장음표시 사용
61쪽
Dignum fortasse singulari quaestione videtur, quas mutussierit Galloruit ac Massiliensium, cultuum vis et meacia main dii quidem Graecorum a Gaius poterant adscises, eorumquecisum sacra ad in iis es traduci sed perquam dubia haec res est explicatu propterea quod dii exterorum populorum pl. rvmque nominibus aut Graecis aut Romanis designari in libris veterum solenti). Neque de Gallorum sacris Massilism et tu quicquam inveni, nisi Ammiani locum XV, 230, quo rui dum sacris usos esse Massilienses colligere quis possit. Cui . iici potest Lucan. III, 403.
Quum mercaturae quidem opportunita tum condenda cirris
bis ansam praebuisset, tum salutem ejus ac sorem maximam partem contineret, summum Massilienses ad commercia studium atque industriam contulerunt Patebat autem tum mare media terraneum, quo exercerent illa, tum Gallia atque Hispania obcatur primum de maritima eorum mereatura, si prius de opimetis rebusque Massiliae productis, quarum in mercando usus esis poterat, monuero. O casti. B. G. I, 17. Quamquam , conjeetandi quidem libidini Iativi in hoo genere exi ilari item. si Iridis euum aliquis Hedoetus a Francogallis demonati are sibi visus est, per Massiliam ad Gallos et ab iis ad Suevos transiisse rimen in Mem. d. I ae des inscr. Tom. V. p. 63 - Φ.
62쪽
Ex iis, qua ipsa te Massiliensium progignebat, ad me eaturam adhiberi non poterant, nisi oleum ac vinum, quo abiim
dassa illa dicitur. Quamquam dubitari potest, an tanta eorum fuerit mirentia, quas voli pa ac pndi permitteret. Iare circa Massiliam magnam i ahebat piscium multitudinem, qui tamen ignoramus an mercando inservierint. Contra artibus et opificiis mercaturam magno per adiutam esse, non est quod dubitemus. I aec enim 'lassiliae floruisse, praeter veterum locos
quosdam i tum num declarant tum alia, quae servata adhuc mctiirit, monumenta ), etiamsi serius ea atque eomipitiis a vum prodant.' Sunt aut.m anaglypha, statuae, columnae etc. Exstabant etiam singularia opificum collegia veluti endropa io', rorum qui Apollinem deum habuerunt tutelarem et ad naves aedificandas operam, videntur contulisse. Comparari possum, qua in coloniis assiliensium v. c. Antipoli fuerunt Utriculariorum, Tignuariorum, Centonariorum collegia Rei autem
navali Massilienses ita prospexisse, ut egregie instructam eam haberent, pluribus maxime Caesaris ac Arahonis lociis apparet In quo Non tantum appi ratia aulico eminerunt, sed etiam M. bernatorum remigumque dexteritate ac scientia. 1 Eustath ad Dionys. 5 Strab. P . p. 1so.
63쪽
Massilienses satis constat coloniis potissim rim in ora Gallia et Ilispaniae meridiana conditis, omnem fera per hos quidem tractus mercandi copiant ibi vindicasse. Ioc autem an ita instituerint, ut quod Carthaginienses ac recentior aevo populi quidam gerunt, oloniarum mercati im omnem ad se traducerent, veterum tacent testimonia. Dubiisti iamen iis potest, colonias
in Gallia, quippe propior ra Mas illae opibusque, tropoli longe inseriores, in subditas ei fuisse, ut possent sanema silienses sine magna repugnantia inle quid instituere. Haud ita inve*rtasse imperium ruit, quod in Ibericas Honias imprimisque Empori in opulentissimam ac norentissimam urbem haberi,nt, quamquam neque de eo dici explorati quicquam potest de
exteris terris quaeratur, quas navibus suis adierint, facile apparet, dum Cartilago floruerit, plurium terrarum aditum inter esse sum iis fuisse, Certe earum , quarum Carthaginienses imperium
.ienerent. Contra latius Puttiisse mercandi liti Drtatem, qui imperdomita ESSE BO Omalue, Carthaginiensium potestas. Neque
obstat, quo minus omnia, quibuscum mercatus iniri poterat,
in adiisse Massilienses credamus. De plerisque hoc demonstrari potest, etsi quorumnam singularis fuerit a meririturam Massiliensium gravitas, prorsus ignoramus
Sod alteram exordiamur quaestionem eamque de terrestri Massiliensium mercatura instituendam. Si narrationi illi e Pol bio a Strabone prolatae inhaerere juyaret, quippe qua in te a Demonii in minin p. 882 nei cui imis si fide habenda. mereaiori suismis, quem orations haesim gnarit, eiclum i legritatem exemplo in nisi consi inriti a Sirab. IV. p. sa
64쪽
Yogali a Scipion 1Iassiliens; es, Narbonenses, Cortii Ionens de Britannia nihil habuisse dicuntur, quod responderent, alienissimos sane et Massilienses et reIi quos Gallos fuime a mercaturae quadam contagione cum alias populis septentrionalibus certum
et ea loratum putaremus. Sunt autem haud pauca, quae alia prora istatui iubeanti Primum enim cogitari non potest, populum eum, cuius omnis paene in mercando posita sui salii' utili mam commerciorum cum a tharis instituendorum oecari nem praetermissi e . Deindo Narbo et Coctilo oppida mer catu cucuntur celeberrima. Denique ipsi, Polybio Hannibal, quum ad Rhodanum fluvium accessisset, magnam navium copiam invenit, quarum ad merces in fluvio deportandas usus
spectabat. Ipsi autem Massilienses, qui insulam tenebant, Rhodani ostiis formatam, templum ibi Diana Ephesiae exstrux runt eo fortasse consilio, ut navigantibus in numine consulerent reditus vero suos a vectigalibus, quae e fossis artanis so- Iebant exigere, ita auxisse feruntur, ut de navium, quae illis veherentur, copia et numero inde possit concludi. Afferenda haec duxi, ut, qua de stanni ac succin mercatu iam explicanda essent, in clariora ut pons rpntur. De illo autem haec quadrare ad Massilisti s videntur. Stannum satis constat inde ab antiquissimis tempori hus a Phoenicibus at- quo Carthaginiensibus mari e Cassiteridis insulis devectum Θ1 Diod. V. p. 36 Ness. Strab. IV. P. 186. 2 Strah. IV. p. 10 3 Polyh. III, 2. 4 Strab. IV. . .
65쪽
se Sed praeter loc maritimum commeritium etiam aliud teris restre fuit, quo stantium in Galliae oram septenacionalem delatum plaustris usquo ad Rhodani ostium deportaretur Patet hoc
maxim duobus Diodoti locis, quorum alterum quippe qui inprimis huc faciat, integrum apposui: MN δ sc κα --- ρο 'ετα- ῆς πι - μο ομι ται πρὸς rammo κωμμ νον δε-min, Ma δια τm W-rsio in sero se is tam , -- τιοῦν ἰμώ- ρ- με-- ρά τε - - -υ o in immicus Ἐν φων Καρβωνα Auero loco B. 1 in promoniorium commemoratiar, cuius incolae stannum fodiant, et trum mare recesserit in ierin insulam tran serant, ubi vendatur indeque ab emtoribus in Gabliam traductum, intra triginta dierum spatium usque ad Rhod ni ostia devellatur. Ex his a Diodoro traditis apparet simul,
stannum quod deportari Massiliam solebat, e Britannia, s p titum. Et partim Nide in assiliam partim Narbonem traduinctum est Quod an ipsi Massilienses fecerint, ad liquidum e duci non potest verisimile tamen eos et ipsos mercii tu isto re ductos subinde ad oras Galliae septentrionales venisse. Electri mereatus quorsum ad Massilienses pertineat, res est explicatu dissicillima. equo enim terra nec mari diserte traduntur Massili Enses eam mercaturam exercuisse. Quamquam ciui Pytheae putant itinera eum ad linem sti scepta esse, ut electrum
ille, ubi reperiretur, investigaret, nihil adeo certum habent et exploratum. De his tamen proximo capite videbimus quid sin-1 H-- Ideo Th. II. Abin L p. ira heri muri I, i. p. 151 Strab. IIL p. 1M.
2 V. p. 361 missi a Disa. v. p. 347'.
66쪽
tirendum .it. Nunc mittamus plane, quae de maritimo suceim, Him eumnieris stupicari quis possit, utpote quae nini prorsus
aia an in veteriam libris, quo confirmentur, eonira attendamus ad ea, quae ad rem estrem aliquem illius rei mercatum re tinere videntur.
Electrii iam ipsa Homeri aetate Graecis innotuerat. Hoc enim, non auraim album ορ-- a m is tribus illis in loris, qui-hus Hiis si mentio apud Homerum, intelligendum esse postarios Butimannus nuper demonstravit. Abhandi. d. Bol. Acad. 1818- 1819. l. phil. p. 38-59 Quod si quaeratur, unde
acceperint Graeci, cogitari non possunt nisi Phoenices, quamquam diserte quidem non dicuntur ii a veteribus eam mereaturam exercuisse. Sicuti vero fit annum terra quoque dev hebatur, sic et ipsum electrum a littoribus Belgiae Vel Germania ad meis ridiaraa a plagas deferri potuit cujus rei pleraque sunt vestigia, in locis potissimum Diodori ac Plinii quaerenda. Ac Diodorus' quidem Basiliam insulam vocat, sitam in Scythia, supra Galliam, ad cuius alitus nucius electrum alivat, quod ab indigenis ad oppositam terram continentem indeque ad plagas, ridianas traducatur. . Plinius' autem e Pytheae scriptis harenarravit Pytheas enim propo oram sermaniae septentrionalem, quae per se millia stadiorum P teret, balum insulam com-
67쪽
minaverat,istin Uecina ab Oceano appellerentur, quae Teutonl-bira vendi solerent. Cui quidem Timaeus fidem a Plinio diei- tu habuisse, praeterquam quod insulam illam Basiliam vocaverit. Diodorus autem quum sua se Timaeo videatur hausisse, Pythea Massiliensis prohabile est hanc totam, quam retulimus de succino luisse narrauonem. Et apparet ex utrisque ocis, quibus da maritimo prict commorcio sermo non fit, viam demonstrari, qua inveniat tu Electrum terraque in tractus meridionales
deseratur. Hoc autem si statuatur, Massiliam laesi intelligitur eum Iocum suisse, quem inprimis peterent, qui electri exere rent mercatum ' iis, in quibus ejusmodi commerciorum vestigia quaerantur, ut apud Plinium n, ubi Transpadanorum semimo monilium vico succina gestare, maxime decoris gratia sed et in dicinae dicuntur, et quod in Pseudo- Aristotelis ausc. miradi electriti ab Adriatico quidem Eridano ad Graecos deseria traditur viaeque, quae ab Hercule nomen duxerit, injiciatur mentio, qua ex Italia ad Celtos, Celtoligyes et Iberos tum Graecis
tum indigenis hominibus sine ulla incolarum offensione ut Iicuerit, dubia quidem sunt auctoritate, at respici tamen possunt, ad rem magii, Comprobandat a . Mirum sane, barbaros ac prorsus incultos homines, qui nec pretium electri satis cogni, tum haberent, neque omnino mercando essent intenti, ista
commercia exercuisse, sed si finorum aut usus aut nitor facile
potuit vicere, ut vicissitu tui rubi traderent ea et ebe ad
68쪽
Haud exiguum nominis sui decus literarum Multa dei, bait culturae. Quam enim Cicero in omnem Graecarum iterarum praestantiam praedicavit excepisse, quam Tacitus sedem vocavit a magistram studiorum, quam Romani a , qui literis imbui ii pererit, ipsis Allienis studiosius petiisse diciantur, eam urbem in hoc gener excelliaissct judicaremus, vel si nulla amplius de civium ingenio monumenta superessent. Quum ver
inprimis a capia in bello civili Massilia literae studiosius ibi tractari coepissent primis tamen aevo plura quoque supersint, quae doctrinis quibusdam singularem in inuenses tum operam dieavisse commonstrent, pro duabus illis aetatibus iam eorum, quae explicanda habeo, ordine n constituam. Quarum quidem priori viassilienses tum grammaticam, quae vocabatur, tum dis..ciplinas mathematicas coluisse via tur. Cuius rei duo sunt a
gumenta, alterum in Pytheae et ut menis studiis positum, alterum in singulari Homeri recensione, quae Massilioticae nomino inprimis in scholiis Venetis commemoratur. Dicam primo loco de Pythea , do quo quae traduntur, certe sunt antiquissima, quae de literarum Massiliensium cultura cognita habeamus. Qui do Pythea exposuerunt, eorumque magnus numerus
69쪽
Ie lsrras ab eo suscepta eruntur, ex iis servata sunt apud vete I vestigia ccurat Ponderare, liram Conjecturas ex iis temera saepius de prona Pta Sectari maluissent, haberemus quidem non tam multa de eo disputata, sed quas exstarent, Prosecto exploratiora essent. Res enim quum multa haberri, quibus hominum devincirentur ingenia, sed eadem esset incertissima et
quae conjectandi libidinem eum maxilne iuvaret, perinulti inprimis e Francogaliis extiterunt, qui ad illustranda illa Pythe eiunera operam suam conseirent, pauci tamen, qui rem circi -- specte et ita uti debebant sine ira et studio examinarenti Pythea quum a Polybio ac Strabone a finxissa illa itinera
et fraudem hominibus imposuisse diceretur, praeter istos autem haud ita muli essent in veterum scriptorum numero, qui mentionem ejus facerent, pro fraudulento Oini ne a plurimis videtur
habitus esse, donec recentior aevo in patria urbs assendi a
potissimum opera memὀria eius 'ita redintegrata est, ut clariorem simul et celebritatis et honestatis si clam indueret. Potheam enim quum intelligerint tam accurate latitudinem, quae uocatur, Massiliae gnomonis ad umbram proportione constituisse, ut ad disquisitionum recentiorum vi ire proxime accederet,
ipsa quoque de prosectionibus eius prolain maiorem eo dema veritatem assequi iudicaverunt. Qui assendum secuti sunt, 'ineae plerumque ita patrocinabanti ir, ut quo terrarum venisse set explicarent, inprimis autem de Thule, quam quidem terr rum maxime septentrionalem se assecutum esse prolassus er
70쪽
multa eaque saepe numero peraeut displitarent. In iis num rari debent, praeter historiae literarum a Francogallicari narra tores inprimis Bougainvillo et 'Anville . His tamen longo
accuratius o satus est initineribus Pytheae explanandis Murra-ius 4 , qui singulari commentation rem ita tractavit, ut e Pythea tibi orum fra mentis F. raropa septentrionali formam, quan tum fieri id pote it, describeret, ex eaque comparcti a Scilicet eum veterum geographor una placitis Pytheae dem exploraret.
Eandem sere rationem initam videmus a Gomelino sed qui
perinde ac Murratus eo πὸductus est, ut Prineae dein desensam adhuc a viris doctis valde suspectam haberet. Ani eum Mannertus h sed minus accurate de 'thea disputaverat, et Post eum Ulcertus quo congesta sunt, quae apud veteres do illo deprehendantur, sana eorum crisi adhibita. Denique novi cimis temporibus opera commemorari debet millelmi ηὶ, etsi tamen niheam aeriter defendenti, nisi fidem habeas ob disputandi qua usus est considentiam, in his rebus vi obsequi possis. Gravissimi hi mit quos adhue commemoravi, o Pythea a tintes Poeter eos quamquam alii inini poterimi recenseru