장음표시 사용
121쪽
INsTIT. D A in III iis continent. Quo interim istae novae Constitutiaones accesserant: sicut ex prooemio Pandectaa
Consecutum deinde s Institutiones illas,in posteriore, hoc est, novo Codice & Novellis constitutionibusJustiniani pectatur. 3 e dex ille novus duodecim distinctus Ithris, constitutiones videlicet superiorum Imperato. rum inde ab Hadriano adjustiniafium variestas quidem interpolatas & emendatas, vi alidis praeterea Justiniani proprias, &in his illas poli priorem istum Codicem editas complectitur. Hic Codex, quoniam prior magis abrogatus, emendatus, & repetitae praelectionis dicitur:ut
clarius apparet ex prooemiis. λ M. Memoria autem repetendum , initiis statini
Imperii sivi Iustinianu incubuisse lid Iuris com positionem, & tertio circiter anno edidisse priuorem illum Codicem, deinde quinto vi sed compositas Pandectas, & vix illis ab linis, si mul composito Institutiones α-B Onhi- tutiones, quae priorem istum Cossidem secutis essent,alicubi insertas fuisse, &utrasque deinde septimo simul sere editas, & deinceps anho mctavo, novu istum Codicem eon positum & ditum fuisse,sicut ex subscriptionibus prooemb
Quanquam igitutdubitari potest, an constiututiones nonnullae, quae in Institationibus as
122쪽
io. Iu RIs s Tu DIO huc manent, dein posteriore isto Codice non reperiuntur, abrogatae sint: tame cum in prooemio istius Codicis appareat integras Institutionesedit eo quod Graece essent;imperitia scribendi praetermissae magis videri possunt, quam labrogatae.
Quomodo Lotharius etiam Institutiones istas tanquam integras introduxit. Quod volumen pariter atque Pandectae ipsae suis quibusdam tractatibus, & aliis istis, de quihus infra, distinguitur. Novellae deinde, Constitutiones Iustiniani aliae, ita paulatim, ut negocium aliquod postulaverat, secutae fuerunt: quae Authenticorum nomine, quasi dicas eorum, quae rata de firma sint, appellari solent: cum semper posterioresianctiones plus valeant: quae ipsae vocantur etiam parvum volumen quanquam postremi tres libri Codicis, dc quaedam alia a nonnullis asduntur. Quae novellae constitutiones distinctae sunt, nescio a quo, in Collationes novem,quassi Graece: putaverim: dc hae rutius in Titulos, I ituli in Capita seu Paragraphos: quanquam nunc Capita etiam majores partes quaedam finerint: Atque ita Novellae numeratur nonaginta octo. His deinde additur 1 nonnullis Collatio decima, aliarum Novellarum Justiniani: quas in isto Iustinianeo Jure per Lotharium introducto
123쪽
T I T. D IA Tito 3 E III. Bitroducto non facile inveneris: quam ob rem nec glossis illustratae fueruns i Ex his Novellis ab Irnerio illo decerptae sunt sententiae, quae Codici passim insertae sunt,&Λuthenticae dicuntur.
DeindeJus alterum illud sequitur, quod illo
etiam comprehensium corpore; a Germanic Romanis Imperatoribus paulatim costitutum,&Justinianeo isti Juri additum est. Quod tum in libris Feudorum,tum inExtr vagantibus quibusdam Constitutionibus spe-
Libri Feudorum, Jus de beneficiis ad fidelitatem cum pacis, tum vero belli tempore obtrugantibus exponunt. Sic enim a bellicis, seu similibus, obligationibus Germanico vocabulo videntur Feuda dici.
In his libris partim consuetudines sunt dei, lis Feudis, partim constitutionesnqnimilae. Consiuetudines cunde etiam libri illi consumtudines & usus seudotum dicuntur inde superiore Germanico- Romano Imperio, inus inde a Longobardis Germanis prosectae, de passim in toto Imperio celebratae. in Quales nunc,cum scriptae &Juris Civilis eo pore comprehenis sint, Juris scripti instar habent. Deinde constitutiones de Feudis admistis sunt Conradi Lotharii, & Friderici, Imper
124쪽
Historiae autem causa repetendum,sormam quandam Imperii Christiano-Romani inde a Carolo Magno, clim in aliis nationibus,tum in Germania repraesentari. Feuda enim tanquam Foedera & vincula Imperii inter sum mos quosque, medios, & infimos intelliguntur esse. Hujusmodi deinde imperium in Germania magis ac magis ista aurea, quae dicitur,Bulla sancitum,
Deinde extravagantes dicuntur aliae Imperatorum Constitutiones additae, nimirum quod extra Jus illud Justinianeum quasi vagentur. Cujusmodi sunt Friderici secundi, Imperatoris, lde negotiis quibusda Ecclesiasticis , tum Henrici septimi Imperatoris de rebellibus: pertinet enim ad pacem publicam Imperii: tum illa de pace Constantiae facta inter Fridericum siecundum Imperatorem, & ejus filium Hemicum: . quae pacificatio etiam ad totum Imperium spectat:quanquam quidam proprie Constitutionibus Henrici septimi imperatoris extraVagantium, etiam collationis undecimae nomen
Non comprehensum deindeJus illo corpore, in aliorum quorundam Imperatorum, Vel corum qui nunc in suis regulis pares illis videri volunt, Constitutionibus cernitur. Cujus generis itini ne de aliis nunc dicam in hoc Germanico Romano Imperio, quae&Ordinationes
125쪽
RECTE INSTIT. DIATRIBE III. ro
ordinationes & Recessus Imperii dicuntur. Talis est Constitutio Caroli quarti de statu Imperii, quae aurea Bulla dicitur. Item Friderici tertii, de pace publica, quae certe salus imperiir quae tapius confirmata deinceps & amplificata: Item Maximiliani primi de judicio&processu Camerali; de Notariis: les multe aliae,Caroli quinti, Ferdinandi, Maximiliani secundi, ad
hanc usque memoriam. 'Neque ver us Orientale, quod Justinian um illud secutum fuit, ad hoc imperium peribnet: cum Lotharius non nisi uolum illud intro duxerit : sicut superius monui. Itaque nec Justinianeum Jus ipsum, sicut in Oriente Graece conversium, aut deinceps emendatum aut
suppletum, auctoritatem ullam in hoc Imperio habet. Sed quanquam illud Jus Orientale ad hoc emendandum & supplendum parum facit, tamen rectissime ad hoc ipsium collatione quadam illustrandum& comprobandum videtur adhiberi posse. Qua de re interest Vigili Tu chemi prooemium ad Institutiones Theophili, quod ad Carolu Quintum Imperatorem stripsit, legere: ubi hortatur etiam illum,ut pleraqvelit sua auctoritate confirmare, &in Imperbum hoc inducere.
126쪽
m DE Iu RIS S TIMIIo scriptum illud est, quod Romani Pontifices, ut supra jam attigi, cum eorum auctoritas invalesceret, de Imperii potestatem aliquam sibi vendicarent, imitatione quadam CivilisJuris,
ubi quamvis multa sunt, quae ad Imperium ;proprie non pertineant, ut Ecclesiastica, de alia: tamen de hujusmodi sane plurima siunt,quae ad Civilem quandam Reipublicae sormam simul videntur spectare, aut quae saltem tanquamJus commune, in Implerio passim usurpatur. Quod deinde Jus similiter vel comprehensium seu opere seu Corpore aliquo, vel non comprehensum. Illud, scilicet comprehensium, vel primum quoddam est, vel paulatim additum. Ita primum quoddam est in voluminibus, quae dicuntur Decretum dc Decretale. Decretum per Gratianum quenda ex Comciliorum, Episcoporum, priscorum Theologorum,qui Patres dicuntur,&similium sententiis dc canonibus, quasi discordantibus conciliatis, Pandectarum similitudine quadam, compositum est, de auctoritate Pontificis Romani Eugenii comprobatum: quod ita demum disco dantium Canonum concordia,vel concordantia etiam dicitur. Quod volumen plerisque distinctionibus, ut nunc vocatur, & causis retractatibus divitum,illis constat canonibus.Ubi
127쪽
ΚECTE INsTIT. DIATRIAE IIL ios passim conciliationes & concordantiae Gratiani interpositae. Distinctiones numerantur IoI. Causis,id est,negocia,explicata sint 36:quae praeterea qua stionibus discernuntur. Tractatus sunt duo, ut de Poenitentia & Consecratione: qui iterum suis etiam constant distinctionibus. Atque hinc fit, quia tractatus siunt duo, ut quidam Decreti partes quatuor numerent. Decretale, simile Codicis volumen,Pontificum Romanorum epistolas Decretales , tamquam Constitutiones quaSdam continet. Decretale autem triplex est, ut Gregorii Noni, Bonifacit Octavi, dc Clementis Quinti,Pontificum Romanorum. Quorum trium Decretalium unumquodq; quinis constat libris: dc secundum, quia sequeretur quintum Decretalium Gregorii librum. totum dicitur Sextus Decretalium: & tertium Clementinarum; scilicet Decretalium episto- Iarum; nomine appellatur dccitatur.
Quod deinde volumen ita distinguitur, non solum libris istis, sed titulis etiam dc capitibus seu capitulis. Nam ut in Decreto dicuntur C, nones,ita hic capita. Quod deincepsJus additum in hoc Corpore est, spectatur in aliorum consequentiu Pontificii Decretalibus epistolis quibusdam: Qua- es sunt Joannis vagesimi secundi Pontificis, de
128쪽
DE Iu RIS STu DIO illae, quae dicuntur Extravagantes communes. Non comprehensium autem Ius illo Canonico corpore, est, quod in aliis Conciliis & alioruPontificum Decretalibus epistolis versatur, cujus generis est Concilium illud Tridentinum,
Sed cum de exemplaribus utriusqueduris illius, praesertim quia editiones aliae aliis emendatiores di meliores videri volunt. multiplex quaestio sit: nulla equidem Aulentica, id est fi ma rataque in Imperio existimaverim, quae in Imperio, inquam, ab illo usque tempore, cum Jus vel per Lotharium induceretur,vel alioquin constitueretur, usitata fuerunt. Qualia profecto illa sunt, quae Glossis & interpretationibus Doctorum, id estJurisconsultorum, illustrata &in Bibliothecis Europae passim servata, jam inlim typis edita sunt. Quanquam enim error aliquis nimis studi- diois novitatis videatur uspiam occurrere: tamen quia longa consiuetudine sicJus receptum in Ilia perio fuit, maxime in rebus hujusmodi indifferentibus Juris auctoritate nihilominus
habuerit. Neque enim emendationes & correctiones ullae,quae praesertim contra receptam
in Imperio sententiam pugnaverint, quamvis ab eruditissimo factae, approbari possunt. Non enim nisi publicae auctoritatis est, sicut Jura sancire, ita emendare & corrigere.
129쪽
Non-scriptum deinde Jus est, seu Civileain Pontificate; quod in generali aliqua totius Imperii consuetudine positum. Huc deinde, quanquam magis ad scriptum
illud quasi corpore aliquo comprehensiam Jus
accedunt scilicet Glossae, item interpretatione & disputationes Doctorum, δέ alia generis mjusdem: quae quodammodo scriptum aliquod Jus faciunt, communi nimirum quadam toti us Imperii auctoritate & consuetudine. Tales fiunt Glossa, ut hoc addam, quas Aocursius ex Martini,Bulgari, AZonis,Placentini,& similium acholiis collegit adJus civilαδc Be nardus quidam adJus Canonicum. Doctores, quanquam multi sunt, tamen
mitanus & Felinus inJure Canonico, pheror que omnium Doctorum instar sunt.. c Neque vero si quidam celebriores sunt, cinteri tamen non parem ide Jure condendi, &disserendi auctoritatem ; magis privilegiis Academiarum& Imperii consiuetudine, quam vel Augusti Caesaris, vel Justiniani beneficio h hent. Ita summam, ud est, epitomen in Jure Civisi Aeto, in Canonico autem Cardinalis Hostiensis erudite & diligenter conseceruntis
-7 utrumque autem , vel potiuS totum Jus illud, accurate contraxitGuillelmus Durandus
130쪽
quam & Hostiensis CivileJus alicubi simul ab
tingit. Si quid interim pr terea Reipublicae necessitas flagitat, rationi dc prudentiae eorum , qui Imperium habent, relinquitur, & saepe Senatus celebrioris , aut Doctorum disputantium ametoritate quadam,non sine Imperii consuetudine deciditur. Quomodo curiarum nonnullarum Decisiones, & Doctorum scusententias, seu opinion es, sane plurimas habemus, ubi nullum alioquiJus cxtabat. Quanquam ita saepe etiam Jus, si quod simile fuerat, argumento Collato,ad consequentiam producitur. Sed hactenus de TotoJure: Nunc de inven- sone & compositione illius deinceps aliquid attingendum videtur.
DE 1NvENTIONE IURIS.INvenitur stilicet primuJus, non istum hoc
Christiano-Romanum,sed quodcunque elisam aliud, de negociis propositis Reip.Imperii caussa, ex principiis Phusicis, Ethicis, Politicis, OEconomicis:de quibus egregie Cicero ex Platonis praesertim & Aristotelis philosisphia in libris deosticiis x legibus & reliquiis illis, quas habemus de Republica, dc praeterea in libris o ratoriis, quippe, quodad causarum genera attinet,magis Politicis. Deinde in venitur Ius ex aliis etiam principi