장음표시 사용
601쪽
,, Paulianistis, & Cataphrygis , statutum est, rob M Pti Eari eos omnino obere. ,, Haec ibi . Et ratio est, quia, ut dicitur a Papa Innocentis , & recitatur I. Dc. Pauliani a in nomine Patris, & Filii, MSpiritus sancti minime baptietant. Quod etiam de C. ιυMygis intellige. Item a Gregor. D Hi Haeretici,s, uui in Trinitatis nomine non baptizρntur c sicut ,, sunt Bonosiani, &Cataphrygae cum ad Ecclesiam
,, lanctam veniunt, baptiEantur; quia baptisma non ,, fuit, quod Trinitatis nomine minime perins, ceperunt . ,, Haec ille, & recitantur de consecrat.
dis. 4. ωρ. hi sero. Ubi nomine Trinitatis intelligit expressionem Patris , ct Filii, & Spiritus Sancti. Item a Cone. Florent. , quod postquam diait, quod, se fomma dees , non pe eitur Deramentum , interpositi;
quibusdam, subjungit. Forma baptismi es ; Ego ta n tiara m nomine Patris, ει Filii , oe Spiritus fametrii. Haec illud in Decreto, seu constitui. super unio Armen. Ex quo eius dicto etiam patet, quod, qua
do post nonnulla subinfert ly ' exprimittiν adius , qui per ministrum exercetur eum sanctae Tνinitatis it miscatione , perseitur sacramentωm patet, inquam, Probante clarissimo contextu: quod per, Trinitatis intelligit Trinitatem explieatam distinetis verbis, scis Patris, & Filii, & Spiritus sancti ; non autem inte Iigit hoc nomen, Trinitatis. Hoc est. Non vult diacere, quod hae forma: ego te bapti , vel bapti -- semus Chrisi in nomine Trinitatis , perficiatur Iacramentum: sed quod in nomine Patris, & Filii,& Spiritus sancti. Item a Cone. Tridentino sess. 7. do-Ptiis. c. 3. is Si quis dixerit . in Ecclefia Romana ,s, quae omnium Eeclesiarum mater est, & magistra,s, non esse veram de baptismi sacramento doctris, nam: anathema sit. Ηee ibi. Item a Papa Lucios, III. Universos , qui de sacramento corporis , res, sanguinis Christi, vel de baptismate, seu de pe
s, satorum consessione , matrimonio , vel reliquis ,, Ecclesiasticis saeramentis, aliter sentire , aut d 13 cere non metuunt, quam sacrosancta Romana E s, clesia praedicat, 3c observat, vinculo perpetui uius, culi innodamus. ,, Haec ille extra de haeretic. cap.
Ad abolendam. Quid vero Rom. Eccles praedicet, se a doceat circa formam baptismi , audisti ex Conci LFIωen. Item per hoc, quod quodam Episcopo Arri mo, dum baptizaret , dicente : Baptietat te Barbas .n nomine Patris per Filium in Spiritu sancto, aqua Qvanuit . Quo miraculo permotus , qui baptismumaeapectabat , confestim ad Catholicam fidem transs. vir, ut refertur in lib. 9. Supplemen. chronis. & HL
602쪽
Tet. hi l. Nam Deus miraculo illo & insinuat Taesentis artic. intentum , & damnat contrarium . Tertio vides: quomodo, &c
A R T 1 C U L U S VI. 369Unum in nomine Chri yi possit dari
Baptismus. q. d. q. a. 3. q. a. ad 3. Et I. Cor. I. Ie i. a.
AD Sextum si e proceditur. Videtur, quod in nomine Christi possit dari Baptismus. Sicut enim una est fides, ita est unum baptisma, ut dicitur Ephes. ιν Sed Ast. 8. dicitur, quod in nomine Chrissi baptinabantur viri, oe mulieres. Ergo etiam nunc potest dari baptismus in nomine Christi. a. Praetcrea. Ambros. dicit: I. I. de Spiri S. c. 3. ante med. Si Chri tum dicas, oe Patrem, a quo unctus est, oe ipsum qui tinctus in, Filium, oe spirixum sanctum, qu9 unctus es, designasi; Sed in nomine Trinitatis potest fieri baptismus . Ergo &. ianomine christi.
3. Praeterea. Nicolaus I. Papa ad consulta Bulgaro. rtim respondens dicit: eap. Io . to. 8. Concit. γ baθ.
c. A quodam, de consterat. di . . ,, Qui in nomine,. sanctae Trinitatis, vel tantum in nomine Chri iti, ,, sicut in Actibus Apostolorum legitur , baptiEatis, sant, cunum quippe idemque est, ut Ianctus ait ,, Ambrosius rebatetigari non debent : Rebapti-κarentur autem, si in hac forma bapti Eati sacramen tum baptis au non reciperent . Ergo potest conferri
baptismus in nomine Christi sub hac sorma: Ego tabaptieto in nomine Chrisῖἐ. Sed Contra est , quod Pelagius Papa scribit Gauden tio Episcopo cui bab. e. si reυera , ὰe consecν. dij . 4.
M Si hi qui in locis dilectionis tuae vicinis commo- ,, rari dicuntur , se solummodo in nomine Domini, baptizatos suisti confitentur, sine cuiuscunque du- ,, bitationis ambiguo, eos ad fidem Catholicam ve- , , nientes in sanctae Trinitatis nomine baptigabis. MDidymus etiam dixit in lib. a. de Spiritu tanto r cyriam a prine. inter op. Hieron. ,, Licet quis possit.,, existere saxei , ut ita dicam , cordis, & penitu; ,, mentis alienae , qui ita baptizare conetur , ut u- ,, num de praedictis nominibus scilicet trium pers di, narum ),, praetermittat, tamen sine perfectione bas, Ptizabit.
Relaondeo dicendum, quod, sicut supra dictum est,
603쪽
a. a. hv. q. sacramenta habe tu emeaciam ab insti
tutione Christi. Et ideo si praeter mutatur aIi quid eorum, quae Christus instituit circa aliquod sacrameniatum , efficacia caret γ nisi ex speciali dispensitione eius, qui virtutem suam sae camentis nora alligavit. Christiis autem instituit, sacramentum baptismi dari citin invocatione Trinitatis . Et ideo quiequid deflead plenam insceationen Trinitatis, tollit frategrita rem baptismi . Nec obstat , quod in nomine unius Personae intelligitur alia , clicut in nomine Ρatris intelligitur Filius aut quod ille qui nominat unam Diam. personam, potest habere rectam fidem de tribus .' quia sicut ad sacramentum requiritur materia
sensibilis, ita & sorma sensibilis . unde non sum citintellectus , vel fides Trinitatis ad perfectionem sacramenti , nisi sensibilibus verbis Trinitas exprimatur. Unde& in bapti lino Christi, ubi fuit origo sanctificationis nostri baptismi, affuit Trinitas in sensibilibus si quis , st. Pater in voce, Filius in humana
natura, Spiritus sanctus in columb3 . . .' 'Ad primum ergo dicendum , quod ex sp ciali Christi revelatione Apostoli in primitiva Ecflesia in noni . ne Christi baptizabant, ut nomen Christi, quod ratae odi sim Iudaeis,. & Geatilibus , honorabile ore di, tur per hoc, quod ad ejus invocationem Spiritus sa ctus dabatur in baptismo. Ad secundum dicendum, quod Ambros allignat rationem, quare convenienter talis dispensatjo fieri potuit in primitiva Ecclesia , quia scilicet in nomino Christi tota Trinitas intelligitur . Et ideo servantur 'ad' minus integritate intelligibili forma, quam ChrI-
stus tradidit in Evangelio ν . - a ra. Ad tertium dicendum, quod Nicolaus Uapa dictum sium confirmat ex duobus praemissis . Et ideo ejus.
regionsio patet ex primis duabus solutionibus.
EX arti, habes primo : quomodo per rationem Ostendas , merito insinuatum a scripturis, Ap stolis, & Papa,. quod in nomine Christi baptismus nunc fieri non potest. A scripturis. quidem per hoc, quoa dicitur Matth. ag. se baptizantes eos in nomine Patris, & Filii, & Spiritus sancti ia Unde Za-
ω, charias Papa, dieit : In synodo, Anglorum iri genter demonstratum esse dignoscitur, quod , Din. cumque sine invocatione Trinitatis merius 'iura ,,
sacramentum regenerationis non haberet; quod
is, Omnino verum est, quia, si mersus in sonte ba-
604쪽
m ptismatis quis fuerit sine invocatione Trinitatis, ,, perfectus Christianus non est nisi in nomine Pa-- tris, & Filii, & Spiritus sancti fuerit bapti Eatus. is Haec ille , quae faciunt pro expositione formae praescriptae Matth. 28. & recitantur de consecr. dis..Ab Apostolis autem idem insinuatur per hoc , qtio ' racanon. Apostolorum, qui pro talibus a sexta Deto odistinct. 6. cap. placuis huic, recipiuntur, dicitus c;: . y. ,, Si quis Episcopus , aut presbyter semel inergat in baptismate , quod dari videtur in Domini .
morte, damnetur. Non enim dixit nobis Domi- . ,, nus et In morte mea baptiEate ; sed: Euntes doce- ,, te omnes gentes, baptiZantes eos, in nomine Pa-
tris, & Filii, & Spiritus sancti. Haec ibi . Ex
quibus pro quanto de baptismi forma loquuntur, paret, quod in nomine Patris, si Filii, & Spiritus sancti Ac. A Papa Pelagio item insinuatum est id ipsum ais
Perte e ut ponitur ad literam in argu . contr. Caeterum, quia de inspirationibus, seu revelationibus no- .vis.ex dispensationer contra praedicta posset quibusdam quandoque instantia afferri: ideo ultra illa , quae diximus in ad ferundum , pro regula' universali annotanda sunt ea, quae Papa Leo X., sacro approbante Conc., a simili linxit. Nam sessio i I. illius Conc. Loteranenses , postquam praedicatoribus quibuscunque inhibuerat ibi afferere tempus praefixum futurorum'
malorum, scit. , Antichristi, aut iudicii, &c. subiungit. M Caeterum, si quibusdam eorum Dominus futura qusdam in Dei Eeclesia inspiratione quapiam re- velarit. &c. Quoniam res magni' momenti eli eo, , , quod non de facili credendum sit omni spiritui,. . sed sit probandum , an spiritu ex Deo proveniati
, , volumus , ut Iege ordinaria tales asser tae inspira-
M tiones, antequam publicentur aur populo praedia
,, centur , ex nunc Apostolicae sedis examini reserva-
M tae intelligantur , γ pos multa inquit et Si qui a
M tem contra praemiorum aliquod committere qui ,, quam ausi fuerint,. excommunicationis sententiam ,, incurrant' a qua nonnisi a Romano Pontifice ab- . M lalvantur . Et, ut horum exemplo alii attentare .
,, similia minime audeant , eis praedicationis om- ,, cium interdimim esse perpetuo decernimus .e non obstantibus quibustunque privilUiis ,- &e. D Haec ibi . Ex quibus , pro quanto similia quaedam unt,iPatet facile prudentibus , quid sit dicendum in art.- huius proposito. Seeundo vides: quomodo ex his bene pensatis & applicatis doctrina praelanx Angelica ivicissim declaretur atque confirmetur. - Υ
605쪽
s r QUAEST. LXVI. ART. Vir. ARTICULUS VII. 37u
Utrum immisso in aqua sis de neeuptate Baptismi .
AD Septimum sic proceditur . Videtur , iquot immersio in aqua sit de neccssitate Baptismi . Ut enim dicitur Ephes. 4. tina Mes, tintim baptisma : Sed
apud multos communis modus baptizandi est periminmersionem. Ergo videtur , quod non possit esse baptismus sine immersione. 2. Praeterea. Apost. dicit Rom. uti cumque --
mirati fumus in Chriso Iesu, in morae ipsus bapti:
sumtis . consepulti enim sumtis eum illo peν baptismum in mortem: Sed hoc fit per immersionem . diiscit enim Chrysost. super illud Joan. 3. Nili sttiis renasus fuerit ex aqua , ω Spiritu sanEyo , &c. c hom. 24. in Joan. a med. in quodam sepulcro , in aqua submergentibus nobis eapita , vetus homo sepelituν ς in submersus deorsum occultatur deinde novus νυν- stis ascendit . Ergo videtur , quod immersio sit de necessitate baptismi . 3. Praeterea. Si sine immersicine totius eorporis pos.set fieri baptismus, sequeretur quod pari ratione sufficeret quamlibet partem aqua persundi .' Sed hoc videtur inconveniens ς quia originale peccatum, contra quod praecipua datur baptismus , non est in una tan- .llum corporis parte. Ergo videtur , quod requiratur .
immersio ad baptismum, & non lassiciat sola asper
Sed Contra est , quod Heb. Io. dicitur et Accedamus cum vero eorde in plenitudine mei , a specli corda a conscientia mola, oe abluti corpus aqua mun
Respondeo dicendum, quod aqua assumitur in saer mento baptismi ad usum ablutionis corporalis , per quam significatur interior ablutio peccatorum. Ablutio autem fieri potest per aquam , non solum per modum immersionis , sed etiam per modum aspersionis, vel effusionis. Et ideo quamvis tutius sit baptiaeam per modum immersionis, quia hoc habet comis munior usus potest tamen fieri baptismus per modum aspersionis, vel etiam per modum effusionis , securiis 4vm illud Eaech. 36. Mundam stipeν vos asstiam mure Eam : sicut beatus Laurentius legitur baptizasse : Et
Mine praecipue propter necessitatem . vel quia est ma-
606쪽
gna mula itudo baptistandorum , ut patet Aef. a. & 4. ubi dicitur, quod crediderunt una die tria millia, Malia die quinque millia . Quandoque autem potest imminere necessitas propter paucitatem aquae , uri propter debilitatem ministri, qui non potest sustentare baptizandum, vel propter debilitatem baptizandi, cui potest imminere periculum mortis ex immersione. Et ideo dicendum est, quod immerso non es de neeuprate baptismi. iAd primum ergo dicendum, quod ea quae sunt per
accidens, non variant subitantiam rei. Per se autem requiritur ad baptismum corporalis abὲutio per aquam. unde & baptismus lavacrum nominatur , secundum illud Ephes. 3. Μυndans eam lavacro aqua in υerbo vitae : Sed quod fiat ablutio hoc , vel illo modo, accidit baptismo. Et ideo talis diversitas non tollit unitatem baptismi. Ad lacuudum dicendum , quod in immersione e Pressius repraesentatur figura sepulturae Christi. & ideo hic modus baptizandi est communior , & laudabutior: Sed in aliis modus baptiZandi repraesentatur aliquo modo , licet non ita expresse : nam quocunque modo fiat abluxio , corpus hominis, vel aliqua Pars eius aquae supponilur : sicut corpus Christi subterra fuit positum. Ad tertium dicendum , miod principalis pars corpinxis , praecipue quantum ad exteriora membra, est caput, in quo vigent omnes sensus S interiores, & exteriores. Et ideo si totum corpus aqua non possit Perfundi propter aquae paucitatem, vel propter aliquam aliam causam, oportet caput perfundere, in quo manifestatur principium animalis vitae. Et licet per membra, quae generationi deserviunt, pe ccatum originale traducatur ; non tamen sunt membra illa potius spergenda , quam caput e quia per baptismum' non
tollitur trEnsmissio originalis in prolem per actum generationis, sed liberatur anima a macula . Et areatu peccati, quod incurrit. Et ideo debet praecipuel vari illa pars corporis , in qua manifestantiis opera
animae. In veteri autem lege remedium contra ori,
sinate peccatum institutum erat in membm generationis : quia adhuc ille , per quem originale erat amovendum , nasciturus erat ex semine Abra, cuius fidem circumcisio significabat , ut dicitur
607쪽
EX art. habes primo : quomodo per rationem ostendas, merito esse insinuatum a scripturis, Ma Cypriano: quod immersio in aqua non est de n cessitate baptismi. A scripturis quidem, ut m . IO. secundum quod ponitur in argu . eont. Per hoc enim , quod nomine ablutionis corporalis universaliter ut tur Apostolus loquens de baptismo, monstrat in te tum v cum ablutis possit pluribus modis fieri, set L , non tantum per immersionem, sed etiam per asper sionem 4 Remusionem. A B. Cypriano autem in lib. 4. epist. I. & recitatur de consec. dist. q. ,, Nec quem-
is quam debet movere; quod aspergi , vel perfundiis iubentur aegri e cum stratiam Dominicam conseis
M quuntur. ,, Hae e ibi. Et rationem , quod quis de hoe baptizandi modo, sci I ieet per aspersionem , vehPerfusionem, moveri, id est , hi mis admirari non debeat , reddit ibi multiplicem de scripturis antiquis equod longum esset recensere . Vide igitur tu vel ' in ιι fuartim visolarum Fel in Dec. de honse. Ioci eiit. Unde etiam colliges ad literam , quod licitum est j mentando ab antiqui testamenti figuris honquaese aliquid tanquam figuratum in novo testantento sic, vel sic fiendum. Id, quod & alias annotatum fuit ex Cenc. Hi alami a. de maioritate Episcoporum ad simplices sacerdotes, reeitatumque ex eodem , in Veritatibus aurei ς super legem veterem, Num. 8. concI. a.
Igitur, secundum D. Cyprianum, immersio non est de necessitate sacramenti huius .e alioquin non iussioset, quod aegri, idest, non potentes immergi; aspersendo baptizarentur . Quoniam id, quod est de n cessitate sacramenti, non potest omitti supplendo per aliud, ita, quod recipiatur sacramentum c puta deficiente aqua, non potest baptismus fieri in vino , leo , M. & tamen ille baptismus per aspersionem , vel persusionem datus valet et secundum ipsum C, - , Prian, aegros illos cupientes salvos fieri. Geundo vi des, M.
608쪽
Utrum trina immersio si de necessiam
q. d. r. an q. a. d. 23. q. I. I. i
AD Octavum sic proceditur. Videtur, quod trinae
immersio sit de necessitate baptismi. Diei tenim August. in quodam Sermone de Symbolo ad baptiΣatos: coet de mUerio baptismatis , a med. in append. som. io. quae es pos append. de Diversis ,, Recte teti,, tio mersi estis, qui accepistis baptismum in nomi- ne sanctae Trinitatis, recte tertio mersi estis, qui se accepistis baptismum in nomine Jesu Christi, quiri etiam tertia die resurrexit a mortuis . illa enimis tertio repetita immersio typum dominicae expri', D mit sepulturae , per quam Christo consepulti estis ,, in baptismo: ,, Sed utrumque videtur ad necessitatem baptismi pertinere, sciuili quod significetur iubaptismo Trinitas personarum & quod fiat config ratio ad sepulturam Christi. Ergo videtur, quod truva immersio sit de necessuate baptismi. 2. Praeterea. Sacramenta ex mandato Christi essicaciam habent : Sed trina immersio est ex mandato Christi . scribit enim Pelagius Papa G udentio Epiis scopo: cor hab. e. Multi sunt, de consecrat. df. 4. ,, Euangelicum praeceptum, ipso Domino Deo , Sese Salvatore nostro Jesu Christo tradente , nos adori monet, in nomine Trinitatis trina immersione san-M ctum baptismum unicuique tribuere. Ergo sicut baptizare in nomine Trinitatis est de necessitate baptismi : ita etiam baptizare trina immersione vid tur esse de necessitate baptismi. . 3. Praeterea. Si trina immersio non . sit de neeessiis late baptismi, ergo ad primam immersionem aliqvix baptismi consequitur sacramεntum . Si ergo addatur secunda, vel tertia , videtur quod secundo, vel tertio baptizetur r quod est inconveniens. Non ergo una
immersio lassicit ad sacramentum baptismi sed trisna immersio videtur esse de necessitate ipsius. Sed Contra est, quod Gresedicit scribens Leandro istar c io Regi' ι. i. eps. 4 I. a med. J ,, Reprehen- ,, sibile esse nullatenus potest , infantem in baptis- is male vel ter, vel semel immergere : quoniam 8:,, in tribus immersionibus personarum Trinitas , reis in una potest divinitatis sin aularitas designari.
Respondeo discadum , quoa , sicut prius dictum
609쪽
ς' , caνt. r. ad baptismum per se requiritur blutio aquae, quae est de necessitate sacramenti: Μ du utem ablutionis per accidens se habet ad sacramentum. Et ideo, sicut ex praedicta auctoritate Greg. Patet, quantum est de se, utrumque lirite feri potes , scin γ semet , m ter immergere: quia unica im- auersione significatur unitas mortis Christi , S unitas deitatis; per trinam autem immeritionem significatur triduum sepulturae Christi, & etiam Trinitas personarum.
Sed diser is ex eausis secundum ordinationem Eees fa quandoque insiturus est unus modus, quandoque alius. Quia enim a principio nascentis Ecclesiae quDdam de Trinitate male sentiebant, Christum purum hontinem esse aestimantes , nec dici Filium Dei , &Deum nisi propter meritum eius, quod praecipue fuit in morte, ideo non bapti Eabant in nomine Trinit iis, sed in commemoratione mortis Christi, &Mha immersione : quod reprobatum fuit in primitiva Ei Uesia. Unde in canon. Apost.
r hab. c. 79. de consecrat. dis. 4.b is si quis' Pres ι,, ter , aut Episcopus non trinam immςrsionem
di, ni us mysterii celebret, sed semel meygats, mate, quod dari a quibusdam diditu in inhr o
di, mini, deponatur . non enim nobis dixit mi nus , ,, In morte mea baptiZate, sed, tu nomine Patris, ,, &Filii, & spiritus sancti. ,, Postmodum vero in . levit quorundam schismaticorum, &haereticorum e Tor homines rebaptigantium; si eut de Donatistis A Rust. narrat super Io. tra L. i. a med. ro. s. o Iib. haresib. hie. 69. o. 6I Et ideo in detestationem err Tis eorum suit statutum in Cone. Tolen can. . to.
I. . hin e. 83. de eonfecν. dist. 4. J quos si t una stili, immerso: ubi sic legitur . Propiis vitandum mismatis scandalum, ves h etiei logmatis Uum sim,
PIam teneamus baptismi imme,sionem . Sed, cessante, vali eausa, communiter observatur in baptisino trina immersio : Et ideo graviter peccaret aliter baptizans
quasi ritum Ecclesiae non observans et nihilominus tamen esset baptismus.
Ad primum ergo dicendum, quod Trinitas est fieri
agens principale in haptismo: Similitudo autem aseri, iis pervenit ad effectum secundum formam, & non secundum materiam et Et ideo significatio Trinitatis fit in baptismo per verba formae: nec est de neces.ssitate, quod significetur Trinitas per usum materiae et sed hoc fit ad maiorem expressionem . Similiter ese iam mors Christi figuratur suffieienter in unica immersione. Triduum autem sepulturae non est de ne
610쪽
e essitate salutis nostrae: quia etiamsi uno die fuisset sepultus , vel mortuus , suffecisset ad perficiendam
nostram redemptionem Sed triduum illud ordinatur ad manifestandum veritatem mortis , ut supra
dictum est . c q. 3 i. 4. . 33. 8 ideo patet ,
quod trina immersio nec ex parte Trinitatis, nec ex
parte passionis Christi est de necessitate sacramenti. Ad secundum dicendum, quod Pelagius Papa intelligit , trinam immersionem emo de mandato Christitu suo simili, in hoc scit. quod Christus praecepit baptizari in nomine Patris, oe Filii, m spiritus f-cti. Non tamen est similis ratio de forma, &deusis materiae, ut dictum est. c. n sol. praee. Ad tertium dicendum, quod sicut supra dictum est,cρ. 6 . a. 8Q intentio requiritur ad Daptismum . Et ideo ex intentione ministri Ecclesiae, qui intendit unum baptismum dare trina immersione , essicitur num baptisma . Unde Hieron. dicit super Epist. ad Ephes Dpeν illud cap. 4. Unin Dominus , oee. Lia eo ter bapti tur, ides immergatura propter mys
rium Trinitatis , tamen unum botoma reputatur. si vero intenderet ad unamquamque immersionem unum baptisma dare, ad singulas immersiones repeiatens verba formae , peccaret, quaatum in se est, pluries baptizans.
EX art. habes primo et quomodo per rationem omstendas , merito insinuatum este a scripturis ,& Papa r quod trina immersio non est de necessitate baptismi. A Papa Gregorio quidem e ut ponitur iua g. coner. Quod Gregorii decretum vide latius in de consecr. dis ιν e. de trina mesone . A scripturis vero per hoc, quod dicunt Act. 2. 3. una die Apostolos baptizasse tria millia hominum , alia autem die quinque millia.. Non videtur enim probabile, quod nusquisque Apostolorum baptia aret unumquemque tot militum per trinam vel mersionem , vel aspersi nem, vel effusionem et sed magis inde probabile u detur , quod de facto semel tantum vel mergerent, vel aspergerent, vel perfunderent unumquemque 1 lorum. Secundo vides; quomodo, Sc. AR