Sancti Thomae Aquinatis Tractatus de adventu et statu et vita Antichristi... y otras obras

241쪽

vel qui debebant me diligere. In extremitatibus, quia de capillis remanebit numerus, non longitudo; similiter de unguibus. Matth. 40. v. 30. c pilli capitis Nestri omnes numerati sunt. Augustinus: quod dictum est, cuillus de cvite vestro non Peribit, multo aptius de numero, quam

de longitudine dictum intelligitur. in Utrum

autem capilli ad capillos, ungues ad ungues redeant, an quicumque eorum qui prius erat in carne, et inter alias partes corporis, revOCentur, curabit artificis providentia, ne quid fiat indecens, vel inveniatur in illa beata gloria σ). Isai. 49. v. 18.

Niso ego dicit Dominus, quia omnibus his velut ornamento vestieris , et circumdabis tibi eos quasi monsam. Notatur autem, quod corpora resurgent in tali statura, et magnitudine, qualem habuerunt, vel habitura erant secundum naturam bene institutam 3). Augustinus : In resurrectione carnis easdem habebit mensuras Corporum magnitudo, quas habebit persectae, vel perficiendae cujusquam indita corpori ratio juventutis. Unde puer , qui statim post ortum

Suppl. 3. p. q. M. R. 2. 2ὶ Suppl. 3. p. q. 79. a. 3. 3 Suppl. 3. p. q. 8 . a. 2. Diqitiam by Cooste

242쪽

moritur, in illa statura resurget quam habiturus esset si viveret usque ad aetatem XXX. a norum , nullo naturae vitio impeditus. Huic concordat istud verbum Iob. 3. V. 49. Parous

et magnus ibi sunt. De aetate autem notatur, quod omnes resurgemus in aetate XXX. annorum. EpheS. h. v. 43. donec occurramus

omnes in unitatem fiasi. . . in virum Perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. Ubi dicit glossa: his verbis non eadem resurgentibus assignatur statura, Sed aetas ). Non autem sas est dicere , quod in resurrectione accedat corpori magnitudo, quam nec habuit, nec um quam fuerat habiturum, cum nec majora Corporae

redigenda sint ad modum dominici corporis Ιtem glossa Augustini: in mensuram aetatis et plenitudinis Christi, id est ad, quam usque Per venit Christus, hoc est circa annos XXX. sq. Non enim sas est dicere, quod in communi

resurrectione vel corpori Christi sit accessura magnitudo, quam non habuit: quum et ante pa sionem discipulis notus erat, et SuscitatuS arparuerit, qua scilicet tunc longissimis homini- ,

bus fiat aequalis , vel ad modum dominici

243쪽

corporis majora ceterorum corpora detractione

aliquarum partium redigenda, qualiter deperiret de corporibus plurimum; cum ipse Christus nec capillum periturum esse promisit. Restat ergo ut quisque Suam recipiat menSuram, quam vel habuit in juventute si , etsi senex mortuus eSt, vel fuerat habiturus si est ante defunctus. Nihil enim quolibet modo detractum de humano corpore periturum est 2 , et si quid in praesenti aliqua enormitate abbundaVit, per totum Spargetur. Similiter si quid minus suit, addetur.

Si quis contendat in ea quemquam Statura Corporis resurrecturum esse, in qua desurictus sest), non procaciter, Seu pugnanter reSistendum est; lameu absit omnis deformitas. Circa innovationem mundi exterioris nota duo scilicet innovationem supernorum et infernorum 3 . In superioribus innovabitur primo firmamentum. Et hoc tripliciter. Primo

3ὶ Et ideo reducetur humana natura Per resurrectionem ad statum ultimae perfectionis, qui est in jurentia aetate, ad iam terminatur motus austumenti, et a qua incistit motus decrementi. Suppl. 3. p. q. 8 . ar. 3.

244쪽

quia quadam resurrectionis virtute clarebit ). Isai. 51. v. 6. Coeli sicut fumus liquescent ;Glossa. Coeli noVi, et terra nova quasi quadam resurrectionis virtute glorificata clarebunte S cundo quia non movebitur ulterius, sed consistet invertibile, et immobile 2 . Isai. ultimo v. 22. . Sicut coeli noui , et terra quae ego starct f cio coram me. Glossa: stare immobilia. Tertio quia erit lucidum et perSpicuum , et tranSpa rens, Dani. 12. V. 3. Sicut Ῥlendor firmamenti. Secundo innovabitur sol , et hoc tripliciter ;primo quia lucebit septempliciter sicut lux septem dierum, idest sicut lux ante peccatum; quia per peccatum deteriorata sunt omnia, Isai. 30. V. 26. Lux solis erit se te liciter sicut sol smtem dierum , quia septuplum lucebit plusquam splenduerit ante peccatum sicut dicit glossa. Secundo quia stabit immobilis in ordine, in

quo creatus est. Ahac. 3. V. 47. sol et luna steterunt in habitaculo suo. Ponit autem praeteritum certitudine prophetali, quasi diceret: ita

Suppl. 3. p. q. 93. R. 3. 2) Suppl. 3. p. q. 93. a. 2. ubi adverte, quod S. Doctor con- tutat opinionem eorum philosophorum dicentium, motus coelestes Semper duraturos, quia hoc non est consoniam βιdei nostrae.

245쪽

certi sitis, quod erit, quasi jam suisset. Τertio

quia non veniet ad occaSum, nec unquam Pa

tietur eclypsim : propter hoc dicitur totum tempus futurum una dies, Zacch. ultim. v. I. Erit dies una, quae nota est Domino; non dies neque nox una idest uniformis, quasi tanta erit, ut solus Deus eam comprehendere possit. Et de ista

die potest intelligi, quod dicitur Matth. 24. v. 36.

de die illa nemo scit neque angeli coelorum nisi Pater solus. 4 Quia non erit dies neque nox,

quia non erit necessitudo a die in noctem, neque e converso. Illuminatur etiam Iuce mirabili.

En profunda explicatio illius obscurissimi textus, circa quem sudarunt non semper seliciter ingenia. Nam textus isthic magnarum litium laeeundissima seges suit; eo enim abusi sunt Ariani, Agnoetae, Sociniani aliique haeretici ad impugnandam Iesu Christi Divinitatem. De eo aliqua hic animadvertisse juvat. Ita vero se habet graecus textus apud Waltonum περι δε της ut ερας εχειρος και-ωρας Ουδεις οι ηεν, Ουδε οιτων Ουρα ν, ει μη o πατηρ μου μονος. Ad litteram. Dc die autem illa et hora nemo scit neque ingeia coelorum, si non Pater meus solus. S. Ambrosius reponit: veteres graeci codices Marci) non habent, quod nec filius scit, sed non miram est, si et hoc falsariant, qui scriρturas interpoliarere diMinas. l. V. De fide. c. 36. et non e. 8. ut citatur apud Calmet pag. 740. Venet. 375 . Sed licet id possit verum esse de aliquibus exemplaribus, tamen generatim loquendo antiquissimi graeci codices haec verba continent constanter ovella o υος neque filius. Consului Diqitiam by Gooste

246쪽

Isai. 60. v. 49. non erit tibi amylius sol ad Κ-Cendum Per diem, neque utendor lunae illuminabit tes, sed erit tibi) Dominus in lucem

sempiternam.

hae de re insignes Codices Memb. antiquos Casanienses tum latinos, tum graecos: plurima ex latinis Bibliis evolvi sec. XIV. XIII. et praesertim sec. XI. in sol. maximo, ubi haec verba neque s litis reperiuntur in Evangelio Matthaei, quae tamen desunt iaVulgata. Item versavi insignem graecum codicem memb. in quo continetur quatuor Evangelia, venerandae antiquitatis monumentum probabiliter sec. VIII. vel IX sed de eo peculiarem eluc brationem instituemus ; atqui fideliter reperiuntur illa verba ου ηε ο νος neque suius in Evangelio S. Marci C. 33. v. 32. Conveniunt praeterea Versiones Syriaca, Arabica, aethiopica, Persica eum Vulgala, et SS. Patres Hilarius, Augustinus, Chryso stumus aliique communiter. Aliunde ne vel minimo vitio ma- , culatam dicamus sanctissimam Vulgatam, agnoscenda sunt ut Sincera illa verba, et explicandus sensus. Notissimae sunt expositiones SS. Patrum, quas congerit Calmet in Matth. 24. v. 36. Sed omnium profundissima jure extimabitur haec, quam hic tradit S. Thomasi intelligendo nimirum do die illa de aeternitate, cujus notio comprehensisa uui Deo convenit; nam non solum Deus est aeter- . nus, Sed CSt Sua aEternitas, quia est suum esse uniforme, quod nullia creaturae competit. V. S. Thom. s. q. 0. a. 2. et 3. Filio ergQ convenit aeternitas secundum divinam naturam, non secundum humanam. En itaque, hac data explicatione vere angelica, Arian0rum cavillationes dimantur in auras. Haec responsio maxime erat notanda, quia nec alii Doctores, neque ipse S. Doctor hanc rationem ponit tu commentariis tu Matth. Loc. cit. Disiligoo by Corale

247쪽

Τertio innovabitur luna, et hoc tripliciter. Pri .mo quia habebit lumen a se, non a Sole ut nunc. Psalm. 88. v. 38. et luna Perfecta in aeternum. Secundo quia habebit tantam lucem quantam habuit sol ante peccatum. Isai. 30. V. 26. Erit lux lunae sicut lux solis 1 . Tertio quia non minuetur, nec decrescet, nec patietur eclypsim , Isai. 60. V. 20. non occidet ultra sol tuus, et luna tua non minuetur. Sed contra istud est iblud Isai. 60. v. 19. non erit tibi amplius sol ad lucendum. Sed glossa solvit, quia his verbis non negat solem lucere, sed iis qui in aeterna beatitudine sunt, lucem non praebere , significat.

Ex his, quae diximus patet quod post judicium

non erit tempus 2 , quia firmamentum non movebitur, cujus motus est cauSa temporiS; et tempus est menSura motuS. Unde Apoc. 40. V. 5. -- gelus lepauit manum suam ad coelum, et jurarit Per UDentem in saecula saeculorum, qui Crea Mit coelum et terram ; quia amplius non erit

tempus 3 , idest mutabilitas vitae. Sed contra

ponitur : et erit tempus eorum in Saecula. Solutio: tempus prout mensura motus primi

In Suppl. 3. p. q. 93. a. 3. in argumento Sed contra. 23 3. p. q. 30. 6. et Suppl. 3. p. q. 9 . a. 2. 3 Vulg. quia tempus non erit a lius.i

248쪽

mobilis non erit, quia sol et luna stabunt sicut dicit Abacuc. 3. v. 17. in habitaculo suo, idest in loco, in quo creata suerunt in principio. Sed

notatur quod tempus est menSura motuS rerum

mutabilium; sic erit tempus, et hoc Solum quam tum ad malos; unde verbum Praemissum proprie

intelligitur de malis ). Item non erit generatio et corruptio quarum causa est motus coeli; quia cessante causa, cessabit essectus: et ideo cessante motu, Cessabit generatio et corruptio. Item non erit necessitudo temporis ut dies, et

nox, hyems et aestas. Basilius: In inserioribus innovabuntur quatuor elementa. Et primo ignis, qui sicut dicit Basilius intercidetur ut aliis Iuceat, et alios urat. Quod est intelligendum quam tum ad usum ignis, non quantum ad substantiam. Voluerunt etiam quidam dicere quod Iu-ciditas , et caliditas non sunt substantialia ia

gnis N . Potest etiam dici, quod caliditas

Glossa interi. tempus non erit amplius quia immort les et impassibiles emeseutur, cum e contra tempus malorum sit in saecula. Vid. Gloss. Ord. Ηaymo. 2 Ex quo posuerunt, ut dicit superius, radices earumdem qualitatum extinguendas esse. Hinc lux absque sensibili calore inveniri potest, ut apparet in omnibus phosphoris naturalibus, ut lumen cicindelarum; et calor absque Iuce dari potest ut in mnibus fluidis igni expositis, et in metallis. Vide Schetlini phrs. m. 2. pag. 353. Diuitigod by Cooste

249쪽

κ εο et χaecidentalis destruetur, sed potentialis reman

bit ). Sed per quid innovabitur ignis, cum

pius non ascendat ille maximus ignis, quam ascenderit aqua diluvii, et illa non ascenderitusque ad ignem qui est elementum, quia usque ad illum non ascenderunt opera hominum' Potest

dici quod sorte ille ignis , qui est elementum, se ipsum purgabit, et innovabit η. Ignis enim virtutem habet purgativam 3 . Secundo innovabitur aer. Et hoc tripliciter. Primo quia erit sine turbine, tonitruis, et pluviis 4 .

. . O . . , - mandabo Coelis ut non pluant

imbrem suPer terram. Secundo quia in illa

Haec opinio probabilior est; siquidem licet actualitas harum

proprietatum tollatur, concipitur semper in igne illa potentia ad accipiendam eamdem virtutem. Nam improbat opinionem illam in Suppl. 3. p. q. Tq. a. 4. et concludit dicendum, quod manebint elementa quintum ad sussistantiam et qualitates eorum Pr

mas, sed Pum uritur etc. R Suppl. 3. p. q. 74. a. 6. Ignis ergo purgabit tria et menta, et se ipsum quoad eam partem, quae est in inferioribus impura et permixta. v. Sylvium in hunc articulum. 33 Suppl. 3. p. q. 7q. a. 2. q) In codice relinquitur lineola vacua, quia amanuensis oblitus fuerat citationis textus et verbi antecedentis. Idest Isai. 5. V. 6. 'Vulg. et riuomus mandato ne pluant suPer eam imBrom: ex quo patet textuum alterationes, seu postpositiones Verborum ab uno oriri scribentis vitio.

250쪽

alteratione, quae fiet per ignem non comunicabit aer, et ignis, . et coelum, et aqua. 4 , ut omnia ista dicantur coelum. Unde hoc. 24. v. ', sumitur coelum pro tribus elementis cum discitur viai coelum nouum et terram nouam idest innovatam. Haec autem innovatio fiet per illum

maximum ignem, qui praecedet iaciem judicis secundum quod dicit glossa super 2. Petr. I

V. 40. elementa quatuor quibus, mundus co sistit magno calore solMentur, et ille maximus

ignis exuret. Quis sit autem ille maximus ignis dicit Augustinus 20. L . de Civ. Dei. C. 46. quod ille ignis conflagratio muΠdanorum ignium idest mundani ignes conflagrati , idest simul ardentes sicut diluvium fuit inundatio mum

danarum aquarum. Omnes enim materiae igni-biles tunc incendentur , et comburentur 2 .

Ex 3 hoc videtur quod aqua omnino peribit,

quia eum aqua non sit combustibilis, sed potius per ignem evaporabilis, videtur quod tum

Unde non communicantibus invicem elementis, plantae, animalia, mineralia et omnia mixta in illa innovatione non manebunt, Suppl. 3. p. q. 9 . a. 3. 2ὶ Suppl. 3. p. q. 74. a. 3. 2. Et seq. 3 Quae sequuntur sunt objectiones, quas postea solvit tum ibi, tum in locis jam citatis, quia eaedem sunt, iisdemque verbis

solutae.