittat . & digitos subinde moueat ad capturam. Sed quorsum delabor Nonne conseruatio Meta- physicis dicitur noua & continua creatio . Alii possidere dicunt. re pro domino vii , Auso Nivs Po PMA G Das. verbori Mat. He eL p. m. 3 4s. Sed haee definitio itidem strictior definito suo est . pollessici namque potest esse absque via. Euclio myriada possidet , nec ullo utitur obulo. Dein possessio dominii titulum non requirit, quamuis opinionem eiusdem qua doque desideret. Hoc innuit I A voLativs L. Os. D. A verbis signis scribens : Possessio ab agro iuris proprietata dism: qui quid ιAE:m deprehenomus . euius propriatas non pertines, aut nocpotes pertinera , Me POSSESSIONEM appellamias. Atque hac rationς possidetur seruitutis ius. Ceterum pollessionis voc bulum ipsum domipium quandoque ocitat. declarante id PA LOL. 67. D. M verb. signis
POSSESSIO sub opinione dominii, BONAE FIDEI a ; scientis rem , quam possidet, ad se non pertinere, MALAE FIDEI bὶ titulo le-sibus approbato nitens, IVSTA; dolo acquisita, QIUSTA e) dicitur
Cxio abegerit . bona fide equum possidet; credit enim venditorem dominum equi fuisse , seque proinde pariter dominium eiusdem equi acquisiuisse. MODE si IN us L. Ios. D. da verbis signis de hoc ita: Bonae fidei emto esse videtur , qui ignorauit. eam rem alienam esse : aut putauit eum , qui venuidit, ius
g. DCXLVII. Offensio quoad possessionem, TURBATIO a ;Iniusta priuatio possessionis, SPOLIUM b ,& quidem rei immobilis, DEIECTlo G est. AM1TTERE vero quid dicimur, si omnii eius conse
364쪽
quendae iterum , spe priuamur ; hinc AMISSIO POSSESSIONIS dicitur priuatio possessionis &spei , eius irerum consequendae: d .
a Silius hortum per plures annos animo eum sibi attribuendi possedit 3 iam vero , ad eum accedens , fores eius Obsessas ac occupatas videt a Lepido eiusque sociis , eum impedientibus, quo minus introeat, sed repelluntur, vacuamque sibi Silius horti sui asserit possessionem. Hoc turbationis exemplum est ι offendit namque Lepidus Silium quoad possessionem horti. bὶ SPOLIA olim Romani vocabant pannicularia , quibus induti erant, qui ad supplicium ducebantur, quibusque iidem exuebantur in spoliario. L. pen. D. de bon. damn. Hinc sp liare , metaphora aὸhibita , est bonis aliquem exuere. L. I. D. da donat. Adeo autem late spolii notio patet , ut cuiuscunque rei. s. mobilis L immobilis , s. corporalis L incorporalis sit , comprehendat. Exemplum spolii tet moestis ineidit in animum : Pignori dederat Caius subuculam suam e panno aureo intexto serico i Nathani, mutuum I 2. thal. danti; post aliquod tempus debitor creditorem pignoratilium adit atque eum ad id inducit , ut conditorium vestium secum intret; Annuit Iudaeus Caioque varia vestium indiuidua proponit; Inter haec consplicens ille subuculam suam , pignoris nexu obtig - am , eam ct m subducit atque per fenestram apertam in plateam , ubi rarius iter fieri solet , proiicit , exceptam a Titio, cui id mandauerat. Sppliauerat hoc easu Caius Nathanem sub-νcula oppignorata . Interuerterat namque huic possessionem eiusdem. De qctione spolii ad ius canonicum commodior ducendi locus erit. ex Piso possidet sendum Coriolanum; Mucius armata manu eum invadit Pisonemque compellit, ut fundo ςxeat; Mucius Pisonem deiecit. da Quem enim possessione priuat Caius , is possessionem non amisit, scit enim aduersus quem ipsi competat regressus ad recuperandam eam. Optime PavLus L. 14. D. de verb. Agnis inquit: Amisissa videtur . γi aduersus nullum eius pers quendae actionem habet. v. g. Cato , apud Gallos degenti, domi aufertur possessio pretiosi cuiusdam a reuersus . idiptam non anuenit , nesciusque est eius , qui abstulit; amisisse re
365쪽
f. DCXLVIII. Possessio ca) rei suae , alieno nomine , COMSTITUTUM POSSESSORIUM bb vocatur.
ain Sc. naturalis C detentio.sbὶ Caius aedes suas vendit Nonio , fidemque de' Pretio habet , additur pactum , & dominium & possessionem ciuilem, h. e. effectus possessionis legitimae , apud venditorem manere, Noniumque traditas aedes detinere solum debere , donec Pretium soluatur. Atque hoc ipsum eum sortitur effectum . vi, non soluto pretio , neque rei vindicatione neque alia actione personali opus si , ad hoc , ut aedes recipiat venditor . sed rem suam propria auctoritate occupare possit idem. Eum enim, cuius nomine possidetur res , eam possidere , non vero Cum, qui possidet . dicit C Eesus L. I g. pr. D. de actu. vel amiti,
lusus qui locus huic rei classicus est.
Acquisitio rei , per diuturnam ac continuam
posses Itonem , VSVCAPIO a) ; Exceptio vero,
qua dominus prior rei , per diuturnam ac continuam possestionem ab alio acquisitae, eam vindicaturus, repellitur, PRAESCRlPTIO b dicitur.
a 4 Dicta ab υμ & e. ere , i. e. per usum sbi attribuere. Vid. supra g. DCX. non vero usum capere, ut visum suit GELModiocy. Atrac. Lib. VII. e. Io. scribenti usus eapio , quem refellieFR. GRO No v I vs Observ. ad Hist. eccles e. 4. VSUCAPION pM definit Phu Lus L. s. D. de usucap. Adiectionem dominii , per continuationem possesonis . temporis lege definiti. Vo-e,bulum adiectionis in adeptionem mutat VLPIRNvs Fragm. N. XVIIII. I. g. quod quidem magis distinctum reddit sensum. Porro ad usucapionem ICtus requirit continuam posses.sonem , qui enim non continuo possidet , non usucapiet, sed de nouo semper ut incipiat opus habet. Denique temporis Iege definiti meminit idem , quod olim ex tute XII. Tabb. inmobilibus annus , in immobilibus biennium erat. . bὶ Praescriptionem idem significare . quod exceptio, certum est. Ita enim hoc ipsum non solum Tit. Dig. de except. praescript. is praeiudic.' sed & VLpi ANus in L. 's. D. de solui. praescriptionis doli meminit. Rationem denominationis reddit FABER Semesr. Lib. XXI. p. 38. A. quod se. a Praetore ante actiooes scribi, ipsisque actionibus praeponi solerent. Sed hisee Duiligoo by GOoste
366쪽
ΙvRISPRUDENTIA DEFINITIVA. 33 Ihaee de praesci iptionibus in genere. Iam ad praescriptionem, quatenus modus acquirendi dominii r scilicet, aderat Lex XII. Tabb.: VSVS AUCTORITAS FUNDI BIENNII CETERARUM RERUM ANNUUS ESTO. Dicta erat haec lex civibus Roma
nis 3 E. excludebamur peregrini, fundique non Italici. Sed hoc aequitati repugnabat. Tenuerat Caius fundum prouincia- Iem per longum tempus bona fide , nec tamen eum poterat usucapere , eadem licet subestet ratio I hac re commotus Praetor , supplendo corrigendoue , non mutando iuri ciuili datus, eiusmodi per longum tempus possidentibus , nec tamen usucapere valentibus dabat exceptionem perpetuam contra priorem
dominum , si isti mobiles res per triennium , immobiles per deeem, si praesens; viginti, si absens hic, possederint. Hodie vero usucapio & praescriptio synonyma sunt. Sublata quippe ςarum differentia L. vn. C. de is v. transf
dicitur exceptio possessionis decennali S inter prae senteS, vicennalis inter absentes ; LONGISSIMI tTEMPORIS vero triginta vel plurium annorum λ3MMEMORIALIS , si possessio hominis memo- morialis.
riam eXcedit. ') Longum dici intuitu breuioris termini , qui olim anni
prat . vel biennii , inquit PAvLvs Lib. V. Sentent. e. 2. θ F.
') Vid. PAvLus L. 2. D. de usurp. Τempus enim continuum ad usucapiendum requirebatur , intra quod usucapiens pollessione si exciderat, usurpatio facta dicebatur, opusque erat, ut de nouo inciperet. I L. XII. Tabb. VXOr, ante annum completum si trinoctium a marito abfuiiset, dicebatur USURPATA. . Alias usurpare est utendo retinere L. 6. I. r. D. si serv. vindie.& rem amissam usu iterum acquirere. L. AU. I. I. D. ex quib.
NON USUS est cessatio actuum, quibus com- Non M. imoda rei percipi possunt.
367쪽
g. DCLIII. I se. In debitum accipiens , PRO SOLUTO se ;AXXXI emens sub conditione, PRO EΜTORE b); qui
s thiisibi Put/t rem ad hereditatem pertinere, PRO HE 1 .: ,. REDE c); qui Putar rem aliquam sibi legatamma: no M. esse , PRO LEGATO d) ; cui a non domino reis; pro res donata, PRO DONATO e) ; qui rem, a g πες ρ ρ non douenino derelietam , occupauit, PRO DE-
istatim.' RELICTO D; cui res aliena inaestimata in se. d. .: dotem data, PRO DOTE h); qui titulo cestia pro sua: tuitur, PRO SUO 0; qui titulum nescit, PRO propo POSSESSORE M possidet
ηερσῆ. a) vid. L. c. D. do usuri sal. L. 3. D. pro solui. De indebit supra actum est M. CCCXXXIIII ).
bὶ Vid. L. 2. s. i. s. D. pro emt. L. 4. g. 3. D. de addis. in inem. De addictione in diem supra t3.CCCLXXXX. legi. De conditionibus suspensiuis nullum erit dubium , eas dominium uenditori seruare; erit saltim de resolutivis; haec vero licet perfectum negotium reddant, faciunt tamen. ut existente conditione emtio deuoluatur ad casum, quo nondum erat contracta. eὶ Ita utrique satis fieri crediderim. Aliter namque in materia hereditatum, aliter hie pro herede possessio sumitur. Illo enim easu dicitur pro herede possidere . qui putat se heredem esse, hoc vero, qui vere heres est, remque saltim singularem ad hereditatem pertinere sibi persuadet, quae ad eam tamen non spectat. id, v. g. Si res aliena legata, aut Iegatum Iegatario. huius nescio, adimitur. Vid. L. I.A. D. pro legato. e Vid. L. i. D. pro donat. Caius Titio donat Dii annulum. 6 L. 2. D. pro daret. Lucius librum Sempronii possidet bona fide, eumque derelinquit, Occupat Meuius. gὶ Si aestimato data dos, eadem aςcipienti marito venditur,
possidensquς eam usucapit pro vendito. L. IO. s. 4. D. de iur. dor. hin L. I. D. pro doti iὶ Hoc nomen generale est, omnibus, qui titulo destituuntur'. commune. L. 27. D. de .uev. V. g. Si quis rem , quam nullius putauit, occupauerit. occupatio enim non est titulus, sed modus acquirendi. kὶ Ita ULPIANus tarp. F. I. A. D. de hereditat. petit. seribit: Pro possessore vero possidet praedo, qui interrogatus: Cur
easdeat ' resposuras sit: possideo.
368쪽
β. DCLIIII. Determinatio iusti in caso aliquo praesemi, a iudice cognita causa facta, SENTENTIA a) ; quae
rorum easum concernat iusque eidem applicet,
DEFINITIVA b); sin articulum incidentem , INTERLOQUUTORlA c) ; articulus ille incidens si ita con)paratus, ut ex eius decisione de
cisio cassis principalis dependeat, MIXTA d); sin minus, MERA e ; qui collato facto cum iure determinat, quid iustum sit, REFERENS, qui huic in conserendo auxilio est, CORREFERENS f dicitur. -
a Cons Cel. SCHI EasEMMIn IvM Element. ἐαν. ciuil. p. x x. Addidi i) causae cognitionem praecedentem, in quo a Mandato S. C. maxime, differt; in hoc enim iudex pariter determinat, quid iustum sit in casu praesenti, idque remotis exceptionibus. xὶ Omisi notionem iniusti; determinato namque iusto, patet oppositum huic esse iniustum. Licet vero plerumisque etiam in sententiis determinari videatur, non quid iustum, sed quid iniustum sit. dum saepius audiamus pronunciari: Das
vntiriasset. Dcin iustum est. ne alter in viii iuris sui turbetur. B. Dn. HEI NEC CIvs Elem. iur. see. - . Pandect. P. VI. l. 1 3 6. sententiam definit: Solonneni controversiae decisionem a iudicefactam. Vetum character sententiae lolemnitas non est 3 Sententiis in Iudicio Imperiali Aulico nulla solemnitas adhibetur, Neque eaedem publicantur. E. sententiae definitio haee illis applicari non poterit. bὶ Definit namque sententia, quid iustum sit in casu pi
posito generatim spectato , non in singulis cum eo concurrentibus circumstantiis. Inde & PavLus definitivam sentesilaim intelligit. in L. I9. s. I. D. da recepi. arbitr. scribens et Dicera autem sententiam eum existimamus, qui ea mente quid pronunciat, in secundum id diseedere eos a tota eontrouersia vetit, 3c in L. 3. C. da sentent. eadem dicitur, quae absoluit vel condemnat.
c Ialciloqui dicitur, qui, causa principali adhuc controuersa, iociden Lib. XXXXII.
369쪽
incidentem articulum decidit, quod facit, qui v. g. probationem alterutri parti iniungit, contra contumacem in non comparendo proclama decernit, &c. s. J V. g. qua iniungitur ei, qui semiplene probauit, tur mentum suppletorium, hoc enim ab actore praestito reus con
ein V. g. qua legitimatio iniungitur. sin Sc. reserens & correserens acta. Etenim si vel metus adsit, ne partium studio ducatur, vel ob alias iustas causas Coris Ieserentem petere parti licet, qui ex praxi Iudicii Auliet eum Reserente communicat ; Ex praxi vero Camerali cognitus non est.
Ex tacita litigantium approbatione sententiae
') Dicta a iudice sententia, s euipiam litigantium iniqua
videatur, eadem aut appellatione, aut alio remedio infirmari potest , cui faciendo fataIe certum praefixum, quod intuitu electae viae vel decendii, vel quadrimestie, vel quadriennii, vel longius est ; hoc praeterlapso, nemine contradicente, tacite a litigantibus approbata sententia est, seque in rem iudicatam transire dicitur.
'ὶ PRAEIvDICIA dicuntur a prae Id iuditare, i. e. antea olim , iudicatum esse. Supponunt autem praeiudicia simile iudiciunt in casu simili propolito. V. g. Petitur in Cameta Imperiali Reuisio contra sententiam , restitutionem in integrum denegantem, dubitaturque de eadem admittenda; Allegat petens exempla concessae Reuisionis in similibus casibus, v. g. I in causa D. Millens contra Rittetin, Mandat. de dimitt. bypothec. 2 Mezenhausen contra Merenhausen, Mandat. de edend. inuent. 3 Stopter contra Hanstedi, Appellat. tert. Praeiudicra. hic allegauit.
Si iudex determinat, ius ab actore propositum
eidem competere, CONDEMNATORlA a); ii non, ABSOLUTORIA h); si iudex alterius instantiae cc , priorem, aut seipsum Q leges facto
370쪽
ratur, DECLARATORIA SENTENTIA dia
citur. a) Impossibile est idem simul esse & non esse; E. & impossibile est, ut idem, quod actori priuatiue competit ius, alteri aut reo competere possit. Ius & obligatio relata sunt; Actori itaque si competit ius in re vel ad rem rei, huic incumbat obligatio necesse est. Ponas casum, Lucio actori competere ius exigendi a Caio C. gor. mutuo huic olim datos; Caio E. incumbit obligatio eos soluendi. Ponas sententia iudicem asserere hoe ius actori, ea adstringet simul reum ad soluendum M vice versa ἰ Alterutro namque relatorum determinato, determinatum simul erit alterum. Hinc est, quod, asserto hoc modo εiure actori, reus dicatur condemnatus, hique ex antiqua formula, qua iudex a Praetore dabatur. V. g. SI PARET LVCIvM TITIUM LUCIO CAIO C. EX MUTUO DEBERE, EVM CONDEMNA. Inde formula moderna: 'tellaqter
1dem dicitur CAUSA CADERE, idque ex formula XILTabb. b) Quod si iudex pronunciauerit, actori allegatum a se ius ἱn re. vel in rem rei non competere, simul declarat, nullam , intuitu huius, leo incumbere Obligationem. Inde dicitur idem avolat, quod pleniorem significatum habet , quam quidem solui verbum, hoc enim obligationem sublatam, hoc plane non existentem significat, licet usus quandoque sit promiscuus. c INSTANTIA dicitur ordo litis institutae ab exhibitione Instantia. libelli ad sententiam; quoties igitur libellus noua capita consinens iudici porrigitur, toties noua oritur instantia. din V. g. in instantia Restitutionis . ipse , qui sententiam grauantem tulit, in plerisque iudiciis manet iudex. Restituens enim corrigit sententiam a se prolatam non ob culpam a seipso. sed ob culpam Advocati aut litigantium alterutrius, qui documenta non exhibuit ad rem spectantia. a eὶ Confirmare supra . CI. dixi eum, qui legi quid conuenire iudicat. Quodsi igitur iudex sententiam priorem legibus conuenire, iusque apprime facto adplicatum elle, Pronunciat,
D Reformaro idem est, quod rescindere, in melius mutare. via. F. CLVIII.