장음표시 사용
191쪽
Actor non eomparens intra terminum, ad quem reum eitaro Deit, condemnandus est is expensis, nec ad aliam citatione admittitur, nisi praestiterit cautionem idoneam de fideliter ilia posterum comparendo, Pinnae autem pro contumacibus assignatae non omnes simul deiant a Iudice irrogari, sed aliqua tantuntis pro eius arbitrio, de contumacia crescente potest etiam ad alias
De Libelli conceptione oblatione
DIctum est de quibusdam praeparatoriis Iud Ieiorum. Verum quia libellus etiam est de praeparatoriis, ideo sequitur prae
Libellus est breuis strIptura, claram ad oris intentionem comtinens , de contra aduersarium necessario concludens. Ita dicitur in tex. Vnde libellus nihil concludens , nullus erit, ut notatur ine. dudum it a. de elect, de debet esse clisus, quia si sit obscuriis non vadet L si ideo 1. de νei vendis. Appellatur etiam libellus intentio, seu actio edita laedita C. de edend. Et datur a parte 'Iudici, & a Iudice datur reo, ut instruatur, & deliberet , an velit cedere , vel contendere in termino octo dierum b. osse=atur C. de liti com
Libellus autem debet continere Iudicem, coram quo' petitur& notarium, per cuius acta petitur; instantem , qui perit, reum a quo petitur; quid petitur ;'qua de causa, petitur; qua actionO, petitur; de quid intendat actor fieri. Gloss. in Saneimus auth . de exhib. introd. reis, in verb. libellum . Si tamen sit ineptus , debet reiici a Iudice. Sunt eamen aliqui casus, in quibus non requiris eur libellus, ut quando Iudicium est summarium, ει sine tela ividiciaria proceditur &c. Clem. μμ, deverb.s f. l
192쪽
CVm proposito libello soleant dari exceptiones a reo, & iterum replicationes ab actore, ideo ponitur praesens ri Exceptio est actionis exellisio, sicuti replicatio est exclusio ex. ceptionis, duplicatio replicationis exclusio dec. Exceptio autem duplex est , altera dilatoria , quae iudicium dis- feri r altera peremptoria , quae in totum illud perimit. Dilatoria duplex est , quaedam est declinatoria, ut quod Iudex non sit eompetens, vel quod Iudex sie suspectus &c. quae debet In oponi,& probari ante litem contestatam. Quaedam sinipliciter dilatoria , ut quod non venerit dies, vel conditio &c. Peremptoria item duplex est, alia litis finitae, quae impedit litis sngressum , ut est exceptio solutionis, transactionis, iurisiurandi, praescriptionis , rei iudicatae Aec. alia non litis finitae , quae non impedit litis ingressum , sed litis progressuin , ut est exceptio doli, metus &α α ista potest quandocumque opponi. Est etiam alia exceptio a nomala , quae dicitur excommunica tionis, quae quamuis sit dilatoria, tamen potest opponi quando
excepi. in 6. inquit, quod reus, qui contra actorem excipit de excommunicatione, ut ipsum repellat ab agendo , debet excomis municationis speciem , & nomen exprimere, de eam intra octo dies probare, aliis Iudex procedet in causa,& illum in expensis condemnabit. Quod si iterum obijciatur ,& probetur eadem Ivel alia , actor repelluur: sed quae acta sunt usque ad illa dierivalebunt, Haec autem exceptio ultra duas vices non opponiis tur, nisi ex causa: & si opponatur post , rem iudicatam , impedit quidem executionem sententiae, sententia tamen valet; quod si actor publice notorid sit excommunicatus, etiam reo hoc non opponente, Iudex debet eum ex ossicio sito repellere ab
sunt etiam aliae exceptiones, quae dicuntur ptieiudietates, ex
eo quia alteri cognitioni praeiudicium afferant, idest quod prius
193쪽
debeat cognosci de exceptione opposita, ut si mulier dieat aliquem esse suum virum , & vir opponat de nullitate matrim nit. Item si excipiatur de spolio, debet prius cognosci de eo, vesi peto abs te rem, & ita causam proprietatis intento; tu autem opponis quod es spoliatus a me possessione illius rei, debet priis iis cognosci de spolio, ut fiat restitutio, quia causa spolis est priuilegiata, ut ante omnia , de quoad omnia sit facienda restitutio. Sed si dicatur spolium esse factum ab alio, quam abactore, I dex non debet supersedere in causa.
Sunt aliae exceptiones, quae opponuntur contra tertios,& hachent naturam peremptoriarum , unde ante sententiam sunt proinponentia vcl. quod testis sit infamis, vel consanguineus partis. vel quid simile , propter quod vel austratur, vel diminuatur esustides . Et possent etiam exceptiones opponi contra testes reprohatorios probatoriorum, de quibus infra in F. illud eri . de probavomb. Aduertendum autem est, quod excipiens non dicitur Per hoc confiteri intentionem agentis.
DIctum est de exceptioniblis, quae opponuntur contra a res; verum Quia contingit aliquando, ut reus aIiquid consequi ciebeat ab' eodem actore, nec se, modum receptionis illum repeIlere posue, unde mutua petitio est faeienda, ideo ponitur Praesens titi Itaque si reuet nolit . vel non possit excipere , poterit actorem reconuerure sieereo, quod praetendit ab eodem actore. Et na-pata ambulet cum conuentione, dc sienat simultape processus,&eo tempore . quo lis Contest tur In una , debet contestari in alia. Sic indatiove termini proin 'atorii, publicatione testium. conclusione in causa, di alijs actis. sed prius fit actus super conuentione, de postea super recon uentiones quod si actor nolit respondere in reconuentione, pa ritur minam, quod non proceditur in causa . Item debet Iudex adem scatentia ter igare causam conuentionis, di causam ret
194쪽
e uestionis,& utramque causam inserere is viam istam . Item natura reconuentionis est, veproponauit in principio litis ante contestationem in cansa conuentionis , dc tunc dicitur vera reconis uentior potest tamen fieri etiam post litem contestatam, dummo. do fiat, bius, quam iuretur de calumnia. Marant. de Or in. Iud oti in s. distina. principaLη. . σ 6.
Ree uelitio potest fieri coram quoeumque Iudice , nisi in specie reperiatur prohibira, & tam coram ordinario, quam coram Delegato. Limitatur in arbitro electo a partibus. volunsaris, se cus necessario, ut est arbiter Iuris electis in cognostendum d causa suspieionis Iudicis. Item limitatur in Iudice appellarimus, coram quo reconuentio fieri non potest, cum in prima instantia de ea a m non sit, Ampliatur tamen ut possit reconuentio fieri coram Iudicibus particularibus, veluti coram Iudicibus Mereatorum &c. Debet autem esse aequalis ratio a ris, & rei reco uenientis: Unde si tu impetrasti eommitti ea- appellationOremota, etiam in causa reconuentionis debet intelligi appellatior
Intertam Reus non potest reconuenire actorem de eausia spirituali eoram Iudice lateo, quia laicus est omino incapax talistarisdictionisci quanto , de Iudico i
Exeommunicatus licet non repellatur ab excipiendo, quod est se defendere, repellitur tamen a reconueniendo , quod nor est se de ere , sed impugnare, di ita potius agere . Limitatue hoc , quando excommunicato aliquid dianir ex eodem cant Γ, de quo conuenitur , ut si ab eo petatur res vendita , potarit ipse petere pretium.
In eausa criminali non datur reconuentio, neque is raus
195쪽
depositi , quia idi ista nec datur exceptio compensationis, ut in s. in bome fidei IV. de acti ib.
. Re Restitutione spoliatorum T I T. X.
Quoniam impeditur aliquando 'sis reconueniri, ut si dirae
se spoliatum i quo casu super spolio est videndum , ut fiat restitutio, ideo ponitur praesens titii spoliatus dieitur qui liber, qui priuatus est aliqua re, vel aliis o iure ; & conuentus in causa spolii, non potest reconuenito spoliatum . . Quod verum est , si ipse fuit spoliator : secus si tertius est possessor, quia potest reconueniri per eum: quando vero ipse
fuit spoliator, & reus agat ex remedio ean. redinragranda 3. quast. I. tunc non tenetur respondere actori, antequam iactor . restituat; nam ista remedia contra tertios non sunt ita priuilegiata sicut contra ipsos spoliatores . Abia in iaeum dilectus, de ordin. eogvition. . Non datur autem reconuentio de possessione ad titulum , ut fiago contra te, qui me spoliasti per vim a possessione beneficii, tu non potes me reconuenire, dicendo, quod non sim canonice in. stitutus, R ita quod non habeo ius in beneficio.
. Spoliatus est restituendus ante omnia, de quoad omnia, etiam quoad fructus, qui percipi potuerunt. Nec tenetur spoliatus res, Pondere, antequam si restitutus. Quod procedit quando est quaestio super eadem rei secus si super diuersa. Sciendum autem est quod in hac materia spolii plenissimum, &magis generale remedium est ea d. can. redintegraηda quast. I. Quod concurrit eum omnibus aliis remedijs. Et datur cauthela pro libellante, ut in fine libelli deducat d. can. redintegranda , quae est actio personalis, de datur non solum pro rebus Clericorumis, de Eeclenae, sedetiam Laicorum siue mobilibus, siue immobilibus . Est communis opinio, & seruatur in praxi. Et competit generaliter ei, qui sine iusta causa cecidit a possessione, quae per uenit ad alium , siue bona siue mala fide, sive scietiter siue igno'ranter, siue eum vitio siue sine, siue cum titulo siue sine illo et &datur etiam contra titulo possidentum , di competit aetiani malae
196쪽
fidei possetari. Abia in c. cum ad sedem, boe eod. titi In causa autem spolii fion sussicit esse latam sententiam , ut spoliatus restituatur, sea debet esse sequuta executio , 3e restituta n ruralis possessio rei. Ex quo colligitur quod potest spoliatus reistinere ciuilem possessionem; nam qui spoliatus est non se habena pro spoliato, non amittit ciuilem possessionem , quae consistit iaanimo retinendi. Et sic potest quis eodem tempore intentari remedium possessoriunt retinendae respectu ciuilis possessionis. quam retinet, & remedium recuperanda respectu possessionis na
mod si huis 'est conuentus in causa ciuili, & contra actorem intentet actionem spolii ita ipsum reconueniat, non retard tui processus 'ia causa ciuilii sed in utraque proceditur, de unica sententia ambae causae terminantur . Λrisi opponatur de spolio solum per modum exceptionis, non tenetur reus responderi actori, non tamen datur sententia testitutionis , & ita in effectu non renituitur, quia exceptio non est petitio, de sententia sequitur 'petitionem , non 'exceptionem. li .
Iudex etiam dicitur spoliare. Primo si sit incompetens . Se- eundo si non seruat Iuris ordinem . Tertio si nulliter pronunciauit, & spoliatus tanquam 1 priuato debet ante omnia, de quoadomata restitui . Etiam spoliasse dicitur qui mandauit spoliare L I. s. deircisses devi,stvi armati non tamen proprid, sed interpretatiue , ut glosMibi in serb. videon sic etiam qui spolium nomine suo factum ra tum habet, quia ratiliabitio aequiparatur mandato e.νatιhabitioηem, de reg. iuri in o. Et ad euectum restitutionis dscitur etiam spoliator qui spoliatori successit in vitium, id emi scienter rem de tiarat,stiens iniustd factum esse spolium . .
Qui renunciat beneficiam post spolium, potest nou. obstan- renunciatione agere de spolio, de restitutionm petere quia creditur quod lauitus renunciaueritu ecus si rea ei erit Aa e spolium.
197쪽
sunt aliqui easus , in quibus non habet lorum regula , quod spoliatus debet ante omnia, & quoad omnia restitui. Primus casus est, si contra excipientem de spolio opponaturo iam de spolio ia D. M o d. invit . . . Seeundus , si spoliatus eodem tempore consenserit agi Meproprietate; unde datur cauthela, ut protestetur is non consentinre. Vt per plost. hic in inb. confeUeru . . Tertius si ante remedium restitutorium succubuerit spoliatus Quartus si constiterit quod spoliatus non possit possidere id , de quo dicit se spoliatum , vi si laicus sit , qui dicat se spoliatum possessione exi i decimas, vel possessione beneficii: vel si i cerdos sit qui dicat se spoliatum uxore dcc. ita ut constet opponentes non esse capaces talium rςrum ilia . l. Quintus si timeretur perieulum animae , vel vitae poli reli tutio. nem O litteras Me eod. tu. vel aliquod graue scaad um sequeretur. Videte gloss. Hem verb. hnmineres o in verb. Dat Mum. Et late de his casibus agit Anton. de Matthaeis in L na Araliteo M. nihil comitisne de acquir. possus
V Isum est de prima pam Iudicis, quae est praeparatoria inci
piens' a prima citatione, usaue ad litis contestationem Modo est vadendum de secunda parte , quae discussoria appellatur , de incipit ab ipsa litis conrestatione. usque ad conclusionem in causa, ut supra diximus in princi primi tu. Mias tertii lib. Litis contestatio fit in causis ordinariis, quia in eausis su Amarijs, di exequuti uis nota est necularia. Sic autem Unitur. Est principalis negotii apud competentem Iudicem faαa narratio , de ad eam sequuta responsio . c. I. Me eod. tit. Quae res n. so fit vel per negationem, vel per consessionem, vel per verbum dubiunia. '' re Per negationem fit, quando reus negae simplicitα vata e Bari. in L i. c. εικι us. Et conmunis praxia est, 't re
198쪽
dicat, posita ut ponuntur, & narrata prout narrantur non fui se, nec esse vera, isaltus turibus, de detreissionum suo loco, di tempore produeendis, quae verba sunt magni effectus, quia eaae reus non incidit inpaenam negantium, de qua in de rei
Per confessionem fit, quando reus fatetur id, quod actor potie, ut me Felis. g. I. edit. titi num.' Per verbum dinium fit, quando cespondetin verbum d hirae nn e destitatis, ut non credo narrata esse vera. Fit etiam per verbum ignom , ut Mando. fit per Procur to-s, vel per heredes, vel per alios ,rqui habent uitam causam ignorandi Lquamquam C. ad S. C. Bald. In L si debitoν1. de μοι beres. Et Cauendum est quod missio facta ab Advocato, nisi fuerit sta- 'tim revorata, in eit comessationeni litis, ut per Uou. Ne in
sequuta autem Iris cantestatioue reus subiicitur Iudiei,& obmgatur actori de prosequendo Iudicium , non positat amplius op. poni exemtiones dilatoris , interrumpitur praescriptio , actio perpetuatur, constituitur reus in aula Me, & tenetur ad finctus postea 'pereeptos L mora c. de ori et odici de potest procedi ad sententiam dii initium, eum. fine litis contratatione non posiit s. μέν ω -ia de ex . in introd. meis . i
aliquando iste non contestata, quando agitur ciuiliter, possunt produci, recipi,& examinari testes ad perpetuam rei memoriam, quando timetur de eorum morte, vel longa absentia; sed pars citari debet, vitas isti instes nil probant Bart. in L maritus num. 3. f. de qara tombus Abb. in e. I. num. I de ino. ae debene
esse examinati eoram Iussice competente , aliis non probant; faciunt tamen magnum adminiculum Innocenti is e. Albeν-snum. 6. de Felin. ibid. nam. I. de testib. de Bart. in I. amonendivum. 6M1. de ian iMaad. Abb. quoque in c. eum. olim num. 6. ma
a S. Sam ct My . Plures autem is ni casus, in quibus non requiritur litis contesta tio, Be regulariter ubi non exigitur libellus. Hos casus ponit Ma
199쪽
Cum in Iudieiis debeat abesse ealumnia, propterea litiga
tes debent iurare de calumnia vitanda. Et iuratur dec lumnia etiam a procuratore, tam in animam constituentis, quimin animam stam e. eum ea Mn Me eod. tu. de hoc iuramentum est adeo de substantia iudicia , ut non possit per partes ex pacto remitti . & 6 remitteretur , processus esset ipso iure nullus. T vero omitti potest, & valet processus, ut quando non Peta tur. Hoc autem iuramentum potest exigi a Iudice in quacumque parte iudicii, etiam post conclusionem in causa. Bala. iii l. I. C. detur. . promeatumn. davit. & etiam in causa appellationis. Plura autem continet hoc iuramentum. Primo quod actor credit se iustὰ petere. Secundo quod respondebit veritatem super omnibus, de quibus interrogabitur. Tertio quod non utetur probatione falsa. arto quod non corrumpet Iudicem , nec ballionem . Quinto quod calumnuuis dilationem non petet . omnia habent Ioeum etiam in iteo, quando det calumnia iurat. Late de hoc iuramento Maratim pari. o. princip. in a. parti iacie. in primo act. de is . per totum.
Vt lite pendenu nihil inninetur
' Voniam interdum eontingit, is pendente lite aliquid in- nouetur in praeiudicium partis, ideo emanauit regula, ut lite pendente nihil in nouetur. Et lis pendere dicitur hoc respe- ctu non solum eum lis fuerit contestataued etiam ii sola citatio a Iudice competenti processerit, & ad notitiam partis citatae per
Aliquando vero fit imbuato lite pendente, ut si r as fructus possessionis dissime, possunt fructus sequestrari e. An. de sequestr. postris. γ fram Ee quamuis talia lite pendente facta dicantur atteatata , quae illico sunt revocanda et tamea matrimoniuma faetain lite pendeate, quod sit validum, revocati non debet
200쪽
sed solum contrahenti iniungenda est poenitentia Pro hac materia videte Roberti insuo tract. de Atrematis.
Contestata lite ,εc iurato de calumnia deueniendum est adprobationes, ideo poestur praesensitit..i Probatio est idoneis argumentis, de legitimis mediis veritatis iacta demonstratio, quae media plura sunt. Primo enim proba-ytio fieri potest consessione, seu depositione partium. Secundo depositione testium . Tertio Instrumentorum productioneis . . arto Iuramento. Quinto Inspectione Iudicis . Sexto not rietate rei. Septimo vehementi luspicione. octauo fama , atque aliis adminiculis.
Primo Consessione partituri, quia nulla est. maior probatio , quam propris oris conressis, ι. r. δ de eo G Unde ad elieieodam consessionem olim fiebant interrogatoriar actiones a Iudice, MDλ via f. de inuνω. actisau. hodie vero committuntur notariis , ae dicuntur positiones , & artis uir. ' ' . ν Positiones sunt breues conclusiones iacti, in quibus assertiue aliquid ponitur , dicendo verum ita esse . . : Atticuli vero fiunt per verba , probare intendit, unde non aia serit lita .esse veritatem , sed si negabitur probabit per testes . vel alio modo . Gloss. hi st in seri nibus. & ἔ.dex admittit articulos saluo rure die. idest sitito iure impertinentilam, de non admittendorum: vel si, &in quantivn dee. idest si, de in quantum sint admittetidi . Quae clausul 1 importat, quod si ar-Milli non debeant admitti, habeantur pro non admissi siquo easu reiiciuntiu etiam depositiones testium super illis. Marant. in ει pari. in act. de positismsta anteia. ρω EI. ac taet responde- ti atrit dis astirmatiue, vela negati , ut per verbum eredo, vel .non crNO. Sed practicei respondetur, non eredo prout ponitur, neque ad essectum, ad quem ponitur. Et recusans respondere, vel se absentans ne respondeat, habetur pro eonseta: seeus si ante produαonem articulorum quis iam erat contumax. s.Res Duili od by Corale