M. Tullii Ciceronis Fragmentorum tomi 4. cum Andreae Patricii Striceconis adnotationibus

21쪽

rro Gabinio.

ae quid m singulae non Blum tituljs, & inscriptionibus, sed

iam etiam fragmentis ipsis, in lucem,quqad eius,partim a nobis,partim ab alijs,fieri potuit,propositis,satis notae sunt.Praeter eas autem sunt ille quφque . . se, r

In Gabinium I I I A V T . ta Pro Crispio. Pro RAMucio. De lege Agraria breuis: is quae sui eiusmodi aliae:quas cuadhuc ita Litere in obstinxeret ii t viri nominis vestigia

retinere ex tanta calamitatevideantur,nonnihil,ut puto,de ii .

lis praesari hoc tempore necesseest ut aliqua saltem ex parte labenti iam & occidenti ullonam memoriae succurratur. Nam derelibuis, malit ante nos iam dixerunt,tum nos quoque ipsi,siquid erit,quod dicendum sit suo lacta dicturi sumus. i Itaq; orationis quidem pro L. inino mentionem apertar facere videtur O uinctus Masciuratur Cice in ilibro de petuti E cosinatus hoc bimmo, inquit ad avi mirem, quattuor sodalitates ciuium ad ambitiopem gratiosissimorum tibi obliogasti. M. Fundanii, allij, Cn. Cornelij, LGbmihi; de horum in causis ad te dδrendis quidnam eortuo sodales receperint & confirmarint, scio, nam tuteribi imo quidem ex loco tempus etiam constat habitae eius pro Corvino orationis. habita est enim illo biennio ante consulatum M. Clae sic man- quam Coruinum ne,an Corvum appellare debeamus, alijabunde adnotarunt. De oratione in deponeda prouincia,toc ille tisiimus testatur,qui consulares orationes recitat, lib. II epistolatuita ad Atticum. Vbi haec quoque inter ceteras numeraturi Res ita habet. Cicero de Antonius coss. cum prouincias sinitin esunt,Ciceroni Macedonia, Gallia Antonio euenit: postea ni gratiam Antonii Macedoniam illi concessit Cicero, Gallia recepta: iii quam tamen &ipsam profectus non siit, Metellum Cel rem misit cum imperio. testatur Dio. Ibox tacui I. dema reextat etiam quiddam sub initium epistolae secundae lib. P. ea-

22쪽

tum quae ad faeniliaso scribunim. Sallustitis in coniuratione Catilinae de eadem re sita habet. Cicero,inquit, collegam suum Antonium pactione prouinciae perpulit,ne contra remp. sentiaret.. Vnde ipse quoque Cicero in oratione in L. Pisonem. Ego, inquit, prouinciam Galliam,senatus auctor itate,exercitu,& pecunia instructam,& omatam, quam cum Antonio commutaui,

sic enim lego, non, ut ubique legitur, communicaui quod ita existimabam tempora reiputa ferre,in concione deposui, reclamante populo Roma ἰ PDe L Bestia,Orationeque de eo habita,sic scribit Tacitus ILde oratoribus. Satis constat C. Cornelium, & M. Scaurum, δέ T. Milonem,&L Bestiam,& P. Vatinium concursiu totius ciuia talis & accusatos esse,ωdisenses.Cicero etiam ipse lita epist larum. I r. ad fratrem,sic. Ad Dr. idus dixi pro Bestia de ambitu,apud praeta Cn. mitiui uisero medis,maximo conuentu,&c. intelligendus autem sertassis Bestia i qui cos. Cicerone tribunatum pl. gessit, & qui, ut scribit Salluli ius in Catil. queri in concione de actionibus Ciceronis, bellique grauissimi inuigia optimo cps imponere quo debuit. De etiam Brutus

in epistola ad Atticum loqititur,quae est in libro epistolarum ad Brutum. Equidem oratio fuit habita Marcellino,& Philippo coss. Eflegum autem non festa consecutum, ostendit Cicero Philippica. lxi. mo ex loco intelligi etiam potest de ambitu illuna in praeturae petitione fuisse accusatum. Quid Bestiam, i quit Cicero,qui se c5sulatum in Bruti locum petere profitetur atq; hoc quidem detestabile omen auertat Iupiter. Quam ab

surdum autem,qiri priet seri non potueri eum Petere consulatum nisi forte damnationem pro praetura putat. 2In Gabinitim autem quoque scriptam futile a Cicerone ora lienem, Quinctilianus aperte testiniar tib i. m. r. sic scribens. Dixit Cicero pro Gabinio,& P. Vatinio,inimicissimis antea sibi hominibus,& in quos,inquitiorationes etia scripserat. Nam Dionis locus lib. xxxi x. ad eam rem demonstrandam parum facere videtur, qui accusatum tantii a Cicerone filisse Gabinium stribit.orationem in eum scriptam fuisse non scribit. Multo aurem minus locus Lactantii cap. x rix. lib. I v, qui nonnullis exe- plaribus mendosissime,cruce Gabinianam,pro,Gavianani, habet. Respicere enim locus debet ad Verris factum crudele, qui P. Gaulum,non Gabinium,cruci affixerat. de quo vide Oratio-Α a nem

23쪽

nem ri .in Verrem. Interim aut,etsi Quinctilianus orationeni in Gabinium scriptam este affirmet,ego tame hoc loco nimium non pugnabo,an praeter eam in L. Pisone,in qua no minus perstringit Gabinium,proprie scripserit aliam in ipsiuni Gabiniit. Orationis pro Crispio meminit ipse Cicero in ea pro Cn. Puncio, sic Laterensem alloqaens. Atque etiam clamitas

Laterensis. Quous me icta dicis λ nihil in Crispio profecisti,

absolutaedam uini preces tuae. De Crispio mihi ne tu obi jcies

inquit, quem ego de me bene meritum , quia te teste cognoueram, te eodem auctore defendi' & ei dices,quousque,quem negas,quod pro Crispio contenderit,impetrare potuisseὶ & infra. Et mihi lachrymulam Crispiani iudici; obiectas. Significat enim: & Crispium se cum contentione defendisse, & eum tamen absolutum non fuisse. Pro Mucio etiam illum dixisse .constabit ex fragmentis

orationis in toga cat dida quae superius proposita sunt, accus batur nimirum is furti a L. Caleno.

De breui una,quae de lege quoq; fuit Agraria, sic ipse eodem

illo iam nominato loco, lib. ii. Att. Sunt praeterea,inquit,duae breues, quasi legis agrariae. Extat autem una, alia teram desideramus.

Duas praeterea ipsius orationes legisse se Brutus significat in epistolis, quq inter fragmenta epistolarum tomo hoc secundo repositae sunt,epistola quidem, quae incipit Litteras tuas. 'Praeteria autem unam se ad illum missurum esse scribit ipse Cicero epistola, quae ibi sequitur. i .a ni Defensos etiam,& accusatos fuisse plerosque alios a M. Cicerone, sunt quae testentur , cum ipsius, tum scriptorum alioruni monumenta: imprimis autem illud ipsiuς quod ita magna libertate,& confidentia in suo ad Brutum oratore extulit,de suis orationibus loquens. Nemo,inquit,orator tamulta,ne in Graeco quidem otio scripsit , qua multa sunt nostra. Defendit enimrrster ceteros Antonium, collegam suum, ut ipse fatetur in ea pro domo. Defendit & C. Pisonem consularet ut ait in ea pso lacco. V bi & A. Thermum bis a se eodem anno defensum esse narrat. Defendit & C. Mustium uti meminit rii. Verrina sub finem,& Caesarem Vopiscum, uti scriptum extat Philip.x i. non longe ab initio. Egit &Reatinorii causam contra Interamna

tes, apud consulem Appium, & decem legatos. Defendit item Messium,

24쪽

Messium,3 eodem pore Drusinit. lib. t t r. ad Att episto la De Eutijchide,3c epist. sequenti. Et item Titiniam Cottae,ut est in Bruto, de Scamandrum, ut pro Cluentio, & Atratinum,dc Ascitiumri pro Coelio. Defendit di Sauctiunt bis, primum lege Pompeia , mox Plautia demit vilistonius in Milonianam,&Popillium Laenatem, a quo post occisi is eth, ut Seneca in declaniationib. & alij scribat. & mulierem A retinam apud decemviros,ut ex oratione pro Caecina patet. Pugnauit se pro Crasso in senatu, ut constat ex lib. I. Fam. epistola Periucundae, & lib.v. episti inantum meum studium. Defendit praeterea,& Dolabe iam,& Acilium, ambos bis, ambos capitis iudicijs, epistola ad Appium Cum es . lib. iii. Nepistola ad Curionem Ego vero. ii v iu& Caninium Gallum, lib. eodem, epistola. I. ad Marium. Defendit di alios innumerabiles: praesertim vero illo tepore e citro ipse lib. iii .epist.ad Q fratrem scribit,nullum adeo diem

esse, quo moti dicat pro reo . Acciitauit autem cum T. Munatium Plancum Bursam cile quo scribit ipse lib.vi r. iam. episto hirurii,& Dio in tertio consulatu Pompeij tu ceteros,de quibus Pedianus iii fitie comentari j in Miloniana. Atq: haec quide itas habεfit de accusationibus,3c detensionibus ipsius: quaru iamsi via os alum arbitror, orationes aut stripta aut eatidis extitis se. Nam & illam profecto, cuium paullo anto meminimus , pro Mucio orationem, dc hanc,cuius modo, pho Mustio. scribit di serte suis locis Asconius, editas non fuisse. Nisi fortasse pleroque omnia in commetarijs reliquerit.omnino ex illo fere quinquennio, de quo ipse in Bruto ait, cum post quinuram Siciliensem in urbem rediisset, orationem nullam habemus t dc ta

nien tunc te scribit iii plurimis causis, de in principibus patronis misse versatum. Et rursus ante id quinquennium ex alibitem fere quinquenio,cum post primam causam publicam pro

sex. Roscio dictam, tantum se commendationis adeptum, in Bruto paullo ante eum, quem modo citauimus locum, significat, ut non vlla causa esset,quae non ipsius patrocinio digna videretur Deesse enim eius quoque temporis videntur multae, quas non minus diligenter elaboratas etiam quam elucubratas asserebat . Equidem Beatus Rhenanus nonnullas eiusmodhqus non extant flagitare videtur ab amico,ut alibi dicemus. IAeschinis autem de Demosthenis contrarias orationes in hoc

numero ima recense qu0d eae non in loro habit sed in otio

25쪽

de Graeco conueris fuerunt. Vide de his Ciceronenialdum in fine libri de optimo genere Orator .. I l

, In orationem pro M. Tullio.

Α c I et v s in dialogo de oratoribus ita eius orationis meminit . inuis nunc ferat, inquit, oratorem de infirmitate suae valetudinis praefantem, qualia sunt fere principia Coruini Quis quinque in Verrem libros expectaueritρ ius de exceptione,&sormula perpetietur ua mensa volumina, quae pro M.Tullio,aut A. Qecinda legimus t Quibus ex verbis duo mihi prae ceteris,quq hans ur tha nem attineant,videntur esse obseruanda.Vnum orgiiunes langam extitisse: alterum de exceptione, & formula sermonem

inultum in ea fuisse. i.

A familia P. Fabii commisiam. J Lego, FABII VIM COMMISSAM. Nam in superiore fragmento sic loquituri

DICO VIM FACTAMIA P. FABII FAMILIA.AD VER ARII NON NEGANT. Et item. HOMINIBVS ARMATIS NON NEGAS. Ali rui quid sit COMMISSAM, non intelligo am commis

am rei non placet: quam prius gestam dixit.Verendum auiatem quoque esse arbitror, ne hoc fragmentum cum superiore idem sit,uerbis tantum diuersis a diuersis auct'ribus Victoriano,& Marciano recitatum. t iam hoc statuit unquam. J Affinem huic Ciceroness sententiae sententiam extare video apud Gellium, lib.vo. cap. DI.no ctium Atticarum Hominum,inquit,vita, non tam initiis neque tam indomitis necessitatibus circumscripta est,ut idcirco Prior iniuriam facere debeas, ia,nisi ieceris, pati possis. De quo tamen ipso ita ab Vlpiano responsum esse video, leg. Sed etsi V. D. ad L. Aqiulliam. Sed etsi quemcunque alium se se petentem quis occiderit,non dubitabitur quin lege Aquillia non teneatur: sin autem cum posset adprehendere aluit occidere, gis est ut iiiiuria fecisse videatur,ergo & Cornelia te

26쪽

ga me beneuolentia singulari.quo tempore pririnem fragmen, torum seorum editionem adornabat.uti fere quodq; sollaui ex . officilia librarii exierat, id a me Veneths Patauiu mittere, itaq; cum eius etiam orationis Ad me solium misisset bomo essici sissimus, scripsi verecunde, videri postremumstruncorationis locum etaon optame habere,eorrigendum que ad eum furta modum esse ut pro, Quid si se telo defenderare iniuria et legeretur,

IN IV R ΙΑ. Quam nostrana emendationem quomodo tum acceperit vir eruditissimus,satis indicauit,cum ita fere ad sine eiusdem editionis adiiciedum curauerit. Quid si se teli,defenderit Θ iniuria. quid ita constitutum est . Andr. inquitiari ius Polonus acute vidit legendum cssu. Haud iniuria Ita

in sententiae ratio postillat Vt,lus tu . Nunc, Ssi de verita re emendationis approbanteSimois,dubitare non oporteat; tamen quibus rebus adductus ad emendationem ipsam descenderim, putaui mihi breuiter esse exponendum: id me etiam hm: magis,quod ea deinde nusso;ut puto,auctoris ipsius studio, sed tamen typographorum,ut si errore deformata ac peruersa esse rideatiir: Legunt etaim totum isagmentum sic. Si quas iurem occiwit, haud iniuria occiderit, quamoes 's' quia ius constatutu nullu est.quid si se telo defenderitΘ iniuria pud ita cuia constitutu est. ina quide sane lectione 'particula. Haud. de inferiore ad superiorein locu imponunissime translata est. Sed-ad rationem emendationis nostri veniamus. Habet Cicero in ea pro Milone seb initium, Quod si duodecim tabula noctuintim irem quoquomodo, diruum autem, si se telo de νωnderi interfici immine voluerunt,quis est, qui de qus sequuntur. lii autetia scribillibata. cF. x rix. Decemviri, inquinnirem, qui hianifesto sucto prelieituis esset, tum demuni occidi

permiserunt, aut,cum faceret furtum nox esset,aut interdiu se telo, cum prehenderetur, defenderet'. Nota est igitur sententia XiI . tabularum, furena si se telo defendisset, perimi sine iniuria licuisse. Sed & in libris veterum iurisconsultor um extant eius rei aperta vestigia. scribit enim Vlpianiis L. Nec timorem. D. d D,quod metus causa. Non omnem, inquit,adulterii licet o cadere,vel furem, inquit, nisi se telo defendat. Apertisiime autem Caius in L. Itaque D. ad eandem Aquili. lex duodecim tabularum, inquit,furem noctu deprehensum occidere permi

27쪽

lit,ut tamen id ipsum cum clamore testificetur. interdiu autem deprehensum ita permittit occidere, si is se icto defendat, re tamen aeque cum clamore testificetur. Et post. J Si pigno re. g. Furem. D. Furiis. Furem, inquit, interdiu deprchen iasum non aliter occidere lex. xii. tabularum permisit, quam si se telo defendat. Quae sententia etiam ab Augustino lib. xi Lia quaestionum super Exodum usurpata, in ipsos quoque sacrarum legum canones,totidem pene verbis relata est,add ita etiam' ratione, quod qui se telo defendat fur, iam amplius is quam iurisit, Cap. Si perfodiens. Extra de homicidis. Vnde Marcianus quoqile. I.c.l. I. D. ad L. Corneliam de sicarijs, lege Cornelia teneri scribit,non modo qui hominem occiderit, sed etiam qui illius occidendi, furtiue faciendi causa cum telo ambulaueritu Cum igitur hoc quidem loco ad illarum legum vim& rationem manifeste orator respiciat,profecto quemadmodum quidem locus legi debeat, dubitari nihil potest. χod autem hic de iure loci uitur Cicero, id de adulteris quoque M. Cato locutus fuista

videtur in oratione de dote, cuius fragmentum extat apud Gerlium lib.x. cap. xxiii. In adulterio, inquit, uxorem tuam si d prehendisses, sine iudicio impune necares,illa te, si adulterares digito non auderet contingere,neque ius est. Dicit enim ius eia se, quod Cicero, constitutum esse, vel,ius, ius constitutum esse. Fragmentum ex Rufiniano sumptum est,in apophasi. Cohaeret aute mirifice cum eo,quod praecessit. Quis hoc statuit unquam Sc. ut inde ad hunc ferme modum videatur esse inserendum.

NE IPSE POSTERIUS OCCIDERETUR. H IVS AUTEM REI TANTA VIS EST, UT ID FERE sOLVM LICERE NOBIS PUTEMUS, QUOD LEGE STATUITUR, QUOD NON STATUITUR, NON PUTEMUS. SI Q UIS E

REM,&que sequuntur.

28쪽

In orationem pro L. Vareno.

ET ERA ex Sigonio. Euentum sane eius defensionis ex lib. v I I. cap. II I. conijcere possumus, quo loco ait de probatione ex causis.Nam cum accusatore satis instruxisset,quomodo probationem eiii simodi tractare debeat. Patronus vero,inquit,quoties poterit, instabit huic Ioco,ut nihil credibile sit,factu esse sine causa. Quod Cicero vehenientissime,inquit,multis orationibus tractat,praecipue in pro Vareno,qui omnibus malis premebatur.na & damnatus est. Que in ipsum locu video a Sigonio posterius esse adstolatu. Inse pιuntur studio J Lego. Insequuntur: studio. Nin C. Varenum. J Videndum an Ciceronis sit. Quinctili nus enim neminem citat, sed exempli tatum loco ponit. Cuiumcunque autem sit, pro L. Varenum occidendo,quod olim legebatur, lego, C. VARENUM OCCIDENDO: sicut&Λldini libri indicant & res ipsa.

L. ille Septimius I Sumptum ex Prisc. lib.I. Extremum autem eius fragmenti extat etia apud Quinct. lib.vDI. cap. III. non longe initio. Erucius Antoniaster. De hoc Erucio,vide orati pro Sex. Roscio Amerino.Totum huc locum,sicut est,correxit,& emendauit Petr. Victorius lib.xiv. cap.xxDI. Var. lectionia.

Ea caedes si potissimum a Reposui io' POTISSIMUM,

meo Prisciano lib.xii. in fine. Nisi quod ibi quoque non suo Ioco repositum videtur.Plane enim ita sentio legendum esse. E A

CAEDES SI CRIMINI DATUR, DETUR EI POTISSIMUM CVΙΑ INTERFUIT,&c.

Deum fidem J Ex Prisc. lib.VII. pro. deorum.

In Orationem, quum quaestor Lilybaeo decederet.

E sT I ara eius orationis ex Asconio apertissime deprehendi possunt, tum in prssatione an diuinationem Ciceronis, tum paullo post, ii explicatione illorum verborum, sepe esse pol licitum. Quibus utrisque ex locis apparet instituta a Cicerone hanc tuisse orationem,ut quς-B sturam

29쪽

sturam humi rebus &osses, ni illislactenus UIij tanis con

menditam, verbis etiam ad extremum commendatam redd rei ; atque adeo significaret, se,etiam absentem non modo coeptam erga prouinciales homines benelio lentiam Ronas conseruaturum, eam quoque libenter, omnibus suis N assiduis onficijs auctiorent facturum esse si modo unquam tempus aliquod idoneum inciderit decIarandae suae in illos perpetitae volunt tis. editam autem ab illo eo cosilio putarem, quo postea etiam orationes suas consulares ediderat, nimirum, ut, quemadmodum illae consulatus, sic haec quaesturae ipsius quasi monumentum extaret: in quo primo veluti gradu honorum,administrandaque reip. tantam sibi continentiae, diligentiae humanitatisq; Iaudem comparasse videbatur,ut nullam unquam ullius qusIturam prς stantiorem, & ciariorem suisse existimaret. Qua de re Plutarchus in eius vita , & ipse Cicero in defensione Plan-ci. I Npus porro quo ea oratio habita est , cum ex iisden

quorum paullo ante meminimus Pediani Iocis colligi, tum ex ipsa quoque orationis inscriptione,& libro de claris oratoribus plane cognosci potest. Ex libro, inquam, de claris oratorib.illo loco: Cum rediissemus ex Asia,causas nobiles egimus cum quaesturam nos consulatum Cotta, aedilitatem poteret Hortensitis. interim me quaestorem Siciliensis excepit annus: cotta ex consulatu profectus est in Galliam: princeps & erat,& habebatur Hortensius. Cum autem anno poste Sicilia me accepissem. Sc. sod non detrectare.J Fragmentum recens alIatum a me ex Frontonis quodam libro, qui continet exempla elocutionum. inem quidem librum, cum Io. Lamoscius noster, adolescens litteratissimus,ex Italia in Poloniani ad me misisset, qu niam antea quoque ex eo Sigonius quadraginta fere alia fragmenta elicuerat, inque suam posteriorein editionem transi ieran dedi & ipse operam .ut inde etiam &huic nostrae comentationi accessio nonnulla ui laesita esse videretur. Vidi autem Daeterea alium eiusdem auctoris librum inscriptum de nominum verborumque differenths, sed eo libro noster quidem hic labor minime potuit adiuuari . Hunc sine grammaticum Gellius lib. I t. cap. xxvi. facit de coloribus cum Phavorino philosopho disputantem: itemq; cum quodam alio de verbis Q ia-drigarij historici lib. x iii. cap. aut multimo,& de verbis

Ennii

30쪽

1 IN FRAG. OR, 7

Eniiij lib. xix. cap. x. libro autem xl x. cap. xi II. ostenderet

videtur discipulum iuisse Sulpicis Apollinaris. Brevitatem dc

siccitatem ipsius in epistolis comprobat Macrobius in Saturn Iibus. Fragnaenilina porro hoc citatur ab eo,illo in lib. qui,ut dixi, exempla eloctitionum complectitur,ad denistrandam hanc locutionisformulam, Detruso hanc rena l

In orationem pro P. Oppio.

REMsa Arv R is Oppius in primis Cottae t stimonio,sicut scribit etiam Sigonius. Proba ri id autem eleganter potest ex Quinct. lib. v. cap. xiii. Superba, inquit, ille, actio est,ut in Oppium ex epistola Cottae reum factum. Sed

hunc quoq; 4inctiliani locum citat Sigonius

iragmento extremo.

Lenim mili- posse. J Sumptum ex Marcellino,lib. xxx. 1socratis vox est perpetua, inquit, docentis, ignosci debere in te dum armis superato rectori, quain i ultum, quid sit ignoranti. Vnde motum, inquit,existi ino Tullium prεclare pronuntiasse, cum defenderet Oppium. Etensim multum posse. & q. s. Haud scio autem an hoc lit illud, cuius intinctil. ita meminit lib. x I. cap. I. Ciccro quanqua erat in Cotta grauissime dicturus, neq; aliter agi P. Oppii causa poterat, longa tamen praefatione excusati it officii sui necessitate.Vel illud potius,cuius meminit Seueriantis: misericordiam inquiens, nos mouere si ab ijs nos impugnari dicimus quomina auxilio tuti est e deberemus tui Cicero pro Oppio. Certe quod eius loci sententiam attinet, sic scribit etiam Valerius Max. lib. vi i t. cap. i. Q Iemadmodum spledor, inquit, amplissiniorum virorum. in protegendis reii plurimum valliit,ua opprimendis non sane multum potuit: quin etia cui deter noxiis, tu eos acriter iliapi ignauit profuit. Et statim post. Nolumtis,caput alterius petetem in iudicium triumphos,& trophaea, spoliaq; , ac dei lictariam nauium rostra deferre. Terribi- Iis sit is aduersus hostent: ciuis vero silutem tanto fulgore gloriae sibnixus ne inseqtiatur. Quod mihi totum Valerius ex Cicerone sumpsisse videtur, in ca pro Muraena. Sic enim eo loco orator inquit. Primum illud deprecabor iudices,tae L. I rrsnae

dignitas Catonis,ne ue soli huic ea obsint illius bona, quae ille B a adeptus