장음표시 사용
241쪽
hominis illius authoris expresseas:
, ut iam satis innuimus, est apud te ad obeundas ex artis praescripto graphicas accommodatum, sed p auius generis instrumentis, etiamsi
se ampliorem descriptionem; conis partes quarum figuras e prototy- ditis acurater delineauimus, & rea-uae est pedis unius, expressimus. i diagrammate LXXII I, virgulas fere pedibus longas; prima FG, inuo veluti fulcra striatis superne ca-ν parte acuminata, ut faciter possintinea tonis plano infigi. Possunt au- ex ferro, OLilybe, metallo vel alia
eri; praestant tamen ferrear seu cha-actauimus, argenteis etiam orna- quia nimirum inde commodius , α ad motum, cui destinantur,ateria Α B, B C, ad partem B, s-ien d , velut circa axem possint re-ul componi f. in virgula autem B Cm proiecturab, tenui fissura supe- ferendo perpendiculi filo idonea,m exprimitur figura L, & in eodem mit globulum 1;ue unionem ad a extremum conspicitur figura Mvenit appellanda; habet etiam vi iecturam seu prominentiam e, haud quoque incinulum seu retinacu appostum. E, primae FG, prorsius aequalis&f ibet fulcra D & E, ita comparata, ontortas rite excipiant, illisque fi mitur ad partem Ε, ubi solitarium
odi fulcris ad panes illorum exte-ualis videtur exprimi ad panem Diuiti cu by Corale
242쪽
non temere aut inutiliter apponi, si quidem apte deducent ili filo, de ruo in instrumenti compositione dicemus, profutura est: ideo vero ebent fulcra D N: E, ab ipia virga eximi, ut postit alveolo siue canaliculo cylindrico Κ l, libere immitti,& canaliculus ipse hine inde
faciter moueri, unde de talis debet esse capacitatis ut ipsam virgulam DL, iuste complectatur; exterius vero cius crassitiei, quae in virgulis
AB , CB seramen d , plene occupet ; debet enim ipse canaliculus ΚΙ, cum inserta sibi virgula DE, roramini d, committi ; unde & necessinum est particulam V, ut pote crastiorem commode & ad libitum separari,& iniecto in foramen d, canaliculo reponi, ut scilicet liberum in foramen transitum habeat, 3c acceptas virgularum AB, CB, simul commissas extremitates in debito statu contineat, quod facillime dccommodissime fiet si particula .es,cidem canaliculo ΚΙ, strutim contorio adhaerens ipsas virgularum commissuras premat. Sed in partibus canaliculi exterioribus uncinulos Hg, illisque oppositos etiam obserua, qui committendis fili capitibus destinantur, ut amplius patebit in ipsa organi compositione, quam trademus. Figurae T dc V, duos clauos reprcssentant superne capitatos, infe ferius vero in striam contortos & acuminatos, cius longitudinis ocerassitiei ut bene possint foraminibus fulcrorum D S: E, perpendicularibus immitti,di subiectae simul tabulae aut asseri ad firmanda fulcra cum sua virgula quam continent, commode infigi. In schemate X, habes Velut troclueam quandam immobilem; seu potius cardinem circa quem fiIum alterum hine inde mobilibus virgulis AB,&BC, destinatum conuolaetur; unde vidim morus ordo perstet immobilis, pedem etiam gerit striis con tortis silicatum quo facilius asseri committatur, eidemque firmius
Habes denique in figura O PQ , tres laminas tenues spossunt tamen plures ad libitum assumi simul ita connexas clauiculis stria otis & exigvis torcularibus ad P, Q. , ut illorum beneficio possint varie disponi & in quolibet statu bene firmari ; nimirum ut pars extrema R, cui adhaerct lamella paruo foramine perterebrata, atque in hoc instrumento punctram oculare exhibens, possit ad arbitrium deprimi & attolli, S ubi libet pro data occcasione constitui; ad quod etiam proderit fulcrum siue uippe daneum descrietum in S, inferius quidem acuminatum & stratim contortum, ut iubiecto asseri ubi voles infigatur, seperius vero ad partem S, cxcavatum foramine quod partem O, iuste accipiat, totumque instrumentum puncti ocularisO P QR, apte sistent. Erat etiam inter expositas huius Sunographi Catholici partes instrumentum quoddam simile schemati Y, quod etsi ad ipsius constructionem & usum veluti partem ali uam integramem pertiner non crediderim. , eius tamen figuram hic appositi, tum ut nihil eoiarum quae mihi in manus inciderant repraesentare Omitterem, tum
243쪽
etiam quod dictum instrrumentum Y, ita mihi comparatum videa tur ut faciendis & conuenienter disponendis in subicisto assere seu tabula lignea foraminibus, terebellae ossicio ; & in compingendis, riteque aptandis Scenographi partibus, malleoli vice fungi queat.
s CENO GRAPHI CATHOLICI COMPOSITIO, Er
s INGULARUM ILLIUS PARTIUM OFFIC A.
DEscriptas instrumenti partes quas ita dissolutas acceperam.
quales exhibentur Tab. 36. ut simul rite componerem, ipsumque instrumentum ad usus destinatos compararem; necesse flait priamo habere asserem bene planum & munde dolatum eius magnitu dinis quae posset ipsem Scenographum ex suis partibus rite compositum & debite constitutum commode accipere . unde & basim siue
stippedaneum fieri curaui FX SQ. ex duobus asseribus dedS, Fed X, simul ita commissis ad YZ, in medio spatii S X, ut dum plene
extenduntur, fitque unicum planum Q FXS, riter possint omnes in-1frumenti partes in eo disponi, smulque ipsum instrumentum apte Componi; cum vero ita res exiget possit etiam siublato instrumento contrahi reuoluendo scilicet asserem S de, super cardines YZ,donec plene applicetur alteri FXde,c5tiguasque ex toto habeant superficies QSIe, FXde; sic enim ad minus volumen Contractum totum in strumentum, facilius poterit ad libitum transferri; Vnde etiam inspa tici TV, captatas seu serulos vides appositos qui seruandis Sceno graphi dissoluti partibus, chartisquc re aliis, quae ad usum necessa ria sunt recipiendis deputentur. sed ista quae faciunt ad commoditatem praetermittimus, cuique enim liberum esse volumus, Ut quaecunque in huius orsani usu e i.
stimabit sibi ad usum ficilia & ad praxim commoda usurpet. Vt igitur ad essentialia reuertamur, considera suppedaneum Q FXS, ut tabulam Dianam & munde dolatam, in qua nostrum in strumentum sic disponebam, virgulas nempe AB, B C cardini mobili ad B, simul commissas assumebam, & illarum commissiarae siue eardini mobili intus cauo, qualis specialiter exhibetur in Tab. 3ε. praecedenti, ad figuram ΚI, immittebam Virgulam D E, quam etiam adhibitis ex utraque parte fulcris DE, factisque in subiecto assere foraminibus ita firmabam clauiculis striatis D & E, qui in praee denti Tab. 36. solitarij exhibentur ad litteras T & V, ut ipsa DE, lateri S asseris quadranguli esset parallela, sicut & alia FG, ad alteram partem similiter disposita ex longitudine virgulae B A, quae ex B, in A, horizontaliter extenta sepratibulae planum nonnihil exaltata
sustinetur uncinulo quodam ipsius extremitati annexo, qui in Tab 36. representatur ad litterama; deinde vimulam BC, altori A B ita commissam ad B, ut sit pra cardinem nobilem possit quemlibet angulum cum caessicere, erigebam perpendiculariter virectos angulos cum D
244쪽
. E,&ipsa BA, constitueret habet autem ipsa BC, ut monuimus,adiunctum sibi filum cum appense pondem L, &vnione siue globulo mobili N, nec non cum indice M, alteri extremitati adhaerente;& filum quidem, cuius unum caput sustinet pondus L, si1rsam educitur Φ per summitatem virgulae B C, & ab ea nonnihil proiicitur per fissum &mminentem uncinulum b perpendiculariterque cadit & in subie- 'eium planum, & sub virgula D E, circumductuin transit usque in M, ubi cum ipso indice coniungitura. unde fit ut ad motum, ponderis s- dum cum adiuncto globulo & indice simul moueantur, Zivi im iidmotum .indicis pondus&vnio: constituto v. g. globulo ad pinctum N, si filum moueas ita ut pondus L, attollatur versas summitatem G, deprimetur globulus N , cum filo descendente versiis m, de ut distentiam maneat filum B M, temouendus erit index, , versus patiem mensurat enim totum filumL N B M longitudinem virgamin BAEB A, ita ut si pondusL, vicinum cons inlatur puncto C, ipse globulus N, accedat ad m, super virgam DE, ipseque index M, verius Α, -- moueatur & virgam FG, fere contingat λ cum ex eiusnodi ponderis, globuli& indicis constitutione, quantum pondus alligatum perpra diculariter attollitur vel demittitur tantumdem e conuerso ipse gic huius demittatur vel attollatur, ipseque index M, ad virgam pG, ce' dat, vel ab ipsa recedat.' Verum quia, ut diximus, rimulae AB, BC simul commissae, eum
Insertostaeanaliculo,quem in b. 3K singularim: exhibem ad x hquia, inquam, debent ita virgulae cum dicto libuis me M linthiubinde moueri, ideo ec alterum filum fuit necessarium. quin Apresss, in figurao; diatie Tabulae 36, uncinulis per duo capita commitutebam, ut repraesentatur in hac Tab. 3ν. nim po mum Sicqui, uni committebamuncinulo ad punctium m,vcrsus partem Dsum filum deducebam circa fulcrum D, per H p, usque ad X, quod inlic constituimus & per si latum acumen tabulae infiximus velut eardiunem immobilem motus virgarum AB,BC;circa hunc igitur cardinem immobilem circumuolutu filum ni, D H p, reducebam per GoLE,st'; adn, ubi alterum ipsius caput alteri uncinulo versias pariem E, connectebatur; &inde nebat ut dum ipsem filum circa cardinem X, moueabatur, virgulae quoque A B, A C, cum adiuncto canaliculo per longitudinem virgulae D E, mouerentur, accedendo versus partem Ε, cum pars superiot fili G, versiis cardinem trahebatur; & ab eadem recedem do cum pars inferior p, versas eumdem cardinem deducebatur: ubi etiam non est omittendum quod monuimus ad Tab. praecedentem 36. cum diximus fulcris D&E, fissuras inesse, per quas debet circur a ductum filum transire vimotum magis regularem obtineat ; ipsas auistem fissuras propter nimiam tenuitatem in hoc diagrammate LXXIV.
Infigebam denique in aliquo subiecti asser ς loco, ubi mihi commodum videbatur v. g. ad punctum P, fulcrum laminarum in quibus
245쪽
punctum oculare constitui vir, & vidctur in lamella perterebrata R,
ex quo deductii super tabulani perpendicularis RO, ipsius oculi altitudinem super planum significat. Et ex hac quidem constructione or dispositione satis intelligent qui in scenographia vel minimum sunt versati, totum spatium quod decurrit erecta perpendiculariter virga B C, cum suo filo b m, dum fer turper longitudinem virgae DE, nihil esse aliud quam sectionem py- ramidis opticae, cuius apex sit inoculari puncto R,&basis in obiectis A ltra ipsam sectionem constitutis: unde Δ totum illud spatium, pl. Mum scen naturalis potest dici, ipsaque virgula B C Callietophorus plani icenae, quod lineas vitrei-basi perpenaiculares. in filo b m, desita viti sic. xvirgula D E, Basophorus plani scenae potest appellari , siquidem est in sectionevelut vitre, basis, quam adhuc subiecta ipsi virgvila: in plano linea parallela magis praecise repraesentat. . Similiter & per relationem totum spatium quod percurret virgula
BA, dummouebitur simul cum BC, cui coniungitur, poterit appellari planum delineatorinm sue sectionis artificialis, in qua appatentia. obiecta veniunt repraesentanda, sicque ipsa B A erit regula perpendicularium ad basim in plano delineationis, unde &virgula F G, seu potius subiectit illi in plano parallela linea Gasim tabulae repraesentabit α Basephorus plani delineationis poterit nuncupari: & sicut filum perpendiculariter deeidens in planum N parallele deductum virgulae C B , repraesentat quasi bet perpendiculares in plano scen ta & idem
illum b vii gula DL, circumductrum & protractum vi sui. B A. Quascunque perpendiculam instabiecto tabesae plano cum indice M, delinear. i. Quia verbpumsto oculare in laminis RP, constiturtur, ideo & ω-
tum ex iis copositum R P, Scenoscopophorum poterit appellari: sicut dipondus L, filo appensum dicetur Sacoma fili perpendicularis adb, plani scenae; index vero M, quia pondus L, quodammodo sustinet, &motum illius sequitur, eius anti sacoma appellabitur. Habes itaque nostrum instrumentum descriptum per partes singi Llatim in Tab. habes etiam rite compositum, ad usum comparatum discenographice proiectum in Tabulis 37. &38. quae multiplicem idisius usum 1emonstrant, quem tibi in sequentibus propositionibus explico paucis multa complectens: nihil enim in scenographia esse a bitror, quod hoc instructus organo debite , ut diximus, composito abunde praestare non possit; sed ex appositis diagrammatis id amplius agnosce, dc quam in praxi tenendam esse viam arbitratus sum, si tibi etiam probatur, amplectere.
248쪽
CATO LICUM.sCENO GRAPHI CATHOLICI Usus ET CAUTIO
tabula: rapo , ex data oculi digintia σ fidem aliis line Γώper μη-ἰobiem cuiuscunque dari apparentiam ope Scenographi Catholici exhibere. VNiuersalis est haec propositio,& ex mente nostra nihil non imcludit ex iis quae per traditas in priori libro Perspectivae practica regulas possunt fieri,&hic ad simplicissimum terminum red cuntur. aisIzuamem luper planum, caeteraque huiusinodi quae propositiones Ipsis determinant; sed id satisintelligitur ex iis quae diaximus in priori libro, & amplius in ipsis diagrai atis exprimitur, unde&idem saepius recolere inutile esse arbitramur. Constructo igitur hoc instrumento & in usum comparato, ut vides
Q --X Ι V. illius ope delineandum in tabula mihi
opticae mmmdissectione reperitur, sed, i
artificialiter&organicem propoutum planum tramcribenaa Quod
ut facerem, in plano D F G Ε, tabulae ligneae QF X S horizontalit αpansae, ciuod suppono aequale plano per virgam B C, seu potius per lineam , bm, descripto, dum ipsa BC erecta mouetur per longitudinem virgulae DE . in hoc igitur plano chartam mundam ceta aut ali glutine allinebam, non ramen per torum aut nimis tenaciter sed in angulis tantum&marginalibus partibus ubi opus erat, ita ut non remaneret lacunosa aut rugosa, sed esset plene & planer distenta. & nilii Iomiuus facile &commode posset absoluta operatione refigi: propo. 1itum deinde cubum tus, & in ipso subteisti asseris plano, ubi vides constitutum, per dioptram seu foramen R, oculo ponὰ applicito con diiciebam, &altera manu versus cardinem immobilem X, otensap liculi cinos virgas A B, BC.ata mouebam per longitudinem lineae DE, ut manearet B A, semper horizonti aequi distans, B C vero eidem erecta illas igitur per dictam lineam DE, traducebam donec obiecti punctum quod mihi primo inquirendum proposueram, v. g. punctum oculo R, videretur in linea per filum perpendiculareis descripta; ex quo etiam in plano delineationis DF GE, facili negotio dei ucebat li- punctis, apparentia sicenseraphica deberet exprimi, ducto nimirum filo Be parallelo vii uta B Α ; ad quod etiam proderat, ut aduerti superius , promi non Dissilirso by Corale
249쪽
quaedam in extremo virgulae Α, se disposita, ut applicatum ei filum indicis M , ipsi virgulae B A, per totum aequi distet. Inuenta iam in delineationis plano linea BM, mediante filo b N, quod eidem homologam in plano scenae repraesentat, requiritur in ipsa BM, locus proprius apparentiae obiecti leu puncti squod ut obtineam , apprehensum altera manu indicem M, stabiectae cnartae sic applico, ut parallelum semper maneat filum B M,& tamen ipse index versus B&Α, sic moueatur, ut pondere L, sursum ascendente, vel inferius descendente, globulus N, radium opticum a puncto R, in f, profusem occupet & impediat; unde liquido constat punctum N, esse in scena locum ubi videtur Osiectum propositum, ideoque etiam in plano delineatorio punctum M , quod ab indice signatur esse ipsi homologum,&in eo debere quaesitam in tabula dicti puncti scenographiam adumbrari. Quod autem punctum N, insectione suescena sit locus apparentiae punctis, respectu oculi in R, constituti, indubitatum manet ex illo axiomate quod fuse explicuimus libro primo. Ibi est rei visae locus in aliquo plano, ubi radius opticus perrem ductus ipsum planum attingit . finge enim tibi planum descriptum permotum fili b m, ut diximus, in hoc certe plano erit linea b m , quam radius R ,sper rem ductus,at- tingit in puncto N; ergo punctum N est locus puncti , in plano
scenae. Sed eu hi irae me Momatis constructione satis etiam agnoscitur pun
ctum M , ab indice designatum in plano delineationis, esse ipsi N, h, mologum,&punctis quod est in obiecto proposito, requisitam in tabula apparentiam scenographicam exhibere : simul enim in spatiis aequalibus & eodem motu traducuntur virgulae simul connexae A B, B C, quae filum portant perpendicularium directivum; in B C quidem perpendicularium plani scenae, cuius est basis DE; in B A, verb pe pendicularium in plano delineationis, cuius est vitrei- basis FG; unde & dum utraque manet suae basi perpendicularis; quam occupat plani aerii siue lectionis partem filum ιγ m, eamdem siue similem &homologam, in subiecto delineationis plano designat B M,& simul punctum in ea notat index M, quod in praedicto scenae plano globulus
N, occupat. Caetera cubi rus puncta similiter inuenientur, & in ta bula eodem modo proiicientur, traductis nimirum conuenienter virgulis A B, b C, motisque indice M, & pondere L ; quod ex ipse di,
grammate satis constat, ideoque ampliori explicatione non indiget: satis enim scitur inuenta obiecti puncta rectis debere coniungi lineis, ut integra illius apparentia&peclecta proiectura habeatur; unde ista in priori libro satis explicata non repetimus, quae ex se in ingeniosi aris
250쪽
COROLLAR iv M. 'EX dictis in declaratione huius leonisini LX XIV suscienter in
telligitiir, obiecti cuiuscunque propositi, siue in plano horizon tali, siue etiam si1blimis aut eminentis quaesitam in sectione apparentiam similiter inueniri, & ui tabulae planum eadem ratione posse transeribi, unde Stalia singillatim prosequi superuacaneum esse arbitror, & plura huius praxis in medium exempla proferre non inuitus supersedeo; essent enim multa ex traditis in priori libro hic repetenda, quae alias facile poterit studiosius lector per se coniicere& ampliora ad in
Advertendum nihilominus est quoad organi constructionem Musiim,virgulas ex chalybe, aurichalco vel alia materia dura & solida confici, ut melius poliantur & dum simul iunguntur, vel Virga canain liculo committitur,vel ipse alveolus aliis virgulis inseritur;omnia faciolem,lubricum&aequabilem sine luxatione aut ulla vacillatione motu nanciscantur, quod certe maxime curare debet sedulus artifex, qui iustam volet praecisamque huius organi beneficio operationem per
Possent adhuc alia quamplura circa eiusdem scenographi constructionem&vssim obseruari, sed quae ingenioso lectori facile in oculos tum mentis tum corporis incurrant, de diligentis artificis manum haud effugiant; quapropter ea libenter omittimus, ne caeteric ansam praeripere velle videamur plura sponte eruendi, cum traditae a nous praxi nonnihil possint facilitatis addere, & noua etiam aliqua circa propositum negotium marte proprio ad inuenire. Interim ne lectorem diutius moremur, transimus ad alteram propositionem quae
est de usu Scenographi Catholici in obliquis proiectionibus, siue deformatis imaginibus, de quibus in secundo huius partis libro satis diffuse traelauimus.
Dhaginem σιω-ιbet ex Lito protot po, in expositam superficiem di resum siue ori quam, regularem seu irregularem, benescio Scenographi Catholici optire transcribere. PRaestat haec propositio unica x simplicissima operatione quid. quid per diuertita methodos in secundo libro circa proiectiones istas obliquas & deformes faciendum docuimus, quamuis hoc ipsum organum ad tales vias nunquam fortasse a primo suo inventore fuerit destinatum ; mihi tamen illius constritistionem & compositionem attentius consideranti, ad perficiendas delineationes huiusmodi apprime conuenire visum est; quod ut sumpto etiam experimento, si Diuiti m by Corale