장음표시 사용
341쪽
Novi ope. Prohibitio eiusmodi, quae a magistratu fit, ris nun PVBLICA a); quae a vicino ipso, P RiVATA b
ιβ οῦ prIua M. a) Equidem olim Praetor interdicebat nouum opus fieri interdicto prohibitorio, vid. L. 2 o. f. r. D. de N. O. N hodie vero mandata S. C. decernuntur aduersus facientem nouum opus. vid. g. d. e. E. D. P. II. T. 2 s. s. I . & GAILIVS L. I. OU. I 6. b) Haee olim duplici modo fiebat, realiter, vel verbaliter; illo modo, ut nuncians lapidem vel glebam noui facti operis proiiceret, seruato licet silentio. vid. L. s. s. Io. & L. I 6. D. de N. o. haec vero, ut nuncians coementarios vel fossotes alloqueretur, rogaretque, ut sibi ab omni incommodo caue- Tent. STRYCR U. M. Tit. de N. O. N. Frequentior hodie solet . alle prohibitio per Notarium & testes.
q. DCI. Lib. DAMNUM INFECTUM dicitur id , quod
XXSVllii futurum metuitur. L. a. L. 7. f. i. D de damn. infessi
insectum. v. g. Habet vicinus aedes adeo ruinam minantes, hae si concidant. Probabile admodum ut sit, partem mearum aedium aut secum tracturas, aut damnum illaturas ad minimum eisdem; metus adest probabilis de damno subeundo , quod damnum insectum dicitur; nec absque omni ratione; Ita enim L I v I v sVIII. 3. 1nfectam victoriam eam dicit, quae speratur. &IDEM L. MAUI. 4o. infectum argentum, quod nondum in nummos tedactum est , sed & PLi Navs XXXVI. 1. f. infectum damnum in eo , quo nos , sensu sumit. Graecis dicitur tZημι-- γογη.
f. DCII. Lib. ACTIO ARUAE PLUUIAE ARCENDAE
AXXVilli est in rem scripta, data domino fundi, cui aqua ' pluuia, propter opus factum in praedio rustico p),aau . ,li nocuis, aduersus Possessorem fundi vicini, in quo
uiae are.n OPus factum, ad destructionem eiusdem.
342쪽
euehendi S mercibus soluitur. XXXVilll
Vid. SALMAs Ius ad LAMPRiDIvM vis. Alex. Seueri e. 39. R '', de quibus latius egit B vRMANN da vemgal. pop. Rom. & B. 'HEI NEC CIus A. R. L. I. ao. 3. LIII. Aq. Sc L. 17. D. de HS. Dici a vehendo, in aprico est.
Conductores vectigalium , aliorumque reditiuum publicorum, PUBLICA Ni abdi euntur b . νη .
, vectigalia, aliique reditus, populi Romani erant 3 quod populo competebat, publicum dicitur: Inde publicanus. L. is. D. de QS. VLPIANus L. I. D. de pubi. ab eo dixit, quod publico fruerentur. b) Plerumque nobiles, s equites Romani erant, qui istiu modi vectigalia publice per auctionem conducebant, CICERO pro domo e. 18. probe distinguendi a publicanis s. ministris eo
rum . quos auo carbone notat nouum foedus Matth. XVIII. r . Lue. III. I 2. A. &e. Publicanorum Varia erat conditio, varium
que nomen, qui enim a populo sub hasta conducebant, sub. lata manu se auctores profitontes . MANCIPES vid. Fεs T. Manei ti. h. v. POLYB. Hi t. L. VI. qui Populo se obligabant, praedes an esse vellent interrogati , annuentesque , PRAEDES ; qui pro praedes. parte conducebant cum aliis , SOClI; SIGON. de ant. iur. erv. Socii. Rom. IL. 4. p. n. qui reditus ex agris locarent. DECV- Deeuma,LMANI, erat enim reditus decima pars ἔ SI G ON. p. 2 s. qui ex pastis is, SCRIPTORES, ob scripturam concurrentem; qui e X. Seriptores. poitu bus, PORTORES dicti. Vid. de his omnibus SIGON. Portoras. l. c. p. 296. & ASCO N. in Diuis. p. I 263.
q. DCU. COMMISSUM dicitur, quicquid ob delictum Gmmis
VLPIANus L. I . D. de publie. COMMITTERE est delin quere, inde commissum, quod propter delictum alicuius desinit esse. ita VA R R O II. 2. 16. Ne si inseriptum meus pauerit, legaιὸ orta COMMITTATVR. Propius ad nostrum scopuin venit 3 a NTILIANVS Decl. 2 4 I. .' In COMMISSUM veniunt, quae quis professus non est. Dabo eaemplum, idque lepidum, cui v x Ocula Dissiliaco by Cooste
343쪽
ocularis quondam sui testis. Accidebat ollim . ut ad celebrem aliquam metropolin iter facerem, instantibus nundinis vetn libus. Comitibus utebar. Praeter alios plures, studioso iuris, ex academia Altorlina reduce , atque mercatore quodam Pragensi. Hos inter mirus intercedebat in omnibus consensus. Ventum erat ante portas dictae ciuitatis, quum mercator rogaret studiosum, ut nonnulla specini ina ornamentorum muliebrium. auro argentoque superbientia , apud se absconderet. se enim valde metuere, ne insolitum vectigal ipsi alias sit soluendum , studiosos vero ab his omnibus, si non iure, facto tamen immunes esse. Recusabat prima vice idipsum studiosus ; instante vero mercatore, prosiliens e curru dicebat: Mitteret solum sub scamno. quo facto. redux arripiebat eo missa, secumclue abseondebat, publicanum egregie fallens. Ego & studiosus iuersorium eligebamus commune, mercator nos comitabatur repetiturus iocalia sua; repetens vero repulsarn ferebat. Nescius mercator utrum luderet se studiosus, anne seria proferret, continuo urgebat localia sua sibi reddenda, quem ad ultimum studiosus monebat , ut disceret in Posterum cautius mercari. Se ipsi huius rei rationem Paulo curatius explicaturum fore, scit. eo ipso momento, quo ad defraudandum vectigal merces suas occultare studuisset, dominium earum ipso iure eum amb, fisse, seque fuisse proximum occupantem, hemini ullum ius in his rebus este, nisi fisco, de ne hic ab eo repetat, ab eo sibi cauere dudum se didicisse. Sponsae suae admodum conuenire ornamenta. Quaerebat causaru in patronum. verum in vana recidebant consilia, tempusque tristitiam augebat.
Donata- tur donatio ob causam consuetudine receptam; riui: Mu- donum denique in compensationem bene merinus; Pr 4- torum PRAEMIUM d) vocatur. . ta TRANSLATIO GRATVITA est , cuius intuitu accia
H in ηυρ piens nil omnino aut reddere , aut facere, nec Pati, nec eNs ' suo in promittentem aliquid transcribere tenetur. Ita Κ.EH-LERvs Exerc. I. . Is 6 s. vel breuius: Volunt arae I cepta,euius intuitu nil lucri ex accipiente in nos redundat. Hinc H
RATIus donare vocat Perdere, L. II. Sat. s. v. ITI. δ- - - Postquam te talos, Aule, nucetque
344쪽
R , quum voluntarie fit, nullo iure cogente fieri dieitur ab irCtis. Sic PAMM Nus L. 19. D. de don.: Donari videtur, quod ntillo iure euente conceditur, & MARCIANus L. 2I . D. de V. S. : DONA proprie sunt , quae nulla necesitate iuris
se osti . sed sponte praestantur , is si praestentur, plerumque
Iaris inest o nec absone. An vero liberalitatis notio , generis loco recte ponatur , quod plerique ICtorum assumunt, de eo valde dubito. Fingas Euclionem patrino suo Titiolo xenium aliquot thalerorum sub auspiciis noui anni mittere . idque vel eX ea ratione , quod coeteri susceptores dignitate ipsi inferiores idem faciunt , re ipsa vero mortem patrini secum vovere. ne cogatur sequenti anno idem repetere. Donare Euclionem dubium non est , verum , an liberalis dici possit, ambigitur. Ego eum liberalem non esse certus sum. Eit enim LIBERA- L. ralia iLITAS facilitas donandi modice. Perili. om dera. Oed. tar.
bὶ Donum dictum a Graeco quod palmam s. manum
apertam notat. PLINIus XXX. I . Sunt, qui dona solum ea interpretantur , quae Diis offerebantur a Romanis, NON Ius C. XII. u. 32. DONAT vs ad TERENT. Eunuch. M. R. n. p. v. 27. sed resutat eos usus vulgatissimus. cὶ Ita, & optime quidem ULPIANus in L. I94. D. de V. S. Inter munus ρο donum hoc interes , quod inter genus o Deetem e Nam genm ess DONVM , Labeo a donando κιctum , munus speciem , nam MVNVS esse donum eum eaQa , ut puta nat litium . nuptatilium. Subicripsit huic MARCIANus L. 2I . eod. ir MVNVS, scribens , est , quod necessarie obimus lege , more, imperioue eius , qui iubendi habet potestatem. Sic v. g. murrus dixit TERENT ius, quod serui dominae, quae partum enixa , dare solebant, Phorm. Act. I. M. I. v. I 2. I .
Ferietur alio MUNERE, ubi hera pepererit. aut quum herus minor duxerit uxorem. ID. v. . D. Nam herilem filium eius duxisse audio Uxorem: ei, cνedo, MUNUS hos eorraditur. Errant vero . qui donum ac munus ita dist nguunt , ut illud dantis , hoc accipientis intuitu dicatur, illudque ut a donando. ita hoc a muniendo C moliendo derivane, quod feci illa AGR Aε- et i v M intelligo ex DI O N. G o D o FR E D O vraer. Gramm. p. I g. Mec reinus ii , qui dona Diis , munera hominibus o Terti dicunt. Sed vel OvIDius de arte amand. L. III. v. 6s 3. A. contrarium docet. canens:
345쪽
gro IvRIspRUDENTIA DEFINITIVΑ. MVNERA , erode mihi , plaeant HOMINESQUE ' DEOSQUE,
Plaeatuν donis Iupiter ipse datis. 33 Vid. DONAT vs l. e. Ita v. g. si donum datur Poeto, qui in examine optime stetit, aut militi egregia facinora perpetranti . PRAEMIUM dicitur. Sic VIRGILI vs Aen. T. 48s. D. Protinus Aeneas celeri eertare sagitta. Inuitat , qui fortε valint , Θ PRAEMIA ponis.
Donum , a principe militibus datum , DO-
- dicitur c . at Et quidem potissimum sub initium noui anni , aut die
natalitio , vel inaugurationis . vid. PavLvs DIACONvs Lib. XI. CAssio DOR vs Var. L. IIII. I . & L. IO. D. δε νε militsb Et quidem a congio . liquidorum mensura , quae octaua pars amphorae erat. Initio quidem liquida dabantur populo, oleum v. g. vid. LI v I vs XAU. i. post panis , esculenta, numini. NusTONIus Tiber. c. Io. cl Ita probati auctores has notiones constituunt. SullTONIus Ner. c. 11. Deductas. scribit, forum tiro populo CONGIA RIVM , militi DONATIVUM propost e. Idem recenset ΥACITVS AnnAl. XII. 4 I. a. Adiutum noutine alvis CONGIARIVM
vid. supr. f. DLXXX. V. g. consert in Caium donum aliquod X. Ducatorum Lucius . eum in finem , vi studiis diligenter incumbat . habilisque reddatur , ad subeundum Olim munus Secretariis donatio sub modo eth. Vid. t. t. C. de Gn. quas sub modo.
DONATIO ab eo, qui in periculo mortis constitutus, sub conditione mortis sequutae faela, MORTIS CAUSA dicitur r.
Ratio impulsiva , eausa est ; Vid. svr. M. DLXXXI. Mors,
quam Bonapis modalis. Donatio mortis causa. Dissiligoo by Cooste
346쪽
quam metuimus , ratio mouens donationis est; E. donatio talis est mortis causa. Cessante causa cessat effectus; E. cessante morte . cessat effectus donandi, M. I. I. de donat. nisi adiects picto aliter idipsum determinetur , vid. L. 27. D. de mori. causdon. In tussiciens plane est ea , quae vulgatur Dd. definitio, quod nimirum sit donatio. , qua , mortalitatis cogitatione moti, rem in alium conserimus. Sed mortis cogitatio sola an mu- tationem realem negotii continebit Cogitatio, quatenus peractus externos se non exserit, nil operatur. Neque adscribendum putauerim IvLIANO L. 2. D. de mori. caus don. tres classes eiusdem constituenti: primam, quum quis, nullo periculo mortis existente, sola mortis cogitatione donat; alteram, quum quis, imminente mortis periculo, rem in alterum gratis transfert; tertiam , si quis , periculo mortis imminente, dicit se velle , ut alter post mortem suam rem illam habeat. Verum quis est , qui non videt , primam & vltimam speciem donationem inter vivos esse , mediamque solum huc pertinere. Exempla exhibet HoM ER vs Odris. XVII. EvRIPi Das Alaesau. I 2 O. LI v I vs X XXII. 33. & L. 26. D.depos Addam aliud rΛn. IT 39. d. 2s. Maii Gen. Dn. de B. febri acuta correptas, grauiter decumbens , Notarium cum f. testibus ad se vocari curat, iisque praesentibus , omnes claues suas contubernali suo L. .. porrigit his verbis : Video morti me esse vicinum,
accipe igitur, amice, id quod mihi est peculium , tibique soli, si , quod certe spero , decellerim , illud serues : Mortis causa
rei cuiusdam propter mortem alicuius, absque ς μμ 'Vllo hereditatis titulo M. '.
sa Capio usitatum bonis auctoribus adeo non est. Deriuanta verbo capere , ut sit idem quod captio. G Ius N. A. . L. VII. e. Io. Sic usucapio dicitur , dominii capio L. I 8. 3. I. D. de damn. ins Hic mortis causa capio, i. e. Propter mortem rei captio.
b Sc. hereditatis , legati, aut fideicommissi. Ita GAIus
in L. 3 i. D. de m. e. d. Mortis eausa evitur, cum propter morin rem alicuius capiendi occasio obuenit. exceptis his capiendi figuris, quae proprio nomine appellantur, adeoque & mortis causa donatio huc refertur. L. I 8. D. de ort. caus don. L. EL. D. eod.
Sic v. g. testator legauit Caio C. sub conditione, si Meuio L. dederit: Meuias L. mortis causa capit. Lueius a Titio heres. V scriptas
347쪽
scriptus est, hereditatem vero delatam adite detrectati legatarii, ne legato excidant, CC. ipsi soluunt . ut adeat hereditatem, mortis causa CC. capit. L. I. D. di m. c. d.
Lib. XL. Qui seruum ex iusta seruitute dimittit, MA- Manumty NVi, IITTERE eum; & actus , quo serui ex si seruitute dimittuntur, MANUMISSlo dicitur.
Manur potestitem signifieat inter alia. Sic LI v I v S L. I. e. r. InitIo omnιa manu a regibus gubernabantur. Manumissio idem est, quod missio e potestate. Consentit VLIVANus L. 4. pr. D. de iust. ae tur. Est autem manumisso de manu missis, i. e. datio libertatis . nam , quamdiu quis in seruitute est, manni o potestati Iuppositus est , manumissus liberatur potestate. Addi potest alia nominis ratio , eaque historica , ex antiquissimo omnium . si censum exceperis, manumissionis ritu petita ; se. manum illurus seruum , eotam Praetore . Praeside prouinciae, Proconsule , caput eius manu prehendebat, inque gyrum acto colaphum infligebat, manuque ad se recepta dicebat: HUNC
HOMINEM VOLO ESSE LIBERUM , quo facto , vindicta caput manumittendi pere utiebat his verbis : AIO TE LIBE. RuM MORE QUIRITUM. Cons. Loo N. de Manum
Tiriirom- FIDEI COMMISSARIA LIBERTAS dicitur, ubisia' quae Per fidei commissum datur ).
Si quis se. in testamento rogaret heredem , ut Stichum . g. manumitteret, libertas Sticho dabatur per fideicommissum. Erat autem haee differentia inter manumissionem in testamento directam , & hanc , ut hoc casu heres liberti patronus effet, iuraque patronatus exerceret. Ita & propriis & alienis seruis libertas dari poterat, vid. OIsa Lius ad Caii Inst. L. II.
Zδὸν ἰουα LIBERTINI dicuntur, qui ex iusta seruitute manumissi sunt.
Proprie Iiberti, horum vero liberi libertini dicebantur. Sed postea promiscuus usus inualuit.
348쪽
Seruus , cui libertas sub conditione testamento Statulibo. data est, STATU LIBER vocatur.
Vid. FasTus h. v. & PΑvLvs L. i. D. da lia lib. inquit: STATVLIBER est, qui statutam is destinatam in te in vel conditionem libertatem habet. Sed tempus conditio est, dubium enim est. an attigerit idipsum manumittendus. Mirum igiturre non habebit, me liberum definiuit se per seruum, serui enim erant & manebant statu liberi , usque dum copditio existeret. L. 9. pr. D. cit. L. I 2. s.f. D. fam. erc.
q. DCXV. RESTITUTIO NATALIUM est actus, quo Mstitutis
Ziberti pro ingenuis declarantur - . , natalium.
'in Vid. L. 2. D. de natat. νest. Natales conditionem sanguinis ac familiae notant, vid. TR Cr T vs Bis. I. 4'. s. qui' claritatem natalium dicit celebritatem familiae. Seruos non e coniugio legitimo , sed ex contubernio, omni effectu ae iure gestituto , nat0s fuisse , vel dupondiis cognitum est. Nulla 'igitur eis agnatio, nulla ideoque familia. Seruus manumissus fiebat ciuis Romanus , si non ad antiquissima tempora respex ris ; sed nee hoc ipso familiae ius statim ad istebatur. Pa. tronus proximus ipss videbatur , hic pupillos tuebatur , vid. T. D. de legit. patr. tui. hic ipsis ab intestato succedebat. Sed finge ha talibus restitui libertum . h. e. per fictionem declarari ingenuum natum , ubi patronus . ubi patronatus ius 3 ubi su cessio Θ L. L. D. de natat. rest.
LIBERALIS CAUSA dicitur , quae continet Liberalis quaestionem libertatis ' . .. ς μ.
') Ita TERENT. Adelph. II. I. 39. Nequa vendendam censeo quae libera est, Nam ego illam liberali assero ea a manu. Vocatur & liberale iudicium. PAvxvs L. 3. g. I S. D. de aequis.
vel amitt. pus ita scribit: Si semus , quem possidebam , pro lis baro se gerat . ut fecit Spartacus , se iudicium libreale pati paratus. Et , non viribitur a domino possideri , cui aduersarium seir par t.
349쪽
CHUD. COLLUSIO est dissimulatio duorum , eius, quod in tertii praeiudicium tendit.
Collusio dissimulatio veri est. U. s. Titius & Pamphilus. eum Sempronio ludentes chartis, signis inter se utuntur, pecuniam qne Sempronii omnem lucrantur inter se communem ;eollusisse eos diei mus. Ita seruus . pro libero se gerens, eum aliis tecte agit . ut ingenuum eum dicant, testenturque; dissimulauit seruitutem in damnum domini , E. collusit. B. H E IN ECCIvs El. iur. see. ord. Pand. P. VI. 3. Is y. Praevaricati nem dicit. Imino praeuaricatio est collusio.
Ius re externa a , exclusis aliis, utendi b) simul
ac fruendi, deque ea in commodum nostrum
' ' disponendi , DOMINIUM o, di cui tale ius competit, DOMlNUS dicitur.
a) REI EXTERNA est , quam ut a nobis separatam , cdiuersam , cogitamus , v. g. arbor , equus, ager, aedificium. vestis &c. bὶ Latius hie vox utendi accipienda est , quam quidem supta cf. CCXLVIII. in materia ususscinctus factum, hic enim ad rem alienam non adstringitur. Dominus itaque utitur &stuitur re sua , & in hoc ab usuario & fructuario differt. Sed εc abutitur eadem . si vocem abusus interpreteris , quod sis usus cum interitu rei. eὶ Addunt alii verba: Eamque amissam vindicandi. Verum vindicatio latet in nota dominii charactetistica , exesufione nempe aliorum ab usu eius rei, in qua dominium nobis competit. Monstri aliquid alete videbitur definitio acutissimi Hv-BERI Prael. ad Pand. Tit. de aeqv. Mer. domin. F. I. legalis notam prae se ferens. Ita autem ille : DOMINIVM est ius de re, aliqua corporali , eum exclusione aliorum , perfecte disponendi . nisi lex , vel eonuenim , vel etiam testatoris voluntas obsistat. Cur non etiam addidit S Ctum , plebiscitum , violenti inRasoris, domesticae erucis , Xantippes &e. voluntatem. Non est haec definitio dominii in genere spectati. sed limitati. Negandum quidem non est , posse & principem varia determinare circa liberam dispositionem subditorum , posse & quemlibet suae rei legem dicere , verum hac ratione limitatum oritur dominium, innumeris mutationibus obnoxium. Obscura est definitio, quam
350쪽
quam distinctam notionem esse oportebat . circulumque describit L A WTERE Ae Hir Diges. N. de aequ. rer. dom. o Disp. de Thesauro. th. I . Dixit autem dominium ius in re corporali , quo res propria alicuius est. Sed quid proprium di- , citur 3 Nonne id, quod in dominio est Equidem non sum nescius , proprietatem ab aliis a dominio distingui , vocarique dominium absque reali via; vid. ZIllo Lx Rus ad GR TIvM de iura belli ac pae. Lib. II. e. h. s. I. & PvFENDOR FIVS Iur. nat. Θ gent. Lib. IIII. c. 4. I. 2. Verum ad hune signifieatum LavT3RE ACHIvM digitum non intendisse , certum est. Quid enim dominium a proprietate leparatum Sequutus L AvTER BACHIvM MAICHEL Ivs Dii de gener. domin. not. f. g. dominium philosophice magis vocans relationem imter rem , personam , qua haec huic propria dieitur. Pur Em Do R pi us de us hom. is rivis. idem definite Ius, quo alicuius rei velut substantia ita ad aliquam pertinet , ut eodem modo insolidum non pertineat ad alium. Notarunt hanc definitionem Cel. OTTo ad h. l. p. I93. & HERMANN. Disp. de origina dominii. In facultate libere de re sua disponendi notionem dominii collocare videtur GROTIus de iur. bess. ae pae. quam
tamen nullibi distincte definit.
Si effectus dominii inter plures diuisi sunt, ML Dominium N VS PLENUM, si non, PLENUM DOMI in
Ius de rei substantia ca) disponendi, separatum Domin a iure utendi fruendi ea , DOMINIUM DIRE- μmCTVM b); ius disiponendi de solo fructu rei, t 'VTILE DOMINIUM dicitur.
a) Non igitur de aecidentibus . qualia sunt fructus. E. m,nus plenum est f. praec. . ba Directum dominium habet dominus rei in seudum, emisphyleusin , vel fundi . in quo superficies alteri competit. c) Differt dominium utile ab usu fructu . quod usu fructu rius non de vifructu , sed de fructibus saltim disponit a dominus vero utilis etiam de usufructu quoad dies vitae. Vtile dominium minus plenum est 3. Prace. .