장음표시 사용
561쪽
s a PARs SECUNDA. DIssERT. II. Christo, quia is solum manet in Deo, qui manet in charitate, I. Joan. 4. Ergo peccator, quamdiu est in statu peccati mortalis, non potest serre fructum , eum praesertim, qui vitam
aeternam mereatur. Unde& Tridentinum Sess. 6. c. I 6. meritum dicit esse fruetiam justificationis; idque probat ex eo, quod nullum meritum haberi possit, nisi Christus, tanquam caput in membra, V tanquam vitis in palmites, in ipsis Iusti'
caros virtutem infuat. Cujus multiplex ratio proferri potest: Imo. Quia opera bona, ut jam supra notavimus , sine operantis dignitate, quae ex amici Dei, & Filii ejus adoptivi praerogativa oritur, non habent in aestimatione morali aequalitatem cum mercede vitae aeternae: haereditas namque non ad servos pertinet , sed ad Filios. ado. Si ad meritum de condigno status gratiae non esset necessarius, sequeretur , peccatorem posse mereri de condigno remissionem peccatorum, & infusionem gratiae sanoctificantis; qui enim meretur haereditatem , eo ipso meretur adoptari in Filium. Id vero a sensu Catholicorum omnino alienum est: Dicat peceator, inquit S. Augustinus in Psal. 7. Salvum me fac, Domine, propter misericordiam tuam . . .
quia nullam habet meritum peccator, qui adhue Iussi ari δε- AEderat. 3rio. Quia gratanter nihil accipitur, nisi exhibitumst ab amico. Deus, Gen. 4. v. I. respexit ad Abel justum, deinde ad munera ejus. Sic bona hominis justi opera sunt Deo accepta, quia procedunt a persona grata & amica. Id ipsum sere in hominum moribus positum cernimus: Si enim munus ab amico osseratur , gratanter accipitur; si vero ab
inimico, contemnitur. Ad meritum autem de congruo necessarius non est status gratiae sanctificantis; quia non ex operis dignitate, sed ex Ia decentia divina beneficia hoc meritum consequuntur. Hinc peccatores, dum per actus fidei , spei, charitatis ad justificationem se disponunt, hanc promerentur solum de CO Sru .
562쪽
gruo. Stat tamen meritum de congruo etiam eum gratia sanctificante, dum justus aut aliis gratiam promeretur, aut sibi donum finalis perseverantiae, quae non ex jussitia conseruntur , sed ex liberalitate divina, ut deinde dicemus.
Ad meritum de condigno requirum ex parte DEI
pactum, vel promUsio de danda mercede.
IX. Onditionem hanc minime necessariam putat Vasquellin I. a. Disp. aa . Moeratius Disp. I 4. Sect. a. cum paucis aliis , existimantibus , Deum statim ac gratiam, quae boni operis principium est, confert, eo ipso obligari ad ejusdem boni operis remunerationem: unde etsi eam non Promisisset, adhuc ad eam dandam obligaretur, Ob operis con dignitatem, cui sua merces denegari nequit. Sed contraria sententia communior est apud Theologos; quia Concilio Senonensi & Tridentino consormior videtur. Illud namque in Decr. fidei c. 16. haec habet: Faciet tandem omnis misericordia locum unicuique Iuxta meritum operum suorum, non absoluta condignitate . . . sed gratia magis, O liberali repromissione. Atqui si bona opera citra pactum vitae aeternae meritoria forent, mercedis hujus retributio magis repen- 'deretur absolutae eorum condignitati, quam gratuitae Dei r promissioni: immo, ut Vasqueκ contendit, etiamsi non acced rei divina promissio, redderetur tamen vita aeterna. Tridem tinum vero Sess. 6. c. I 6. ait: Bene operantibus usque in sinem,
D in Deo Jerantibus ρroponenda es vita aeterna, O tanquam statia mihis Dei misericorditer 'romissa, O tanquara merces eκι us Dei promissione boniis i orum operibus D meritis id Arer red ienda. Ubi duplicem promissionem agnoscit: unam de danda gloria, ut gratia per JZsum Christum et alteram de ea reddenda ut mercede: haec tamen secunda includitur in Prima. Ru
563쪽
s 44 PARs S REUNDA. DIssERT. II. Eiusdem sententiae videtur fuisse S. Augustinus, qui gnare. in Psal. ro9. ita scribit: Hidelis Dominus, qui se nobis debitorem fecit, non aliquid a nobis accipiendo, Bd Omesa pro-
mittendo. Et Serm. I 6. de verbis Apostoli, nunc I 58. De-hitor, inquit, fassus est Deus, non a nobis aliquid accipiemdo , sed aliquid quod ei placuit promittendo. Alliter enim dicimus homini, debes mihi, quia promisim miti: O aliter duerimus , debes mihi, quia dedi tibi. Idem scribit Fulgentius in prologo libr. ad Monimum : Se i um sva largitate digno
rus est facere debitorem. Et S. Caelestinus in Epist. ad Gabios c. I a. dicit tantam esse Dei erga nos misericordiam, ut nosra volueris esse merita, qua sunt i Ius dona. Conciliorum & Patrum auctoritati accedit ratio. Μωritum de condigno inducit obligationem mercedis ex parte Dei: ipsum enim meriti condigni nomen & significatio exprimit opus, per quod aliquid nobis ab alio retribuendum meremur,& propter quod tenetur alter ad dandam remunerationem. Λtqui Deus obligari non potest ad reddendam mercedem homini propter bona opera etiam mercedi aequalia, nisi ipse opinribus illis mercedem proposuerit, & promiserit, ut patet ex S. Augustino ; & uberius demonstratur ex supremo Dei in res
omnes Dominio, vi cujus omnia creaturarum Obsequia, multis aliis titulis exigere potest tanquam sibi debita. Unde imfertur, nulli creaturae debitorem fieri posse Deum, nisi ipse voluerit , proponendo scilicet illi & promittendo mercedem
sub conditione talium operum mercedi aliqua ratione sequalium , atque ita cum illa libere veluti paciscendo. Quod in
Evangelica quoque parabola Μatth. c. ao. sat clare exprimitur. Inde namque colligimus, nulli operariorum, quamvis porta; erit
pondus diei &aestus, deberi ex justitia mercedem, nisi fuerit conductus, nisi pactum cum Domino intercesserit, nisi conventione facta persolvendi denarium diurnum. X. Ob-
564쪽
X. Obuic. Frustra asseritur ad rationem meriti de condigno necessariam esse divinam promissionem. Εrgo. Prob. ant. Valor, seu condignitas operis lassicit ad merendum praemium. Sed opera Justorum habent valorem & condignitatem ad vitam aeternam absque promissione Dei; haec enim, utpote operibus extrinseca, nihil in ea valoris innuere potest. Ergo. Re p. Neg. ant. Ad Prob. Di t. mo. Condignitas operis suIsicit ad merendum praemium, si illa condignitas non sidebita prostinianti aliis titulis, Onc. Secus Neg. maj. Posset namque Deus illa exigere ut sibi debita pluribus aliis tittilis, nempe creationis, conservationis, redemptionis &c. ideo obligari non potest ad reddendam mercedem , nisi ipse velit: quod autem velit, non aliter scimus, quam quia mercedem
illis promisit. Ins. opus bonum in ratione meriti se habet, scut opus
malum, seu peccatum in ratione demeriti. Atqui peccatum DCenam meretur, etiamsi nullum intercesserit pactum : unde punitur, non quia ipsi poena promtila est, sed quia poenam meruit; immo nec promissa est ei poena, nisi quia eam meruit. Ergo etiam &c.
Resp. Neg. mau. Discrimen est, quod per peccatum Deus non fiat debitor homini peccanti, sed potius ipse peccator redditur debitor justitiae divinae: unde peccata dicuntur debita, quatenus ex iis Deus aquirit jus peccatorem puniendi ob injuriam sol illatam. Contra vero homo justus, cum s lutariter operatur, Deum sibi facit debitorem, & jus quoddam aquirit, ita ut juxta D. Augustinum in Psal. 83. dicere
possit: Feci quae Iussisti, redde quod promissi i. Potest itaque homo Dei debitorem se constituere citra ullum pactum, quia peccata ex natura sua digna sunt poena: at vero Deumsbi debitorem emcere nequit, nisi ex parte Dei praecedat talis debiti sundamentum , ipsa nempe Dei promissio sub operis R.P. Zanchi Theol. T. Ide Gratia. Z E L con-
565쪽
paas sκcΠΗDa. DIssERT. B. conditione. Quamvis enim bona justi opera ex natura sua proportionem habeant cum vita aeterna; quia tamen aliis titulis Deo sunt debita, non proportionantur cum illa, ut meritum cum praemio, nisi ex Dei voluntate ordinantis illa tanquam , meritum ad gloriam ut praemium.
M. D meritum de condigno septem conditiones requiri- ac L mus: scilicet, ut Opus meritorium sit liberum, sithonum, sit supernaturale, sit ex charitate prosectum ; sit elicitum in statu vise, si hominis justi, sit cum divina promissone conjunctum. Ad meritum autem de congruo sussicit si opus sit liberum, bonum, in ordine supernaturali, ab homine viatore elicitum; quia sine his conditionibus nullum opus mOVere' potest Deum ad praemii supernaturalis retributionem. Non requiritur autem absolute status gratiae sanctificantis, aut promisso Dei: ad tale enim meritum lassicit, si opus habeat aliquam rectitudinem , cujus intuitu Deus beneficium aliquod impertiatur. Negari tamen non potest, etiam istas duas com ditiones in merito de congruo aliquando intervenire. Nam TZech. I 8. V. a I. Deus peccatori poenitenti veniam promittit, quam peccator nondum justus de congruo solum mereri
potest. Sic pariter Iacobi s. dicitur: Orate pro inuicem, ussalvemini 1 multum enim valet deprecatio jusi assidua. Ubi requiritur status justitiae, ad hoc ut quis alteri mereatur, &tamen homo, qui aliis meretur, meretur solum de congruo: quemadmodum solum de congruo tueretur sibi justus donum Malis perseverastiae.
566쪽
DENTE.ΡRaeter vitam aeternam, quam Iustorum meritis de com digno rependi diximus, sunt & alia divinae largitatis dona, quibus beneficentissimus DEUS opera nostra bona ex gratia elicita remunerari solet. Exposita itaque operis meritorii natura, & conditionibus ad merendum requisitis, explicandum superest, quid possimus de congruo , & quid de condigno tam nobis ipsis, quam aliis, apud DLUII pr
CAPUT LUtrum homo mereri possit primam gratiam, Ilae
I. IN serie divinorum auxiliorum & gratiarum, quae nobis ad x consequendam beatitudinem conseruntur, primo loco connumeratur gratia fidem praeveniens, quam consequuntur liber voluntatis assensus, timor, spes, charitas, & peccatorum detestatio, quibus priori Dissert. diximus homines ad
justificationem disponi. De prima itaque illa vocatione ad fidem, tum & de prima gratia justificante quaeritur in prinsenti, an, & quomodo sibi, vel alteri eam mereri quis posse 2.2 2. a ΛS
567쪽
ASSERTIO PRIMA.Nem sibi primam gratiam ac volem utereri potest,
II. ID sat suis a nobis pertractatum & ostensum est Parte I. x Diss. I. contra Pelagianos & Semipelagianos ex quorum doctrina sequitur, gratiam secundum merita nostra dari, & merita quidem solis naturae viribus facta; quod damnatum est a Conciliis Mileuitano, Ρalaestino, & Arausicano II. ac deinde a Tridentino Sess. 6. c. s. ubi Sancta Synodus Declarat, ipsius ju-
fiscationis eκordium in adultis a DEI per Christum JUum
PraeVeniente gratia sumendum esse, hoc est, ab elius Nocatione, qua nullis eorum existentibus meritis vocantur, ur qui Per peccata a Deo aversi erant, per ejus excitantem atque a luVanlem gratiam Oe. Quibus verbis omne meritum etiam de congruo excluditur; conformiter ad dictum Apostoli ad Rom. c. II. Si autem gratia, jam non ex operibus alioquin gratiaIam non est Uratia. Et ad Ephes. I. v. II. In quo etiam V nos sorte vocari
sumus, praedestinati fecundum propositum ejus, qui operatur
omnia fecundum consimum voluntatis ejus. Si gratia non ex operibus, si sorte vocamur, & eligimur, & secundum propositum ἴ mfla praeventio, nullum omnino meritum locum habere potest. Et sane cum Concilia & Patres contra Pelagianos & Semipelagianos dixerunt primam gratiam actualem non dari secundum merita nostra, non solum merita de condigno, sed etiam de congruo intellexerunt. Semipelagiani namque nunquam docuere , fidei & aliorum bonorum operum initia ex solis arbitrii viribus prosem, es ede condigno merito ria, sed ea ita ex parte nostra praecedere volebant, ut eorum intuitu moveretur Deus ad dandam primam gratiam astitatem. Puta vocationis ad fidem; respectu cujus meriti alicujus saltem de congruo rationem haberent illa bonae voluntatis initia. agi
568쪽
hitur Concilia de Patrea contra eos disputantes, vel nihil egerunt , vel certe meritum quodcunque etiam improprium &solum de congruo a primae gratiae actualis collatione removendum esse, pronuntiarunt. 3 Sed de his satis actum est citatis locis.
Gratiam primo justisto autem sibi nullus mereri potes
de condigno potes tamen eam mereri de congruo. III. νὼ Rob. Ima pars. Ex Apostolo ad Rom. c. 3. 24. di- at cente : Ius cati gratis per gratiam ipsius. Et ad Titum 3. v. s. Non ex operibus Iotitiae, qua fecmus nos, sed secundum suam misericordiam Ianos nos fecit per laVa-Grum regenerationis , υ renovationis Spiritus Sanai. Ex quibus patet, justificationem esse omnino gratuitam Idem dincet Augustinus in Epist. xo s. ad Sixtum, ubi se it: Nuli
ne sum merita justorum 8 sunt plane , quia jusi sunt; sed ut Iusi fierent, merita non fuerunt. Iusi enim facti sua , cum ausificati sunt Ied Acut dicit Apostolus, justificati gratis per
gratiam ipsius. Et Concit. Trident. Ses . 6. c. 8. Ubi haec leguntur : gratis autem Iustifcari ideo dicamur quia nihil e rum, qua Iisscationem pracedant, sive sdes, fiVe opera, sesam jusjicationis gratiam promeretur. Nanifestum est autem, S. Augustinum & Trident. synodum loqui de merito saltem proprie dicto, & de condigno. Ergo adultus qui justificatur, non meretur de condigno suam justificationem, adeoque nec primam gratiam sanctificantem, quae est causa sor- malis illius. Quamvis genim per actus fidei, spei, paenitentiae homo se disponat ad justificationis gratiam, eam tamen illis actibus de condigno non meretur : quia opera illa proficiscuntur quidem a Spiritu Sancto movente, at non a Spiritu Sancto inhabitante , ut docet Tridentinum Sess. I 4. c. 4. ac. Z a 2 3 pro-
569쪽
proinde non sunt opera filii, & amici Dei, sed tantLm aspi- 'rantis ad filiationem, & amicitiam Dei; atque ita illis deest
dignitas operantis. Et ratio ulterior est, quod juxta reccptum Theologorum axioma, principium meriti non cadat sub meritum, . nec
. possit esse effectus meriti; alias supponeret seipsum antequam esset: gratia autem sanctificans est principium totius meriti de condigno. Quia non potest homo de condigno mereri, nisi sit Deo gratus , ipsique amicus. Atqui gratus & amicus fit Deo per gratiam sanctificantem. Ergo per hanc solam dignificantur actus hominis, ut sint meritorii de condigno. Ergo actus gratiam justificantem praecedentes, cum non snt actus hominis Deo grati & amici, non possunt esse de condigno
IV. Oppones: Contritio persecta meretur de condigno
gratiam sanctificantem: Erm. Resp. Neg. ant. Quia ex Trid. Ses . I 4. C. 4. Contritionis motus fuit quovis tempore necessarius ad impetrandam veniam peccarorum. Quod autem necessarium est ad impetrandam peccatorum remissionem, supponit peccatum nondum remis sum, adeoque est opus hominis nondum justi. Contritio itaque etiam persecta non est formaliter ipsa justificatio, sed ipsi praeexistit: & est ultima quidem ad eam dispositio, quam nempe justificatio i a squitur, ut rursus habet Trident.
Sess. 6. c. r. Sed disposito haec non est de condigno merit ria; quia nondum est opus hominis justi, cum prior si insu- sone justificationis, de ad hanc proxime disponat. Sed inquies di Saltem contritioni prout conjunctae cum gratia sanctificante, quae, ipsa posita, latim infunditur, nihil deest, quo minus meritoria si de condigno ejusdem gratiae; tunc enim contritio est actus hominis justi. Adest praeterea promissio divina de gratia homini contrito conserenda, Zacharioriae T. v. 3. Conνertiminii ad me , O convertar ad hos. 'LrSO Resp.
570쪽
S sic Tro II. CAPUT I. 5 3 Resi'. Neg. erat. Contritio enim est conjuncta cum gratia sanctificante , sicut ultima dispositio cum forma, non sicut meritum cum praemio Si enim contritio ut conjuncta primae gratiae sanctifidanti eam mereretur, gratia haec est i seipsa prior simul & posterior. Prior quidem, quia esset principium meriti sutipsius ; posterior Vero, quia ejusdem meriti praenitum, & terminus foret; quod certe repugnat. Deinde, nemo praemium meretur per ipsum praemium; neque istud facit, sed supponit dignitatem operis, cujus est praemium. In hypothesi autem, quam impugnamus, homo per ipsam
gratiam sanctificantem contritioni annexam eandem gratiam sanctificantem mereretur ; quod rursus repugnat. Promis sonem divinam apud Zachariam factam quod attinet, Deus promist veniam vere contritis corde, non ut mercedem &coronam, quomodo promisit gloriam; sed solum ut donum liberale, promissione, qua te obligavit ex sua fidelitate, nouex justitia. V. Prob. jam altera assertiorus pars o Meritum de congruo illud dicitur, quod vim habet ex decentia quadam &congruitate inducendi Deum ad beneficii alicujus concessio-aem. Atqui actus sesulares, quibus homo se ad justificationem disponit, vim habent ex decentia inducendi Deum ad dandam prinum gratiam sanctificantem: sunt enim actus supernaturales , ejusdemque ordinis cum gratia sanctificante. Ergo sunt meritorii de congruo.
Idem ostendi potest ex citata Epistola s. Augustini ad Sixtum; ubi S. Doctor sic loquitur : Sed nec sese remissio pec- catorum sine aliquo merito es , s sdes hanc impetrat: neque enim nullum es meritum silet. Sed fides cum aliis operibus salutat ibus, per quae peccator se ad justificationem disponit,
non potest mereri remissionem peccatorum, nisi merendo primam gratiam sanctificantem, sine qua peccata non remittuntur. Vade idem S. Doctor Tract. 44. in Joan. illa, inquit,