장음표시 사용
151쪽
De alias Noua dia Alterius nouae viae iis verbis meminit Spartianus e Caracallus Antoninus nouam diam muniuit, quae essus eius thermis Antomni misiqua pulchrius inter Romano olareas,nonfacile si quam inueni M. Sed & Frontinus,aliae viae nouae mentionem facit et De latitat a b Haec via antiqua suit, eamque unam exdira II. urbis regionibus Augustus Caesar fecit, quae hodie quoque vetus nomen retinens superest, a macello Co uorum ad columnam Antoninianam extensa,&no sim aetate Romae est celeberrima.Huius viae frequeamentio est apud Bibliothecarium
go Viae Fornicatae meminit Plinius,quam prope Fl miniam suisse liquet,ea parte qua steterumsepta, M
Via recta ducebatur per longitudinem campi Ma tii. Seneca in lusu de morte Claudii Trabit (inquit capite obuoluto,ne quis eup set agnoscere per Campu Maditium,em inter Tiberim e mam rectam defendii ad inferos. Haec via prope Flaminiam fuit,ut ait Martialis libro IovIII
Dum repetitsera conductos nocte penates Lingonus a Recta, Flaminiaque recrar
152쪽
De i. Alia, Haec in dorso Quirinalis est, ab equis marmoreis initium sumens,vsquead portam Viminalem proten-sa,lapide quadrato olim strari,atque a situ Alta semita dicta,ctuam Augustus unam ex xIIII. urbis regionibus instituit . . . - '
De viis vero Suburana, Piscinaria, & Aelia nihil est quod apud veteres auctores inuentum tradere possim ta e dis Romae itu wMRoma int Dionysius prodio in occiduis locata est Italiae partibus, iuxta amnem Tiberim , qui ad Medium ferme littus effluit,centum & viginti stadiis,
hoc est xv. millia passuum x Tyrreno mari distans, montes ut inquit Plinius) septem complexa. Quare varro diem Septimontium nominatum prodit ab eis septem montibus, in queis urbs sita est. Et alibi: binum est Romaseptem montium de sior insimus locus. Et .. Propertius poeta elegans Septem sis alta iugii toto quaepraefidei orbi. Vnde &septem gemina a Statio dicitur. Hos colles Virgilius in Georgicis,& in Epithalamio Ausonius propter regias sedes aliquando in iis constitutas, septem arces nominarunt. Virgilius enim ait Septemque lanasi muro circumdedit arces Nunc prolato pomerio T ranstiberinisque adiunctis montibus,decem colles includit,quorum situm,quoniam quae olim valles locaque depressa erant,propter Syamplissimos superaedificatos fornices,adeo motibus aequata sunt int aliquot montiu discrimen vix agnosci
153쪽
rosiit: varia quoque eorum nomina, & loca circumadiacentia, unde reliquae urbis cognitio apertior fiat, ipsorumque colliu diuisio facilius cognoscatur, pauccis annotare curabo. Hodie aute urbis moenibus inisclusi sunt Palatinus, pitolinus, Quirinalis,Coelius, E squilinus, Viminalis, Aventinus,Collis, hortuloru.& Transtiberim,Ianiculum,& Vaticanus
et Hic,urbe in eo primum condita,Romuli sedes fuit, unde & Romulius a Trebellio Pollione dictus est. M. Varro lib. mi. de lingua Latina. seu irtae region a (inquin Palatium, quod Palantes cum Euandro denerunt; aut quod Palatini, qui cri Aborigines ex agro Reatino, quod appellatur Palatium,ibi consederunt.Sed hoc alii a Palatia bore Latini putarunt. Eundem hunc locum a pecore dimim putant quidam ; itaque Naevius Salamia appellat. Huic Gemmatam,tri Velias coniunxerunt, in hac regione Sacriporatus est. & Sex. Pompeius: Palatium mons Romae appellatus est,quod ibi pecus pascens balare consueuerit, et quo re,id es errare ibi pecude olerenti squod Propertius &Ouidius affirmant.) al, quod ibi es perborei ilia Palamo habitauerat,suae ex Hercule Latinum peperit: a ii eundem , quod Patris ibis liussit, existimani appellari. Dionysius vero libro primo eum a Palantio,ves ut Liuius,& Vi gilius,a Palanteo Arcadum metropoli ab Euadro vocatum scribunt,post corrupte Palatium dictum. Solinus autem: Palatium dero nemo dubitauit, quin Arcada habeat auctores, a quibus primi. Palanteum oppidii conditu, quod aseu diu Aborigines habitariit. Sunt qui delint eum dictu a balatibus ouiu mutata litura, et antipolim i dea,
154쪽
aui di Silenus probat,a Palante Operbore filiasuam uerae es ibidem compressit, nomen monti datum. Polybius eua P ante Euandri filio dictu fuisse scribit. Nunc P latium maius dicitur. Huius montis pars Germali nomen habuit,alia vero Velia, in qua, ubi postea deum Penatium aedes factae est, habitauit Tullus Hostilius rex. In hoc monte fuit sedes imperii Romani,domusque Augustana. Ab Augusto enim deinceps omnes Romani imperatores in Palatio habitauerunt.Et quia imperii sedes in eo constituta fuit, cuiusuis principis aulam,aut splendidi hominis domum, Palatium nominamus. Aulam Palatinam in qua imperatores postea habitarunt, primus in domo Hortensiana instituit Caesar Augustus. Tranquillus in eius vita cap.
LXXII. Habitauit sinsaac primo iuxtasorum Somani uprascalas . ennularaas,in domo quae Calui oratoris fuerat , postea in Palatio, sed nihilominus aedibus modicis Hortensia- mi , m neque laxitate , neque cultu conspicuis , di in quibus porticus breues essent Albanarum columnarum,m sitne marmore sto aut in id pauimento conclauia,ac per hoannos ampliusAL. eodem cubiculo deme, - aestate ma sit.
Eam domum incendio consumptam restituisse Augustum prodit idem Tranquillus cap. LvI I. Exsummasipis es anno nouo absenti collatae multa in re tutionem Padi Dianae domus incendio absumptae contulit. Palatij partem auxit Tiberius Caesar,quae Tiberiana domus appeI- lata est,cuius apud Corneliu Tacitum frequens mei
tio est, Caligula deinde,ut Tranquillus scribit, Palatii partem ad forum usque promouit,Castoris &Pol, lucis aede in vestibulum transfigurata. Alexader imp. a odiaetas in Palatio fecit, quas a matris nomine Mammaeas appellauit,ceteri praeterea imperatores Roma.
155쪽
ni aliquid de nouo semperPalatio addidere,ita ut breuui temporis spacio visu augustissimum factum fuerit.
Porro autem ante fores Palatinae domus erat laurus,& supra eas pendebat corona querna ciuica,quam Seianatus Populusque Romanus Augusto donauit ob claues seruatos. De quae sic Valerius Maximus libro II. cap. H I.ad Ti.Caesarem: Ceterum ad quercus pronae manus porriguntur Tybi ob ciuesseruatos corona danda est , qua, o postet ingesae domui sempiternagloria triumphant. Item Ouidius,&Dio
Palatium autem in suo spledorc & maiestate usque ad tertii Valentiniani imp.tempora permasisse, ex Sido nio Apollinare colligitur , post quae a regibus Gothorum imperatoribus exactis, quum habitari desii set,atque hinc inde ruinam minari inciperet, nec repararetur ab aliquo,immo a Romanis potificibus suis ornametis spoliatum fuisset,ad exaedificationem basilicarum sanctorum Christi martyrum, eo redactum est,ut hodie suffossionibus, &subterraneis specubusa' totum sit quasi pensile,& aut ruinis deforme,aut homtis occupatum,ut nihil antiqui splendoris praeter ingentes parietinas retineat. Hic mons ad ortum habet Suburam,& Coelium; ad occasum forum Romanum,& Capitolium ; ad meridiem circum maximum , dc Auentinum; ad septemtrionem viam Sacrani, & templum Pacis i
De Capitolio Capitolia T.Tatii Sabini regis quonda fides,&Tarpeius,& Saturnius dictus est. De eo Varro sic: scima in nomina inquit ab tot motibus,quos ' ea Drbs mureis co-prehendit: e que is Capitoliu dictum,quod hic qui fundameia
foderentur aedis Iouis , caput humanum inuentum dicitur.
156쪽
cquem Tolum appellatum fuisse scribit Arnobius, araque ab eo Capitolium dictum Hic mons ante Tarpeius dictus,a dir ne Vestali Tarpeia,quae ibi a Sabineis necata
armeis,m sepultareius nominis monumetum relictum, quod etiam nunc eius rupes Tarpeium appellaturi aram. Hunc antea montem Saturnium appellatum prodideriit,m ab eo tire Saturniam terram, hi etiam Ennius appellat. Antiquum orpidum in bo fuisse Saturnia crabitur. Eius destigia etiam nunc manem tria: quod Saturni fanum infaucibus; quod Saturnia porta, quam Iunius scribit, quam nunc Iocant Panda-r onam;quodpost aedem Saturni in aedisciorum legibus pati
ses possici murisuntscripti. Hinc virgilius loquens de Ianiculo & Capitolio inquit
Hanc Ianus pateribane Saturnus condidit 'Vrbem Ianiculumque illi tui uerat Saturnia nome. & alibi
Hinc ad Tarpeia edem,m Capitolia ducit rea nunc,olimsiluestribus horrida dumis. Propertius etiam libro v I II a duce Tarpeio mons est cognomen adeptus Porro ante urbem conditam ibidem, fuisse extructu et
oppidum Saturniam etiam superius ex Dionysio demonstraui,a sociis Herculis habitatum, qui in Satu ni honorem, quem eum montem coluisse constabat , Saturnium appellauerunt. Quod Plinius & Solinus confirmat. In parte vero huius montis infima versus Tiberim habitaculum Carmentae matris Euadri fuit, ubi postea Carmentis fanum,&porta Carmetalis fuerunt. Aedem autem Saturni, quae & aerarium fuit, Herculis socii in eius dei honorem excitarunt. Capia
tot ium(ut dixi postea appellatum est ab hominis To- scili capite inuento in tantamentis templi Iouis, qui propterea Capitolinus dictus est. Nunc palatiis praetoris
157쪽
toris urbani(quem Romani senatorem vo cant triumuirorum camerae urbis co seruatorum, & templo Aracoeli, & aliquot praeterea vetustis monumentis cela bris est.Habet autem ad ortum forum,& molem Palatinum; ad occasum urbem planam; ad Aquilonem Traiani forum,& Quirinalem; di ad meridiem Auentinum,Tiberim,& theatrum Marcelli &c. Hunc collecu Palatino,sub Palatij vij I. regionis nomine Augustus a ceteris urbis partibus distinxit
. Collis Quirinalis, qui a Romulo , t Strabo, vel a Numa,ut Dionysius inta Seruio , ut Liuius scribunt, urbi adiectus fuit, ut in quit Varro est li Quirin anus
sui a Curetibus,qui cum T. Tatio enerunt 'omaiu, quod ibi habuerunt casso.quod qcabulum coniunctariim regionis xormina oblitter uit. Dictos. n. colles plurera apparet ex Argeo'r ac sis 'qui sui hcscriptu est: Collis Salutares quaraice 'sosos iu uersum est pila onoris' aedemsalutis Cossis Multa si inctice sos apud aedem dein in delubro' aeditumus habere solet. collis Latiaris sexticepsos in nuco Muste aria summo apii Tura uia aedificium solum est. Horam deor uniarae,a quihi cognomina habe n eius regionis partibus sunt. Ex quibus . arronis verbis liquet hunc montem S i. tutarem, sutialem, & Latiarem appellatum suist e. Et
Sex Pompeius: Quirinales collis,qui nunc dicitur,olimc o appellabatur, antequam in eum commigrarent Sasini Curambus dementes. post foedus intra Romulum m Tissum liqum, g o a quo hanc appellationem sortitus est ; sitamma. existiment quidam, quod rei eos a i ii templum Quirino , ita die Pam.
158쪽
nysius quoque libro II. hunc collem Agonalem vocat,Saliosque sacerdotes Martis in eo domicilium sacrari sique habuisse scribit. Ouidius secundo Fastorii Templa de aciunt, tris quoque die ius ab illo est. Horatius secundo libro Epistolarum
In hoc monte prius Numam habitasse scribit Solinus. ro Capitoliumque vetus in eo fuisse costat; de quo Varro: Capitolium deius, quod ibi sacellum Iou/s, Iunonis, Mineritae: id antiquius quam aedes quae in Capitolio es acta : Nunc dicitur mos Caballus, a duabus statuis marmoreis Alexandri Magni regis Macedonum equum Bucephalum domantis; quas Alexandria Constanti nus imp. Romam transtulit,atque in medio thermarua se in Quirinali extructarum collocavit; quarum altera Fidiae,altera Praxitelis manu factae sunt, ut tituatus indicat. Collis hic habet ab ortu Esquilias, & Vi
minalem; ab occasu urbem planam, & campum Martiumn meridie Neruae,& Traiani fora,atque Capito sitim;a septentrione collem hortulorum; & porta Viminalem. Diuiditur a viminali valle plana,& falsa Subura, ac via quae ab eadem valle ad portam viminale recta progreditur; ab alio latere quadam magna valle, ubi sunt Grinianorum & Boccatianae vineae , viaque qua ab arcu Portugalli iter est ad hortos Cardinalis Carpensi divaeque Susannae aedem: licet quida existiment viam, quae ad portam Collatinam ducit, Vsse utriusque collis terminum. In hoc colle fuit praeci pua sextae regionis pars, quae Alta semita dicebatur.
159쪽
Montis Coelii)quem primum Romulum muniuis S;pomerio vero Tullum, ut D ionysius & Liuius, vel
Ancum,ut Strabo, vel Tarquinium, ut Tacitus inclusisse scribunt)sic meminit Varro:In Suburanae regionis parte princeps es Coelius mons, a Coelio Vibenno Tusco duce inob:li,qui cum tua manu dicitur Remulo denisse auxilio con-ri io tra Sabinum regem. Hipes coelii obitum,quod nimis munita loca tenerent,neque fluesuspicione essent, dedussi dicuntur in planum,ab eis dispus nucus Tuscus; m ideo ibi Vcrtumnum flare ,quod is deus Etruriae Principes de Coelianeis, quia su sepicione liberi erant,tradusios olunt in eam tbcum, qui Iocatur Coeliolus. Cum Coelio coniunctae Carinae ;sed inter eas quem locum Cerosesem appellatum apparet, quod primae r gionis quartum sacrarium scriptum se: est cera enses quarticeps circa Mineruium,qua in Coelium montem itur in Taber- nota est. Cerotiensis a Carinarum iisnectu dii liis carinae, po-' dio stea Cenonia, nod hinc oritur caput Sacrae diae, ab Strentae sacello, quae pertinet in arcem. Eidem regioni attributa Susu ra,quo sub muro terreo carinarum;in ea es Argeorum sextum sacellum. Subura Iunius scribiis ab eo,quod fuerit ius an liqua Irbe, cui testimonium potest esse, quodsi best ei loco, qui
terreus murus docatur. Sed ego a pago potius Sucufino Asia puto Sucusam Niic scribitur tertia littera B. non C. Pagus Su-cusanus, quo uccurrit Caraneis: Dionysius libro II duce quodam ex Etruria demente ; cui nomen erat Coelius, nus xo m , bisun quo abeo aedificatum fuit, adhuc Coe- so lius Iocatur ex.vero Pompeius: ius mon dispus est a gCoele quoda ex Etruria, qui Romulo auxilium aduersus sa- linos praebuit,eo suod in eo domicilia habuit. Tacitus usto
160쪽
IIII: Adduntur intentiae , di Coebus in posterum Augiι- flus appellaretur, quando cunctii circum flagrantibus tota TLberii effigie ita in domo Ium senatoris , inuiolata man isset. aud furimi ghsurdum irad re,molem eum antiquitus Querqueiulanum cognomento fit se, quod talis siluae frequens fecitndus ite erat,mox Coelium appellitatum a Coele Vibenna, qui dux sentis Etruscae , quum auxilium appellatum ducta- .uisset , sedem eam accepcrat a Tarquinio Prisco, seu quis alius regum dedita. namscriptores in eo dissentiunt;cetera non ambiguasunt, magnas eas copimi per plana etiam ac foro propin- ro ua habitam te, Inde Tuscum dicum e docabulo aduenarum
dies, o Et Traquillus cap. XLVIII. de Tiberio loques:
vi diamen Linquit beneficium tanti aestimauit, 'et molem Coelium appellatione mutata docari ususum iusserit quod is posZ incendium, quibusdam dominis insularum, quae incendio in monte Coeliosagrauerant pretium restituerit. Augustum vero appellatum fuisse alibi non legi. Nostra ae late adhuc Coelius appellatur, basilica Laterane si insignis. In eo vltimis regni sui annis habitauit Tullus Hostilius,ut scribit Liuius,cuius quoque regia in mo- rote Coelic fuit Curia Hostilia appellata. Hic ab oriente habet urbis moenia, t crininuque Esquilinae regionis, portam Esquilinam,& amphileatrum,(non Statilla Tauri,quo lapideum, & in campo Martio erat, ut Dio,& Sex .Rusus scribunt,sed castrense quod lateritium est Ab occidente habet Suburam ,& molem P latinum.Suburam autem ex Varronis, Sex.Rusi, & P. Victoris auctoritate , voco viam illam, quae est inter Coelium,& Palatium;quae amphitheatrum, & arcum Constantini ex uno capite habet, ex altero vero Septironium Seueri, atque M. Andreae & Gregorii in i Scauri basilicam. A Septemtrione aptem habet,